QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030

QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

PHẠM QUANG HUÂN

QUẢN LÝ HẠ TẦNG KỸ THUẬT KHUNG TRÊN TRỤC GIAO THÔNG ĐÔ THỊ THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI ĐẾN NĂM 2030

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

MÃ SỐ: 62.58.01.06

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ

Hà Nội, Năm 2016

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.Phạm Trọng Mạnh

Vào hồi……… giờ ………ngày ……… tháng …… năm 2016

Có thể tìm hiểu luận án tại:

Thư viện Quốc gia

Thư viện Trường Đại học Kiến Trúc Hà Nội

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong đô thị, trục giao thông chính đô thị mang ý nghĩa lớn về kinh tế và văn hóa cho đô thị.Trên trục giao thông chính trong chỉ giới đường đỏ (rộng khoảng 30-110m) có nhiều công trình hạ tầng

kỹ thuật như: Giao thông, thoát nước, cấp nước, cấp điện, cấp năng lượng, cấp thông tin, cây xanh Quy hoạch chung xây dựng Thủ đô

Hà Nội đã được phê duyệt và định hướng đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050 khối lượng công việc là hết sức lớn để đồ án đi vào thực tiễn cần có sự thay đổi cả về chất và lượng của bộ máy quản lý chính quyền hành chính Thủ đô, cần quy định rõ chức năng nhiệm vụ của từng cơ quan trong công tác quản lý đô thị nói chung, quản lý hạ tầng kỹ thuật (HTKT) nói riêng chánh chồng chéo, giao nhiệm vụ chung chung không có cơ quan nào chịu trách nhiệm Vì vậy sự khớp nối giữa việc quản lý các HTKTK với nhau và với giao thông là vấn

đề khá phức tạp và rất tốn kém Nếu không có sự nghiên cứu một cách đầy đủ thì sẽ trở thành vấn đề cản trở tới sự phát triển của thành

phố Do đó nghiên cứu “ Quản lý hạ tầng kỹ thuật khung trên trục giao thông đô thị theo quy hoạch xây dựng thủ đô Hà Nội đến năm 2030” có ý nghĩa khoa học và thực tiễn cao

2 Mục tiêu nghiên cứu:

- Quản lý không gian hạ tầng kỹ thuật khung (HTKTK) trên trục GTĐT;

- Cơ cấu tổ chức quản lý HTKTK trên trục giao thông;

- Xây dựng cơ chế thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm các công trình HTKTK theo quy hoạch xây dựng Thủ đô Hà Nội đến năm

2030

3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý HTKTK chạy ngầm dưới trục giaothông chính cấp đô thị có mặt cắt ngang B=30-110m

theo quy hoạchThủ đô Hà Nội đến năm 2030

- Phạm vi nghiên cứu: Không gian: lấy khu vực nội đô Hà Nội, thời gian: lấy năm 2030

4 Các phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp thu thập số liệu:

5 Nội dung nghiên cứu:

- Đánh giá đúng thực trạng các hệ thống HTKTK trên trục giao thông tại Thủ đô Hà Nội

- Đánh giá thực trạng Mô hình tổ chức, cơ chế thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm cơ quan quản lý HTKTK

- Hệ thống các cơ sở lý luận và thực tiễn các văn bản pháp lý và kinh nghiệm quốc tế làm căn cứ cho công tác quản lý HTKTK

- Đề xuất tính toán hệ thống HTKTK chạy trên không gian trục giao thông

- Xây dựng mô hình tổ chức quản lý HTKTK trên trục giao thông chính đô thị

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

a Ý nghĩa khoa học

b Ý nghĩa thực tiễn:

7 Những đóng góp khoa học và điểm mới của luận án

a Giá trị về mặt khoa học

Luận án được trình bày trong 160 trang gồm cả ảnh, bao gồm phần

mở đầu, ba chương nội dung, kết luận, cuối cùng là danh mục các công trình được công bố trên các tạp chí và tài liệu tham khảo

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN QUẢN LÝ HTKTK TRÊN TRỤC

GIAO THÔNG ĐÔ THỊ 1.1 Tổng quan quản lý hạ tầng kỹ thuật khung trên trục giao thông trên thế giới

1.1.1 Quản lý hạ tầng kỹ thuật khung trên trục giao thông tại Vương Quốc Anh

Giao thông vận tải tại Vương quốc Anh hình thành trên cơ sở đường bộ, đường không, đường sắt và mạng lưới đường thủy phục

vụ cho 63.395.574 dân Các tiêu chuẩn kỹ thuật hạ tầng của tuyến đường nói chung ở Anh được chuẩn hóa bởi Luật và các quy định của Bộ Giao thông-Vận tải cũng như đơn vị tư vấn chính sách và kỹ thuật cơ bản cho Bộ Giao thông-Vận tải là HA Để quản lý hệ thống HTKTK thành phố đã tổ chức một đơn vị quản lý trực tiếp và có quy định về quản lý tài sản các công trình công cộng thành phố

1.1.2 Quản lý hạ tầng kỹ thuật tại Canada

Do diện tích của Canada lớn, lại phân chia thành các khu vực và các liên bang/tỉnh có những chính sách tương đối khác nhau về quản

lý đầu tư và sử dụng cơ sở hạ tầng giao thông, chính vì vậy ta sẽ xét điển hình thành phố Edmoton là thủ phủ hành chính của Bang Alerta- Canada Hội đồng nhân dân của thành phố đã trực tiếp thành lập riêng một đơn vị quản lý các tài sản công, được gọi là Senior Management Team (SMT) SMT quản lý chung cho 3 lĩnh vực là tài sản công trình xây dựng công cộng, công trình giao thông

1.1.3 Quản lý hạ tầng kỹ thuật khung tại Nhật Bản

Quản lý cơ sở HTKT của Nhật Bản cực kỳ đồng bộ giữa các ngành và đơn vị chuyên môn khác nhau trên cùng một cung đường

và thường xuyên bảo dưỡng và đánh giá an toàn kỹ thuật của cơ sở

hạ tầng

1.1.4 Quản lý hạ tầng kỹ thuật tại Singapore

Về quản lý cơ sở HTKT đường bộ, với các công trình đã và đang hoạt động, Singapore tập trung hoàn toàn các vấn đề cơ bản về

hạ tầng kỹ thuật dưới sự quản lý của Bộ giao thông vận tải và với công trình giao thông nội địa thì trực tiếp Cục giao thông nội địa (LTD) quản lý Về quản lý kinh tế kỹ thuật hạ tầng các công trình giao thông của Singapore, Singapore có thu thuế các phương tiện cá nhân và phí giao thông công cộng

1.2 Tổng quan quản lý HTKTK tại Việt Nam

1.2.1 Quản lý HTKTK tại thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những một đầu mối giao thông quan trọng của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, tuy nhiên công tác quản lý hiện nay còn gặp nhiều khó khăn và phức tạp Mỗi công trình (cấp nước, điện, thông tin…) được quản lý bởi nhiều cơ quan khác nhau – và hầu hết các đô thị chưa lập được bản đồ hiện trạng tổng hợp các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm và việc quản lý mới mang tính chất đơn ngành, sử dụng chưa mang tính đa ngành

1.2.2 Quản lý HTKTK tại Đà Nẵng

Cơ cấu tổ chức tổ chức cơ quan quản lý giao thông và HTKT

Đà Nẵng được thực hiện theo Nghị định số 24/2014/NĐ-CP ngày 04/04/2014 Tuy nhiên, cũng như các đô thị khác trong cả nước công tác quản lý hạ tầng vẫn theo quản lý đơn ngành mà chưa có sự phối hợp liên ngành vì vậy hệ thống hạ tầng khung trên các trực đường chính đô thị vẫn là một vấn đề cần được cải tiến trong thời gian tới

1.2.3 Thực trạng quản lý HTKTK tại các thành phố khác

Tỉnh Vĩnh Phúc, Thành phố Phủ Lý là một trong những tỉnh đã triển khai chương trìnhPhát triển hệ thống HTKTK, có điều kiện địa

lý tương đồng Hà Nội

1.3 Tổng quan quy hoạch HTKTK tại Thủ đô Hà Nội

1.3.1 Đặc điểm tự nhiên và kinh tế của Thủ đô Hà Nội

Thủ đô Hà Nội là Trung tâm chính trị - hành chính của cả nước với Diện tích tự nhiên rộng 3.344,6 km2, gồm 10 quận, 1 thị xã và 18 huyện ngoại thành

1.3.2 Tổng quan quy hoạch không gian giao thông

Mạng lưới đường nội đô của Thủ đô Hà Nội với tổng chiều dài 624km đang bị quá tải nặng nề do việc phát triển hệ thống còn cách

xa so với tốc độ tăng dân số và, tốc độ phát triển kinh tế – xã hội Quỹ đất giao thông hiện trạng chỉ chiếm dưới 8% đất xây dựng đô thị, đáp ứng được dưới 40% mức hợp lý Hệ thống các chỉ tiêu cơ bản GTĐT theo quy hoạch chung Hà Nội 2030 như sau: Mật độ mạng lưới đường thành phố tính đến đường chính khu vực: 4,0 – 6,0 Km/Km2; Tỷ lệ đất giao thông 20% - 26%; Vận tải hành khách công cộng đáp ứng 35% đến năm 2020; 55% đến năm 2030 và 65%-70% sau năm 2030; Mật độ mạng lưới giao thông công cộng: 2,0-3,0 Km/Km2

1.3.3 Tổng quan quy hoạch không gian kỹ thuật ngầm

Gần đây, hệ thống giao thông ngầm Thủ đô phát triển rất nhanh nhằm đáp ứng kịp thời sự quá tải của phương tiện giao thông Như các tuyến metro hướng tâm, vành đai, hệ thống các hầm chui tại các nút giao lớn liên tục được bổ sung, v.v…

1.3.4 Tổng quan quy hoạch công trình HTKTK khác

Đến nay, hệ thống cấp nước, hệ thống thoát nước, hệ thống cấp điện và thông tin liên lạc của Thủ đô được thực hiện và quản lý chặt chẽ theo quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và đặc biệt theo quy hoạch ngành đã được phê duyệt

1.4 Tổng quan cơ cấu tổ chức quản lý HTKTK

1.4.1 Cơ cấu quản lý cấp Trung Ương

Phân cấp hành chính của nước ta hiện nay nếu tính từ trung ương thì có Trung ương chỉ đạo điều hành và ở dưới là Cấp Tỉnh, cấp Huyện và cấp xã Quản lý HTKTK cũng theo các cấp độ (Hình 1.22)

1.4.2 Cơ cấu quản lý cấp Thành phố

Hà Nội là TP Loại Đặc biệt có cơ cấu tổ chức quản lý HTKTK như Hình 1.23

1.4.3 Cơ cấu quản lý đối với cấp Quận, huyện

UBND cấp quận, huyện quy định nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của các cơ quan chuyên môn

ĐT

Bộ GT-

VT

Bộ

CT

Bộ TN-

MT

Hình 1 1Sơ đồ bộ máy quản lý Nhà nước về quy hoạch đô thị và đầu

tư khai thác sử dụng HKTK khung

Hình 1 2 Sơ đồ tổ chức cơ quan quản lý HTKTK

1.5 Thực trạng công tác quản lý quy hoạch, ĐDĐO, HTKTK tại

Hà Nội

1.5.1 Công tác quy hoạch hạ tầng đường dây đường ống

Công tácquy hoạch xây dựng đô thị còn tồn đọng nhiều vấn đề

về yêu cầu thiết kế, quy cách thể hiện bản vẽ HTKT nói chung và

HTKTK nói riêng.Các bản vẽ HTKT bao gồm các nội dung chuyên

môn được nghiên cứu riêng lẻ sau đó được tổng hợp vào bản vẽ

Tổng hợp đường đây đường ống Bản vẽ này mới chỉ đơn thuần thể

hiện sự hiện diện chưa hề có nghiên cứu đặt trong tuynel, hào kỹ

KT

g

Sở Tài chính

g

Sở KH-

ĐT

g

Sở TN-

MT

g

Sở Công thương

g

Các ban QLDA

g

Các ban QLDA

g

1.5.2 Công tác tổ chức quản lý kỹ thuật HTKTK trên trục giao thông đô thị tại thủ đô Hà Nội

Trong giai đoạn thực hiện quy hoạch theo quy định của thành phố nhiều cơ quan có chức năng quản lý quy hoạch, có sự trùng lặp

về cơ cấu tổ chức của các Sở, ngành Do sự chồng chéo nhau này đã dẫn đến việc giải quyết thủ tục hành chính và triển khai dự án còn rườm rà, phải trải qua nhiều bước

1.5.3 Quản lý HTKTK trong khai thác và sử dụng

Hệ thống HTKTK trong quá trình khai thác sử dụng của Thành phố được quản lý bởi nhiều tổ chức khác nhau chồng chéo nhau, không có sự phối hợp nhịp nhàng nhau, diện tích và không gian của

hệ thống HTKT ngầm đan xen nhau, chồng nhau ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lý…

1.5.4 Cấp giấy chứng chỉ quy hoạch, cấp phép xây dựng, chứng nhận quyền sử dụng đất

Nhìn chung, quản lý quy hoạch đô thị của Hà Nội trong những năm gần đây đã có nhiều tiến bộ Xác định cải cách thủ tục hành chính là một nhiệm vụ quan trọng, tuy nhiên việc cấp chứng chỉ quy hoạch, GPXD, chứng nhận quyền sử dụng đất đặc biệt là không gian ngầm vẫn còn nhiều bất cập

1.5.5 Cơ chế kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm

Hiện tại công tác thanh tra kiểm tra công trình tại Hà Nội được thực hiện chủ yếu bởi hai đơn vị tương đương cấp phòng trực thuộc hai Sở: là thanh tra xây dựng và thanh tra sở GT-VT

1.6 Tổng quan các công trình NCKH có liên quan đến đề tài luận án

1.6.1 Một số công trình nghiên cứu khoa học ngoài nước

Tác giả đã nghiên cứu một số các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài như: “Chiến Lược của các đô thị lớn” C.Mayhew, R.Simon (2001)- Les Stratégies Des Grandes MéTroPoles;Kwabena

Ofosu (2010): Luận án tiến sĩ - An Integrated Approach to Transportation Infrastructure Management-Một cách tiếp cận tổng hợp trong việc quản lý hạ tầng giao thông;Kỷ yếu Hội thảo quốc tế lần thứ ba về cơ sở hạ tầng kỹ thuật ở các nước đang phát triển và Hội nghị Quốc tế lần thứ nhất về quản lý bền vững giao thông vận tải

1.6.2 Một số công trình nghiên cứu khoa học trong nước

Tác giả cũng đã nghiên cứu một số công trình khoa học bao gồm các đề tài khoa học cấp Bộ, cấp Thành phố và một số các luận

án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ trong nước có liên quan

1.7 Những vấn đề còn tồn tại cần nghiên cứu

Trên cơ sở những hạn chế, tồn tại của Hà Nội nhiệm vụ của luận

án cần làm rõ một số nội dung quản lý hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung trên các đường giao thông đô thị, cụ thể là:

 Nghiên cứu giải pháp Quy hoạch không gian giao thông đối với HTKTK trên các trục đường giao thông chính của thành phố gắn với bề rộng của hè đường

 Nghiên cứu định hướng cải tạo hệ thống HTKTK đối với các khu vực đô thị cải tạo và đề xuất quy trình các bước tiến hành xác định không gian ngầm HTKTK đối với các khu vực đô thị phát triển mới

 Nghiên cứu mô hình quản lý trong quản lý hạ tầng kỹ thuật khung trên các đường giao thông Hà Nội: Câp thành phố, Trên địa bàn và theo ngành

 Nghiên cứu cơ chế thanh tra xử lý vi phạm trong công tác quản lý HTKTK

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ HTKTK TRÊN TRỤC GTĐT THEO QUY HOẠCH XÂY DỰNG THỦ ĐÔ HÀ NỘI

2.1 Cơ sở lý luận trong công tác quản lý HTKTK

2.1.1 Vai trò của HTKTK trong sự phát trong sự phát triển đô thị

Hệ thống hạ tầng kỹ thuật khung đô thị có vai trò quan trọng trong sự phát triển đô thị trên 3 mặt: kinh tế, bảo vệ môi trường và xã hội

2.1.2 Các hình thức bố trí HTKTK trên trục giao thông đô thị

các đô thị hiện đại để đảm bảo mỹ quan đô thị và đảm bảo an toàn, người ta có xu hướng hạ ngầm hệ thống các đường dây và đường ống Mức độ hạ ngầm tùy thuộc vào trình độ phát triển của đô thị đó, chúng có thể được chôn th ng trực tiếp dưới đất hoặc tích hợp vào chung trong hào kỹ thuật hoặc tuy nen kỹ thuật

2.1.3 Mối quan hệ giữa hè đường với bố trí công trình HTKTK

Hè đường phố có nhiều chức năng và một trong những chức năng quan trọng là nơi để bố trí hạ tầng kỹ thuật và cho người đi bộ

Do đó, việc bố trì hệ thống HTKTK phụ thuộc rất nhiều vào bề rộng

hè đường nên nó có mối quan hệ chặt chẽ với các hình thức bố trí hạ tầng kỹ thuật khung trên đường

2.1.4 Các nguyên tắc và yêu cầu quản lý xây dựng kỹ thuật hạ tầng khung trên các đường giao thông đô thị

Quản lý Hạ tầng kỹ thuật khung trên các đường giao thông là một phần trong không gian ngầm đô thị vì vậy cần phải đảm bảo các nguyên tắc và yêu cầu theo Luật Quy hoạch đô thị 2009, Nghị định

số 39/2010/NĐ-CP về quản lý không gian xây dựng ngầm đô thị và một số nguyên tắc đã được PGS.TS Nguyễn Hồng Tiến nghiên cứu trong tài liệu „Quy hoạch xây dựng công trình ngầm đô thị‟ và đảm bảo các yêu cầu về khoảng cách giữa các đường dây, đường ống cũng như từ chúng đến đáy của tuy nen phải tuân thủ QCVN 01:2008/BXD, QCVN QTĐ 08:2010/BCT, QCVN 33:2011/BTTTT

2.1.6 Cơ sở lý luận hình thành cơ chế quản lý HTKTK

Quản lý hành chính nhà nước đối với quản lý HTKTK là một bộ phận thuộc hệ thống hành chính Nhà nước với các nguyên tắc: tập trung thống nhất, quản lý trực tiếp và kết hợp giữa quản lý ngành và quản lý lãnh thổ.Trong hệ thống quản lý đô thị có sự phân công, phân cấp rõ ràng, các chức năng hoạt động của chính quyền từ Ủy ban nhân dân thành phố đến Ủy ban nhân dân cấp quận huyện, phường xã

2.2 Cơ sở pháp lý trong công tác quản lý HTKTK trên trục GTĐT

2.2.1 Các văn bản của Chính phủ ban hành

Các nghị định và các văn bản pháp lý đối với từng ngành trong HTKTK bao gồm ngành GT-VT, cấp nước, thoát nước, cấp điện và thông tin liên lạc

2.2.2 Các văn bản pháp lý cấp Thành phố

Các văn bản pháp lý cấp Thành phố gồm 2 nhóm : nhóm văn bản Thành phố trình Trung ương ban hành và nhóm văn bản thành phố ban hành

2.2.3 Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030

Định hướng phát triển không gian vùng với Thủ đô Hà Nội là

Đô thị hạt nhân - đa chức năng với chức năng hành chính, chính trị quốc gia

2.3 Kinh nghiệm thực tiễn của đô thị các nước trong quản lý HTKTK

2.3.1 Kinh nghiệm quản lý hệ thống Tuynel và HTKT trên trục GTĐT ở Malaysia

Malaysia đã áp dụng giải pháp thông minh cho Thủ đô Kuala Lumpur đó là xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm để hỗ trợ phòng chống ngập lụt Đường hầm phòng chống ngập lụt ở Kuala