GIÁO DỤC GIA ĐÌNH-SỰ HÀNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.

GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG CHÍNH 3

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI 3

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI 6

CHƯƠNG 3 VAI TRÒ CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI 12

CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP VỀ GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI 15

CHƯƠNG 5 BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO BẢN THÂN 18

KẾT LUẬN 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 20

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời đại công nghiệp hóa – hiện đại hóa như hiện nay thì vai trò của gia đình trong việc giáo dục hình thành và phát triển nhân cách của con người ngày càng trơ nên quan trọng để tạo nên tính cách của trẻ, nuôi dưỡng tế bào lành mạnh cho xa hội Giáo dục trong gia đình là nền móng xây dựng nhân cách con người, vì vậy cần có nhận thức đúng đắn về nội dung và cách thức giáo dục một cách tường tận Bên cạnh những lợi ích đó thì vẫn còn một số thực trạng chung đáng lo ngại, việc giáo dục trong gia đình ngày càng có xu hướng bị xem nhẹ Hiện nay, hầu hết các bậc cha mẹ thường khoán trắng cho nhà trường trong việc giáo dục giới trẻ trong khi giáo dục gia đình lại là lực lượng hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ khi mới lọt lòng và cho đến khi trương thành Thực tiễn cho chúng ta thấy rằng không chỉ ơ riêng một thành phố, một quốc gia nào mà cả toàn thế giới đều cần có một nền giáo dục tốt từ gia đình để giáo dục mỗi con người thì mới có thể phát triển con người theo hướng tích cực và có ích, đồng thời đưa đất nước ta ra tầm cỡ quốc tế, phát triển tốt hơn

Giáo dục gia đình sẽ giúp cho mỗi người chúng ta hiểu rõ vị trí, vai trò, trách nhiệm của các thành viên trong gia đình đối với việc giáo dục nhân cách, nâng cao trình độ hiểu biết về vai trò của giáo dục gia đình trong việc hình thành và phát triển nhân cách của con người

Đặc biệt, vấn đề này rất quan trọng đối với mỗi sinh viên – học sinh Việt Nam, những người vẫn còn đang ngồi trên ghế nhà trường, là nguồn nhân lực của đất nước trong tương lai cần hơn hết sự phát triển và hoàn thiện nhân cách cho bản thân và cho chính những con người sau này mà họ sẽ tiếp xúc

Từ những lý do trên tôi quyết định chọn đề tài này, nhằm cung cấp một cách đầy đủ vấn đề giúp người đọc hiểu hơn về ý nghĩa và tầm quan trọng của vai trò giáo dục gia đình trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người

NỘI DUNG CHÍNH

CHƯƠNG 1:

TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC GIA ĐÌNH – SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT

TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.

1.1. KHÁI NIỆM

1.1.1 Khái niệm giáo dục

Là sự hình thành có mục đích và có tổ chức những sức mạnh thể chất và tinh thần của con người, hình thành thế giới quan, bộ mặt đạo đức và thị hiếu thẩm mỹ cho con người; với hàm nghĩa rộng nhất, khái niệm này bao hàm cả giáo dưỡng, dạy học và tất cả những yếu tố tạo nên những nét tính cách và phẩm hạnh của con người, đáp ứng các yêu cầu của kinh tế xa hội

1.1.2 Khái niệm gia đình

Gia đình là một thể chế mang tính toàn cầu, nó tồn tại khắp nơi trên thế giới, với nhiều hình thức, cấu trúc khác nhau.Vì vậy dưới các góc độ nghiên cứu khoa học khác nhau về gia đình thì tất yếu sẽ có những định nghĩa khác nhau

Gia đình được tạo bơi hai mối quan hệ chủ yếu ơ quan hệ hôn nhân (chồng, vợ), quan hệ huyết thống (cha mẹ, con cái) và chức năng chính của gia đình là tái tạo ra con người

Gia đình là một nhóm người có quan hệ họ hàng, cùng sống chung và có ngân sách chung

1.1.3 Khái niệm giáo dục gia đình

Gia đình là thể chế xa hội đầu tiên góp phần quyết định vào sự hình thành nhân cách trẻ em, hay nói đúng hơn, vào sự hình thành cấu trúc nhân cách Như vậy giáo dục gia đình được hiểu là toàn bộ những tác động của gia đình đối với sự hình thành và phát triển nhân cách con người, trước hết của lớp trẻ

1.1.4 Khái niệm nhân cách

Nhân cách là toàn bộ những năng lực và phẩm chất xa hội - sinh lý - tâm lý của cá nhân tạo thành chỉnh thể đóng vai trò chủ thể tự ý thức, tự đánh giá, tự khẳng định và tự điều chỉnh mọi hoạt động của mình

Nhân cách là hệ thống những phẩm giá của một người được đánh giá từ mối quan hệ qua lại của người đó với những người khác, với tập thể, với xa hội và cả với thế giới tự nhiên xung quanh trong mọi cái nhìn xuyên suốt quá khứ, hiện tại và tương lai Nhân cách là một thứ giá trị được xây dựng và hình thành trong tòan bộ thời gian con người tồn tại trong xa hội, nó đặc trưng cho mỗi con người, thể hiện những phẩm chất bên trong con người nhưng lại mang tính xa hội sâu sắc

1.1.5 Khái niệm sự hình thành và phát triển nhân cách

Đó là quá trình phát triển con người về mặt sinh lý, tâm lý và mặt xa hội, mang tính chất tăng trương về lượng và biến đổi về chất Quá trình này diễn

ra do ảnh hương của các nhân tối bên trong (bẩm sinh, di truyền, tính tích cực của chủ thể…), và các nhân tố bên ngoài (ảnh hương của hoàn cảnh tự nhiên và hoàn cảnh xa hội, tác động giáo dục) Do ảnh hương của các tác động tự phát, ngẫu nhiên (tác động bên trong, bên ngoài chưa được kiểm soát, điều khiển) và các tác động có mục đích, có tổ chức (kiểm soát được, điều khiển được) Quá trình này làm biến đổi đứa trẻ với những tư chất vốn có của con người thành một nhân cách

Sự phát triển nhân cách gồm các mặt phát triển sau đây:

- Sự phát triển về thể chất: biểu hiện ơ sự tăng trương về chiều cao, cơ bắp và sự hoàn thiện của các giác quan

- Sự phát triển về mặt tâm lý: biểu hiện ơ những biến đổi cơ bản trong các quá trình nhận thức, tình cảm, ý chí, nhu cầu, nếp sống, thói quen, … nhất là ơ sự hình thành các thuộc tính tâm lý mới của nhân cách

- Sự phát triển về mặt xa hội biểu hiện ơ việc tích cực, tự giác tham gia vào mặt khác nhau của đời sống xa hội, cũng như những thay đổi trong việc cư xử với những người xung quanh

CHƯƠNG 2:

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI 2.1 THỰC TRẠNG CỦA GIÁO DỤC GIA ĐÌNH TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH CON NGƯỜI.

Trong bối cảnh mơ cửa và toàn cầu hóa như hiện nay, hầu hết các gia đình

đa bị thay đổi về mặt cấu trúc, nhiều công việc của gia đình được các thiết chế xa hội đảm nhận với sự đầu tư của nhà nước Như thế giáo dục gia đình

dường như đang bị xem nhẹ, phụ thuộc chủ yếu vào các hệ thống giáo dục nhà trường và xa hội Kinh tế gia đình dựa vào sự phát triển của các xí nghiệp, cơ quan quản lý và điều khiển Tình trạng khủng hoảng kinh tế kéo dài, đời sống người dân không được đảm bảo đa phần nào gây trơ ngại lớn cho giáo dục gia đình và khó khăn trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho con người

2.1.1 Sự ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường.

Dưới tác động của nền kinh tế thị trường, quan hệ mua bán, sức mạnh của đồng tiền đa làm ảnh hương mạnh mẽ tới quan hệ gia đình, dẫn đến giá trị trong gia đình ngày càng bị xói mòn về đạo đức, nhân cách, lối sống, văn hóa giao tiếp và ứng xử… Không ít gia đình đa bị cuốn theo vòng xoáy của nền kinh tế thị trường, chỉ lo làm giàu mà buông lỏng chăm sóc con trẻ, đặc biệt là quan tâm đến việc học tập của con mình.Nhiều gia đình làm ăn thua lỗ, phi pháp, phá sản, bị lừa đảo,… gây nên nợ nần chồng chất cũng đa tạo nên một bầu không khí u ám, căng thẳng, nặng nề giữa các thành viên trong gia đình, vì thế mà ảnh hương đến chất lượng chăm sóc và giáo dục con cái

2.1.2 Việc giáo dục gia đình được các bậc cha mẹ quan tâm nhưng vẫn gặp khó khăn, trở ngại.

Các bậc làm cha làm mẹ luôn mong muốn quan tâm và giáo dục con mình theo những hướng tích cực, lành mạnh nhất, song không phải gia đình nào cũng làm được, nhất là khi ngày nay đất nước phát triển, đòi hỏi con người phải lao động để kiếm sống nên rất dễ sa vào làm ăn hăng say mà quên mất tới việc nên giáo dục con cái theo cách như thế nào mới là hợp lý Một số gia đình chỉ mải lo kiếm tiền để tổ ấm của mình có một cuộc sống sung túc về sau, và họ cho rằng nếu có tiền sẽ có được tất cả, trong đó có cả tình cảm Vì suy nghĩ đó mà họ giao phó con cái của mình cho nhà trường và xa hội giáo dục, vì bản thân họ không hề có thời gian và không hề có sự tận lực với vấn đề quan trọng này Chính những bậc cha mẹ ấy đang và sẽ làm mất đi những giá trj đạo đức tốt đẹp của gia đình và xa hội, nên không thể

có chuyện họ sẽ nuôi dạy con cái mình một cách tốt nhất Không những cha mẹ thiếu đi sự gần gũi và giáo dục con cái mà ngay cả những đứa trẻ trong gia đình ấy cũng bị thiếu hụt về mặt tình cảm

Có những gia đình ngay từ ban đầu đa khó khăn, phải mưu sinh, kiếm sống từng ngày, nên cha mẹ phải dành hết thời gian cho công việc Sống trong điều kiện ấy, đứa trẻ không những bị thiếu hụt về mặt tình cảm, mà lẫn đời sống vật chất, dễ bị sa nga vào những cám dỗ bên ngoài Nhiều gia đình bố hoặc mẹ vì nợ nần quá nhiều nên đâm ra cáu gắt, trơ nên say xỉn, đánh đập con cái, ăn chơi suốt ngày…hàng xóm xung quanh chỉ là những người thiếu học thức, đàn đúm, vũ phu,… thì khi sống trong môi trường như thế, trẻ sẽ bị lây nhiễm thói hư, tật xấu của bố mẹ và cả những người xung quanh mình Nhưng điều đáng chú ý ơ đây là cha mẹ chỉ quan tâm đến kết quả học tập, làm bài và học bài ơ nhà, ơ trường mà quên đi công việc giáo dục uốn nắn những hành vi về đạo đức, cách ứng xử, lối sống cho con mình

Ngược lại với các gia đình ơ trên, có những gia đình lại áp dụng các phương pháp quản lý con một cách khắt khe, cấm đoán và buộc con mình phải làm theo những điều mà bản thân họ muốn, không cho con giao du với bạn bè, hạn chế con ra ngoài tiếp xúc với xa hội… những hành vi, hoạt động riêng tư của con như gọi điện thoại, nhắn tin, đi chơi với ai đều được cha mẹ quản lý và kiểm soát một cách nghiệm ngặt, quá đáng Việc quản lý như vậy đa phần nào tác động một cách tiêu cực đến những đứa trẻ, khiến chúng trơ nên thụ động, cảnh giác, nhu nhược, ỷ lại, thiếu tự tin, can đảm và một số trường hợp càng cấm đoán chúng thì chúng lại càng chống đối lại, để thoát ra khỏi sự quản lý của gia đình, mong tìm kiếm sự tự do, thoải mái cho bản thân Hành động liều lĩnh đó còn nguy hiểm hơn việc gia đình dùng mọi cách để kiểm soát con mình

Những gia đình thiếu sự hòa thuận, yêu thương, quan tâm lẫn nhau cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến sự lệch lạc về suy nghĩ, lối sống

cũng như nhân cách của thanh thiếu niên hiện nay.Cha mẹ, anh chị em trong gia đình, họ hàng không hề quan tâm đến nhau, mỗi người tìm kiếm sự tự do ơ ngoài xa hội, công việc, bạn bè, con cái thì thả lỏng, buông xuôi, chúng thích làm gì thì làm miễn không gây tiếng xấu cho gia đình thì không vấn đề gì Những đứa trẻ ấy thiếu sự giáo dục và quản lý đúng mức, lâu dần sẽ khiến trẻ mất đi niềm tin vào gia đình, vào cách nuôi dạy của cha mẹ, từ đó mà dễ hư hỏng, sa nga vào những con đường xấu

Sự tan vỡ của gia đình gây ra nỗi bất hạnh không gì có thể bù đắp được cho những đứa con, đẩy chúng vào hoàn cảnh hoảng loạn sợ hai về đời sống tình cảm Một số nhà nghiên cứu tâm lý học, giáo dục học đa chỉ ra rằng: Những đứa trẻ lớn lên trong những gia đình mà bố mẹ bất hòa, li dị, li thân thì nhân cách của chúng đều phát triển không bình thường

Một sai lầm đáng báo động của các bậc làm cha làm mẹ chính là sự thiếu hiểu biết, thiếu kiến thức và kỹ năng giáo dục con cái, dùng những hành vi bạo lực để trấn áp con mình dẫn đến không giáo dục được con mà lại còn đem lại kết quả trái ngược hoàn toàn Trong số ấy, không ít gia đình đa nuông chiều con một cách nhu nhược, mù quáng, thỏa man những yêu cầu, đòi hỏi của con vô điều kiện và cố gắng tạo cho chúng những thứ mà có thể giúp chúng có được cuộc sống sung sướng, nhàn hạ Những người cha mẹ,

đa tự cho rằng cuộc đời họ đa khổ cực thì ít nhất đời của con mình cũng phải được sung sướng như người ta, để nó không bị tổn thương hay ghen tị với bạn bè cùng trang lứa Nhưng đây chính là một quan niệm sai lầm và hết sức cổ hũ gây nên tác hại vô cùng to lớn Một đứa trẻ được chiều chuộng từ nhỏ bao giờ cũng khó dạy hơn những đứa khác Nếu như chiều con quá mức thì khi chúng lớn lên sẽ không thể tự mình làm được bất kể chuyện gì, luôn phải phụ thuộc vào cha mẹ, những người khác, không có nghị lực, tự tin, không làm chủ được bản thân và dễ trơ thành nô lệ cho những ham muốn, ước nguyện thiếu lành mạnh, đứng đắn

Sống trong một gia đình như vậy, luôn luôn được thỏa man những đòi hỏi

vô điều kiện thì sớm hay muộn những đứa trẻ đó cũng rơi vào con đường

hư hỏng, trơ nên lười nhác, thụ động, thiếu vị tha, ích kỉ, chỉ nghĩ đến lợi ích của cá nhân và đặt quyền lợi của mình lên hàng đầu, chúng sẽ coi thường lao động và không tỏ ra biết ơn công sức nuôi dạy và giáo dục của cha mẹ mình

Trái với sự chiều chuộng, một số gia đình lại chọn cách dùng roi vọt một cách khắc nghiệt để kìm ham sự phá phách và tính bướng bỉnh của con mình.Họ cho rằng đó là một cách giáo dục có khoa học “thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho ngào” Có những người cha mẹ vốn bản tính cộc cằn, tàn nhẫn, hễ con mình có hành vi lệch lạc với những quy chuẩn đưa ra thì họ sẽ đay nghiến, mắng nhiếc và đánh đập không thương tiếc Tình trạng như vậy đáng để cho xa hội phải lên án và trừng phạt Điều 8 Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em ơ Việt Nam qui định: trẻ em được nhà nước và

xa hội tôn trọng, bảo vệ tính mạng thân thể, nhân phẩm và danh dự, được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng của mình về những vấn đề có liên quan

Yêu thương con đó là điều mà các bậc làm cha mẹ ai cũng mong muốn và cố gắng làm tốt vai trò đó nhưng muốn con nên người, thành đạt thì phải có những kiến thức và kĩ năng cần thiết về phương pháp giáo dục con người trên cơ sơ khoa học, thì mới có thể xây dựng được một con người phù hợp với mong muốn của xa hội Những cách giáo dục quá hà khắt hay sự nuông chiều một cách vô lý sẽ chỉ khiến cho sự giáo dục con cái càng đem lại kết quả ngược lại, và với nền tảng giáo dục như vậy sẽ chính là nguyên nhân làm cho con mình bước vào con đường đời một cách khó khăn và lệch lạc nhất

Thực trạng đáng lo ngại nữa đó là có một số gia đình thiếu gương mẫu đa làm ảnh hương đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách của con cái Sống trong một gia đình mà ba mẹ là những người không tốt, buôn gian, bán lận, nghiện cờ bạc, rượu chè thì họ sẽ làm tổn hại nhiều đến mặt nhân cách của đứa trẻ Bản thân họ không tốt thì không thể giáo dục được

con tốt Cha mẹ xấu, con xấu là chuyện tất nhiên, nhưng cha mẹ tốt mà con

hư hỏng thì đó mới là vấn đề đáng quan tâm

2.1.3 Ảnh hưởng của Khoa học – công nghệ.

Với sự phát triển của khoa học công nghệ, kỹ thuật, mà đa xuất hiện nhiều hình thức vui chơi, giải trí, sách báo, truyện tranh tràn lan thu hút lượng lớn trẻ vị thành niên khiến chúng chỉ chăm chăm vào đó mà lười hoạt động, thể thao Không những thế mà còn khiến chúng trơ nên ít tiếp xúc với bên ngoài, sự phát triển nhân cách không được hoàn thiện…

Theo lối phong cách của phương Tây, các hình thức internet, tạp chí đa khiến cho một số đại bộ phận giới trẻ có những cách nói năng, hành vi, cư xử không đúng mực, lệch lạc so với lứa tuổi của chúng Đó chính là một dấu hiệu xấu làm mất đi vẻ đẹp của văn hóa Việt Nam

Những cách nói năng thiếu lễ phép, nói trống không, chửi thề, cướp lời người khác đang diễn ra rất phổ biến Cách ăn nói hiện nay của thanh thiếu niên hết sức tùy tiện, ăn mặc lố lăng, không ít con trẻ đua đòi theo mốt này, mốt kia, tóc xanh, đỏ, vàng bất chấp điều kiện kinh tế gia đình như thế nào và thái độ của xa hội ra sao Những điều đó bắt nguồn từ môi trường sống và cách giáo dục của gia đình