CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.CẢI CÁCH GIÁO DỤC BẬC TIỂU HỌC THEO MÔ HÌNH VNEN.
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KHOA TÂM LÝ – GIÁO DỤC
BÀI TIỂU LUẬN
Môn: Giáo dục học đại cương
THEO MÔ HÌNH VNEN
GVHD: Bùi Văn Vân SVTH: Giang Thị Mỹ Linh
Lớp: 13CTXH
Đà Nẵng, 06/2014
Trang 2NỘI DUNG BÀI LÀM
• Khái niệm giáo dục
• Khái quát về chương trình VNEN
• Cơ sở lý luận
• Thực trạng
• Phương pháp tổ chức lớp học VNEN
• Thuận lợi và khó khăn gặp phải
• Đề xuất
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Muốn phát triển đất nước trước hết cần phải phát triển con người, con người là cái gốc của xã hội.Hiện nay, trong thời kỳ hội nhập và phát triển kinh tế, bất kỳ nước nào cũng đang chú trọng đầu tư cho đất nước, trang bị những điều kiện cấp thiết mà trong đó, con người là yếu tố được đặt lên hàng đầu Để đưa ra xã hội một đội ngũ nhân lực đử sức
đử tài thì việc đầu tiên là giáo dục Từ đó cho thấy giáo dục có vai trò rất quan trọng đối với mỗi cá nhân, với đất nước và mang ý nghĩa quốc gia Mục đích giáo dục có quan hệ trực tiếp đến việc phát huy sức mạnh của con người Do đó giáo dục là vấn đề cơ bản của chiến lược con người, là hệ thống những vấn đề then chốt trong chiến lược kinh tế - xã hội của đất nước
Chất lượng giáo dục là một vấn đề luôn được xã họi quan tâm vì tầm quan trọng hàng đầu của nó đối với sự nghiệp phát triển đất nước nói chung, sự nghiệp phát triển giáo dục nói riêng Mọi hoạt động giáo dục được thực hiện đều nhằm mục đích góp phần đảm bảo, nâng cao chất lượng giáo dục; và một nền giáo dục ở bất kì một quốc gia nào bao giờ cũng phải phấn đấu để trở thành một nền giáo dục chất lượng cao Đào tạo nên những con người có trí tuệ, có đạo đức Vì vậy, Những quốc gia đầu tư cho giáo dục tốt là những nước phát triển mạnh
Đặc biệt là đầu tư cho giáo dục bậc tiểu học Và VNEN là một chương trình giáo dục tiểu học đang được thử nghiệm trên phạm vi cả nước và đang cho thấy những kết quả khả quan ban đầu, góp phần phát triển nền giáo dục nói riêng và phát triển đất nước nói chung
Trang 4NỘI DUNG
I) Khái niệm giáo dục:
Giáo dục là hiện tượng xã hội đặc biệt, bản chất của nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử-Xã hội của các thế hệ loài người
II) Chương trình VNEN: vai trò và mục đích
Nhằm đáp ứng được những yêu cầu về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Ngày nay giáo dục Việt Nam đặc biệt là giáo dục ở tiểu học có sự đổi mới về phương pháp dạy học Một trong những định hướng của đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là tạo điều kiện giúp người học phát huy tính tích cực,độc lập; phát triển năng lực tự học, năng lực tìm tòi, khám phá,sáng tạo Mô hình trường học mới (VNEN ) là mô hình nhà trường hướng tới việc đáp ứng yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học Học sinh học theo tốc
độ phù hợp với trình độ nhận thức của cá nhân, nội dung học thiết thực, gắn với thực tiễn hằng ngày của học sinh Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa mô hình trường học mới (VNEN) vào giảng dạy tiểu học đối với học sinh tiểu học các em còn nhỏ mà chương trình này rất mới lạ Đặc biệt là học sinh miền núi, các em ít giao lưu, ít tiếp xúc với môi trường bên ngoài nên sau khi tiếp cận với chương trình VNEN không biết học sinh có học được chương trình này không? Học sinh học theo chương trình này có hiệu quả không? Làm thế nào để học sinh học tốt chương trình VNEN này?
III) Cơ sở lý luận
Đổi mới phương pháp dạy học cũng là một trong những trọng tâm của đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo Nghị quyết số 29 QĐ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 Mà hiện nay chúng ta đang thực hiện dạy học theo mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN) ở tiểu học Dạy học theo mô hình VNEN là phát triển toàn diện con người “ Dạy chữ - Dạy người ”
Theo tài liệu hướng dẫn giáo viên Toán 3 Một trong những định hướng của đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là tạo điều kiện giúp người học phát huy tính tích cực, độc
Trang 5lập; phát huy năng lực tự học, năng lực tìm tòi, khám phá, sáng tạo Mô hình trường học
là một trong những mô hình nhà trường hướng tới việc đáp ứng yêu cầu của đổi mới phương pháp dạy học, thể hiện qua một số đặc điểm điểm cơ bản: học sinh học theo tốc
độ phù hợp với trình độ nhận thức của cá nhân; Nội dung học thiết thực , gắn kết với thực tiễn đời sống hằng ngày của học sinh
Mô hình trường học mới (VNEM ) này là nơi học sinh cùng nhau học tập để lĩnh hội những kiến thức liên quan mật thiết đến cuộc sống của các em Mọi hoạt động trong nhà trường đều vì lợi ích của học sinh, do học sinh thực hiện Do đó học sinh tham gia học tập theo mô hình VNEN thì các em phải biết tự giác, tự quản, tự học, tự đánh giá, tự tin, tự trọng
IV) Thực trạng việc thực hiện chương trình VNEN ở nước ta hiện nay:
1) Những điều đã đạt được:
Đây là một mô hình học tập khá mới mẻ và chưa được áp dụng rộng rãi trên phạm vi
cả nước, mới thí điểm ở một vài trường học ở các tỉnh thành phố Tuy nhiên, giáo viên và học sinh đã tích cực tham gia và đem lại kết quae tốt
Sau mỗi bài tập đọc có hệ thống câu hỏi trắc nghiệm giúp học sinh dễ dàng tìm hiểu nội dung của bài học Học tập mô hình VNEN giúp học sinh phát huy tính tự học, sáng tạo, tính tự giác tự quản, sự tự tin, hứng thú trong học tập Với phương pháp dạy học mới, giúp các em phát huy tốt kỹ năng: Giao tiếp, hợp tác, kyc năng tự đánh giá lẫn nhau trong học tập Phát huy tính tích cực của học sinh thông qua kí hiệu của từng hoạt động: hoạt động cá nhân, hoạt động cặp đôi, hoạt động nhóm, hoạt động chung cả lớp và hoạt động với cộng đồng Tăng khả năng thực hành, vận dụng, chú ý tích hợp với hoạt động phát triển ngôn ngữ của học sinh thông qua các hoạt động học tập
Đầu năm, học sinh chưa biết cách học này, chưa tự giác học tập còn rụt rè có những
em không biết cách hoạt động chỉ ngồi chơi khi nào giáo viên nhắc nhở thì các em mới tập trung vào trong sách nhưng chẳng biết gì Nhờ giáo viên áp dụng các phương pháp sáng tạo mà qua một thời gian học sinh đã thực hiện khá thành thạo cách học của chương trình VNEN Tất cả các học sinh đều tích cực, hứng thú học tập Đặc biệt là nhiều nhóm trưởng có sự sáng tạo về cách điều hành nhóm, các thành viên trong nhóm biết tôn trọng,
Trang 6giúp đỡ nhau và thực hiện các hoạt động theo chương trình VNEN có hiệu quả Thậm chí những em trước đây học chậm, rụt rè, không dám phát biểu trước lớp mà giờ đây các em
đã hòa nhập được với các bạn, hoạt động nhanh nhẹn hơn và còn có thể làm nhóm trưởng nữa
Qua kỳ họp phụ huynh thì có một số phụ nuynh nhận định rằng chương trình này rất hay, các em biết tự giác học tập, không phải nhắc nhở nhiều, các em học tập đỡ vất vả hơn, buổi tối về nhà không phải học nhiều mà các em vẫn hiểu bài và làm bài tập tốt Hiện nay việc thực hiện học tập theo mô hình trường học mới VNEN ở một số nơi
cơ bản đã đi vào nề nếp Nếu trong lớp hôm nào đó mà chủ tịch hội đồng tự quản vắng hoặc nhóm trưởng vắng thì bất cứ một học sinh nào cũng có thể đảm nhận nhiệm vụ thay cho chủ tịch hội đồng tự quản hoặc nhóm trưởng để điều hành lớp học tập tốt Chính vì vậy mà việc học tập chương trình VNEN này của học sinh hiệu quả ngày càng được nâng cao hơn
2) Hạn chế:
Bên cạnh những thành tích đáng mừng thì vẫn còn một vài hạn chế đáng lưu tâm và khắc phục
Như đã nói ở trên, đây là một chương trình mới, nên học sinh vẫn chưa tiếp cận tốt, nhiều học sinh vẫn chưa thực sự tự tin, tự giác học tập Một số em học giỏi hoạt động rất tốt, trái lại những em học chậm hơn thì lười hoạt động để mặc cho các bạn làm gì thì làm còn mình cứ ngồi chơi hoặc nói chuyện nên việc học tập chưa có hiệu quả
Bên cạnh đó phụ huynh còn mơ hồ về cách học này của con em mình, họ nói tôi không biết con tôi học như thế nào? Học cái gì? … Chính vì họ chưa hiểu được cách học theo chương trình VNEN này nên một số phụ huynh chưa ủng hộ nhiệt tình
V) Một số phương pháp thực hiện lớp học VNEN:
1 Tổ chức họp cha mẹ học sinh.
Tổ chức họp cha mẹ học sinh đầu năm nhằm tuyên truyền hình thức dạy học theo
mô hình VNEN này Cho phụ huynh tiếp cận với tài liệu hướng dẫn học các môn, sau đó mời phụ huynh tham dự một tiết học minh họa Để phụ huynh thấy được con mình học cái gì? Học như thế nào? Các em hoạt động ra sao? Thỉnh thoảng mời phụ huynh đến
Trang 7tham dự một số tiết học ở lớp Từ đó phụ huynh nhận ra rằng học tập theo chương trình này con em họ mạnh dạn hơn, tự tin hơn, học tập tốt hơn và có nhiều mặt tích cực Nên phụ huynh rất hào hứng tham gia vào các hoạt động học tập của con em họ và hỗ trợ các hoạt động ở lớp, ở trường như: trang trí lớp học, tham gia vào sơ đồ cộng đồng hoặc bầu hội đồng tự quản của lớp
2 Xây dựng hội đồng tự quản và thành lập nhóm, bầu nhóm trưởng.
a Xây dựng hội đồng tự quản.
Khi tiếp cận với chương trình VNEN, về nhận lớp việc đầu tiên cần làm là phải thành lập cho được hội đồng tự quản của lớp Hội đồng tự quản của học sinh là cơ sở, là nền tảng vững chắc tạo nên sự thành công về việc học tập theo mô hình VNEN Đây cũng
là biện pháp giáo dục nhằm thúc đẩy sự phát triển đạo đức, tình cảm xã hội cho học sinh, giúp các em phát triển lòng khoan dung, sự bình đẳng, tinh thần đoàn kết, kỹ năng hợp tác, kỹ năng lãnh đạo… Trong phiên họp phụ huynh giáo viên đề xuất ý kiến mời phụ huynh tham gia cùng lớp để bầu hội đồng tự quản của học sinh lớp và phụ huynh tích cực tham gia vào hoạt động này Trước tiên giáo viên chủ nhiệm tuyên bố lý do cuộc họp của lớp hôm nay là bầu hội đồng tự quản của lớp, tiếp đến tôi mời học sinh tự ứng cử chức danh cho mình Sau phần ứng cử, đề nghị phụ huynh và học sinh có thể đề cử thêm những
em khác vào hội đồng tự quản Khi đã có danh sách các ứng cử viên giáo viên tổ chức cho học sinh bầu phiếu Học sinh cử hai bạn làm ban kiểm phiếu có sự giám sát của phụ huynh
Như vậy đã có được hội đồng tự quản của lớp Giáo viên hướng các em cách giới thiệu về bản thân, nêu những việc làm của mình để xây dựng lớp và đưa lớp đi vào nề nếp học tập, nề nếp hoạt động tốt hơn
b Thành lập nhóm và bầu nhóm trưởng.
- Việc thành lập nhóm và bầu nhóm trưởng cũng là một trong những bước quan trọng trong việc thực hiện dạy và học theo mô hình VNEN Giáo viên tư vấn, hướng dẫn cho hội đồng tự quản cách chia nhóm, có thể nhóm theo sở thích hoặc nhóm ngẫu nhiên, cách bầu nhóm trưởng Việc này giao cho hội đồng tự quản làm có sự trợ giúp của giáo viên chủ nhiệm Nhiều em rất hăng say, tích cực để trở thành một trong các nhóm trưởng
vì các em đã có kinh nghiệm qua tham gia bầu hội đồng tự quản
Trang 8Khi hoàn thiện bộ máy hội đồng tự quản và các nhóm trưởng, giáo viên hướng dẫn cho hội đồng tự quản, các nhóm trưởng những kĩ năng cần thiết như lãnh đạo, cách điều hành nhóm ra sao, hợp tác và lắng nghe các bạn như thế nào…… Ngoài ra giáo viên nên thành lập câu lạc bộ “ Người lãnh đạo giỏi” để các em giao lưu, chia sẻ những kinh nghiệm lẫn nhau
3 Bồi dưỡng cách sử dụng tài liệu hướng dẫn học.
Đối với học sinh giáo viên nên thường xuyên chia sẻ, khuyến khích động viên hướng dẫn tỉ mỉ cách sử dụng tài liệu hướng dẫn học Trước tiên cho học sinh học thuộc
và nắm vững 10 bước học tập, tiếp đến chỉ cho học sinh biết các kí hiệu, lô gô trong tài liệu hướng dẫn học Hướng dẫn cụ thể cho học sinh cách làm việc cá nhân như thế nào, làm việc nhóm đôi, cả nhóm hoặc hoạt động cả lớp ra sao Từ đó các em nắm chắc chắn các hoạt động theo lô gô Trong lúc làm việc học sinh còn biết cách chia sẻ, hỗ trợ hoặc lắng nghe bạn chia sẻ để cùng nhau nắm vững kiến thức của từng bài học
4 Một số trò chơi tổ chức trong lớp.
Bên cạnh những phương pháp ở trên, khi dạy học theo chương trình VNEN, giáo viên tìm tòi thêm những trò chơi phù hợp cho từng tiết học, môn học để gây hứng thú cho học sinh
+Ví dụ: môn Toán
-Trò chơi tìm bạn:
Chuẩn bị một số thẻ số tự nhiên từ 1 đến 30 và thẻ số la mã từ 1 đến 30
Chia lớp làm 2 nhóm, mỗi em tự chọn cho mình 1 thẻ số ( có thể chơi các số từ 1 đến 30 ,( giáo viên tùy chọn) nhưng mỗi nhóm đều mang số giống nhau)
+Người quản trò hô: tìm bạn tìm bạn
+ Cả lớp nói: tìm bạn thế nào?
+ Người quản trò nói: tìm bạn có số bằng nhau Như vậy là em có số tự nhiên 1 kết đôi với bạn có số la mã I, tương tự 2 kết bạn với II…
+ Hoặc người quản trò hô: tìm bạn tìm bạn
+ Cả lớp nêu: tìm bạn thế nào?
Trang 9+ Người quản trò hô: tìm bạn hơn ( kém) 3 đơn vị thì em số 1 dòng số tự nhiên kết hợp với em số IV (và ngược lại) hoặc em số 2 dòng tự nhiên kết hợp với em số V, tương
tự các em tự tính hơn kém 3 đơn vị
+ Cũng có thể em quản trò hô: tìm bạn tìm bạn
+ Cả lớp: tìm bạn thế nào?
+ Người quản trò hô: tìm bạn có số gấp 2 lần nhau thì em có số tự nhiên là 1 và em
có số la mã là II (và ngược lại) hoặc em có số tự nhiên là 2 kết bạn với số la mã là IV… Tương tự như vậy có thể hơn kém nhiều ít đơn vị hay gấp mấy lần do người quản trò điều khiển
Bạn nào tìm bạn sai hoặc không không tìm được bạn phù hợp là thua cuộc
Qua trò chơi nhằm giúp các em củng cố về số la mã, củng cố về bảng nhân hoặc nhiều hơn, ít hơn
+Ví dụ: môn Tiếng Việt
-Trò chơi: Ai là gì? ( Ai làm gì? Ai thế nào?)
Cách chơi:
-Người quản trò hô Ai? (hoặc con gì? Cái gì? ) sau đó chỉ 1 bạn thì bạn đó trả lời bạn Hồng ( hoặc con chó, cây bàng… ) bạn trả lời được câu hỏi đó thì hỏi bạn tiếp theo bạn Hồng (hoặc con chó, cây bàng) là gì? Bạn được chỉ phải trả lời như Bạn Hồng là học sinh giỏi nhất lớp.(hoặc Con chó là con vật giữ nhà.Cây bàng là cây che bóng mát) .Tương tự như vậy đối với trò chơi Ai làm gì? Ai thế nào? Hoặc những trò chơi Ai nhân hóa? Ai so sánh?…Bên cạnh đó tôi còn tìm tòi một số câu đố có liên quan đến môn Tiếng Việt để củng cố kiến thức mà các em đã học
+ Ví dụ: môn Tự nhiên xã hội
- Tròchơi: Kể tên các bộ phận của cơ thể người.
Chia nhóm thành 2,3,4… đội Người quản trò nêu yêu cầu kể tên các bộ phận trong
cơ thể con người bắt đầu bằng chữ T Các đội kể: ví dụ: tai, tay, tim…
Hoặc M, ví dụ: mắt, môi, miệng,… giúp các em ôn lại kiến thức các bộ phận của
cơ thể người
- Trò chơi: Kể tên các con vật, cây cối theo nhóm
Trang 10Ví dụ: con vật ( cây cối) có thanh huyền, thanh sắc Hoặc kể tên con vật ( cây cối) theo đặc điểm con 4 chân,2 chân ( cây rễ chùm, rễ cọc), nếu đội nào kể không được là thua cuộc Trò chơi này nhằm củng cố về động vật và cây cối…
Ngoài các trò chơi phù hợp với các tiết học, tôi còn tìm tòi một số trò chơi có tính vui vẻ thoải mái hoặc có tính đoàn kết thân ái, nhanh nhẹn hài hước để gây hứng thú cho học sinh
+ Ví dụ: Trò chơi tôi thấy:
Người quản trò hô: hôm qua tôi thấy
Cả lớp nói: thấy gì thấy gì?
Quản trò nói tên của bạn nào đó và 1 sở thích hoặc 1 hành động của bạn đó
- Tôi thấy Lan ăn kẹo trong lớp
- Lan nói không phải tôi
- Cả lớp: thế thì ai?
- Lan nói: oan cho tôi
- Cả lớp: oan cái gì?
- Lan: khổ cho tôi
- Cả lớp: khổ cái gì?
- Lan: vì tôi thấy Minh nói chuyện trong lớp
Và cứ như vậy là bạn Minh tiếp tục nói hôm qua tôi thấy và cũng lặp lại như trên
em nào nói sai không đảm bảo theo các câu trên là phạm luật
Trong quá trình áp dụng các phương pháp trên giáo viên luôn luân phiên cho học sinh bầu hội đồng tự quản, nhóm trưởng để em nào cũng được tham gia, trải nghiệm và phát huy năng lực sở, trường của mình Từ đó các em mạnh dạn hơn, thích học hơn Đến giờ học các em biết mình phải làm gì và bắt đầu từ đâu, biết tự giác học tập, biết hướng dẫn, giúp đỡ bạn học và biết lắng nghe bạn trao đổi nên giờ học diễn ra sôi nổi và hiệu quả hơn