MỞ B ÀINếu như thế kỷ XX trong lịch sử Việt Nam là “thế kỷ của những biến đổi to lớn và sâu sắc, thế kỷ đấu tranh gian nan oanh liệt giành lại độc lập tự do thống nhất Tổ quốc, thế kỷ của những chiến công và thắng lợi có ý nghĩa lịch sử và thời đại”(1), thì bước vào thế kỷ XXI sứ mệnh thiêng liêng của toàn dân tộc chúng ta là phải tiếp tục đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa. Là một quốc gia có truyền thống dựng nước và giữ nước lâu đời, có quá trình liên tục đấu tranh để vươn lên làm chủ cuộc sống trước thiên nhiên khắc nghiệt và nhiều thế lực ngoại xâm hung bạo, bản thân lịch sử dân tộc Việt Nam chính là những bài học vô cùng quý báu để giáo dục cho thế hệ trẻ lòng yêu nước, tinh thần tự lực tự cường, khát vọng vươn lên vượt khó để xứng đáng với quá khứ hào hùng và vinh quang của thế hệ đi trước. Hơn thế nữa, sức mạnh của tri thức lịch sử không chỉ giới hạn ở chỗ giúp cho những thế hệ hôm nay, ngày mai có hiểu biết đầy đủ về qúa khứ, mà còn làm cho người đang sống có ý thức về xã hội, biết suy nghĩ cảm thụ những gì đã xảy ra trong qúa khứ để có trách nhiệm với hiện tại và trong tương lai. Sau 20 năm đổi mới thế và lực của đất nước ta đã mạnh hơn nhiều, tuy từng bước phát triển nhưng một số thành phần của kinh tế tri thức như công nghệ thông tin, intơnét, điện thoại di động... trong giai đoạn 2005 2010 đã phát triển khá nhanh. Nhiều nước phát triển như Trung Quốc, Hàn Quốc, Phần Lan, Ấn Độ... biết kết hợp phát triển kinh tế tri thức đều đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế khá cao. Do đó, tranh thủ thời cơ mà bối cảnh quốc tế tạo ra, kết hợp nội lực với các thuận lợi bước đầu về phát triển kinh tế tri thức Vì vậy em quyết định chọn đề tài “Kinh tế tri thức và vấn đề đẩy mạnh công CNHHĐH ở Việt nam. Liên hệ với thực tế phát triển ở TP.Thái Nguyên” để làm đề tài nghiên cứu của mình.
Trang 1Là một quốc gia có truyền thống dựng nước và giữ nước lâu đời, có quátrình liên tục đấu tranh để vươn lên làm chủ cuộc sống trước thiên nhiênkhắc nghiệt và nhiều thế lực ngoại xâm hung bạo, bản thân lịch sử dân tộcViệt Nam chính là những bài học vô cùng quý báu để giáo dục cho thế hệtrẻ lòng yêu nước, tinh thần tự lực tự cường, khát vọng vươn lên vượt khó
để xứng đáng với quá khứ hào hùng và vinh quang của thế hệ đi trước Hơnthế nữa, sức mạnh của tri thức lịch sử không chỉ giới hạn ở chỗ giúp chonhững thế hệ hôm nay, ngày mai có hiểu biết đầy đủ về qúa khứ, mà cònlàm cho người đang sống có ý thức về xã hội, biết suy nghĩ cảm thụ những
gì đã xảy ra trong qúa khứ để có trách nhiệm với hiện tại và trong tương lai.Sau 20 năm đổi mới thế và lực của đất nước ta đã mạnh hơn nhiều, tuy
"từng bước phát triển" nhưng một số thành phần của kinh tế tri thức nhưcông nghệ thông tin, in-tơ-nét, điện thoại di động trong giai đoạn 2005 -
2010 đã phát triển khá nhanh Nhiều nước phát triển như Trung Quốc, HànQuốc, Phần Lan, Ấn Độ biết kết hợp phát triển kinh tế tri thức đều đạt tốc
độ tăng trưởng kinh tế khá cao Do đó, tranh thủ thời cơ mà bối cảnh quốc
tế tạo ra, kết hợp nội lực với các thuận lợi bước đầu về phát triển kinh tế tri
thức Vì vậy em quyết định chọn đề tài “Kinh tế tri thức và vấn đề đẩy
mạnh công CNH-HĐH ở Việt nam Liên hệ với thực tế phát triển ở TP.Thái Nguyên” để làm đề tài nghiên cứu của mình.
Trang 2NỘI DUNG
I Phát triển kinh tế tri thức là một xu thế tất yếu
Lao động sản xuất bao giờ cũng phải dựa vào tri thức, chỉ khác nhau
ở mức độ nhiều hay ít Kinh tế nông nghiệp, khởi đầu cách đây khoảngmười ngàn năm, phải dựa nhiều vào hiểu biết về canh tác, chăn nuôi, thờitiết tức là những tri thức cơ bản về nông nghiệp Nhưng lúc đó đất đai,lao động thủ công lại quan trọng hơn, nên tri thức chỉ đóng vai trò thứ yếu
Đến khoảng giữa thế kỷ XVIII, kinh tế công nghiệp cơ giới xuất hiện
và phát triển mạnh, dựa vào các tri thức cơ học cổ điển để chế tạo ra máymóc cơ khí phục vụ sản xuất Nhưng để hình thành được thị trường hànghóa của kinh tế công nghiệp cổ điển thì tài nguyên và vốn (tư bản) lại quantrọng hơn nên tri thức cơ học cổ điển cũng chỉ có vai trò thứ yếu
Đến khoảng giữa thế kỷ XX, kinh tế công nghiệp cổ điển hết tiềmnăng phát triển và bắt đầu suy thoái, vì tài nguyên trở nên cạn kiệt, ô nhiễmngày càng nghiêm trọng, chiến tranh hủy diệt đe dọa thường xuyên Trongbối cảnh đó cuộc cách mạng khoa học công nghệ hiện đại xuất hiện và pháttriển bùng nổ, dựa trên những khối tri thức khổng lồ, rất mới và vô cùngphong phú về thế giới vật chất vĩ mô và vi mô, với thuyết tương đối vàthuyết lượng tử Lực lượng sản xuất mới được hình thành dựa trên nguồnlực chủ yếu là tri thức, tạo nên hệ thống công nghệ cao với máy móc thôngminh mà điển hình là máy tính điện tử (máy điện toán) mô phỏng nãongười
Sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất mới này đã dẫn tớimột hình thái kinh tế mới Đó là một nền kinh tế trong đó việc sáng tạo trithức, sự lan truyền và quảng bá nhanh tri thức đưa vào ứng dụng là độnglực chủ yếu của tăng trưởng kinh tế, tạo ra của cải, tạo ra việc làm cho tất
cả các ngành kinh tế Nhà kinh tế học P.F.Durker gọi đó là nền kinh tế trithức và tên gọi này hiện nay đã trở thành phổ biến với việc sử dụng chínhthức của Ngân hàng thế giới Trong nền kinh tế mới, kinh tế tri thức sản
Trang 3xuất chủ yếu dựa vào nguồn lực tri thức Tài nguyên và vốn dù quan trọngvẫn chỉ giữ vai trò thứ yếu.
Như vậy, trong tiến trình lịch sử phát triển của nhân loại con người làđộng vật duy nhất có năng lực sáng tạo tri thức, do đó biết lao động sảnxuất và tiến dần tới nền kinh tế dựa vào tri thức là chính Bởi vậy, kinh tếtri thức là một lịch sử tất yếu
Cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, khoảng từ giữa thế kỷ XX,dựa trên những tri thức sáng tạo, đi sâu vào thế giới vĩ mô và thế giới vi
mô, dẫn tới sự phát minh ra các máy móc, thuộc loại hoàn toàn mới, gọi làmáy móc thông minh Điển hình là máy điện toán, mô phỏng được nhữngchức năng chủ yếu của não người: biết nhớ, biết tính toán kể cả các bàitoán rất phức tạp, biết thực hiện các lệnh, biết tư vấn cho người dùng trongmột số việc , đóng vai trò chính trong các hệ tự động hóa toàn phần củasản xuất và trong các mạng thông tin toàn cầu Máy móc thông minh kếthợp với tri thức sáng tạo trở thành nguồn lực của các công nghệ cao như:công nghệ thông tin hoặc công nghệ thông tin và truyền thông, công nghệsinh học, công nghệ vật liệu tiên tiến - nano , trong đó công nghệ thông tin
và truyền thông giữ vai trò dẫn đầu Hệ thống công nghệ cao là cốt lõi củalực lượng sản xuất mới Sự phát triển mạnh mẽ của lực lượng sản xuất mới
đã thúc đẩy hình thành nền kinh tế tri thức trong nửa sau của thế kỷ XX
II Kinh tế tri thức và vấn đề công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước
1 Định hướng của Đảng cộng sản Việt nam về phát triển kinh tế
Học thuyết hình thái kinh tế xã hội của Mác về sự vận động và pháttriển xã hội bao gồm 4luận điểm cơ bản:
Thứ nhất: sản xuất vật chất là nền tảng cơ sở của đời sống xã hộiThứ hai: quan hệ sản xuất phải phù hợp với trình độ phát triển củalực lượng sản xuất
Thứ ba: cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng
Trang 4Thứ tư: sự phát triển của các hình thái xã hội là luận điểm của lịch sử
tự nhiên
Từ khi bước vào thời kỳ đổi mới năm 1986 cùng với việc từng bướcphát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, giải phónglực lượng sản xuất chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới cơ chế quản lý chủđộng hội nhập kinh tế quốc tế Đảng và Nhà nước đã xác định ngày càng rõquan điểm mới về công nghiêp hoá, hiện đại hoá Quan điểm mới cũng làkết quả tổng kết thực tiễn rút ra từ những bài học của mấy thập kỷ trướcđây kết hợp với sự nghiên cứu học hỏi kiến thức và kinh nghiệm của thếgiới và thời đại Cuối thế kỷ XX Đảng và Nhà nước ta đã vạch ra CNH –HĐH không phải là hai quá trình tuy có phần lồng vào nhau nhưng về cơbản vẫn tách biệt và nối tiếp nhau là một quá trình thống nhất có thể nói làcông nghiệp hoá theo hướng hiện đại hoá
Nghị quyết đại hội Trung ượng 7 Khoá 7 của Đảng ta (năm 1994) chỉrõ: “ CNH –HĐH là quá trình chuyển đổi căn bản , toàn diện các hoạt độngsản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội sử dụng lao độngthủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng vớicông nghệ phương tiện và phương pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự pháttriển của công nghệ và tiến bộ khoa học, tạo ra năng suất lao động xã hộicao
Coi sự nghiệp CNH – HĐH ở nước ta trong thời kỳ đổi mới là mộtcuộc cách mạng toàn diện và sâu sắc trong tất cả các lĩnh vực của đời sốngkinh tế, xã hội, tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII ( năm 1996) khithong qua đường lối CNH – HĐH Đảng ta nhấn manh: “ mục tiêu củaCNH – HĐH là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vậtchất kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phùhợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất vàtinh thần cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu nước mạnh xã hộicông bằng văn minh”.Tại đại hội Đảng này, Đảng ta cũng xác định rõ mục
Trang 5tiêu: “ phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước côngnghiệp” cùng với những thành tựu phát triển quan trọng đạt được sau 10năm đổi mới, sự xác định rõ ràng về chủ trương đã tạo điều kiện thuận lợicho nước ta đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Bước vào thế kỷ 21 bối cảnh trong nước và quốc tế có những thayđổi mau chóng Báo cáo chính trị tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX(năm 2001) của Đảng nhận định: “thế kỷ 21 sẽ tiếp tục có nhiều biến đổi,khoa học công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt, kinh tế tri thức có vai tròngày càng nổi bật, có vai trò ngày càng lớn trong quá trình phát triển lựclượng sản xuất” Trong bối cảnh ấy nhận thức của Đảng ta về CNH – HĐHđất nước cũng có bước đổi mới quan trọng, cho rằng quá trình CNH –HĐH ở nước ta có thể rút ngắn Chiến lược phát triển kinh tế xã hội giaiđoạn 2001 – 2010 được thông qua tại đại hội IX xác định: “con đườngCNH – HĐH của nước ta cần và có thể rút ngắn thời gian, vừa có nhữngbước tuần tự, vừa có bước nhảy vọt, phát triển những lợi thế của đất nước,tận dụng mọi khả năng để đạt trình độ công nghệ tiên tiến, đặc biệt là côngnghệ thông tin và công nghệ sinh học, tranh thủ ứng dụng ngày càng nhiềuhơn ở mức cao hơn và phổ biến hơn những thành tựu mới về khoa học vàcông nghệ từng bước phát triển kinh tế tri thức”
Như vậy ngay từ khi tiến hành đổi mới thông qua các kỳ đại hộiĐảng ta đều xác định thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá phải gắn liềnvới phát triển kinh tế tri thức Điều này đã trở thành tôn chỉ định hướng rõràng sự phát triển của nước ta
2 Những quan điểm, nhận thức về công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức
Kinh tế tri thức bắt đầu xuất hiện vào những năm 60 - 70 của thế kỷtrước tại các nước công nghiệp phát triển cao Lúc đó tại những nước nàycông nghiệp hiện đại công nghệ cao đã chiếm tỷ trọng với số lao động trithức đã vượt trên 50% tổng số lao động
Trang 6Trong bối cảnh toàn cầu hóa thế giới, một số nước đang phát triển,tuy chưa có công nghiệp hiện đại, công nghệ cao nhưng biết chủ động hộinhập kinh tế, tranh thủ tiếp thu công nghệ cao trên cơ sở nguồn nhân lựcthích hợp, thì vẫn có thể bước đầu phát triển kinh tế tri thức.
Nước ta, tuy còn ở trong nền kinh tế nông nghiệp và là nước đangphát triển thu nhập thấp, nhưng biết phát huy đội ngũ cán bộ khoa học vàcông nghệ có năng lực tiếp thu và ứng dụng các công nghệ cao, qua chủđộng hội nhập kinh tế quốc tế, vẫn có thể có cơ hội rút ngắn thời gian đểtiến nhanh hơn Muốn vậy, phải đồng thời tiếp thu công nghệ cao của pháttriển kinh tế tri thức và vận dụng ngay vào công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong các lĩnh vực cần thiết Ví dụ phát triển các phần mềm hệ điều hànhmáy, có thể đem ứng dụng với sự điều chỉnh hợp lý, vào các máy trongcông nghiệp hóa, hiện đại hóa
Thực tế cho thấy khi chúng ta phát triển công nghệ thông tin vàtruyền thông, intermet, mạng viễn thông kỹ thuật số, điện thoại di động ,tức là phát triển một số bộ phận của kinh tế tri thức thì mặc nhiên thúc đẩyhiện đại hóa, ở trình độ cao, nhiều lĩnh vực của công nghiệp và xây dựng,nông nghiệp, dịch vụ Do đó việc kết hợp công nghiệp hóa, hiện đại hóagắn với phát triển kinh tế tri thức vừa là cơ hội, vừa là yêu cầu trong đổimới
Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng đã chỉ rõ: Tranh thủ thời cơthuận lợi do bối cảnh quốc tế tạo ra và tiềm năng, lợi thế của nước ta để rútngắn quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xãhội chủ nghĩa gắn với phát triển kinh tế tri thức, coi kinh tế tri thức là yếu
tố quan trọng của nền kinh tế có giá trị gia tăng cao dựa nhiều vào tri thức,kết hợp việc sử dụng nguồn vốn tri thức của người Việt Nam với tri thứcmới nhất của nhân loại Như vậy, lý luận và thực tiễn là căn cứ vững chắc
để xây dựng đường lối đúng đắn, tranh thủ thời cơ, rút ngắn thời gian công
Trang 7nghiệp hóa, hiện đại hóa sớm đưa nước ta trở thành nước công nghiệp theohướng hiện đại.
Theo kinh nghiệm của nhiều nước, phát triển kinh tế tri thức phải tậptrung nguồn lực vào bốn hướng chính sau đây:
Thứ nhất, Nhà nước phải xây dựng thể chế xã hội và chính sách
kinh tế năng động, rộng mở, khuyến khích sáng tạo và ứng dụng có hiệuquả những tri thức mới Thúc đẩy kinh doanh, tác động cho nở rộ doanhnghiệp mới làm ăn phát đạt Phải tạo dựng một nền hành chính có hiệu quả,tránh phiền hà, tham nhũng Giảm mạnh các chi phí hành chính, góp phầntăng sức cạnh tranh
Thứ hai, đào tạo nguồn nhân lực tài năng sáng tạo, biết phối hợp và
chia sẻ ứng dụng những thông tin, tri thức thành sản phẩm có sức cạnhtranh cao
Thứ ba, xây dựng một hệ thống đổi mới hiệu quả bao gồm: các
doanh nghiệp, các trung tâm nghiên cứu, các trường đại học, các tổ chức tưvấn và các tổ chức khác liên kết, trao đổi thông tin, tri thức với nhau theonhững mục tiêu đã xác định Họ phải thường trực tiếp cận các kho thôngtin, tri thức của thế giới được liên tục chất đầy, để tích cực "tiêu hóa" chúng
và thích nghi hóa cho các nhu cầu của mình và từ đó sáng tạo ra công nghệcao mới
Thứ tư, tích cực xây dựng kết cấu hạ tầng công nghệ thông tin và
truyền thông, đẩy mạnh ứng dụng và phát triển ngành công nghệ cao dẫnđầu này Tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá, phổ biến và sáng tạo trithức
3.Những đặc điểm chủ yếu của CNH - HĐH ở nước ta
CNH - HĐH ở nước ta có nhiều nét đặc thù cả về nội dung và hìnhthức,quy mô, cách thức tiến hành và mục tiêu chiến lược Những nét đặcthù này được thể hiện khái quát ở một số điểm:
Trang 8Thứ nhất: Quá trình CNH - HĐH ở nước ta là một quá trình rộng
lớn phức tạp, toàn diện, có nghĩa là nó diễn ra trong tất cả các lĩnh vực kinh
tế, chính trị, văn hoá, có sự kết hợp giữa các bước đi tuần tự và các bướcnhảy vọt,kết hợp giữa phát triển theo chiều rộng và phát triển theo chiềusâu, kết hợp giữa biến đổi về lượng và biến đổi về chất… của các tác nhântham gia quá trình mục tiêu của CNH - HĐH mang tính bao trùm rất cao,theo đó đến năm 2020 nước ta về cơ bản trở thành một nước công nghiệptheo hướng hiện đại,nhưng mục tiêu sâu xa hơn là nước ta trở thành mộtnước dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ, văn minh”
Thứ 2: Trong bối cảnh toàn cầu hoá và cách mạng khoa học công
nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, nước ta không thể chờ thực hiện xong côngnghiệp hoá rồi mớitiến hành hiện đại hoá,mà phải thực hiện đồng thời vàđồng bộ cnd và hđh như một quá trình thống nhất về đại thể, riêng về mặtkinh tế, có thể nhìn nhận quá trình này từ hai mặt thốngnhất với nhau: thứnhất đó là quá trình xây dựng nền công nghiệp hiện đại,cũng có nghĩa làtạo nền tảng vật chất - kỹ thuật( lực lượng sản xuất) của nền kinh tế; thứhai, đó là quá trình cải cách hệ thống thể chế và cơ chế kinh tế,từ nền kinh
tế kế hoạc hoá tập trung,quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường hộinhập CNH gắn với HĐH là cách làm đẩy lùi nguy cơ tụt hậu xa hơn vềkinh tế so với nhiều nước trong khu vực và trên thế giới, nhanh chóng đưanước ta tiến kịp các nước trong khu vực, hội nhập vào sự phát triển chungcủa khu vực và thế giới
Thứ ba: quá trình CNH, HĐH ở nước ta cần và có thể được rút
ngắn,việc cần được rút ngắn ở đây là đòi hỏi khách quan của nhiệm vụthoát khỏi tình trạng tụt hậu phát triển bên cạnh đó bối cảnh mới trongnước cũng như trên thế giới cho phép nước ta có khả năng “rút ngắn” quátrình CNH, HĐH Về cơ bản, cách để nước ta thực hiện được công nghiệphoá, hiện đại hoá rút ngắn bao gồm hai mặt: thứ nhất, đạt và duy trì một tốc
độ tăng trưởng cao hơn các nước đi trước liên tục trong một thời gian dài
Trang 9để rút ngắn khoảng cách chênh lệch về trình độ so với các nước đó(thựcchất là tăng tốc để đuổi kịp) và thứ hai, lựa chọn và áp dụng một phươngthức công nghiệp hoá , hiện đại hoá cho phép bỏ qua một số bước đi vốn làbắt buộc theo kiểu phát triển tuần tự, để đạt tới nền kinh tế có trình độ pháttriển cao hơn( thực chất là lựa chọn con đường, bước đi và giải pháp côngnghiệp hoá để đi nhanh tới hiện đại) Hai mặt này không đối lập mà có thểthống nhất với nhau và đang tiếp tục được làm rõ để định hình sang tỏ hơncon đường đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá ở nước ta
4 Các giải pháp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với phát triển kinh tế tri thức
Vấn đề quan trọng hàng đầu là, chúng ta phải chủ động phát huynăng lực sáng tạo tri thức ở trong nước, đồng thời phải biết tranh thủ cơ hộitiếp thu tri thức của thế giới toàn cầu hóa
Thực vậy, trong điều kiện chưa có đủ nguồn lực để phát triển kinh tếtri thức lên ngay trình độ cao, ta phải coi trọng chủ động hội nhập kinh tếquốc tế nhằm đẩy mạnh hợp tác về công nghệ cao trong nhiều lĩnh vực,trên cơ sở cùng có lợi Qua hội nhập và hợp tác cùng với việc gửi đi nângcao trình độ ở nước ngoài, các chuyên gia Việt Nam từng bước trưởngthành, có thể chủ động trong ứng dụng các công nghệ cao và tiến tới sángtạo tri thức mới rất cần thiết cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở trình độcao Nhiều ví dụ trong công nghiệp điện tử, trong thiết lập mạng viễn thôngquốc gia, trong công nghiệp chế biến nông sản phẩm, trong chế tạo trangthiết bị cơ - điện tử đã cho thấy kết quả tốt và đạt bước tiến nhanh rõ rệt
Để công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhanh, nông nghiệp phải gắn kếtvới phát triển ứng dụng tri sáng tạo mới, cụ thể là: phải chuyển giao tri thức
về công nghệ sinh học, tri thức về giống cây, con chất lượng và năng suấtcao, về canh tác và chăn nuôi hiện đại cho nông dân Đồng thời phải cungcấp tri thức về tổ chức sản xuất gắn với thị trường và về xây dựng nông
Trang 10thôn mới và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông trongmọi hoạt động hiện đại hóa nông nghiệp.
Trong công nghiệp và xây dựng thì công nghiệp hóa, hiện đại hóa sẽgắn kết thuận lợi với phát triển kinh tế tri thức vì công nghiệp trong kinh tếthị trường là rất hiện đại dựa vào các công nghệ cao Trước hết công việcthiết kế của công nghiệp và xây dựng ở mọi cấp phải chuyển nhanh từ thiết
kế thủ công sang thiết kế dùng máy tính sẽ rất chính xác và nhanh chóng,tranh thủ khai thác các phần mềm thiết kế và thư viện các thiết kế sẵn có.Ngành chế tạo cũng phải chuyển nhanh sang sử dụng máy thông minh có
"nhúng" máy điện toán tự động hóa hoàn toàn hoặc robot, hoặc các dâychuyền máy tự động hóa toàn phần
Việc tiếp thu nắm vững công nghệ cao trong công nghiệp và xâydựng sẽ là điểm tựa để chúng ta có thể sáng tạo thêm nhiều tri thức mớitrong lĩnh vực này Chúng ta bước đầu đã đạt được một số kết quả khích lệtrong hiện đại hóa nền công nghiệp và xây dựng kết cầu hạ tầng Nhưngnhìn chung vẫn còn tụt hậu về công nghiệp công nghệ cao Gần đây, saukhi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), số dự án công nghệ cao
đã tăng nhanh với vốn đầu tư lớn hứa hẹn triển vọng tốt
Dịch vụ là một lĩnh vực rất lớn của kinh tế tri thức, có khi chiếm đếntrên 70% GDP, bởi vậy gắn kết với phát triển kinh tế tri thức sẽ có thuậnlợi đẩy mạnh hiện đại hóa nhanh dịch vụ ở nước ta Các ngành dịch vụquan trọng như thương mại, tài chính, ngân hàng, du lịch, y tế, giáo dục,pháp luật bắt buộc phải nhanh chóng chuyển sang ứng dụng công nghệthông tin, mạng in-tơ-nét, viễn thông toàn cầu Thời gian qua một sốngành dịch vụ nước ta đã có tiến bộ đáng kể trong hiện đại hóa, nhưng nhìnchung chưa khai thác hết tiềm năng, đáng lý còn có thể đóng góp cho tăngtrưởng kinh tế nhiều hơn nữa
Về mặt xã hội có nhiều loại dịch vụ quan trọng cần hiện đại hóa theohướng kinh tế tri thức Tuy nhiên, đối với một nước đang phát triển như