MỘT số BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TRÊN địa BÀN PHƯỜNG ĐẰNG HẢI, QUẬN HẢI AN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Bên cạnh đó, công tác quản lý Ngân sáchphường còn nhiều tồn tại ảnh hưởng tới hiệu quả của quản lý, làm cho Ngânsách phường chưa thực sự phát huy vai trò quan trọng trong hệ thố

LÊ KHẮC TRUNG

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG ĐẰNG HẢI, QUẬN

HẢI AN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

HẢI PHÒNG - 2016

LÊ KHẮC TRUNG

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TRÊN ĐỊA BÀN PHƯỜNG ĐẰNG HẢI, QUẬN

HẢI AN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đào Văn Hiệp

HẢI PHÒNG - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ này là công trình nghiên cứu củariêng tôi Số liệu sử dụng và kết quả nghiên cứu này hoàn hoàn toàn trungthực Bản luận văn này hoàn thành bởi sự nỗ lực của bản thân cùng với nhữngkiến thức đã học và tích lũy trong quá trình công tác, cùng với sự hướng dẫn

tận tình từ Thầy giáo, PGS.TS Đào Văn Hiệp, phó hiệu trưởng Trường

ĐHHP và sự giúp đỡ tạo điều kiện của các đồng chí lãnh đạo phường ĐằngHải là đơn vị nơi tôi đang công tác đã giúp tôi hoàn thành luận văn này Cácnội dung nghiên cứu và kết quả thể hiện trong luận văn này là trung thực vàchưa từng công bố trong bất cứ công trình nào

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đãchỉ rõ nguồn gốc

Hải Phòng, ngày 20 tháng 2 năm 2016

Tác giả luận văn

Lê Khắc Trung

LỜI CẢM ƠN

Sau hơn hai năm học tập tại Trường Đại học Hải Phòng, tôi đã đượccác thầy, cô giáo truyền đạt kiến thức và hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thànhkhoá học đào tạo thạc sĩ Trong quá trình học tập và nghiên cứu ngoài sự cốgắng của bản thân, tôi còn nhận được sự giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhântrong và ngoài nhà trường Đến nay tôi đã hoàn thành chương trình các mônhọc và luận văn thạc sĩ khoa học

Trước tiên tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ của quý thầy, cô trong

và ngoài Trường Đại học Hải Phòng và khoa sau Đại học, các thầy cô trực

tiếp giảng dạy trong suốt hơn hai năm qua và đặc biệt Thầy giáo, PGS TS Đào Văn Hiệp, phó Hiệu trưởng Trường Đại học Hải Phòng đã giành nhiều

thời gian, tâm huyết hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ để tôi nghiên cứu và hoànthành bản luận văn Thạc sĩ khoa học Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơncác đồng chí lãnh đạo, cán bộ công chức của phường Đằng Hải nơi tôi đangcông tác đã giúp đỡ cho tôi tiếp cận với các số liệu và cung cấp cho tôi các tàiliệu liên quan đến đề tài để tôi có cơ sở nghiên cứu luận văn của mình

Mặc dù bản thân tôi đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận văn của mìnhbằng cả kiến thức đã được trang bị và vốn kinh nghiệm sẵn có Tuy nhiênkhông thể tránh khỏi những khiếm khuyết, rất mong nhận được sự tham giađóng góp ý kiến của quý thầy cô, cùng toàn thể các bạn

Một lần nữa tôi xin được trân trọng cảm ơn

Hải Phòng, ngày 20 tháng 2 năm 2016

Tác giả luận văn

Lê Khắc Trung

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC .5

VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH PHƯỜNG (XÃ) 5

1.1 Ngân sách Nhà nước cấp phường và quản lý ngân sách cấp phường 5 1.1.1 Ngân sách Nhà nước 5

1.1.2 Ngân sách phường 8

1.1.3 Nội dung công tác thu chi của ngân sách phường 12 1.1.4 Công tác quản lý ngân sách phường 18 1.1.5 Sự cần thiết phải tăng cường quản lý ngân sách phường 20

1.2 Nội dung quản lý Ngân sách phường 22

1.2.1 Lập dự toán ngân sách phường 22

1.2.2 Tổ chức chấp hành dự toán ngân sách phường 24

1.2.3 Quản lý khâu quyết toán ngân sách phường 29

1.2.4 Phân tích, kiểm tra và đánh giá việc chấp hành NSP 32

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách phường 34

1.3.1 Cơ chế quản lý tài chính 34

1.3.2 Phân cấp quản lý ngân sách 34

1.3.3 Nhận thức về tầm quan trọng và trách nhiệm trong công tác quản lý NSP 34

1.3.4 Tổ chức bộ máy và trình độ của đôi ngũ cán bộ quản lý cấp phường .34

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH .35 CỦA PHƯỜNG ĐẰNG HẢI, QUẬN HẢI AN GIAI ĐOẠN 2010-2014 35

2.1 Khái quát về điệu kiện tự nhiên - kinh tế xã hội phường Đằng Hải, QuậnHải An, thành phố Hải Phòng 35

2.1.1 Đặc điểm tự nhiên: 35

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế 36

2.1.3 Đặc điểm về văn hóa - xã hội 37

2.2 Thực trạng quản lý ngân sách phường Đằng Hải, Quận Hải An, thành phốHải Phòng giai đoạn 2010 - 2014 38

2.2.1 Thực trạng đội ngũ cán bộ phường 38

2.2.2 Thực trạng công tác quản lý ngân sách 39

2.2.3 Thực trạng công tác chi ngân sách phường 57

2.2.4 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá đối với công tác thu chi ngân

3.1 Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của phường Đằng Hải Quận Hải Anthành phố Hải phòng trong thời gian tới 75

3.1.1 Mục tiêu và phương hướng tổng quát của phường Đằng Hải trong thờigian tới 75

3.1.2 Quan điểm 75

3.2 Phương hướng quản lý ngân sách trên địa bàn phường Đằng Hải QuậnHải An, thành phồ Hải Phòng 76

3.3 Một số biện pháp tăng cường công tác quản lý ngân sách trên địa bànphường Đằng Hải, Quận Hải An, thành phố Hải Phòng 79

3.3.1 Tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục 79 3.3.2 Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng uỷ - UBND phường với công tác thu, chi ngân sách 80 3.3.3 Tăng cường chất lượng công tác lập dự toán ngân sách phường 81

3.3.4 Tăng cường công tác chấp hành ngân sách phường83

3.3.5 Tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ cán

bộ quản lý 87 3.3.6 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý NSP 88 3.3.7 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động thu, chi ngân sách phường 89 3.3.8 Thực hiện dân chủ, công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm giải trình đối với các khoản chi NSP 90 3.4 Một số kiến nghị nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sách trên địa bàn phường Đằng Hải, Quận Hải An trong thời gian tới 91

3.5 Điều kiện để thực hiện biện pháp 92

3.5.1 Luật Ngân sách nhà nước thực hiện nghiêm chỉnh 92

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Số

2.1 Tình hình thu ngân sách phường Đằng Hải 422.2 Cơ cấu thu ngân sách phường Đằng Hải năm 2010 432.3 Cơ cấu thu ngân sách phường Đằng Hải năm 2011 432.4 Cơ cấu thu ngân sách phường Đằng Hải năm 2012 432.5 Cơ cấu thu ngân sách phường Đằng Hải năm 2013 442.6 Cơ cấu thu ngân sách phường Đằng Hải năm 2014 442.7 Các khoản thu Ngân sách phường Đằng Hải hưởng

2.8 Các khoản thu Ngân sách phường Đằng Hải hưởng

2.9 Các khoản thu Ngân sách phường Đằng Hải bổ sung từ

2.10 Tình hình chi ngân sách phường Đằng Hải 532.11 Các khoản chi đầu tư phát triển ở phường Đằng Hải 592.12 Tình hình chi thường xuyên ở phường Đằng Hải 612.13 Tình hình chấp hành dự toán thu ngân sách phường

2.14 Tình hình chấp hành dự toán chi ngân sách phường

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.1 Tình hình thu ngân sách phường Đằng Hải năm

2.2 Các khoản thu Ngân sách phường Đằng Hải hưởng

2.3 Các khoản thu Ngân sách phường Đằng Hải được

2.4 Các khoản thu Ngân sách phường Đằng Hải bổ sung từ

2.9 Công tác chấp hành dự toán chi ngân sách phường

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Phường, xã, thị trấn (gọi chung là cấp phường) là cấp chính quyền cơ

sở trong hệ thống hành chính nhà nước bốn cấp ở nước ta Cấp phường có vịtrí đặc biệt quan trọng, là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống, làcấp trực tiếp nắm bắt giải quyết các nguyện vọng của nhân dân, trực tiếp tổchức và lãnh đạo nhân dân triển khai thực hiện các chủ trương, đường lối,chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước vào thực tiễn

Để thực hiện được các nội dung công việc của chính quyền cấp phườngđòi hỏi nguồn lực tài chính đáp ứng rất lớn và có ý nghĩa tiên quyết mà chủyếu do Ngân sách Nhà nước đảm bảo Chính vì thế, việc quản lý ngân sáchphường một các tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch và khoa học càngcần thiết hơn bao giờ hết

Luật ngân sách Nhà nước những năm qua, cùng với sự đổi mới chungcủa đất nước và thực hiện chương trình tổng thể về cải cách hành chính nhànước, quản lý ngân sách nhà nước cũng đã có những bước cải cách, đổi mới

và đạt một số thành tựu đáng kể; Đặc biệt là từ khi Luật ngân sách nhà nướcQuốc hội khoá XI kỳ họp thứ hai thông qua ngày 16/12/2002 và có hiệu lựcthi hành từ năm ngân sách 2004 với mục tiêu và ý nghĩa hết sức quan trọngtrong việc quản lý và điều hành ngân sách nhà nước, phát triển kinh tế- xãhội; Tăng cường tiềm lực tài chính đất nước; quản lý thống nhất nền tài chínhquốc gia; xây dựng ngân sách nhà nước lành mạnh, thúc đẩy vốn và tài sảnnhà nước tiết kiệm, hiệu quả; Tăng tích luỹ để thực hiện công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước; Đảm bảo các nhiệm vụ quốc phòng an ninh và đốingoại

Ngân sách nhà nước là một khâu quan trọng trong điều tiết kinh tế vĩ

mô Ngân sách phường là một bộ phận cấu thành ngân sách nhà nước, là côngcụ để chính quyền cấp phường thực hiện các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạntrong quá trình quản lý kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng Luật ngân sách

nhà nước năm 2002 là cơ sở pháp lý để tổ chức quản lý ngân sách nhà nướcnói chung và ngân sách cấp phường nói riêng nhằm phục vụ cho công cuộcđổi mới đất nước Song thực tế hiện nay những yếu tố, điều kiện tiền đề chưatạo lập đồng bộ, làm cho quá trình quản lý ngân sách các cấp đạt hiệu quảthấp, chưa đáp ứng yêu cầu mà luật ngân sách đặt ra

Trong hoàn cảnh đó, tăng cường quản lý ngân sách nhà nước, đổi mớiquản lý thu, chi ngân sách sẽ tạo điều kiện tăng thu ngân sách và sử dụngngân sách tiết kiệm, có hiệu quả hơn; giúp chúng ta sớm đạt mục tiêu côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội,nâng cao đời sống nhân dân Bên cạnh đó, công tác quản lý Ngân sáchphường còn nhiều tồn tại ảnh hưởng tới hiệu quả của quản lý, làm cho Ngânsách phường chưa thực sự phát huy vai trò quan trọng trong hệ thống các cấpNgân sách Nhà nước, chưa đảm bảo huy động đủ nguồn nhân lực tài chính,giúp chính quyền cấp phường hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ của mình.Chính vì vậy, làm sao để tìm hiểu rõ nguyên nhân từ đó đưa ra giải pháp nângcao công tác quản lý Ngân sách phường có một ý nghĩa quan trọng

Nhận thức tầm quan trọng của công tác quản lý ngân sách mà cụ thể làcông tác quản lý ngân sách phường; xuất phát từ thực trạng công tác quản lý

ngân sách phường hiện nay quyết định lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp

tăng cường công tác quản lý ngân sách trên địa bàn phường Đằng Hải, quận Hải An, Thành phố Hải Phòng” làm đề tài luận văn tốt nghiệp của mình

2 Đối tượng nghiên cứu

Công tác Quản lý ngân sách trên địa bàn phường Đằng Hải, quận Hải

An, thành phố Hải Phòng

Về thời gian: Số liệu thu - chi ngân sách và các hoạt động quản lý ngânsách trên địa bàn phường Đằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng giaiđoạn 2010-2014

4 Mục tiêu nghiên cứu

4.1 Mục tiêu chung

Đánh giá thực trạng công tác quản lý ngân sách trên địa bàn phườngĐằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng giai đoạn 2010-2014, từ đó đềxuất một số biện pháp chủ yếu nhằm tăng cường công tác quản lý ngân sáchphường có hiệu quả và ổn định theo luật ngân sách

4.2 Mục tiêu cụ thể

- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về ngân sách phường và quản lý ngân sáchphường

- Phân tích thực trạng công tác quản lý ngân sách trên địa bàn phườngĐằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng (từ năm 2010-2014)

Đề xuất các giải pháp chủ yếu tăng cường công tác quản lý ngân trênđịa bàn phường Đằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng trong thời giantới

5 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu các mô hình quản lý: nghiên cứu các mô hình lý thuyết vềquản lý, từ đó xây dựng khung lý thuyết về quản lý ngân sách phường

- Thu thập và xử lý các số liệu thứ cấp: Luận văn sử dụng phương phápthống kê Cụ thể là tổng hợp, phân tích, so sánh các nguồn số liệu từ các báocáo tổng hợp tình hình thu, chi ngân sách theo nội dung kinh tế trên địa bànphường Đằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng

6 Kết cấu của luận văn:

Ngoài Lời mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Mục lục,luận văn chia thành ba chương với các nội dung cụ thể như sau:

Chương 1: Lý luận chung về ngân sách nhà nước và quản lý ngân sách

phường

Chương 2: Thực trạng quản lý ngân sách trong những năm gần đây trênđịa bàn phường Đằng Hải quận Hải An, thành phố Hải Phòng

Chương 3: Biện pháp tăng cường công tác quản lý ngân sách trên địabàn phường Đằng Hải, Quận Hải An, Thành phố Hải Phòng

Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành bài viết này, do thời gian cóhạn nên không tránh khỏi sai sót, rất mong sự góp ý của các thầy các cô vàbạn đọc để bài viết này của tôi hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC

VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH PHƯỜNG (XÃ) 1.1 Ngân sách Nhà nước cấp phường và quản lý ngân sách cấp phường

1.1.1 Ngân sách Nhà nước

1.1.1.1 Khái niệm ngân sách Nhà nước

Theo Luật ngân sách Nhà nước (2002) Ngân sách nhà nước là toàn bộ

các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyềnquyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chứcnăng, nhiệm vụ của Nhà nước

Thu ngân sách nhà nước bao gồm các khoản thu từ thuế, phí, lệ phí; các

khoản thu từ hoạt động kinh tế của Nhà nước; các khoản đóng góp của các tổchức và cá nhân; các khoản viện trợ; các khoản thu khác theo quy định của phápluật.[tr6, 14]

Chi ngân sách nhà nước bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế - xã

hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chitrả nợ của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của phápluật.[tr7, 14]

NSNN là bản dự trù thu chi tài chính của nhà nước trong một khoảng thờigian nhất định, thường là một năm NSNN là quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước,

là kế hoạch tài chính cơ bản của nhà nước NSNN là những quan hệ kinh tế phátsinh trong quá trình nhà nước huy động và sử dụng các nguồn tài chính khácnhau

Thực chất, NSNN phản ánh các quan hệ kinh tế phát sinh gắn liền vớiquá trình tạo lập, phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước khiNhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia nhằm thực hiệncác chức năng của Nhà nước trên cơ sở luật định

Trong thực tế, hoạt động NSNN là hoạt động thu, chi tài chính của Nhànước Hoạt động đó đa dạng, phong phú, được tiến hành hầu hết trên các lĩnhvực, tác động đến mọi chủ thể KT-XH Tuy đa dạng, phong phú như vậy,

nhưng chúng có những đặc điểm chung:

Các hoạt động thu, chi của NSNN luôn luôn gắn chặt với quyền lựckinh tế - chính trị của Nhà nước, được Nhà nước tiến hành trên cơ sở nhữngluật lệ nhất định Đằng sau những hoạt động thu, chi tài chính đó chứa đựngnội dung KT-XH nhất định và chứa đựng các quan hệ kinh tế, quan hệ lợi íchnhất định Trong các quan hệ lợi ích đó, lợi ích quốc gia, lợi ích chung baogiờ cũng được đặt lên hàng đầu và chi phối các mặt lợi ích khác trong thu, chiNSNN

Quá trình thực hiện các chỉ tiêu thu, chi NSNN nhằm hình thành quỹtiền tệ tập trung của Nhà nước và là quá trình phân phối và phối lại giá trịtổng sản phẩm xã hội phục vụ cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ củaNhà nước trên các lĩnh vực, trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.[tr10, 14]

1.1.1.2 Hệ thống NSNN ở Việt Nam và phân cấp quản lý NSNN

Theo Luật NSNN năm 2002, hệ thống NSNN Việt Nam được tổ chứctheo sơ đồ sau đây:

Phân cấp quản lý NSNN là xác định phạm vi, quyền hạn, trách nhiệmcủa các cấp ngân sách trong việc quản lý NSNN, phân chia các nguồn thu,nhiệm vụ chi NSNN từng cấp để thực hiện chức năng, nhiệm vụ cấp đó

NSNN được phân cấp quản lý giữa Chính phủ và các cấp chính quyền

NSNN

Ngân sách Trung Ương Ngân sách Địa phương

Ngân sách

xã, phường, thị trấn

Ngân sách huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

Ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc Trung Ương

địa phương là tất yếu khách quan khi tổ chức hệ thống NSNN gồm nhiều cấp.Điều đó không chỉ bắt nguồn từ cơ chế kinh tế mà còn từ cơ chế phân cấpquản lý về hành chính Mỗi cấp chính quyền đều có nhiệm vụ cần đảm bảobằng những nguồn tài chính nhất định mà các nhiệm vụ đó mỗi cấp đề xuất vàbố chí chi tiêu sẽ hiệu quả hơn là có sự áp đặt từ trên xuống

Mặt khác, xét về yếu tố lịch sử và thực tế hiện nay, trong khi Đảng vàNhà nước ta đang chống tư tưởng địa phương, cục bộ … vẫn cần có chínhsách và biện pháp nhằm khuyến khích chính quyền địa phương phát huy tínhđộc lập, tự chủ, tính chủ động, sáng tạo của địa phương mình trong quá trìnhphát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn Có một số khoản thu như: tiền cho thuêmặt đất, mặt nước đối với doanh nghiệp, tiền cho thuê và tiền bán nhà thuộc

sở hữu Nhà nước, lệ phí trước bạ, thuế môn bài,…giao cho địa phương quản

lý sẽ hiệu quả hơn

Phân cấp quản lý NSNN là cách tốt nhất để gắn các hoạt động củaNSNN với các hoạt động kinh tế, xã hội một cách cụ thể và thực sự nhằm tậptrung đầy đủ và kịp thời, đúng chính sách, chế độ các nguồn tài chính quốcgia và phân phối sử dụng chúng công bằng, hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quảcao, phục vụ các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.Phân cấp quản lý NSNN đúng đắn và hợp lý không chỉ đảm bảo phương tiệntài chính cho việc duy trì và phát triển hoạt động của các cấp chính quyềnngân sách từ trung ương đến địa phương mà còn tạo điều kiện phát huy đượccác lợi thế nhiều mặt của từng vùng, từng địa phương trong cả nước Nó chophép quản lý và kế hoạch hoá NSNN được tốt hơn, điều chỉnh mối quan hệgiữa các cấp chính quyền cũng như quan hệ giữa các cấp ngân sách được tốthơn để phát huy vai trò là công cụ điều chỉnh vĩ mô của NSNN Đồng thời,phân cấp quản lý NSNN còn có tác động thúc đẩy phân cấp quản lý kinh tế,

xã hội ngày càng hoàn thiện hơn

Tóm lại phân cấp ngân sách đúng đắn và hợp lý, tức là việc giải quyếttốt mối quan hệ giữa chính quyền Nhà nước trung ương và các cấp chính

quyền địa phương trong việc xử lý các vấn đề hoạt động và điều hành NSNN,

sẽ là một giải pháp quan trọng trong quản lý NSNN.[11], [12], [14]

1.1.2 Ngân sách phường

1.1.2.1 Khái niệm ngân sách phường

Ngân sách phường là một bộ phận của hệ thống ngân sách nhà nước.

Các khoản thu, chi của ngân sách phường là những khoản thu, chi của Ngânsách nhà nước giao cho Uỷ ban nhân dân phường xây dựng, tổ chức quản lý,Hội đồng nhân dân phường quyết định và giám sát thực hiện theo nhiệm vụquyền hạn của Luật Ngân sách nhà nước quy định.[tr5, 11]

Từ định nghĩa trên, cho thấy:

Về nguồn gốc của NSP: Ngày nay, Nhà nước ngày càng có vai trò quan

trọng trong việc huy động và phân phối thu nhập quốc dân qua NSNN, chínhsự tồn tại và phát triển của Nhà nước đã tạo ra những điều kiện cần và đủ choNSNN nói chung, trong đó có NSP ra đời và tồn tại Chừng nào Nhà nước còntồn tại thì chừng đó ngân sách các cấp còn tồn tại; nhất là khi mọi quốc gia đều

có sự phân công, phân cấp quản lý KT-XH cho mỗi cấp quản lý hành chính nênhệ thống NSNN bao giờ cũng bao gồm các cấp khác nhau, vì vậy, NSP ra đời

là tất yếu khách quan trong quá trình quản lý nhà nước

Về mặt bản chất, NSP là hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa nhà

nước với các chủ thể khác, phát sinh trong quá trình tạo lập, phân phối và sửdụng quỹ tiền tệ của chính quyền nhà nước cấp phường nhằm phục vụ choviệc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của chính quyền nhà nước cấp cơ sởtrong khuôn khổ đã được phân công, phân cấp quản lý: xây dựng và thực hiệncác kế hoạch thuộc phạm vi phường như sự nghiệp kinh tế; sự nghiệp văn hoáthông tin, thể dục thể thao, y tế; quản lý dân số, hộ tịch, hộ khẩu, sinh tử, lập

sổ địa chính cho từng hộ dân, quản lý lao động và tổ chức thực hiện sự phânbố lao động; quản lý và thi hành chính sách tài chính, thuế, thu nợ cho Nhànước, xây dựng và quản lý thu chi NSP theo luật NSNN; thực hiện công tácquản lý đô thị, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn phường hội, thực hiện

chế độ và kế hoạch nghĩa vụ quân sự theo pháp luật; chăm lo cải thiện đờisống vật chất và tinh thần cho nhân dân trong phường; phát hiện và thu giữ,xử lý các hành vi vi phạm pháp luật theo phạm vi quyền hạn được phân công.

1.1.2.2 Đặc điểm ngân sách phường [11], [13]

Theo Luật ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2002 và các văn bảnhướng dẫn thực hiện (NĐ số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6/2003 của Chính phủquy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật NSNN; thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện nghị định số60/2003/NĐ-CP) NSP là một cấp ngân sách trong hệ thống NSNN nên NSPcũng mang đầy đủ các đặc điểm chung của ngân sách các cấp đó là:

- Được phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi theo quy định của pháp luật;

- Được quản lý và điều hành theo dự toán và theo chế độ, tiêu chuẩn,định mức do cơ quan có thẩm quyền quy định

Bên cạnh các đặc điểm chung NSP còn có các đặc điểm riêng:

- Một là: NSP là một loại quỹ tiền tệ của cơ quan chính quyền nhà nước

cấp cơ sở Hoạt động của quỹ thể hiện trên phương diện là huy động nguồnthu vào quỹ gọi là thu ngân sách phường, phân phối và sử dụng quỹ gọi là chingân sách phường Hoạt động thu chi luôn chịu sự kiểm tra giám sát của cơquan tài chính cấp trên, luôn gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ của chínhquyền phường đã phân cấp

- Hai là: Ngân sách phường vừa là một cấp ngân sách, lại vừa là một

đơn vị dự toán đặc biệt vì dưới nó không có đơn vị dự toán trực thuộc Nó vừatạo nguồn thu, vừa phải phân bổ nhiệm vụ chi Đặc điểm này có ảnh hưởngchi phối lớn đến quá trình tổ chức lập dự toán, chấp hành, quyết toán ngânsách phường

- Ba là: Các chỉ tiêu thu, chi ngân sách phường luôn mang tính pháp lý

(Nghĩa là các chỉ tiêu này được quy định bằng văn bản pháp luật và đượcpháp luật đảm bảo thực hiện)

Phường là đơn vị cơ sở trong hệ thống tổ chức bộ máy nhà nước, gắn

bó trực tiếp đến người dân, đến nền kinh tế xã hội Ngân sách phường cóquyền tự chủ nhất định về nguồn thu và nhiệm vụ chi quyết định trong cácvăn bản pháp luật về tài chính Tuy nhiên, tính độc lập của NSP lại là tươngđối do nguồn thu của phường có hạn chế và cũng phải nhận trợ cấp từ ngânsách cấp trên và phụ thuộc vào ngân sách cấp trên Do vậy NSP được coi làđơn vị dự toán cuối cùng

1.1.2.3 Vai trò của ngân sách phường

Ngân sách phường là một cấp NS, là một bộ phận cấu thành của hệ thốngNSNN, chính vì vậy mà NSP thể hiện đầy đủ vai trò của NSNN, NSP là một bộphận của bộ máy chính quyền cấp phường, vì vậy nó có những vai trò riêng

Một là, NSP đảm bảo nguồn tài chính đáp ứng cho việc thực hiện cácchức năng, nhiệm vụ và hoạt động của bộ máy chính quyền cấp phường trongtừng thời gian cụ thể theo quy định của pháp luật Có được vai trò này là doxuất phát từ mối quan hệ giữa chủ thể quản lý và công cụ quản lý Chủ thểcủa NSNN là nhà nước Do đó, những việc mà chủ thể phải làm thì đươngnhiên NSNN phải lo đáp ứng về nguồn tài chính Tuy nhiên, chỉ những nhucầu hợp pháp thì NSNN mới có nghĩa vụ phải đáp ứng

Hai là, NSP là công cụ tài chính quan trọng để giúp chính quyền cấpphường quản lý toàn diện các hoạt động KT-XH trên địa bàn phường tronglĩnh vực được phân cấp, được thể hiện thông qua:

- Hoạt động thu NS: Từ thu NS tạo lập ra quỹ NSP NSP một công cụđặc biệt quan trọng để chính quyền phường thực hiện quản lý toàn diện cáchoạt động kinh tế của địa phương NSP là công cụ để điều chỉnh, kích thíchmọi hoạt động của phường đi đúng hướng, đúng chính sách, chế độ và tăngcường mục tiêu phát triển KT-XH, công bằng trên địa bàn phường Bằng việc

đề ra hệ thống luật pháp, hệ thống thuế để kiểm tra, kiểm soát điều chỉnh lạicác hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn phường, chống lại cáchoạt động kinh tế phi pháp, trốn thuế và các nghĩa vụ đóng góp khác

- Hoạt động chi Ngân sách: Từ việc chi ngân sách mà sự tồn tại và hoạtđộng của bộ máy chính quyền được duy trì, ổn định Từ đó đảm bảo được vaitrò quản lý hành chính của chính quyền Chi ngân sách có vai trò quan trọngtrong việc đảm bảo phát triển kinh tế, văn hóa- xã hội, giữ vững an ninh chínhtrị, trật tự an toàn xã hội, đảm bảo an sinh xã hội

Ba là, Với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, NSP góp

phần quan trọng trong việc tạo dựng và phát triển kết cấu hạ tầng giao thông,đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi

Bốn là, Với một hệ thống tổ chức nhà nước thống nhất, đồng thời lại cósự phân công, phân cấp trách nhiệm, quyền hạn quản lý KT-XH cho chínhquyền cấp dưới thì đòi hỏi phải có sự giám sát thường xuyên của cơ quan Nhànước cấp trên đối hoạt động của các cơ quan Nhà nước cấp dưới NSP trởthành một trong những công cụ hữu hiệu cho chính quyền Nhà nước cấp trênthực hiện quyền giám sát của mình đối với hoạt động của chính quyền Nhànước cấp dưới

Năm là, xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của con người ngày càngcao Bên cạnh nhu cầu về vật chất thì nhu cầu về tinh thần cũng rất quantrọng, vì vậy NSP góp phần thực hiện tốt công tác văn hóa xã hội ở địaphương Các khoản chi NSP cho hoạt động văn hóa, xã hội, thông tin, thể dụcthể thao… góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân ở phường

Hơn nữa, thông qua chi ngân sách, các hoạt động của Đảng, chínhquyền, các đoàn thể chính trị xã hội được duy trì và phát triển ổn định qua đónâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ở cơ sở Với các khoản chi cho sự nghiệpgiáo dục, sự nghiệp y tế của NS đã thiết thực làm nâng cao dân trí, sức khỏecho mọi người dân và cộng đồng xã hội Các khoản chi xây dựng cơ bản củaNSP ngày càng làm cho đô thị khang trang hơn Chi NSP để xây dựng và pháttriển hệ thống truyền thanh ở phường nhằm tuyên truyền nâng cao nhận thứccủa người dân

Bên cạnh đó những khoản chi như: chi thăm hỏi, chi thăm tặng quànhững gia đình có công với cách mạng, chi trợ cấp cho các gia đình chínhsách, chi cứu tế xã hội… thực hiện thường xuyên và đầy đủ hơn.

Chính quyền phường là một đơn vị hành chính có cơ sở, là đại diện trựctiếp giải quyết mối quan hệ về lợi ích giữa nhà nước với nhân dân trên cơ sởcác quy đinh của pháp luật hiện hành Cho nên trên góc độ kinh tế về quy mô,mức độ thực hiện các nhiệm vụ của phường phụ thuộc rất lớn vào nguồn vốnngân sách.[tr12, 11]

Vì thế, Ngân sách phường có vai trò tích cực đối với sự nghiệp phát triểnkinh tế, văn hóa- xã hội, cũng như công tác quản lý đô thị ở địa phương

1.1.2.4 Nhiệm vụ của ngân sách phường

Cũng như vai trò của NSNN, Ngân sách phường cũng thực hiện đầy đủcác chức năng của một cấp ngân sách nhưng phạm vi nhỏ hơn Bằng cơ chế,chính sách nhà nước quy định, phường thực hiện huy động mọi nguồn lực tàichính ở địa phương do cấp mình quản lý bằng các hình thức khác nhau và nộpđầy đủ vào ngân sách nhà nước qua hệ thống KBNN Từ đó ngân sách đầu tưtrở lại cho các hoạt kinh tế theo mục tiêu đã đề ra và đảm bảo hoạt động của

bộ máy hành chính của phường

Như vậy nhiệm vụ chủ yếu của ngân sách phường là huy động đầy đủcác khoản thu vào ngân sách theo chế độ nhà nước quy định nhằm đảm bảonhu cầu chi của chính quyền cấp phường theo phân cấp Tích cực khai tháccác nguồn thu tại chỗ đi đôi với đầu tư tạo ra nguồn thu mới, coi trọng nguyêntắc tiết kiệm và hiệu quả trong bố trí chi ngân sách, thực hiện phương châm

“Nhà nước và nhân dân cùng làm” nhất là trong lĩnh vực chỉnh trang pháttriển đô thị.[tr15, 11]

1.1.3 Nội dung công tác thu chi của ngân sách phường

1.1.3.1 Nguồn thu của ngân sách phường

Theo luật NSNN đã Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam khóa XI, kỳ họp thứ hai (từ ngày 12/11 đến ngày 16/12/2002) thông qua

thì cơ cấu nguồn thu cho các phường ở địa phương khác nhau do HĐND cấptỉnh quyết định Tuy nhiên, cơ cấu đó phải phù hợp với những chỉ dẫn tạithông tư 60/2003 TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài Chính quy định vềquản lý NSP và các hoạt động tài chính khác ở phường, xã, thị trấn

- Thu ngân sách phường hình thành từ ba nguồn thu lớn sau :

+ Từ các khoản thu phát sinh trên địa bàn phường và ngân sách hưởng100% số thu từ các khoản này (gọi tắt là: khoản thu ngân sách phường hưởng100%)

+ Từ các khoản thu phát sinh trên địa bàn phường nhưng ngân sách chỉhưởng một phần và tính theo tỷ lệ phần trăm(%) nào đó Tỷ lệ này thường cósự thay đổi tùy theo tình hình KT- XH và yêu cầu quản lý ngân sách Nhà

nước (gọi là các khoản thu điều tiết, các khoản thu phân chia theo tỷ lệ % với

ngân sách cấp trên).

+ Từ các khoản phải thu hình thành từ số chi của ngân sách cấp trên để

đảm bảo cho sự cân đối của ngân sách phường (gọi là thu bổ sung từ ngân

sách cấp trên).

* Các khoản thu ngân sách phường hưởng 100%:

Là các khoản thu dành cho phường sử dụng toàn bộ để chủ động vềnguồn tài chính bảo đảm các nhiệm vụ chi thường xuyên, chi đầu tư Căn cứquy mô nguồn thu, chế độ phân cấp quản lý KT - XH và nguyên tắc đảm bảotối đa nguồn tại chỗ cân đối cho các nhiệm vụ chi thường xuyên, khi phân cấpnguồn thu, HĐND cấp tỉnh xem xét dành cho ngân sách phường hưởng 100%các khoản thu dưới đây:

- Các khoản phí, lệ phí thu vào ngân sách phường theo quy định.

- Thu từ các hoạt động sự nghiệp của phường

- Thu từ quỹ đất công ích, đất công và hoa lợi công sản khác theo quyđịnh của pháp luật do phường quản lý;

- Các khoản huy động đóng góp của tổ chức, cá nhân gồm: các khoảnhuy động đóng góp theo pháp luật quy định, các khoản đóng góp theo nguyên

tắc tự nguyện để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng do HĐND phường quyết địnhđưa vào ngân sách phường quản lý và các khoản đóng góp tự nguyện khác;

- Các khoản viện trợ không hoàn lại của các tổ chức và cá nhân ở ngoàinước trực tiếp cho ngân sách phường theo chế độ quy định

- Thu kết dư ngân sách phường năm trước;

- Các khoản thu khác của ngân sách phường theo quy định của pháp luật

* Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân sách

phường với ngân sách cấp trên:

+ Theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước gồm:

- Thuế chuyển quyền sử dụng đất;

- Thuế môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh;

- Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp thu từ hộ gia đình;

- Lệ phí trước bạ nhà, đất

Các khoản thu trên được tính toán điều tiết giữa các cấp ngân sách theoquy định, tỷ lệ ngân sách phường, xã, thị trấn hưởng tối thiểu 70% Căn cứvào nguồn thu và nhiệm vụ chi của phường, xã, thị trấn mà HĐND cấp Tỉnh

có thể quy định tỷ lệ điều tiết cho ngân sách phường, xã, thị trấn hưởng caohơn, đến tối đa là 100%

+ Ngoài các khoản thu phân chia theo quy định nêu trên, ngân sách cấpphường còn được HĐND cấp tỉnh bổ sung thêm các nguồn thu phân chia saukhi các khoản thuế, lệ phí phân chia theo Luật Ngân sách nhà nước đã dành100% cho xã, phường, thị trấn và các khoản thu ngân sách phường đượchưởng 100% nhưng vẫn chưa cân đối được nhiệm vụ chi

Tỷ lệ % phân chia các khoản thu trên do UBND tỉnh quy định từ 3 đến

5 năm phù hợp với tình hình NS địa phương Để giảm bớt khối lượng nghiệpvụ, khuyến khích tăng thu có thể giao chung cho các phường cùng một tỷ lệ

* Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên

Trong hệ thống NSNN, các cấp ngân sách có mối quan hệ hữu cơ vớinhau và mỗi cấp phải tự cân đối thu chi ngân sách Tuy nhiên trong những

hoàn cảnh cụ thể nếu cấp ngân sách nào không tự cân đối thì ngân sách cấptrên có trách nhiệm cấp bổ sung nguồn vốn cho cấp ngân sách đó để đảm bảocân đối thu chi ngay từ khâu xây dựng dự toán Từ đó hình thành khoản thu

bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới Trong điều kiện hiệnnay ở nước ta phần lớn ngân sách cấp phường chưa tự cân đối thu chi, nênngân sách cấp trên phải cấp bổ sung và hình thành nguồn thu thứ ba cho ngânsách cấp phường

Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách phường gồm:

- Thu bổ sung để cân đối ngân sách là mức chênh lệch giữa dự toán chi

được giao và dự toán thu từ các nguồn thu theo phân cấp (các khoản thu 100%

và các khoản thu phân chia theo tỷ lệ %) Số bổ sung cân đối này được xác

định từ năm đầu của thời kỳ ổn định ngân sách và giao ổn định từ 3 đến 5 năm

- Thu bổ sung có mục tiêu là các khoản bổ sung theo từng năm để hỗtrợ phường thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể

Ngoài các khoản thu nêu trên, chính quyền phường không đặt ra cáckhoản thu trái với quy đinh của pháp luật.[11], [12]

1.1.3.2 Nhiệm vụ chi của ngân sách phường

Chi ngân sách phường gồm: chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.HĐND cấp tỉnh quyết định phân cấp nhiệm vụ chi cho ngân sách phường Căn

cứ chế độ phân cấp quản lý KT-XH của Nhà nước, các chính sách chế độ vềhoạt động của các cơ quan Nhà nước, Đảng Cộng sản Việt Nam, các tổ chứcchính trị - xã hội và nhiệm vụ phát triển KT-XH của phường, khi phân cấpnhiệm vụ chi cho ngân sách phường, HĐND cấp tỉnh xem xét giao cho ngânsách phường thực hiện các nhiệm vụ chi dưới đây:

* Chi đầu tư phát triển gồm:

Có thể hiểu chi đầu tư phát triển của NSP là quá trình phân phối và sửdụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ NSP để đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, pháttriển sản xuất nhằm thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế, thúc đẩy tăng trưởngkinh tế và phát triển xã hội

Nhận thức tầm quan trọng của đầu tư phát triển, NSP luôn có sự ưu tiênnguồn vốn dành cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện cho phát triểnsản xuất

Chi đầu tư phát triển là tập hợp các nội dung chi có liên quan đến việccải thiện cải tạo, nâng cấp hoặc làm mới các công trình thuộc hệ thống cơ sởvật chất kỹ thuật của phường như: đường giao thông, hệ thống thoát nước,trường học, trạm xá Do vậy khoản chi đầu tư phát triển thể hiện rõ mục đíchtích lũy nên cần phải ưu tiên đầu tư vốn cho nhiều hơn Cụ thể:

- Chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng KT-XH không cókhả năng thu hồi vốn theo phân cấp của cấp tỉnh

- Chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng KT-XH củaphường từ nguồn huy động đóng góp của các tổ chức, cá nhân cho từng dự ánnhất định theo quy định của pháp luật, do HĐND phường quyết định đưa vàongân sách phường quản lý

- Các khoản chi đầu tư phát triển khác theo quy định của pháp luật

* Các khoản chi thường xuyên:

Chi thường xuyên của NSP là quá trình phân phối, sử dụng vốn NSP đểđáp ứng nhu cầu chi gắn liền với việc thực hiện các nhiệm vụ của phường vàmột số dịch vụ công cộng mà phường vẫn phải cung ứng như:

- Chi cho hoạt động của các cơ quan nhà nước ở phường (tiền lương,tiền công cho cán bộ, công chức của phường, Sinh hoạt phí, các khoản phụcấp khác theo quy định của Nhà nước, công tác phí, chi về hoạt động, vănphòng, như: chi phí điện, nước, văn phòng phẩm, phí bưu điện, điện thoại, hộinghị, chi tiếp tân, khánh tiết; chi mua sắm, sửa chữa thường xuyên trụ sở,phương tiện làm việc, các khoản chi khác theo quy định

- Kinh phí hoạt động của cơ quan Đảng cộng sản Việt Nam ở phường

- Kinh phí hoạt động của các tổ chức chính trị-xã hội ở phường (Mặt trận

Tổ quốc Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiếnbinh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam)

- Đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ phường và các đốitượng khác theo chế độ quy định.

- Chi cho công tác dân quân tự vệ, an ninh trật tự: (Chi huấn luyện dân

quân tự vệ, các khoản phụ cấp huy động dân quân tự vệ và các khoản chi khác về dân quân tự vệ thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách phường theo quy định, chi thực hiện việc đăng ký nghĩa vụ quân sự, công tác nghĩa vụ quân sự khác thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách phường theo quy định của pháp luật; Chi tuyên truyền, vận động và tổ chức phong trào bảo vệ an ninh, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn phường, các khoản chi khác theo chế độ quy định).

- Chi cho công tác xã hội và hoạt động văn hoá, thông tin, thể dục thể

thao do phường quản lý như: (Trợ cấp hàng tháng cho cán bộ phường nghỉ

việc theo chế độ quy định, chi thăm hỏi các gia đình chính sách; cứu tế xã hội

và công tác xã hội khác, Chi hoạt động văn hoá, thông tin, thể dục, thể thao, truyền thanh do phường quản lý).

- Chi sự nghiệp giáo dục: Hỗ trợ các lớp bổ túc văn hoá, trợ cấp nhà trẻ,lớp mẫu giáo, kể cả trợ cấp cho giáo viên mẫu giáo và cô nuôi dạy trẻ dophường, thị trấn quản lý (đối với phường do ngân sách cấp trên chi)

- Chi sự nghiệp y tế: Hỗ trợ chi thường xuyên và mua sắm các khoảntrang thiết bị phục vụ cho khám chữa bệnh của trạm y tế phường

- Chi sửa chữa, cải tạo các công trình phúc lợi, các công trình kết cấu

hạ tầng do phường quản lý như: trường học, trạm y tế, nhà trẻ, lớp mẫu giáo,nhà văn hoá, thư viện, đài tưởng niệm, cơ sở thể dục thể thao, cầu, đường giaothông, công trình cấp và thoát nước công cộng, ; riêng đối với thị trấn còn cónhiệm vụ chi sửa chữa cải tạo vỉa hè, đường phố nội thị, đèn chiếu sáng, côngviên, cây xanh (đối với phường do ngân sách cấp trên chi)

- Chi sự nghiệp kinh tế: Hỗ trợ khuyến khích phát triển các sự nghiệpkinh tế như: giao thông, sự nghiệp nông lâm - Thủy lợi- hải sản, vệ sinh môitrường

- Các khoản chi thường xuyên khác ở phường theo quy định của pháp luật

Căn cứ vào định mức, chế độ, tiêu chuẩn của Nhà nước; HĐND cấptỉnh quy định cụ thể mức chi thường xuyên cho từng công việc phù hợp vớitình hình đặc điểm và khả năng ngân sách địa phương.[11], [12]

1.1.4 Công tác quản lý ngân sách phường

1.1.4.1 Quản lý ngân sách phường là gì

Quản lý nói chung được quan niệm như một quy trình công nghệ màchủ thể quản lý tiến hành thông qua việc sử dụng các công cụ và phương phápthích hợp nhằm tác động và điều khiển đối tượng quản lý hoạt động phát triểnphù hợp với quy luật khách quan và đạt tới các mục tiêu đã định Trong hoạtđộng quản lý, các vấn đề: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, công cụ vàphương pháp quản lý, mục tiêu quản lý là những yếu tố trung tâm đòi hỏi phảixác định đúng đắn

Quản lý ngân sách phường là hoạt động quản lý kinh tế, đó là việc quản

lý toàn bộ các hoạt động về thu, chi ngân sách của chính quyền phường; Quản

lý NSP là xây dựng ngân sách phường lành mạnh, củng cố kỷ luật tài chính,sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả tiền của của Nhà nước, tăng tích lũy để thựchiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước theo định hướng xã hội chủnghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển KT-XH, nâng cao đời sống nhân dân, bảo

đảm quốc phòng, an ninh.[tr10, 8]

Trong đó, ngân sách phường quản lý qua một chu trình gồm 3 khâu:

+ Lập dự toán ngân sách phường

+ Chấp hành dự toán ngân sách phường

+ Quyết toán ngân sách phường

Đây là một chu trình khép kín và diễn ra theo trình tự không thể đảongược Quá trình diễn ra các công việc ở mỗi khâu gắn chặt với hoạt động của

cơ quan chính quyền Nhà nước

1.1.4.2 Cơ chế quản lý Ngân sách phường

Cơ chế quản lý ngân sách cấp phường là việc triển khai thực hiện cácLuật, chế độ, chính sách cũng như các công cụ quản lý ngân sách cấp phường

nhằm giúp cho hoạt động của chính quyền cấp phường đảm bảo tuân thủ theođúng pháp luật của Nhà nước Cụ thể là Theo luật NSNN đã được Quốc hộinước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ hai (từ ngày12/11 đến ngày 16/12/2002) thông qua Đồng thời phải phù hợp với nhữngchỉ dẫn tại thông tư 60/2003 TT-BTC ngày 23/6/2003 của BộTài Chính quyđịnh về quản lý NSX và các hoạt động tài chính khác ở phường, xã, thị trấn.[4], [8]

1.1.4.3 Mục tiêu của quản lý ngân sách phường

- Thứ nhất: Đó là phải khai thác triệt để, huy động tập hợp được toàn

bộ các nguồn thu theo quy định vào ngân sách nhà nước; phải thực hiện thuđúng, thu đủ thu các khoản phát sinh kịp thời vào ngân sách

- Thứ hai: Các khoản chi phải chi đúng đối tượng, đúng mục đích, đúngđịnh mức tiêu chuẩn quy định, phải đảm bảo tiết kiệm, công khai minh bạch,đúng nguyên tắc, phải được kiểm tra kiểm soát một cách chặt chẽ

- Thứ ba: Các hoạt động, nghiệp vụ phát sinh phải được hạch toán, ghichép theo đúng chế độ kế toán quy định và phải đảm bảo cân đối ngân sách

Từ đó đưa hệ thống tài chính NSP ổn định, vững chắc, bảo đảm thực hiên cácchức năng nhiệm vụ của chính quyền nhà nước cấp phường.[tr20,8]

1.1.4.4 Nguyên tắc quản lý ngân sách phường

Đối với các nguồn lực tài chính thuộc nguồn kinh phí NSNN phải tuânthủ các quy định của Luật NSNN và các văn bản hướng dẫn thực hiện luật.Quản lý ngân sách phường và các hoạt động tài chính khác của phường phảithực hiện theo nguyên tắc dân chủ, công khai, hiệu quả, tiết kiệm

- Thứ nhất: Nguyên tắc tập trung dân chủ, đây là nguyên tắc quan trọng

trong quá trình quản lý ngân sách phường NSP là một cấp NSNN hoạt độngđộc lập, tự chủ nhưng chịu sự chi phối của ngân sách cấp trên và trên cơ sởquản lý thống nhất trong hệ thống NSNN bằng pháp luật

Thứ hai: Nguyên tắc công khai minh bạch, mọi khoản thu chi ngân

sách phường phát sinh trên địa bàn đều phải phản ánh vào ngân sách cấp

phường để mọi người đều được biết, cấp có thẩm quyền kiểm tra, phải thựchiện quản lý qua KBNN Phường không được tùy tiện đặt ra các chế độ thu,chi riêng hoặc giữ nguồn thu để lập quỹ riêng ngoài ngân sách trái quy địnhcủa nhà nước.

- Thứ ba: Nguyên tắc đảm bảo cân đối ngân sách: Cân đối ngân sách

phải đảm bảo chi không vượt quá tổng nguồn thu Nghiêm cấm việc đi vayhoặc chiếm dụng vốn dưới mọi hình thức để cân đối ngân sách phường

[tr22, 8]

1.1.5 Sự cần thiết phải tăng cường quản lý ngân sách phường [8], [11]

NSP là một bộ phận hữu cơ của ngân sách nhà nước Là phương tiệnvật chất để chính quyền phường thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo luậtđịnh, là nhân tố đảm bảo cho sự tồn tại và hoạt động bình thường của chínhquyền phường - một đơn vị hành chính cơ sở có tầm quan trọng đặc biệt tronghệ thống phân cấp quản lý hành chính nước ta Do vậy việc hình thành ngânsách cấp phường thuộc ngân sách nhà nước là hoàn toàn cần thiết, để đảm bảochức năng quản lý nhà nước trong phạm vi và trách nhiệm được phân công.Nhất là đối với nước ta, một nước đi lên từ nông nghiệp, điểm xuất phát thấp,dân cư sống chủ yếu ở các phường, xã, thì phường là một cấp hành chính cơ

sở trực tiếp với nhân dân NSP là công cụ đặc biệt quan trọng để chính quyềnphường thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động KT-XH tại địa phương Phường là một đại diện của nhà nước, là một cấp chính quyền cơ sở của bộmáy quản lý nhà nước, nó trực tiếp giải quyết mỗi quan hệ giữa nhà nước vớingười dân, từ đó mới biết được chính sách, chế độ của nhà nước được thực thitới mức độ nào, mọi quan tâm của nhà nước cho đến tâm tư, nguyện vọng củangười dân ra sao đều được thể hiện ở đây và giúp chính quyền giải quyết cácmối quan hệ thì công cụ đắc lực nhất chính là NSP Thông qua NSP để giảiquyết mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa người dân với nhà nước Thông quahoạt động thu ngân sách, không chỉ đạt mục đích là tạo lập dự toán ngân sách

mà còn thể hiện việc kiểm tra, kiểm soát, điều chỉnh các hoạt động kinh

doanh, dịch vụ mà các hoạt động khác trên địa bàn phường tuân thủ theo đúngpháp luật quy định Việc kiểm tra giám sát đó thông qua cơ cấu ngành nghềkinh doanh, qua mặt hàng kinh doanh, qua sự lưu chuyển hàng hoá… Từ đây

có những điều tiết, tác động nhằm kích thích hoạt động sản xuất kinh doanh,dịch vụ, phát triển đô thị theo hướng tích cực góp phần ngăn chặn những việchành vi làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trên địa bàn phường quản lý Đồngthời thu Ngân sách phường còn góp phần thực hiện các chính sách xã hội như:đảm bảo công bằng giữa những người có nghĩa vụ với ngân sách…trợ giúpcho những đối tượng khó khăn, bằng chính sách miễn, giảm thu ngân sách.Ngoài ra kỷ luật tài chính (thưởng - phạt) cũng là biện phát bắt buộc để mọingười dân thực hiện tốt nghĩa vụ đối với cộng đồng

Thông qua chi ngân sách, các hoạt động của Đảng, chính quyền, cácđoàn thể chính trị xã hội được duy trì và phát triển không ngừng, ổn định qua

đó nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ở cơ sở Với các khoản chi cho sựnghiệp giáo giục, sự nghiệp y tế của NSP đã thiết thực làm nâng cao dân trí,sức khoẻ cho mọi người dân và cộng đồng xã hội Các khoản chi cho xâydựng cơ bản của NSP ngày càng làm cho đô thị ngày càng phát triển

Xét trong hệ thống ngân sách nhà nước thì NSP là một cấp ngân sách cơ sở vànắm giữ một vị trí rất quan trọng trong hệ thống ngân sách Phường là mộtđơn vị hành chính cấp cơ sở ở đô thị Đồng thời phường là nơi trực tiếp giảiquyết mối quan hệ về lợi ích giữa nhà nước với nhân dân trên cơ sở các vănbản hiện hành Cho nên trên góc độ kinh tế về quy mô, mức độ thực hiện cácnhiệm vụ của phường phụ thuộc rất lớn vào nguồn vốn ngân sách Từ sự phântích trên đây ta thấy NSP chiếm giữ vai trò tích cực đối với sự nghiệp pháttriển kinh tế, văn hoá - xã hội địa phương

- Xuất phát từ nền Tài chính quốc gia của nước ta đã và đang được đổimới toàn diện trong sự chuyển đổi sâu sắc về cơ chế quản lý kinh tế xã hội.Việc chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế xã hội là tất yếu để phù hợp với cơchế thị trường, phù hợp với đường lối phát triển đất nước của Đảng và Nhà

nước Công tác quản lý NSP trong điều kiện hiện nay cũng cần phải đượccủng cố và tăng cường, góp phần làm lành mạnh nền Tài chính quốc gia vàtăng cường nội lực, đẩy mạnh sự nghiệp CNH-HĐH đất nước, làm cho côngquỹ được quản lý chặt chẽ, thống nhất, phát huy tối đa quyền làm chủ củangười dân Hoàn thiện công tác quản lý NSP không những tăng cường quản lýNgân sách phường mà còn là vấn đề phát huy được vai trò của chính quyềncấp phường, trong việc chủ động khai thác tiềm năng và thế mạnh của địaphương, đảm bảo công bằng, thực hiện tốt các chính sách, chế độ của Đảng

và Nhà nước Để phù hợp với sự vận hành theo cơ chế mới - cơ chế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa, mở cửa nền kinh tế và hội nhập cùng các nướctrong khu vực, trên toàn thế giới thì cơ chế quản lý Ngân sách phường đòi hỏiphải sớm đổi mới, hoàn thiện và tăng cường công tác quản lý Ngân sáchphường Trước những đổi mới cơ chế quản lý kinh tế xã hội và đứng trướcthực trạng quản lý Ngân sách phường như trên, cần phải có các biện pháptăng cường công tác quản lý Ngân sách phường nhằm góp phần hoàn thiệncông tác quản lý Ngân sách phường, đảm bảo Ngân sách phường đủ mạnhđáp ứng được các yêu cầu, thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của chínhquyền cấp phường, tiến tới làm lành mạnh hoá nền tài chính quốc gia, pháthuy hết nội lực, thực hiện đúng chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước

1.2 Nội dung quản lý Ngân sách phường [4], [8], [11], [12]

NSP là một cấp của hệ thống NSNN, chính vì vậy, việc quản lý NSPcũng chính là thực hiện quản lý NSNN, tuy nhiên NSP là một cấp cơ sở cónhững đặc thù riêng vì thế nội dung quản lý NSP cũng có những đặc thù riêngcủa nó, bao gồm các khâu

1.2.1 Lập dự toán ngân sách phường

Đối với nước ta, luật ngân sách nhà nước quy định, hàng năm trên cơ

sở hướng dẫn của UBND cấp trên, UBND cấp phường tiến hành lập dự toánngân sách năm sau của cấp mình trình HĐND cấp phường và HĐND cấpphường quyết định dự toán ngân sách

1.2.1.1 Mục tiêu lập dự toán ngân sách phường

Mục tiêu lập dự toán ngân sách phường là công việc khởi đầu có ýnghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của chu trình quản lý ngân sách Lậpdự toán ngân sách là lập kế hoạch (dự toán) các khoản thu, chi của ngân sáchphường cần phải thực hiện cho năm ngân sách kế tiếp, đồng thời xác lập cácbiện pháp có thể áp dụng nhằm đạt các chỉ tiêu thu, chi đã dự kiến Lập dựtoán ngân sách phường chỉ coi là hoàn thành khi dự toán đó HĐND phườngthảo luận và thông qua Do vậy thời gian tiến hành lập dự toán ngân sách chomột chu trình ngân sách kế tiếp phải thực thi ngay trong thời gian diễn ra chấphành ngân sách của chu trình ngân sách hiện tại

Quá trình lập dự toán ngân sách phường nhằm mục tiêu: Huy độngnguồn lực tài chính theo đúng chế độ, chính sách của Nhà nước và bảo đảmkiểm soát chi tiêu tổng thể; Phân bổ ngân sách phù hợp với ưu tiên trong kếhoạch phát triển KT-XH của phường và chính sách, chế độ của Nhà nước; Là

cơ sở cho việc quản lý thu, chi trong khâu chấp hành ngân sách cũng như việcđánh giá, quyết toán NSP được công khai, minh bạch và bảo đảm trách nhiệmgiải trình

1.2.1.2 Yêu cầu lập dự toán ngân sách phường

- Dự toán ngấn sách phường phải tập hợp được đầy đủ các khoản thu,chi và tổng hợp theo từng lĩnh vực

- Lập theo đúng biểu mẫu quy định, đúng thời hạn, đúng mục lục ngânsách nhà nước, kịp thời gửi cho các cơ quan chức năng xét duyệt, tổng hợpđồng thời phải kèm theo các báo cáo thuyết minh, roc căn cứ

- Phải tuân theo các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức do các cơquan nhà nước có thẩm quyền ban hành

- Phải đảm bảo nguyên tắc cân đối ngân sách, chi không được vượt quánguồn thu

Dự toán chi đầu tư phát triển phải căn cứ vào các dự án đầu tư có đủ điều kiện và nguồn vốn được đảm bảo, tránh bố trí vốn dàn trải, ưu tiên bố

trí vốn cho các công trình đang thực hiện dở dang.

- Số kiểm tra về dự toán ngân sách phường do UBND quận thông báo

- Tình hình thực hiện dự toán ngân sách phường năm trước và một sốnăm liền kề, ước thực hiện ngân sách năm hiện hành

- Dự báo những xu hướng và vấn đề có tác động đến ngân sách phườngnăm kế hoạch

1.2.1.4 Quy trình lập dự toán

- Cán bộ tài chính phường xây dựng dự toán thu NSNN trên địa bàn; dựtoán thu, chi ngân sách phường báo cáo UBND phường, gửi phòng TC-KHquận xem xét tổng hợp trình UBND quận quyết định Sau khi nhận đượcquyết định giao nhiệm vụ thu, chi ngân sách của UBND quận, UBND phườngphân bổ dự toán ngân sách cấp mình chậm nhất 10 ngày kể từ ngày UBNDquận quyết định dự toán tu chi ngân sách

1.2.2 Tổ chức chấp hành dự toán ngân sách phường

Chấp hành dự toán ngân sách phường là khâu tiếp theo của một chu trìnhngân sách, là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế, tài chính vàhành chính nhằm thực hiện các chỉ tiêu thu, chi ghi trong dự toán ngân sáchđược duyệt

* Những căn cứ tổ chức chấp hành thu Ngân sách phường

- Phải dựa vào các văn bản pháp Luật hiện hành như: Luật NSNN, luậtthuế, pháp lệnh phí và lệ phí và các văn bản dưới luật về thu NSNN Các

văn bản pháp luật hiện hành là cơ sở pháp lý để tổ chức chấp hành thu NSP

- Dựa vào kế hoạch phát triển KT-XH và kế hoạch phát triển sản xuấtkinh doanh trên địa bàn Có thể nói kế hoạch phát triển kinh tế nói chung làcăn cứ quan trọng để đề ra các biện pháp quản lý thu NSP cho phù hợp Kếhoạch phát triển sản xuất kinh doanh ở phường là căn cứ có tính hiện thực đểtính toán số thu dự kiến cho từng đơn vị trên địa bàn phường

* Những căn cứ tổ chức chấp hành chi Ngân sách phường

- Dựa vào mức chi duyệt của từng chỉ tiêu trong dự toán Có thể nóiđây là căn cứ mang tính quyết định nhất trong chấp hành dự toán chi NSP.Bởi vì hầu hết các nhu cầu chi đã có định mức, tiêu chuẩn đã được cơ quan cóthẩm quyền xét duyệt và thông qua Đặc biệt trong điều kiện hiện nay, cùngvới việc tăng cường quản lý Nhà nước bằng pháp luật, hệ thống các văn bảnquy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động quản lý NSNN ngày càng hoànthiện và cụ thể hoá

- Dựa vào khả năng nguồn kinh phí có thể dành cho nhu cầu chi choNSP trong mỗi kỳ báo cáo Trong quản lý và điều hành hoạt động NSP cầnphải tuân thủ quan điểm “lường thu mà chi” Các khoản chi của ngân sách luôngiới hạn ràng buộc bởi khả năng huy động các nguồn thu, tránh trường hợp

“chi chịu” làm cho các khoản nợ của phường kéo dài năm này qua năm khác

Do vậy, mặc dù các khoản chi đã ghi trong dự toán nhưng một khi số thukhông đảm bảo vẫn phải thực hiện cắt giảm một phần nhu cầu chi Đây là mộttrong những giải pháp thiết lập lại sự cân đối giữa thu và chi NSP trong quátrình chấp hành dự toán NSP

- Dựa vào các chính sách chế độ chi NSNN hiện hành Đây là căn cứmang tính pháp lý cho công tác tổ chức chấp hành dự toán chi NSP Bởi vìtính hợp lệ của các khoản chi ngân sách sẽ phán xét trên cơ sở chính sách,chế độ chi của Nhà nước hiện đang có hiệu lực thi hành

* Chấp hành thu Ngân sách phường

Dựa trên cơ sở các chính sách thu NSNN hiện hành; các chỉ tiêu thu

nộp đã duyệt trong dự toán năm, mà trực tiếp là dự toán tháng, quý để tổ chứcchấp hành thu NSP sao cho đảm bảo hoàn thành và hoàn thành vượt mức kếhoạch thu giao lại vừa thực hiện nghiêm chỉnh các chính sách thu NS của Nhànước

Thông qua quá trình động viên tập trung nguồn thu mà thực hiện việckiểm tra, kiểm soát đối với hoạt động kinh tế tài chính trên địa bàn nhằm điềuchỉnh các hoạt động này theo đúng chủ trương của Nhà nước Đồng thời pháthiện và bồi dưỡng những ngành nghề, những cơ sở có nhiều tiềm năng pháttriển để vừa thúc đẩy KT-XH vừa bồi dưỡng nguồn thu cho NSP

Với mỗi khoản thực tế phát sinh trên địa bàn luôn phải đảm bảo thuđúng, thu đủ, thu kịp thời vào NSNN

Các khoản thu NSP đều ghi vào tài khoản tại Kho bạc nhà nước nơigiao dịch Quá trình chấp hành thu NSP quản lý chặt chẽ đến từng khoản thu:

+ Đối với khoản thu NSP hưởng 100% và phân chia theo tỷ lệ %

- Căn cứ vào dự toán thu theo tháng, quý đã báo cáo Chủ tịch UBNDphường, trước khi đến thời điểm huy động, cán bộ tài chính phường báo cáolại UBND phường đồng thời thông báo rộng rãi công khai cho các tổ chức, cánhân có nghĩa vụ nộp chuẩn bị sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ nộp của mình

- Căn cứ vào đặc điểm hình thành nguồn thu của mỗi khoản thu, Cán

bộ tài chính phường lựa chọn thời điểm huy động cho phù hợp

- Tùy theo phạm vi phát sinh của mỗi khoản thu mà tổ chức thu nộpcho phù hợp

+ Đối với các khoản thu bổ sung từ ngân sách cấp trên

- Căn cứ vào số thu bổ sung từ ngân sách cấp trên đã thông báo chínhthức khi giao nhiệm vụ năm kế hoạch; căn cứ vào số thu bổ sung trong dựtoán ngân sách Quận, hàng tháng UBND phường đề nghị phòng TC-KH Quậncấp phát bổ sung cho NSP

- Căn cứ vào dự toán số cấp bổ sung cho từng phường và khả năng cânđối của Ngân sách quận, phòng TC-KH Quận thông báo số bổ sung hàng

tháng cho phường chủ động điều hành ngân sách Phòng TC-KH Quận phảicấp ngay cho phường và cấp đủ số đã thông báo cho phường trong phạm vitháng đó

Số thu bổ sung từ ngân sách quận cho NSP phải chuyển vào tài khoảncủa NSP ở KBNN KBNN sẽ hạch toán toàn bộ số bổ sung này vào tài khoảnthu NSP

* Chấp hành chi Ngân sách phường

- Các đơn vị dự toán ngân sách phải mở tài khoản tại KBNN theohướng dẫn của Bộ Tài chính; chịu sự kiểm tra của cơ quan tài chính vàKBNN trong quá trình thanh toán, sử dụng kinh phí

Các khoản thanh toán về cơ bản theo nguyên tắc chi trả trực tiếp quaKBNN Cán bộ tài chính phường căn cứ vào dự toán chi cả năm đã đượcUBND phường phân bổ chi tiết theo mục lục ngân sách đã gửi KBNN trướcngày 31/12 để thực hiện chi trả cho các hoạt động theo dự toán

Cán bộ tài chính phường xem xét kỹ lưỡng nhu cầu sử dụng kinh phícủa các đơn vị trình chủ tịch phường ký thủ tục chi NS theo quy định Việcchấp hành các khoản chi thường xuyên của NS phải căn cứ vào tiến độ thựchiện chuyên môn, thực hiện chế độ, căn cứ vào dự toán chi cả năm Trườnghợp không đủ nguồn chi trả, thì sắp xếp các yêu cầu chi theo thứ tự ưu tiên.Trước hết là các khoản chi tiền lương, phụ cấp của cán bộ phải trả đầy đủ, kịpthời; Tiếp đến là các khoản chi cho các hoạt động, chi sự nghiệp không thể trìhoãn được; Kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi ngân sách, sử dụng tài sảncủa các bộ phận, phát hiện và báo cáo đề xuất kịp thời Chủ tịch UBND vềnhững vi phạm chế độ, tiêu chuẩn định mức để có biện pháp thực hiện mụctiêu và tiến độ quy định Việc quyết định chi phải theo đúng chế độ, tiêuchuẩn và mức chi trong phạm vi dự toán được phê duyệt và người ra quyếtđịnh chi phải chịu trách nhiệm về quyết định của mình trước pháp luật ChiNSNN chỉ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:

- Đã có trong dự toán NSNN được giao

- Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quy định.

- Đã được Chủ tịch UBND hoặc người được ủy quyền quyết định chi

- Trường hợp sử dụng kinh phí NSNN để đầu tư xây dựng cơ bản, muasắm trang thiết bị, phương tiện làm việc cần phải thực hiện đấu thầu hoặcthẩm định giá theo quy định của pháp luật

* Cân đối thu, chi Ngân sách phường: Tại khoản 3, Điều 8 của Luật

NSNN quy định “Về nguyên tắc, ngân sách địa phương được cân đối với tổngsố chi không được vượt quá tổng số thu” Như vậy, NSP hàng năm được cânđối theo nguyên tắc tổng số chi (chi đầu tư phát triển, công tác xã hội, quốcphòng an ninh, hoạt động Nhà nước và đoàn thể, các sự nghiệp và các khoảnchi khác theo quy định phân cấp của HĐND cấp tỉnh) không được vượt tổngsố thu các khoản thu được hưởng (gồm các khoản thuế, phí, lệ phí, thu từ kếtquả hoạt động tài chính khác của phường, thu viện trợ, thu bổ sung từ ngânsách cấp trên nếu có, và các khoản thu khác đã được pháp luật quy định và sựphân cấp của HĐND cấp tỉnh) Nghĩa là tổng số dự toán chi cả năm khôngđược vượt quá tổng số dự toán thu cả năm; và tổng số quyết toán chi khôngđược vượt tổng số quyết toán thu cả năm Để bảo đảm cân đối ngân sáchphường cần chú ý: Trong khâu lập dự toán NSNN: Cần rà soát lại từng chỉtiêu thu, chi qua sự biến động của đối tượng và mức thu, chi qua các năm,tránh dự báo quá thấp hoặc chủ quan duy ý chí đẩy lên quá cao Muốn vậy, kếtoán cần thảo luận với các bên liên quan trong quá trình lập dự toán thu, chinhư: cơ quan thuế, cơ quan tài chính, KBNN, các bộ phận chuyên môn và cácđơn vị thuộc phường Lập dự toán chi từ cơ sở sẽ giúp kế toán nắm được nộidung công việc của các bộ phận để tư vấn cho UBND phường, đồng thờitruyền đạt các chủ trương, chính sách, chế độ của Nhà nước đến các đơn vị.Bản dự toán cần thuyết minh rõ ràng các cơ sở tính toán các con số thu, chicũng như phân biệt rõ chi cam kết và chi đề xuất mới để giúp HĐND dễ dàngthảo luận và ra quyết định ngân sách Để chủ động cân đối ngân sách nhànước, dự toán chi ngân sách phường phải bố trí khoản dự phòng từ 2% đến

5% tổng số chi nhằm đáp ứng các nhu cầu chi phát sinh đột xuất trong nămngân sách Công khai dự toán ngân sách cũng là một trong những biện pháp

để đảm bảo cân đối ngân sách Trong tổ chức thực hiện dự toán: UBNDphường có nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thuế đảm bảo thu đúng, thu đủ vàkịp thời Chi đúng dự toán được giao, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức,đúng mục đích, đối tượng và tiết kiệm, có hiệu quả Chấp hành đúng quy địnhcủa pháp luật về kế toán, thống kê và quyết toán sử dụng kinh phí với UBNDphường và công khai kết quả thu, chi tài chính Thẩm tra nhu cầu sử dụngkinh phí của các đơn vị, và trình chủ tịch xã ký thủ tục chi ngân sách theo quyđịnh Kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi ngân sách, sử dụng tài sản của các

bộ phận, phát hiện và báo cáo đề xuất kịp thời Chủ tịch UBND phường vềnhững vi phạm chế độ, tiêu chuẩn định mức để có biện pháp thực hiện mụctiêu và tiến độ quy định Nếu có nhu cầu chi đột xuất ngoài dự toán nhưngkhông thể trì hoãn được mà nguồn dự phòng không đủ đáp ứng thì phải sắpxếp lại các khoản chi, để có nguồn đáp ứng nhu cầu chi đột xuất đó Dựphòng ngân sách được sử dụng để khắc phục hậu quả thiên tai, địch hoạ vàtrong trường hợp phát sinh nhu cầu chi cấp thiết chưa được bố trí đủ dự toánngân sách được giao UBND quyết định sử dụng dự phòng ngân sách, định kỳbáo cáo Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, báo cáo HĐND tại kỳ họp gần nhất.Việc sử dụng dự phòng ngân sách cũng phải tuân thủ các điều kiện về chiNSNN và quy trình cấp phát quy định theo quy định của Luật NSNN Trongkhâu quyết toán NSNN: Làm tốt các công việc trong khâu quyết toán ngânsách cũng góp phần thực hiện cân đối ngân sách Trước khi khóa sổ cuối năm,kế toán cần đôn đốc thu nộp kịp thời các khoản thu của ngân sách và làm thủtục nộp tại KBNN Giải quyết thanh toán dứt điểm các khoản liên quan đếnchi ngân sách trong năm

1.2.3 Quản lý khâu quyết toán ngân sách phường

Quyết toán NSP là khâu cuối cùng của chu trình quản lý ngân sáchphường Nó nhằm tổng hợp phân tích đánh giá lại toàn bộ tình hình chấp hành

NSP một năm qua, trên cơ sở đó rút ra những bài học kinh nghiệm cần thiếtcho công tác quản lý ngân sách phường ở những chu trình ngân sách kế tiếp.

1.2.3.1 Ghi chép về ngân sách phường

- Mở hệ thống sổ sách, chứng từ kế toán

- Thực hiện ghi các nghiệp vụ phát sinh: Mọi khoản thu chi NSP

- Lập báo cáo kế toán, quyết toán theo đúng các biểu mẫu và thực hiệnbáo cáo định kỳ hàng tháng, quý theo quy định

- KBNN nơi phường giao dịch thực hiện công tác kế toán thu chi quỹNSP theo quy định Định kỳ hàng tháng, quý báo cáo tình hình thực hiện thuchi, tồn quỹ NSP gủi UBND phường

1.2.3.2 Công tác khóa sổ và quyết toán ngân sách phường

Để thực hiện và khóa sổ kế toán và quyết toán NS hàng năm, cán bộ tàichính phường cần thực hiện:

- Ngay trong tháng 12 phải rà soát tất cả các khoản thu, chi theo dựtoán, có biện pháp thu đầy đủ các khoản phải thu vào ngân sách và giải quyếtkịp thời các nhu cầu chi theo dự toán Trường hợp có khả năng hụt thu ngânsách phải chủ động sắp xếp lại các khoản chi để đảm bảo cân đối ngân sách

- Phối hợp với KBNN quận nơi giao dịch để đối chiếu tất cả các khoànthu, chi ngân sách trong năm, đảm bảo hạch toán đầy đủ các khoản thu chitheo mục lục ngân sách, kiểm tra lại số thu được phân chia giữa các cấp ngânsách theo tỷ lệ quy định

- Các khoản thu chi phát sinh vào thời điểm cuối năm được thực hiệntheo nguyên tắc sau:

Đối với thu NSP: Các khoản thu nộp chậm nhất trước cuối giờ làm việcngày 31/12, nếu nộp sau thời hạn trên sẽ chuyển vào thu năm sau

Đối với chi NSP: Nhiệm vụ chi được bố trí trong dự toán ngân sáchnăm, chỉ được chi trong niên độ ngân sách năm đó, các khoản chi có trong dựtoán đến hết 31/12 chưa thực hiện được không được chuyển sang năm sau chi