Họ đã mở rộng một số kết quả nghiên cứu bất đẳng thức Hermite-Hadamardcho hàm lồi như hàm m-lồi, hàm tựa lồi, hàm α, m-lồi, đặc biệt đã mởrộng bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm prei
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
ĐINH HOÀI LƯU
BẤT ĐẲNG THỨC TÍCH PHÂN KIỂU HERMITE-HADAMARD CHO HÀM PREINVEX KHẢ VI
LUẬN VĂN THẠC SĨ TOÁN HỌC
ĐẮK LẮK, NĂM 2016
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC TÂY NGUYÊN
ĐINH HOÀI LƯU
BẤT ĐẲNG THỨC TÍCH PHÂN KIỂU HERMITE-HADAMARD CHO HÀM PREINVEX KHẢ VI
LUẬN VĂN THẠC SĨ TOÁN HỌC
Chuyên ngành: Toán Giải Tích
Mã số : 60.46.01.02
Người hướng dẫn khoa học: TS PHẠM HỮU KHÁNH
Trang 3MỤC LỤC
Mục lục i
LỜI CAM ĐOAN iii LỜI CẢM ƠN iv BẢNG KÍ HIỆU v MỞ ĐẦU 1 1 KIẾN THỨC CHUẨN BỊ 5 1.1 Hàm lồi và các tính chất 5
1.1.1 Hàm lồi 5
1.1.2 Tính chất 5
1.2 Hàm m-lồi và hàm(α, m)-lồi 6
1.2.1 Hàm m-lồi 6
1.2.2 Hàm(α, m)-lồi 6
1.3 Tập invex và hàm preinvex 6
1.3.1 Tập invex 6
1.3.2 Hàm preinvex 7
1.4 Hàm m-preinvex và hàm(α, m)-preinvex 7
1.4.1 Hàm m-preinvex 7
Trang 41.4.2 Hàm(α, m)-preinvex 71.5 Bất đẳng thức Hermite-Hadamard và bất đẳng thức H¨older 81.5.1 Bất đẳng thức Hermite-Hadamard 81.5.2 Bất đẳng thức H¨older 9
2.1 Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm
preinvex khả vi 102.2 Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàmm-
preinvex khả vi 132.3 Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm
preinvex khả vi cấp n 293.3 Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm
(α, m)-preinvex khả vi cấp n 37
Trang 5LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả
sử dụng trong luận văn được trích dẫn đầy đủ và rõ ràng
Đắk Lắk, tháng 11 năm 2016
Học viên
Đinh Hoài Lưu
Trang 6LỜI CẢM ƠN
Luận văn được hoàn thành dưới sự hướng dẫn nhiệt tình và nghiêmkhắc của thầy, TS Phạm Hữu Khánh Chúng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chânthành và lòng kính trọng sâu sắc đối với thầy, người đã tận tình chỉ dẫn vàđộng viên chúng tôi trong quá trình học tập bộ môn cũng như quá trình thựchiện và hoàn thành luận văn
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ về mọi mặt của Ban giámhiệu trường Đại học Tây Nguyên, Phòng đào tạo Sau đại học- Đại học TâyNguyên, Bộ môn Toán - Khoa KHTN & CN - Trường Đại học Tây Nguyên,cùng quý thầy đã tham gia giảng dạy chúng tôi trong suốt quá trình học tập
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc Sở Giáo Dục và ĐàoTạo Phú Yên, Ban Giám hiệu trường THPT Nguyễn Du, Quý thầy cô trong
Tổ Toán trường THPT Nguyễn Du đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiệnthuận lợi về thời gian để chúng tôi tham gia học tập
Chúng tôi xin chân thành cảm ơn các anh chị em học viên lớp Caohọc Toán Giải tích K09, bạn bè thân hữu, đặc biệt là ba mẹ và anh chị emtrong gia đình đã động viên và giúp đỡ chúng tôi trong suốt thời gian học tập
Đắk Lắk, tháng 11 năm 2016
Học viên
Đinh Hoài Lưu
Trang 7BẢNG KÍ HIỆU
L [a, a + η (b, a)] : Tập hợp các hàm khả tích trên [a, a + η (b, a)]
f(n) : Khả vi cấp n của hàm f
Trang 8MỞ ĐẦU
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Ngày 22/11/1881 Hermite (1822-1901) đã gửi một bức thư đến
tờ Mathesis, đánh dấu sự khởi đầu và sau đó bất đẳng thức Hadamard cho hàm lồi được công bố vào năm 1893 Đây là bất đẳng thức
Hermite-có vai trò quan trọng trong việc trong việc đánh giá chuỗi lũy thừa và đặcbiệt trong đánh giá các hàm về trung bình (cộng, nhân, điều hòa, lôgarit
và lôgarit mở rộng)([6])
Hiện nay có nhiều hướng phát triển và nghiên cứu bất đẳng thứcHermite-Hadamard cho hàm lồi được nghiên cứu bởi các nhà toán học như
S S Dragomir, Charles E M Pearce, M K Bakula, M E Ozdemir vv
Họ đã mở rộng một số kết quả nghiên cứu bất đẳng thức Hermite-Hadamardcho hàm lồi như hàm m-lồi, hàm tựa lồi, hàm (α, m)-lồi, đặc biệt đã mởrộng bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm preinvex
Luận văn đặt ra vấn đề tìm hiểu một số khái niệm mở rộng của hàmpreinvex và bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàmpreinvex khả vi Chúng tôi hi vọng luận văn này sẽ là tài liệu hữu ích chonhững ai quan tâm đến vấn đề này
2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
Bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm lồi (1893) Tiếp theo, năm
1992, S.S Dragomir đã mở rộng một số kết quả bất đẳng thức Hadamard cho hàm lồi Năm 2002 ông đã đưa ra một số bất đẳng thứckiểu Hermite-Hadamard cho hàm m-lồi
Hermite-Kế thừa kết quả trên, năm 2007 D A Ion đã đưa một số kiểu bất
Trang 9đẳng thức trên cho hàm tựa-lồi và chứng minh nhiều kết quả quan trọng.Năm 2008, M K Bakula, M E Ozdemir, J Pecaric đã mở rộng bất đẳngthức cho hàm m-lồi và hàm lồi.
Năm 2010, M Z Sarikaya, M E Ozdemir, E Set đã đưa ra một sốkết quả bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm có giá trị tuyệt đối củam-lồi khả vi Năm 2011, A Barani, A G Ghazanfari, S S Dragomir đãđưa ra một số kiểu bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm có giá trịtuyệt đối của hàm preinvex khả vi
Năm 2012, Shu-Ping Bai, Shu-Hong Wang, Feng Qi đã mở rộng một
số bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàmm-lồi và hàm lồi khả vi cấp
n Tiếp theo năm 2013, M A Latif, S S Dragomir, đã mở rộng một số kiểubất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm preinvex và hàm prequasiinvexkhả vi
Năm 2014 S H Wang, F Qi đã mở rộng một số kiểu bất đẳng thứcHermite-Hadamard cho hàm preinvex khả vi cấp n
Trong thời gian qua, chúng tôi tiếp tục nghiên cứu một số bất đẳngthức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm m-preinvex và (α, m)-preinvex khả vi và mở rộng một số bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm m-preinvex và hàm (α, m)-preinvex khả vi cấp n
3 NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• Đối tượng nghiên cứu
Bất đẳng thức Hermite-Hadamard cho hàm preinvex khả vi
Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàmm-preinvex
và hàm (α, m)-preinvex khả vi
Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm preinvex,
Trang 10hàm m-preinvex và hàm (α, m)-preinvex khả vi cấp n.
• Nội dung nghiên cứu
Trình bày định nghĩa và các tính chất của hàm preinvex, hàm mpreinvex và hàm (α, m)-preinvex
-Trình bày và chứng minh một số mệnh đề liên quan bất đẳng thứcHermite-Hadamard cho hàm preinvex, hàm m-preinvex và hàm (α, m)-preinvex khả vi
Trình bày và chứng minh một số mệnh đề liên quan đến bất đẳng thứctích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm m-preinvex và hàm (α, m)-preinvex khả vi cấp n
• Phương pháp nghiên cứu
Sưu tầm tài liệu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài
Phân tích, tổng hợp các kết quả thu nhận được, hệ thống, tổng quáthóa lại những vấn đề liên quan đến đề tài
4 BỐ CỤC LUẬN VĂN
Luận văn được chia làm 3 chương
Chương 1 Kiến thức chuẩn bị
Chương này được xem như phần trình bày kiến thức cơ sở để tạo điềukiện cho việc trình bày các kiến thức ở Chương 2 và Chương 3 Vì vậy,chúng tôi trình bày các khái niệm và tính chất cơ bản về hàm lồi, hàm(α, m)-lồi, hàm preinvex, hàm (α, m)-preinvex, bất đẳng thức Hermite-Hadamard và bất đẳng thức H¨older
Chương 2 Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamardcho hàm preinvex khả vi
Đây là chương thể hiện kết quả chính của luận văn Trong chương này
Trang 11chúng tôi trình bày chi tiết các khái niệm, tính chất về bất đẳng thức tíchphân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm preinvex khả vi và mở rộng chohàm m-preinvex và hàm (α, m)-preinvex.
Chương 3 Bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamardcho hàm preinvex khả vi cấp n
Trong chương này chúng tôi trình bày chi tiết các khái niệm, tính chất
về bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàm preinvex khả
vi cấpn và mở rộng bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard chohàm m-preinvex và hàm (α, m)-preinvex khả vi cấp n
Trang 12Chương 1
KIẾN THỨC CHUẨN BỊ
Trong chương này, chúng tôi trình bày các khái niệm và tính chất cơ bản vềhàm lồi, hàm (α, m)-lồi, tập invex, hàm preinvex, hàm (α, m)-preinvex, bấtđẳng thức Hermite-Hadamard và bất đẳng thức H¨older
Hàm f gọi là hàm lõm nếu và chỉ nếu -f là hàm lồi
1.1.2 Tính chất
Tính chất 1.1 ([10]) Các tính chất của hàm lồi
a) Nếu f và g là các hàm lồi và α ≥ 0, β ≥ 0 thì αf + βg là hàm lồi
Trang 13c) Giả sử f : I → R là hàm lồi Khi đó
Hàm f được gọi là hàm m-lõm nếu và chỉ nếu -f là hàm m-lồi
1.2.2 Hàm(α, m)-lồi
Định nghĩa 1.3 ([9]) Cho hàm số f : [0, b∗] → R, b∗ > 0 Hàm f được gọi
là (α, m)-lồi nếu
f (λa + m (1 − λ) b) ≤ λαf (a) + m (1 − λα) f (b) (1.3)với mọi a, b ∈ [0, b∗], λ ∈ [0; 1] và (α, m) ∈ [0, 1]2
Hàm f gọi là hàm (α, m)-lõm nếu và chỉ nếu -f là hàm (α, m)-lồi
Trang 14liên tục Hàm f trên tập invex K được gọi là hàm preinvex đối với η nếu
f (a + λη (b, a)) ≤ (1 − λ) f (a) + λf (b) , ∀a, b ∈ K, λ ∈ [0, 1] (1.4)Hàm f gọi là hàm preconcave nếu và chỉ nếu -f là hàm preinvex
1.4 Hàm m-preinvex và hàm(α, m)-preinvex
1.4.1 Hàm m-preinvex
Định nghĩa 1.6 ([9]) Cho f : K → R và η : K × K → R là hàm liên tục.
Hàm f trên tập invex K ⊆ [0, b∗] , b∗ > 0 gọi là hàm m-preinvex đối với η
nếu
f (a + λη (b, a)) ≤ (1 − λ) f (a) + mλf
bm
Định nghĩa 1.7 ([9]) Cho f : K → R và η : K × K → R là hàm liên tục.
Hàm f trên tập invex K ⊆ [0, b∗] , b∗ > 0 gọi là hàm (α, m)-preinvex đốivới η nếu
f (a + λη (b, a)) ≤ (1 − λα) f (a) + mλαf
bm
Trang 16
(R |g|q)
1 q
q = 1.
Trang 17Chương 2
BẤT ĐẲNG THỨC TÍCH PHÂN KIỂU HERMITE-HADAMARD
f (x) dx
= η (b, a)2
Z 1 0
(1 − 2t) f0(a + tη (b, a)) dt (2.1)
Trang 18Chứng minh Giả sử a, b ∈ K Từ K là tập invex đối với η : K × K → R,
f (x) dx
= η (b, a)2
Z 1 0
(1 − 2t) f0(a + tη (b, a)) dt
Một số kết quả bất đẳng thức tích phân kiểu Hermite-Hadamard cho hàmpreinvex khả vi Các kết quả này được chứng minh dựa vào Bổ đề (2.1) vàBất đẳng thức (1.8)
Định lí 2.1 ([4]) Cho K ⊆ R là tập con invex mở đối với η : K × K → R.
Giả sử f : K → R là hàm khả vi Nếu |f0| là preinvex trên K, a, b ∈
f (x) dx
≤ |η (b, a)|
8 (|f
Trang 19Chứng minh Giả sử a, b ∈ K Từ K là tập invex đối với η : K × K → R,
∀t ∈ [0, 1] ta có a + tη (b, a) ∈ K Áp dụng Bổ đề (2.1)và |f0| là preinvex tacó
f (x) dx
≤ η (b, a)8
|f0(a)| + m
f0
bm
f (x) dx
≤ η (b, a)
2
Z 1
|1 − 2t| |f0(a + tη (b, a))| dt
Trang 21Vì |f0| là m-preinvex trên K, ∀ a, b ∈ K, t ∈ [0, 1] , m ∈ (0, 1] nên
|f0(a + tη (b, a))| ≤ (1 − t) |f0(a)| + mt