Tuyển tập đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Địa lí lớp 12 có đáp án chi tiết

Tuyển tập đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Địa lý lớp 12 có đáp án chi tiết. Tuyển tập đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Địa lý lớp 12 có đáp án chi tiết. Tuyển tập đề thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Địa lý lớp 12 có đáp án chi tiết.

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HẢI DƯƠNG KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12

NĂM HỌC 2015 – 2016 Môn thi: ĐỊA LÍ

Thời gian làm bài: 180 phút

(Đề thi gồm: 01 trang)

Câu I (2,0 điểm)

1 Trên xe khách từ Hải Dương đi Hải Phòng xuất phát lúc 14 giờ trong một ngày cuối thu, người ngồi ở vị trí nào trên xe ít bị nắng nhất ? Vì sao ?

2 Tại sao ngành nuôi trồng thủy sản trên thế giới ngày càng được chú trọng và phát triển nhanh ?

Câu II (1,0 điểm)

Phân tích các điều kiện tác động tạo nên tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta

Câu III (2,0 điểm)

1 Chứng minh địa hình nước ta có cấu trúc đa dạng

2 Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Đông Bắc đến khí hậu của vùng

Câu IV (2,0 điểm)

1 Vì sao khí hậu nước ta mang nhiều đặc tính của khí hậu hải dương ?

2 Trình bày các dạng địa hình ven biển nước ta và ý nghĩa của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội

Câu V (3,0 điểm)

Cho bảng số liệu:

Tổng sản phẩm trong nước (theo giá so sánh 1994) phân theo thành phần kinh tế

(Đơn vị: tỉ đồng)

Năm

Có vốn đầu tư nước ngoài 29598 47451 61324 66288

1 Vẽ biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước phân theo thành phần kinh tế nước ta qua các năm

2 Qua biểu đồ đã vẽ, bảng số liệu hãy rút ra nhận xét và giải thích

-Hết -(Thí sinh được sử dụng Atlat Địa lí Việt Nam tái bản chỉnh lí và bổ sung từ năm 2009)

Họ và tên thí sinh: Số báo danh: Chữ ký của giám thị 1: Chữ ký của giám thị 2:

ĐỀ CHÍNH THỨC

Trang 2

HẢI DƯƠNG

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 THPT

NĂM HỌC 2015 – 2016 MÔN THI: ĐỊA LÍ

(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

I

(2,0đ)

1 Trên xe khách từ Hải Dương đi Hải Phòng xuất phát lúc 14

giờ trong một ngày cuối thu, người ngồi ở vị trí nào trên xe ít bị nắng nhất ? Vì sao ?

- Ngồi ở vị trí bên trái phía trên sẽ ít bị nắng nhất 0,25

- Vì:

+ Nước ta nằm ở bán cầu Bắc, từ Hải Dương đi Hải Phòng chủ yếu hướng tây – đông

0,25

+ Vào cuối thu Mặt Trời đang ở gần chí tuyến Nam 0,25 + Từ sau 14 giờ, Mặt Trời ở phía nam và dần chếch về phía tây

nên ánh nắng sẽ chiếu từ sau và lệch bên phải xe (từ phía tây nam)

0,25

2 Tại sao ngành nuôi trồng thủy sản trên thế giới ngày càng

được chú trọng và phát triển nhanh ?

Vì:

- Sản phẩm đa dạng, sản lượng và chất lượng ổn định hơn, đáp ứng yêu cầu của thị trường

0,25

- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp thực phẩm và là mặt hàng xuất khẩu có giá trị

0,25

- Cung cấp đạm động vật bổ dưỡng cho con người, dễ tiêu hóa, không gây béo phì, dễ hấp thụ và có lợi cho sức khỏe

0,25

- Điều kiện phát triển nuôi trồng thủy sản nhiều thuận lợi (dẫn

chứng).

0,25

II

(1,0đ)

Phân tích các điều kiện tác động tạo nên tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta.

- Vị trí địa lí đã quy định tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta: 0,25 Nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến, trong năm có

hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh nên có nền nhiệt độ cao

0,25

- Địa hình đồng bằng và đồi núi thấp chiếm tới 85 % diện tích 0,25 Chủ yếu địa hình thấp nên bảo toàn được tính nhiệt đới của thiên

nhiên nước ta

0,25

III

(2,0đ)

1 Chứng minh địa hình nước ta có cấu trúc đa dạng.

- Địa hình có tính phân bậc rõ rệt: từ đông sang tây là đồng bằng 0,25

HƯỚNG DẪN CHẤM

Trang 3

(<200m); đồi núi thấp (500m - 1000m); núi cao (>2000m).

- Hướng nghiêng: thấp dần từ tây bắc xuống đông nam 0,25

- Cấu trúc địa hình gồm 2 hướng chính: Hướng tây bắc – đông nam (từ hữu ngạn sông Hồng đến dãy Bạch Mã) và hướng vòng cung (vùng núi Đông Bắc và khu vực Nam Trung Bộ)

0,25

- Nhiều dạng địa hình: Núi, bán bình nguyên và đồi trung du, đồng bằng châu thổ sông, đồng bằng ven biển… 0,25

2 Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Đông Bắc đến khí

hậu của vùng.

- Đặc điểm địa hình:

+ Nằm ở tả ngạn sông Hồng, với 4 cánh cung lớn sông Ngâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn và Đông Triều

0,25

+ 4 cánh cung chụm lại ở Tam Đảo, mở ra về phía bắc và phía đông

0,25

- Ảnh hưởng:

+ Hướng núi trực tiếp đón gió mùa mùa đông tạo nên một mùa đông lạnh nhất nước ta, làm hạ thấp đai cao cận nhiệt

0,25

+ Mùa đông đến sớm và kết thúc muộn 0,25

IV

(2,0đ)

1 Khí hậu nước ta mang nhiều đặc tính của khí hậu hải dương.

Vì:

- Hình dạng lãnh thổ kéo dài và hẹp ngang 0,25

- Địa hình thấp dần từ tây bắc xuống đông nam, các mạch núi chính chạy theo hướng tây bắc – đông nam 0,25

- Đường bờ biển dài, biển nóng - ẩm quanh năm 0,25 KL: Lãnh thổ nước ta chịu ảnh hưởng trực tiếp của biển Đông

nên khí hậu mang nhiều đặc tính hải dương 0,25

2 Trình bày các dạng địa hình ven biển nước ta và ý nghĩa của

nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

- Các dạng địa hình ven biển:

Các vịnh cửa sông, các bờ biển mài mòn, các tam giác châu có bài triều rộng, các bãi cát phẳng, các đầm phá, cồn cát, các vũng vịnh nước sâu, các đảo ven bờ và những rạn san hô…

0,50

- Ý nghĩa:

+ Thuận lợi xây dựng các hải cảng để phát triển giao thông đường biển, đánh bắt nuôi trồng thủy hải sản, du lịch biển…

0,25

+ Có ý nghĩa lớn về an ninh quốc phòng 0,25

V

(3,0đ)

1 Vẽ biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng.

+ Tính tốc độ tăng trưởng từ bảng số liệu đã cho: (Đơn vị: %) 0,50

Trang 4

Năm

Thành phần kinh tế 2000 2005 2007 2008

Ngoài Nhà nước 100 140,1 166,2 178,2

Có vốn đầu tư nước ngoài 100 160,3 207,2 224,0

+ Biểu đồ

TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG TỔNG SẢN PHẨM TRONG NƯỚC

PHÂN THEO THÀNH PHẦN KINH TẾ

1,50

2 Nhận xét và giải thích.

- Nhận xét:

+ Đều có xu hướng tăng: thành phần kinh tế Nhà nước tăng 1,67

lần; Ngoài Nhà nước tăng 1,78 lần; Có vốn đầu tư nước ngoài

tăng 2,23 lần

0,25

+ Thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh nhất,

thứ hai ngoài Nhà nước, thứ ba Nhà nước

0,25

- Giải thích:

+ Phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định

hướng xã hội chủ nghĩa;

0,25 + Tăng cường giao lưu và hợp tác với các nước trên thế giới 0,25

Năm Năm

Trang 5

HẢI DƯƠNG KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12 NĂM HỌC 2015 – 2016

Môn thi: ĐỊA LÍ

1 So sánh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa với kiểu khí hậu cận nhiệt Địa Trung Hải

2 Vì sao cây lúa gạo được phân bố chủ yếu ở khu vực châu Á gió mùa ?

Vẽ sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta Nước ta có chủ quyền tuyệt đối ở

bộ phận nào ? Tại sao ?

1 Phân tích các thế mạnh và hạn chế về tự nhiên của khu vực đồi núi đối với phát triển kinh tế - xã hội

2 Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Tây Bắc đến khí hậu của vùng

1 Hiện tượng cát bay lấn chiếm đồng ruộng xảy ra nhiều nhất ở vùng nào của nước

ta ? Nêu biện pháp phòng chống

2 Chứng minh và giải thích tài nguyên sinh vật biển nước ta giàu thành phần loài và

có năng suất sinh học cao

Nhiệt độ ( 0 C) và lượng mưa (mm) trung bình tháng tại địa điểm A

Nhiệt độ 10.5 11 13 15.1 18 20.1 21 22.2 20.2 18.1 13.5 10

1 Vẽ biểu đồ thể hiện nhiệt độ và lượng mưa trung bình tháng tại địa điểm A

2 Phân tích bảng số liệu và biểu đồ, rút ra nhận xét về đặc điểm khí hậu địa điểm A

Họ và tên thí sinh: Số báo danh: Chữ ký của giám thị 1: Chữ ký của giám thị 2:

ĐỀ CHÍNH THỨC 2

Trang 6

HẢI DƯƠNG

(Hướng dẫn chấm gồm trang)

m I

(2,0đ)

1 So sánh kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa với kiểu khí hậu cận

nhiệt Địa Trung Hải.

- Giống nhau:

Đều có một mùa mưa, mùa khô và có nền nhiệt độ tương đối cao 0,25

- Khác nhau:

+ Kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa có nhiệt độ trung bình năm và

lượng mưa lớn hơn

0,25

+ Kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa: Nóng ẩm mưa nhiều vào mùa hạ

Khô và ít mưa vào mùa thu, mùa đông

0,25

+ Kiểu khí hậu cận nhiệt địa trung hải: Nóng, khô vào mùa hạ Mưa

nhiều vào mùa thu, mùa đông

0,25

2 Vì sao cây lúa gạo được phân bố chủ yếu ở khu vực châu Á gió

mùa.

- Do đặc điểm sinh thái cây lúa gạo thích hợp với khí hậu nóng, ẩm,

chân ruộng ngập nước, đất phù sa

0,25

- Khu vực châu Á gió mùa có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cây

lúa gạo phát triển quy mô lớn (diễn giải).

0,25

- Là khu vực có lịch sử canh tác lúa nước từ lâu đời 0,25

- Khu vực đông dân, nguồn lao động dồi dào… 0,25

II

(1,0đ)

Vẽ sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta Nước ta có

chủ quyền tuyệt đối ở bộ phận nào ? Tại sao ?

- Sơ đồ các bộ phận hợp thành vùng biển nước ta:

Yêu cầu học sinh vẽ đúng theo thứ tự gồm: vùng nội thủy, lãnh hải

(12 hải lí), vùng tiếp giáp lãnh hải (12 hải lí), vùng đặc quyền kinh

tế hợp với lãnh hải rộng 200 hải lí và thềm lục địa.

0,50

- Nước ta có chủ quyền tuyệt đối ở vùng nội thủy 0,25

- Vì: Vùng nội thủy là vùng được xem như bộ phận lãnh thổ trên

đất liền…

0,25

III 1 Phân tích các thế mạnh và hạn chế về tự nhiên của khu vực đồi

Trang 7

(2,0đ) núi đối với phát triển kinh tế - xã hội.

- Các thế mạnh:

+ Khoáng sản: Đa dạng, phong phú… cung cấp nguồn nguyên liệu,

nhiên liệu cho nhiều ngành công nghiệp

0,25

+ Rừng và đất trồng: Thuận lợi để phát triển nông và lâm nghiệp 0,25 + Nguồn thủy năng và tiềm năng du lịch lớn: Tạo điều kiện để phát

triển thủy điện và các loại hình du lịch

0,25

- Hạn chế: Giao thông, khai thác tài nguyên, thiên tai… 0,25

2 Phân tích ảnh hưởng của địa hình vùng núi Tây Bắc đến khí

hậu của vùng.

- Đặc điểm địa hình:

+ Địa hình cao nhất với ba dải chạy cùng hướng tây bắc – đông

nam

0,25

+ Phía đông là dãy Hoàng Liên Sơn cao nhất, phía tây là địa hình

núi trung bình, ở giữa thấp hơn là các dãy núi, các sơn nguyên và

các cao nguyên

0,25

- Địa hình ảnh hưởng trực tiếp đến khí hậu của vùng:

+ Có mùa đông ngắn, đến muộn và kết thức sớm 0,25

IV

(2,0đ)

1 Hiện tượng cát bay lấn chiếm đồng ruộng xảy ra nhiều nhất ở

vùng nào của nước ta ? Nêu biện pháp phòng chống.

- Hiện tượng cát bay lấn chiếm đồng ruộng xảy ra nhiều nhất ở

vùng ven biển miền Trung

(Nếu chỉ nói là ở miền Trung hoặc vùng ven biển cho 0,25 đ)

0,50

- Biện pháp phòng chống:

+ Trồng rừng cây chắn gió, chắn cát 0,25 + Lựa chọn cây trồng chịu được gió và thích hợp với đất cát 0,25

2 Chứng minh và giải thích tài nguyên sinh vật biển nước ta giàu

thành phần loài và có năng suất sinh học cao.

- Giàu thành phần loài và năng suất sinh học cao:

+ Vùng biển có trên 2000 loài cá, hơn 100 loài tôm, vài chục loài

mực, hàng nghìn loài sinh vật phù du và sinh vật đáy khác…

0,25 + Sinh vật biển sinh trưởng nhanh, sinh khối lớn 0,25

- Vì:

Trang 8

+ Nước ta nằm trên đường di lưu và di cư của nhiều loài động thực

vật

0,25

+ Biển nóng ấm, có nhiều cửa sông và các dòng hải lưu 0,25

V

(3,0đ)

1 Vẽ biểu đồ.

Vẽ biểu đồ kết hợp giữa cột và đường (lượng mưa vẽ cột, nhiệt độ

vẽ đường)

Yêu cầu: Vẽ đúng dạng biểu đồ, đẹp, chính xác và đủ các yếu tố

(Tham khảo biểu đồ)

BIỂU ĐỒ NHIỆT ĐỘ VÀ LƯỢNG MƯA TRUNG BÌNH THÁNG CỦA ĐỊA ĐIỂM A

2,00

2 Nhận xét.

- Nhiệt độ:

+ Nhiệt độ trung bình tháng: 160C 0,25 + Mùa đông (tháng 6) nhiệt độ thấp, mùa hạ (tháng 1) nhiệt độ cao

Biên độ nhiệt hơn 100C

0,25

- Lượng mưa:

+ Tổng lượng mưa 684mm Mưa nhiều vào mùa đông, mùa hạ ít

mưa

0,25

KL: Kiểu khí hậu cận nhiệt địa trung hải Nam bán cầu , mùa đông

nhiệt độ thấp và mưa nhiều, mùa hạ cao và mưa ít

0,25

Trang 9

HẢI DƯƠNG KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH LỚP 12

NĂM HỌC 2016 – 2017 Môn thi: ĐỊA LÍ

1 Làm thế nào để xác định chính xác nhất hướng đông tại Thành phố Hải Dương vào ngày 08 tháng 10 trong điều kiện không có bản đồ và các thiết bị kỹ thuật ? Giải thích

2 Nêu khái quát đặc điểm ngành sản xuất nông nghiệp Tại sao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp kém ổn định ?

Vị trí địa lí và hình dạng lãnh thổ có ảnh hưởng như thế nào đến đặc điểm khí hậu nước ta ?

1 Tại sao tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta được bảo toàn ?

2 Ở nước ta, địa hình chịu tác động mạnh mẽ của con người như thế nào ?

1 Cảnh quan thiên nhiên nước ta có nét độc đáo, khác biệt với các vùng khác cùng vĩ

độ ở những điểm nào ? Vì sao lại có sự khác biệt đó ?

2 Tại sao nói Biển Đông đóng vai trò quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế

-xã hội nước ta ?

Nhiệt độ ( 0 C) và lượng mưa (mm) trung bình tháng của Hà Nội

5

230, 9

288, 2

318, 0

265, 4

130,

7 43,4 23,4

1 Vẽ biểu đồ thích hợp nhất thể hiện nhiệt độ, lượng mưa trung bình tháng của Hà Nội

2 Qua biểu đồ đã vẽ, bảng số liệu hãy rút ra nhận xét về đặc điểm khí hậu của Hà Nội

Họ và tên thí sinh: Số báo danh:

ĐỀ CHÍNH THỨC

Trang 10

Chữ ký của giám thị 1: Chữ ký của giám thị 2:

Trang 11

HẢI DƯƠNG

(Hướng dẫn chấm gồm trang)

I

(2,0đ)

1 Làm thế nào để xác định chính xác nhất hướng đông tại Thành

phố Hải Dương vào ngày 08 tháng 10 trong điều kiện không có

bản đồ và các thiết bị kỹ thuật? Giải thích.

1,00

- Cách xác định chính xác nhất hướng đông:

Vào 12 giờ trưa, bóng ngả đúng về hướng bắc, từ đó tìm ra hướng

- Giải thích:

+ Vào ngày 08 tháng 10, Mặt Trời đang ở bán cầu Nam 0,25 + Hải Dương nằm ở bán cầu Bắc nên vào 12 giờ trưa, bóng ngả đúng

+ Hướng đông được xác định ở bên phải vuông góc với bóng (hướng

2 Nêu khái quát đặc điểm ngành sản xuất nông nghiệp Tại sao

năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp kém ổn định ? 1,00

- Nêu khái quát đặc điểm ngành sản xuất nông nghiệp:

+ Đất trồng là tư liệu sản xuất không thể thay thế, đối tượng của sản

+ Sản xuất nông nghiệp có tính mùa vụ, phụ thuộc vào điều kiện tự

nhiên Trong nền kinh tế hiện đại, nông nghiệp trở thành ngành sản

xuất hàng hóa

0,25

- Tại sao năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp kém ổn

định?

- Đối tượng của sản xuất nông nghiệp là cây trồng và vật nuôi, sinh

trưởng và phát triển theo các quy luật sinh học (phụ thuộc vào đất,

nước, khí hậu, nhiệt độ, ánh sáng…)

0,25

- Môi trường ô nhiễm, nhiều thiên tai ảnh hưởng lớn đến sản xuất

nông nghiệp (làm cho năng suất, chất lượng sản phẩm nông nghiệp

càng kém ổn định)

0,25

II

(1,0đ)

Vị trí địa lí và hình dạng lãnh thổ có ảnh hưởng như thế nào đến

- Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến bán cầu Bắc nên khí hậu

- Nằm trong khu vực gió mùa châu Á, lãnh thổ kéo dài theo vĩ tuyến 0,25

Trang 12

nên khí hậu có sự phân hóa đa dạng (theo mùa, B – N).

- Giáp biển, lãnh thổ hẹp ngang nên khí hậu mang nhiều đặc tính khí

hậu hải dương (điều hòa hơn, lượng mưa và độ ẩm lớn) 0,25

- Nằm trong vùng nội chí tuyến, khu vực gió mùa, giáp biển làm cho

thời tiết, khí hậu diễn biến phức tạp, nhiều thiên tai 0,25

III

(2,0đ)

1 Tại sao tính nhiệt đới của thiên nhiên nước ta được bảo toàn ? 1,00

- Nước ta nằm trong vùng nhiệt đới nên thiên nhiên nước ta mang tính

- Địa hình đồi núi thấp và đồng bằng chiếm phần lớn diện tích (85%) 0,25

- Hoạt động của gió mùa mùa đông không liên tục và chủ yếu ở khu

- Tác động của biển làm cho mùa đông bớt lạnh 0,25

2 Ở nước ta, địa hình chịu tác động mạnh mẽ của con người như

- Việt Nam có lịch sử khai phá lãnh thổ và định cư lâu đời 0,25

- Chinh phục thiên nhiên: đắp đê, lấn biển, đào núi, ngăn sông… 0,25

- Phục vụ sản xuất: khai thác TN, san lấp, xây hồ, kênh mương, ruộng

- Phục vụ đời sống: xây dựng các công trình dân sinh, công cộng… 0,25

IV

(2,0đ)

1 Cảnh quan thiên nhiên nước ta có nét độc đáo khác biệt với các

vùng khác cùng vĩ độ ở những điểm nào ? Vì sao lại có sự khác

biệt đó ?

1,00

- Nét độc đáo khác biệt với các vùng khác cùng vĩ độ:

+ Không có cảnh quan hoang mạc và bán hoang mạc 0,25 + Thảm thực vật bốn mùa xanh tốt, xuất hiện cảnh quan rừng cận

- Vì sao lại có sự khác biệt:

+ Chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển (biển tăng cường độ ẩm và lượng

+ Hoạt động của gió mùa, địa hình (độ cao và hướng địa hình) 0,25

2 Tại sao nói Biển Đông đóng vai trò quan trọng trong chiến lược

- Phát triển tổng hợp các ngành kinh tế biển (diễn giải). 0,25

- Mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong nhiều lĩnh vực (diễn giải). 0,25

- Vị trí chiến lược trong việc bảo vệ phần đất liền và toàn vẹn lãnh thổ

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	105,6 KB