SKKN tìm hiểu về dạy học mạch kiến thức yếu tố hình học trong toán 4 chương trình tiểu học mới

Môn Toán trong CTTH mới mà cụ thể là trong SGK Toán 4 mới đã thể hiện rõ những ưu điểm của nó như: giảm nhẹ một số nội dung lý thuyết mà chuyển nó thành bài tập, tăng cường các tranh ản

PHAN 1: PHAN MO DAU I- LY DO CHON DE TAI

Thực hiện Nghị quyết số 40/2000/QH của Quốc Hội về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông Năm học 2005-2006, SGK lớp 4 nói chung và SGK Toán 4 nói riêng được thay mới đại trà trong cả nước Nội dung và mức độ kiến thức của Toán 4 đã được lựa chọn, thử nghiệm, rà soát

CTTH mới đã thể hiện rõ những ưu điểm so với CTTH cũ về nội

dung và phương pháp Tuy nhiên khi thực hiện chương trình mới nói chung, giáo viên tiểu học cũng còn gặp những khó khăn bỡ ngỡ nhất định Môn Toán trong CTTH mới mà cụ thể là trong SGK Toán 4 mới đã thể hiện rõ những ưu điểm của nó như: giảm nhẹ một số nội dung lý thuyết mà chuyển nó thành bài tập, tăng cường các tranh ảnh, hình vẽ sinh động trong các bài học, định hướng các phương pháp dạy và học, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh

Tuy nhiên để nghiên cứu sâu về từng mạch kiến thức trong môn

Toán lớp 4 còn chưa được nhiều người quan tâm Mạch kiến thức về yếu

tố hình học là một trong những nội dung quan trọng của Toán 4, nó giúp học sinh hình thành những biểu tượng về các hình hình học, rèn luyện các

kỹ năng, kỹ xảo, hình thành những phẩm chất, đức tính quý báu và phát

triển được trí tưởng tượng không sian cho hoc sinh

Vì vậy việc nghiên cứu nội dung và phương pháp dạy học yếu tố hình học ở Toán 4 là cần thiết đối với mỗi giáo viên tiểu học và mỗi sinh viên khoa giáo dục tiểu học, cho nên để tìm hiểu sâu hơn vấn đề này em chon dé tai: “Tim hiéu về dạy học mạch kiến thức yếu tố hình học trong Toán 4 chương trình tiểu học mới” làm đề tài NCKH cho mình

II- MỤC ĐÍNH NGHIÊN CỨU

Căn cứ vào nội dung giảng dạy mạch kiến thức YTHH trong SGK Toán 4 và việc tìm hiểu nghiên cứu tài liệu, nên em xác định được mục đích nghiên cứu là:

e Nắm được nội dung và phương pháp dạy học YTHH trong Toán

4

e Thấy được mối quan hệ giữa kiến thức về YTHH với các mạch kiến thức khác (Đại lượng và đo đại lượng, giải toán có lời văn )

e Đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy học của

giáo viên và học sinh, khắc phục được những khó khăn trong CTTH mới

II- NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu những yêu cầu về mạch kiến thức của các YTHH trong chương trình Toán 4

Tìm hiểu nội dung dạy học các YTHH trong chương trình Toán 4

IV- PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Khi nghiên cứu đề tài này em chủ yếu sử dụng những phương pháp sau:

e Doc va thu thap tài liệu

e_ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục

e Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

PHAN 2: NOI DUNG

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DẠY HỌC YTHH

TRONG TOÁN 4 CTTH MỚI

1.1 Mục đích và nhiệm vụ dạy học mạch kiến thức YTHH trong chương trình Toán 4 CTTH mdi

Các YTHH trong chương trình tiểu học hiện nay, đặc biệt là trong chương trình mới đã tăng số lượng các tiết thực hành lên rất nhiều Do sự phát triển tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh tiểu học, nên việc dạy học các

YTHH chưa thể dựa trên phép suy diễn mà chủ yếu là dựa trên quan sát, thực hành, mực đích là làm cho học sinh bước đầu tiếp xúc với các biểu tượng hình học cơ bản cũng như một số tính chất của các hình trên cơ sở trực giác, thực hành thực nghiệm

Phần các YTHH ở tiểu học chưa phải là phần hình học theo nghĩa

quen thuộc của nó mà mới là phần chuẩn bị cho việc học hình học cho các lớp trên hoặc cung cấp một số kiến thức gắn với thực hành trong đời sống thực tế Các YTHH không đặt thành chương riêng mà kết hợp chặt chẽ với

số học (trừ Toán 5) Tuy vậy nhìn vào toàn bộ các YTHH đưa vào chương

trình cũng thấy rõ sự kết hợp quan điểm lôgíc và quan điểm phát triển tâm

lý lứa tuổi Tuy nhiên trong sự kết hợp ấy vai trò chủ đạo của các yếu tố

tâm lý rõ nét hơn ở các lớp đầu cấp, giảm dần ở các lớp trên theo hướng tăng dần các quan điểm lôgíc Quan điểm đồng tâm trong nguyên tắc dạy học ở tiểu học là một mặt thể hiện sự kết hợp nói trên Do vậy để dạy học tốt phần các YTHH trong Toán 4 thì phải nắm chắc các tính chất hình học

và những vấn đề tâm lý có liên quan, từ đó sẽ làm tăng tính lôgíc trong

việc xác định yêu cầu dạy học ở từng lớp và đối với việc lựa chọn các thủ

thuật sư phạm ở lớp đó

Việc dạy học các YTHH cho học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 4 nói riêng nhằm mục đích sau:

e Thứ nhới: Giúp cho học sinh nhận biết chính xác góc nhọn, góc

tù, góc bẹt, hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song, một

số đặc điểm về cạnh, góc của hình bình hành, hình thoi

e Thứ hai: Rèn luyện một số kỹ năng thực hành như: Vẽ hình, ghép hình, đo đạc, phát triển một số năng lực trí tuệ

Khi học các YTHH các em được sử dụng các dụng cụ như: Thước kẻ, êke để đo đạc và vẽ chính xác theo quy trình hợp lý để phát hiện và kiểm tra các đặc điểm của hình, đo và tính chu vi, điện tích của một số hình

Ví dụ:

- Biết vẽ đường cao của hình tam giác, biết vẽ hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song, hình bình hành, hình thoi khi đã biết các

độ dài của các cạnh

- Biết tính chu vi của hình bình hành, hình thoi

- Qua việc học tập những kiến thức và rèn luyện những kỹ năng trên, giúp học sinh phát triển một số năng lực như: Phân tích, tổng hợp, quan

sát, so sánh, đối chiếu, dự đoán, trí tưởng tượng không gian

e Thứ ba: Tích lũy những hiểu biết cần thiết cho đời sống sinh hoạt và học tập của học sinh

Các kiến thức hình học ở tiểu học được dạy thông qua các hoạt động thực hành thực tiễn, song những kiến thức và kỹ năng đó lại rất cần thiết cho cuộc sống, rất hữu ích cho việc học các mạch kiến thức khác trong môn toán ở tiểu học như: Đại lượng và đo đại lượng, giải toán có lời văn hay nó còn giúp cho việc học các môn: Thủ công, Mĩ thuật Ngoài ra việc học các YTHH giúp học sinh phát triển được nhiều năng lực trí tuệ, rèn

luyện đức tính cần cù, khéo léo, chính xác, làm việc có kế hoạch Nhờ đó

mà học sinh thích ứng tốt hơn với môi trường tự nhiên và môi trường xã hội xung quanh

Như vậy kiến thức hình học có rất nhiều ứng dụng trong cuộc sống

hàng ngày Ngay từ khi ở tuổi mẫu giáo và những năm đầu cấp tiểu học trẻ luôn thể hiện tính tò mò, ham thích tìm hiểu không gian xung quanh,

những gì mà trẻ được nghe, được tiếp xúc Vì thế đã khơi dậy những tiềm năng trí tuệ, tạo nên hứng thú học toán, thúc đẩy sự phát triển của trẻ Từ

đó mà đề ra những nhiệm vụ nhằm hình thành những kiến thức về các

YTHH trong Toán 4 là:

e_ Hình thành các biểu tượng hình học:

Các đối tượng hình học được mô tả theo những đặc điểm của chúng, giúp cho học sinh phân biệt được các dấu hiệu bản chất và không

bản chất của hình Tùy theo từng thời kỳ học, học sinh biết nhận dạng

hình, phân biệt được hình đứng riêng lẻ (đơn hình) hoặc nhận dạng hình trong trong những hình có chứa nhiều đối tượng hình học khác (cấu hình) Học sinh biết vẽ, tạo được các hình hình học trên giấy kẻ ô vuông hoặc

trên giấy không kẻ ô vuông Qua đó một số tính chất của hình sẽ dần được

phát hiện nhờ các thao tác và các hoạt động hình học như: Đo đạc, ghép

hình

e Phát triển trí tượng tượng không gian, năng lực tư duy và kỹ

năng thực hành hình học

Thông qua các hoạt động hình học mà học sinh được rèn luyện

năng lực quan sát, so sánh, đối chiếu, phân tích, tổng hợp, dự đoán, trừu

tượng hóa khả năng hoạt động, năng lực diễn đạt bằng ngôn ngữ, kỹ năng

sử dụng các dụng cụ học tập như thước kẻ, compa Thông qua việc thực hành và dựa vào kinh nghiệm sống mà học sinh dần tích lũy được những hiểu biết, các kỹ năng cần thiết, biết ước lượng khoảng cách khi vẽ hình

và dùng hình làm phương tiện trực quan khi học kiến thức số học

e Hình thành công thức tính chu vi, diện tích đối với một số hình

học

Khác với ở lớp dưới, trong chương trình Toán 4 mạch kiến thức về YTHH đã có sự phát triển cao hơn Nếu như ở các lớp dưới chỉ dừng lại ở

việc nhận biết các hình thì ở lớp 4 không chỉ giúp học sinh nhận biết được các hình hình học mà trên cơ sở đó hình thành các công thức tính đối với

một số hình (công thức tính chi vi, diện tích của hình bình hành, hình

thoi)

e Căn cứ vào mục đích và nhiệm vụ dạy học các YTHH cho học

sinh tiểu học, cụ thể là học sinh lớp 4 Mà nội dung chương trình và những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng được sắp xếp khoa học nhằm đáp

ứng mục đích và nhiệm vụ đã nêu trên

1.2 Nội dung dạy học và những yêu cầu về kiến thức và kỹ năng trong việc dạy học mạch kến thức YTHH trong chương trình Toán 4 CTTH mới

1.2.1 Nội dung dạy học mạch kiến thức YTHH trong chương trình Toán 4 CTTH mới

+ Góc nhọn, góc tù, góc bẹt

+ Hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song

+ Vẽ hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song

+ Thực hành vẽ hình chữ nhật, vẽ hình vuông

+ Giới thiệu hình bình hành, diện tích hình bình hành

+ Giới thiệu hình thoi, diện tích hình thoI

1.2.2 Những yêu cầu về kiến thức và kỹ năng trong việc đạy học

mạch kiến thức YTHH trong chương trình Toán 4 CTTH mới

+ Có biểu tượng về các góc góc nhọn, góc tù, góc bẹt Biết dùng êke để nhận dạng các góc nhọn, góc tù, góc bẹt

+ Có biểu tượng về hai đường thắng vuông góc, biết được hai đường thẳng vuông góc với nhau thì tạo thành 4 góc vuông có chung đỉnh Biết dùng êke để kiểm tra hai đường thẳng vuông góc, không vuông góc

+ Giúp học sinh có biểu tượng về hai đường thẳng song song là hai đường thắng không bao giờ cắt nhau

+ Biết vẽ hai đường thẳng vuông góc, hai đường thẳng song song ứng dụng vào trong một hình học cụ thể như vẽ đường cao của hình tam giác

+ Giúp học sinh có biểu tượng chính xác về hình bình hành, hình thoi, bước đầu vận dụng những công thức tính diện tích và chu vi của các

hình vào giải các bài tập hình học đơn giản

CHƯƠNG II: DẠY HỌC YTHH TRONG CHƯƠNG TRÌNH

TOÁN 4 CTTH MỚI

2.1 Phương pháp dạy học các yếu tố hình học ở tiểu học

Nếu trong chương trình SGK Toán 1 số lượng các tiết học về các YTHH là 9 tiết (trong tổng số 134 tiết) chiếm 6,61%; trong chương trình SGK Toán 2 số lượng các tiết học về các YTHH là 12 tiết (trong tổng số

168 tiết) chiếm 7,14 %; trong chương trình SGK Toán 3 số lượng các tiết

học về các YTHH là 15 tiết (trong tổng số 170 tiết) chiếm 8 %, thì trong chương trình SGK Toán 4 đã có sự tăng lên về số lượng các tiết học, cụ

thể là 16 tiết (trong tổng số 175 tiết) chiếm 9 % Điều đó đã chứng tỏ rằng việc dạy học các YTHH trong chương trình Toán tiểu học đã được chú ý đến nhiều, do đó trong quá trình giảng dạy giáo viên phải xác định được phương pháp phù hợp để truyền thụ cho học sinh tiếp thu có hiệu quả

Các YTHH ở tiểu học có những đặc điểm sau:

2.1.1 Hình học ở tiểu học là hình học trực quan

Ở tiểu học học sinh tiếp thu những kiến thức hình học dựa vào

những hình ảnh trực quan trực tiếp, dựa trên những hoạt động thực hành như: Đo đạc, tô vẽ, cắt gấp, xếp ghép hình nên ta thường gọi hình học bậc tiểu học là hình học trực quan Tên gọi này có ý nghĩa phân biệt với hình học ở bậc trung học là hình học suy diễn

Ví du: Bài tập 2 (SGK Toán 4 trang 49)

Trong các hình tam giác sau: - Hình tam giác nào có 3 góc nhọn

?

- Hình tam giác nào có góc vuông ?

- Hình tam giác nào có góc tù ?

Như vậy học sinh sẽ sử dụng ê ke cùng với những thao tác đã được giáo viên hướng dẫn để tiến hành kiểm tra, quan sát và dé dang tìm ra

được đáp án trả lời theo yêu cầu của bài tập

Nhưng ở bậc Trung học cơ sở và THPT ta phải chứng minh được: + Tam giác có ba góc nhọn là tam giác có số đo của mỗi góc <90° + Tam giác có góc vuông là tam giác có số đo 1 géc = 90°

+ Tam giác có góc tù là tam giác có số đo 1 góc >90°

Hiển nhiên là lối rút ra kết luận thông qua trực giác đối với học sinh

tiểu học như vậy là không chặt chẽ, không chính xác nhưng để đảm bảo tính vừa sức đối với học sinh chúng ta vẫn chấp nhận

2.1.2 Kết hợp giữa cái cụ thể và cái trừu tượng trong việc giảng

day các VTHH ở tiểu học

Vì hình học ở tiểu học là hình học trực quan nên phương pháp cơ bản để dạy YTHH ở tiểu học là: Kết hợp chặt chẽ giữa cái cụ thể và cái trừu tượng theo con đường “Tờ rực quan sinh động đến tự duy trừu tượng

và từ tu duy tritu tượng đến thực tiên khách quan” Ở đây học sinh tiếp thu và vận dụng các kiến thức hình học theo quá trình hoạt động với những vật thể hoặc mô hình hay sơ đồ hình vẽ, từ đó chuyển sang ngôn

ngữ bên ngoài rồi đến ngôn ngữ bên trong và áp dụng những điều khái

quát đã lĩnh hội được vào trong từng trường hợp cụ thể:

Ví du: Khi dạy về hình thoi:

GV có thể cho học sinh lấy ra các hình thoi (trong bộ đồ dùng Toán

4), cho học sinh quan sát về hình dạng, kích thước của các cạnh rồi rút ra

kết luận “Hình thoi có hai cặp cạnh đối điện song song và bốn canh bằng nhau” Từ đó giúp học sinh phân biệt được đặc điểm khác nhau giữa hình thoi và hình bình hành, cũng như ứng dụng của hình thoi trong môn học

Mĩ thuật và các sản phẩm trong thực tế có trang trí họa tiết bằng hình thoi

(như Gạch men, thổ cẩm.)

2.1.3 Kết hợp chặt chế giữa phương pháp quy nạp và phương pháp

suy diễn trong đạy học

Phương pháp quy nạp là phương pháp suy luận đi từ cái riêng đến

cái chung, từ trường hợp cụ thể để rút ra kết luận tổng quát

Phương pháp suy diễn là phương pháp đi từ cái chung đến cái riêng,

từ quy tắc tổng quát để áp dụng vào trường hợp cụ thể

Trong giảng dạy các YTHH ở tiểu học giáo viên thường dùng phương pháp quy nạp để dạy cho học sinh những kiến thức mới sau đó

pháp suy diễn để hướng dẫn học sinh luyện tập, áp dụng những quy tắc

những kiến thức mới ấy vào giải những bài toán cụ thể

Ví dụ: Bài “Diện tích hình bình hành” (Bài tập 2b SGK Toán 4, Tr

104)

Tính diện tích của hình bình hành sau:

5 cm

GV vẽ hình trên bảng lớp (như SGK), sau đó yêu cầu học sinh đặt tên cho hình và chỉ ra đâu là đường cao, là đáy của hình bình hành và chúng có độ dài là bao nhiêu ? (AH = 5 cm; CD = 10 cm)

Sau đó GV yêu cầu học sinh nêu cách tính diện tích của hình bình

hành: Lấy độ đài cạnh đáy nhân với chiều cao (cùng đơn vị đo)

Hoc sinh thuc hién:

Dién tich hinh binh hanh 1a:

5cm x 9cm = (50 cm?)

2.1.4 Coi trọng phương pháp luyện tập, thực hành trong giảng dạy

các YTHH ở tiểu học

Ngoài việc luyện tập thực hành trong các tiết dạy học bài mới ở SGK Toán 4, có tới 93 tiết luyện tập, thực hành chung Mục tiêu chung của dạy học các bài tập luyện tập thực hành là: Củng cố các kiến thức học sinh mới chiếm lĩnh được, hình thành các kỹ năng thực hành, từng bước

hệ thống hóa các kiến thức mới học, góp phần phát triển tư duy và năng

lực diễn đạt cho học sinh Các bài tập trong các bài luyện tập thực hành thường sắp xếp theo thứ tự từ đễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ thực hành và luyện tập trực tiếp đến vận dụng một cách tổng hợp và linh hoạt hơn

Để các bài tập luyện tập thực hành đạt hiệu quả cao, giáo viên có

thể tổ chức đạy học như sau:

e Giúp học sinh nhận ra các kiến thức đã học hoặc một số kiến thức mới trong nội dung các bài tập phong phú, đa dạng

e Giúp học sinh tự luyện tập thực hành theo khả năng của từng

học sinh

e Tao ra sự hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tượng hoc sinh

e© Tập cho học sinh có thói quen tự kiểm tra, đánh giá kết quả luyện tập thực hành

e Tap cho học sinh có thói quen tìm nhiều phương án và lựa chon phương án hợp lý nhất để giải quyết các vấn đề của bài tập

Tóm lại: Trong quá trình dạy học các bài tập luyện tập thực hành

GV nên lựa chọn một số bài tập và tổ chức cho học sinh trao đổi ý kiến theo hướng khai thác các nội dung đã có sẵn trong bài tập, đặc biệt là tổ chức và hướng dẫn cho học sinh trao đổi về các cách giải để lựa chọn ra cách giải tốt nhất GV nên tận dụng các bài tập trong SGK để giúp học

sinh củng cố các kiến thức kỹ năng cơ bản trọng tâm và phát triển năng lực tự đánh giá của học sinh

2.1.5 Kết hợp chặt chế việc dạy các YTHH với các tuyến kiến thức

khác

Việc giảng dạy các YTHH phải kết hợp chặt chẽ với việc dạy các

yếu tố: Đại số, Đại lượng và Đo đại lượng, đặc biệt là hỗ trợ cho “hạt nhân

số học”

e V6i tuyén kiến thức số học: Trong chương trình môn Toán ở tiểu học, Số học là nội dung trọng tâm, là hạt nhân của toàn bộ môn Toán từ

lớp 1 đến lớp 5 Các nội dung về đo lường, yếu tố hình học, yếu tố thống

kê, giải toán có lời văn được “tích hợp” với nội dung số học và tạo ra sự

hỗ trợ lẫn nhau giữa các nội dung của môn Toán, tạo thành môn Toán thống nhất trong nhà trường tiểu học

Một số ví dụ về dạy học các YTHH đã hỗ trợ cho dạy học môn Số học và các mạch kiến thức khác trong Toán 4:

+ Khi học sinh vận dụng các công thức để tính chu vi, điện tích của

các hình (hình vuông, hình bình hành, hình thoi) học sinh được củng cố cách tính giá trị biểu thức có chứa chữ, chẳng hạn:

Chu vi P của hình chữ nhật có chiêu dai a va chiêu rộng b là: P = =

= 48 cm

(Vi du: Tính chu vi HCN biết a = 12 cm; b = 8 cm) P = nies

+ Khi học sinh giải các bài toán có nội dung hình học, các em được

củng cố về các kỹ năng thực hiện phép tính trên các số đo đại lượng (độ

đài, điện tích) hoặc đổi các đơn vị đo đại lượng (về cùng một đơn vị đo) Mặt khác học sinh được củng cố về cách giải và trình bày bài toán có lời văn

® Với mạch kiến thức Đại lượng và Đo đại lượng: Việc dạy do các kích thước của một hình gắn chặt với việc tính chu vi của hình đó

e© Với kiến thức giải toán: Có sự kết hợp chặt chẽ giữa việc dạy các YTHH và giải toán thông qua các bài toán có nội dung hình học và sắp xếp xen kẽ các nội dung giải toán và hình học trong chương trình

Ví dụ: (Trong SGK Toán 4)

Khi học về giải toán, cần tóm tắt bài toán dưới dạng sơ đồ đoạn thẳng để biểu diễn cái đã biết và cái đang phải tìm

2.1.6 Đảm bảo sự cân đối giữa tính khoa học và tính vữa sức trong

giảng dạy các YTHH ở tiểu học

Do đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ nên trong giảng dạy các

YTHH ta phải chú ý, không nên đặt yêu cầu quá cao vào tính chính xác và

sự chặt chế của hệ thống kiến thức, mà cần cân nhắc và tính toán cụ thể để

tránh tình trạng học quá cao mà trẻ không tiếp thu được Nguyên tác chung khi dạy các YTHH là: Cần dạy cho học sinh các YTHH ở mức độ

chặt chẽ và chính xác nhất mà trẻ có thể tiếp thu được, vì ở lứa tuổi học

sinh tiểu học mọi hành động thao tác của thầy cô các em đều nhất nhất làm theo, do đó pahỉ rèn luyện cho các em tính cẩn thận và khéo léo để vận dụng trong công việc học tập sau này cũng như trong cuộc sống

10

Đối với học sinh tiểu hoc, trí nhớ trực quan hình tượng va trí nhớ

máy móc phát triển hơn trí nhớ lôgíc trí nhớ máy móc cũng dễ dàng hơn trí nhớ lôgíc Hình tượng, hình ảnh cụ thể dễ nhớ hơn là các câu chữ trừu tượng khô khan Khả năng phân tích tổng hợp của các em còn hạn chế, sự chú ý không chủ định còn chiếm ưu thế, do đó trí tưởng tượng tuy có phát triển nhưng còn tản mạn, ít có tổ chức Chính vì thế nên khi dạy các

YTHH nhằm giúp các em nắm chắc kiến thức đã học, phải đảm bảo sự kết hợp giữa học và chơi, chơi mà học để có được tính vừa sức cho các em

2.1.7 Dạy học các TYHH rèn luyện kỹ năng vẽ hình, ảo đạc, cắt ghép hình

Ngay từ lớp 1 học sinh đã được làm quen với các hoạt động này

Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, các em tập gấp giấy, cắt hình rồi gấp

các hình theo nhiều phương án khác nhau Lên các lớp trên học sinh phải cắt và ghép các hình theo những điều kiện nào đó, thao tác này có khi đơn giản, có khi phức tạp, học sinh phải tiến hành thử đi thử lại nhiều lần mới thành công Các hoạt động cắt, ghép, xếp, gấp hình đã được học sinh làm quen trong môn Thủ công

Việc giải các bài toán cắt ghép hình đồi hỏi học sinh phải quan sát

phân tích, tổng hợp các yếu tố đỉnh, góc, cạnh của hình ban đầu để tìm ra mối quan hệ giữa các mảnh hình đã cắt ra hoặc phải ghép lại theo yêu cầu

của bài toán Nghĩa là phải tưởng tượng về cắt cắt ghép, so sánh giữa hình ban đầu với hình phải ghép, vì vậy giải bài toán về cắt ghép hình là phức tạp và khó khăn, cũng vì vậy mà sức hấp dẫn và sự khéo léo của các bài

tập này ngày càng lớn đối với học sinh

Đối với kỹ năng vẽ hình thì việc học sinh phải sử dụng thành thạo thước kẻ, compa, êke là rất cần thiết để có được thao tác nhanh và chính

xác

Khi rèn luyện kỹ năng thực hành học sinh biết vận dụng kiến thức

đã học vào thực tiễn Đặc biệt là kỹ năng đo đạc, tính toán trên các số đo đại lượng, biến đổi các số đo, rèn luyện được các phẩm chất như: tính cần thận trong đo đạc, tính toán, vẽ hình, sự khéo léo trong việc gấp hình, óc

sáng tạo trong việc biến đổi hình

ở các lớp 1,2,3 học sinh đã được vẽ hình chữ nhật, vẽ hình vuông nhưng chủ yếu là vẽ hình theo mẫu trên giấy kẻ ô ly hoặc giấy kẻ ô

vuông Lên lớp 4 lần đầu tiên học sinh được làm quen với việc vẽ hình

chữ nhật, hình vuông theo các số đo kích thước cho trước, đó là sự phát

triển cao hơn của việc vẽ hình, tiến tới dựng hình ở các lớp trên