Chức năng của thị trường tài chính • Chu chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, luân chuyển các khoản đầu tư quốc tế, tín dụng quốc tế, các giao dịch tài chính quốc tế giữa các chủ thể
Trang 1THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH QUỐC TẾ
1
1 Các khái niệm
2 Chức năng của thị trường tài chính quốc tế
3 Đặc điểm của thị trường tài chính quốc tế
4 Các chủ thể tham gia thị trường tài chính
quốc tế
5 Các công cụ tài chính quốc tế
6 Các loại thị trường tài chính quốc tế và
nghiệp vụ giao dịch
Mục lục
2
• Các thị trường tài chính là nơi diễn ra việc
luân chuyển vốn từ người dư thừa đến
người thiếu hụt (Frederic S Mishkin)
• Các thị trường tài chính là một hệ thống
bao gồm các cá nhân và tổ chức, các công
cụ và cơ chế để người đi vay và người tiết
kiệm gặp nhau mà không cần đề cập đến
nơi chốn cụ thể (Besley và Brigham)
→Bản chất của thị trường tài chính là quá
trình luân chuyển vốn
1 Các khái niệm
3
Trang 2• Thị trường tài chính quốc tế là nơi diễn
ra quá trình luân chuyển vốn từ người
dư thừa vốn đến người thiếu hụt vốn
thông qua các công cụ tài chính và cơ
chế nhất định trên phạm vi quốc tế
• Thị trường tài chính quốc tế là nơi mua
bán trao đổi các công cụ tài chính quốc
tế Thị trường tài chính quốc tế bao gồm
người bán, người mua, hàng hoá và cơ
chế vận hành nhất định
1 Các khái niệm (tt)
4
2 Chức năng của thị trường tài chính
• Chu chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu, luân
chuyển các khoản đầu tư quốc tế, tín dụng quốc tế,
các giao dịch tài chính quốc tế giữa các chủ thể của
các quốc gia khác nhau
• Hình thành giá của các tài sản tài chính quốc tế
• Tạo tính thanh khoản các tài sản tài chính quốc tế
• Giữ ổn định và điều hòa lưu thông vốn, là nơi để
ngân hàng trung ương can thiệp ổn định thị trường
• Giúp thực hiện các giao dịch thương mại quốc tế
• Cung cấp các công cụ bảo hiểm rủi ro tài chính
• Là nơi để ngân hàng thương mại kinh doanh thu lợi
nhuận
• Giảm chi phí giao dịch cho các bên tham gia 5
3 Đặc điểm của thị trường tài chính
• Không có địa điểm cụ thể
• Không có giờ nghỉ
• Trung tâm giao dịch là thị trường liên ngân hàng
• Giao dịch chủ yếu thông qua hệ thống thông tin liên
lạc hiện đại như Điện thọai, telex, fax, swift, mạng
• Gía cả sản phẩm được quy thành tiền, chủ yếu là USD
• Thị trường rất nhạy cảm với điều kiện kinh tế, chính
trị, xã hội trên thế giới
• Các trung tâm tài chính quan trọng: London, New
York, Tokyo, Singapore và Franfurt, Hồng Công
6
Trang 3• Nhà phát hành – Người cần vốn: Là
những người cần vốn trên thị trường tài
chính có thể đi vay hoặc phát hành các
chứng khoán huy động vốn từ nước ngoài
Chính phủ
Các ngân hàng thương mại
Các tổ chức tài chính lớn
Các công ty đa quốc gia
Các công ty kinh doanh lớn có uy tín
quốc tế
4 Các chủ thể tham gia thị trường
tài chính
7
• Nhà đầu tư – Người có vốn dư thừa: Là những
người có vốn dư thừa cho vay hoặc mua các
chứng khoán trên thị trường tài chính theo các
điều kiện và cơ chế của thị trường
Chính phủ
Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng
Quỹ đầu tư, quỹ hỗ trợ
Công ty tài chính
Công ty bảo hiểm
Công ty đa quốc gia
Công ty có quan hệ đối ngoại
Các tổ chức tiền tệ, tài chính quốc tế
Thể nhân
4 Các chủ thể tham gia thị trường
tài chính (tt)
8
• Các tổ chức trung gian: Là các tổ chức và
cá nhân cung cấp các dịch vụ cho việc đi
vay, cho vay, mua bán các chứng khoán
trên thị trường tài chính quốc tế
Sở giao dịch
Các công ty chứng khoán, lưu ký chứng
khoán
Các ngân hàng thương mại
Các công ty đánh giá tín nhiệm và cung
cấp thông tin tài chính
Thể nhân ( nhà môi giới chuyên nghiệp)
Các tổ chức tiền tệ, tài chính quốc tế
4 Các chủ thể tham gia thị trường
tài chính (tt)
9
Trang 4• Nhà quản lý thị trường: Là các cơ quan quản
lý được chính phủ các nước ủy quyền thực
hiện chức năng quản lý và giám sát thị trường
tài chính
Ngân hàng trung ương, Cục dự trữ quốc gia
Bộ tài chính
Các Ủy ban quản lý thị trường
Tổ chức bảo hiểm tiền gởi quốc gia
Các tổ chức tiền tệ, tài chính quốc tế
4 Các chủ thể tham gia thị trường
tài chính (tt)
10
Lợi ích khi tham gia thị trường tài chính quốc tế
• Nhà đầu tư vào thị trường nước ngoài:
Điều kiện kinh tế ưu đãi;
Điều kiện tự nhiên có nhiều lợi thế
Thị trường rộng lớn
Lao động rẻ
Dự đoán đồng tiền nước ngoài sẽ lên giá; và
Đa dạng hóa quốc tế
4 Các chủ thể tham gia thị trường
tài chính (tt)
11
4 Các chủ thể tham gia thị trường
tài chính (tt)
Lợi ích khi tham gia thị trường tài chính quốc tế
• Nhà cung cấp tín dụng ở thị trường nước ngoài:
– Thu được lãi suất nước ngoài cao hơn;
– Dự đoán ngoại tệ lên giá; và
– Đa dạng hóa
• Người đi mượn ở thị trường nước ngoài:
– Thu được lãi suất nước ngoài cao hơn;
– Dự đoán ngoại tệ lên giá
12
Trang 5Công cụ tài chính ngắn hạn
• Tiền lưu thông trên phạm vi quốc tế
• Các phương tiện thanh toán quốc tế
Tín phiếu kho bạc
Là các công cụ vay nợ ngắn hạn của
chính phủ do kho bạc phát hành để bù
đắp các thiếu hụt tạm thời của ngân sách
Là loại chứng khoán chiết khấu, có mức
lãi suất thấp với độ rủi ro thấp
5 Công cụ tài chính quốc tế
13
Công cụ tài chính ngắn hạn
Tín phiếu ngân hàng trung ương
Chứng chỉ tiền gởi có thể chuyển nhượng: Là một
công cụ nợ do ngân hàng phát hành, cam kết trả lãi
định kỳ cho khoản tiền gởi và sẽ hoàn trả vốn gốc
cho người gởi tiền cho đến khi đến hạn
Hợp đồng REPO: Là hợp đồng trong đó ngân
hàng bán một lượng tín phiếu kho bạc hoặc tín
phiếu ngân hàng trung ương mà mình đang nắm
giữ với điều kiện sẽ mua lại các tín phiếu đó trong
thời gian ngắn với mức giá cao hơn
5 Công cụ tài chính quốc tế (tt)
14
Công cụ tài chính dài hạn
• Trái phiếu quốc tế
- Trái phiếu chính phủ (Trái phiếu kho bạc, công trái nhà nước) trái
phiếu chính quyền địa phương, trái phiếu công ty
• Cổ phiếu quốc tế
- Cổ phiếu thường, cổ phiếu ưu đãi
• Tín dụng quốc tế
- Tín dụng chính phủ (ODA), Tín dụng các tổ chức tài chính quốc tế
(WB,IMF), tín dụng của các ngân hàng lớn
→ Khi giao dịch trên thị trường tài chính sử dụng tiền như
là phương tiện cơ sở và khi mua bán các công cụ tài chính
khác đều quy ra tiền hoặc dùng tiền làm phương tiện đo
lường, thanh tóan
5 Công cụ tài chính quốc tế (tt)
15
Trang 66 Các loại thị trường tài chính quốc tế
và nghiệp vụ giao dịch
(1) Thị trường ngoại hối
(2) Thị trường tiền tệ quốc tế
(3) Thị trường tín dụng quốc tế
(4)Thị trường trái phiếu quốc tế
(5) Thị trường cổ phiếu quốc tế
16
THỊ TRƯỜNG TIỀN TỆ QUỐC TẾ
(International money market)
17
• Thị trường tiền tệ quốc tế bao gồm nhiều
ngân hàng lớn ở các quốc gia trên toàn thế
giới
– Thị trường tiền tệ châu Âu
– Thị trường tiền tệ châu Á
Tổng quan
18
Trang 7• Phát triển trong suốt những năm 60 và
những năm 70 của thế kỷ XX
• Các công ty ở Mỹ gửi USD tại các ngân hàng
châu Âu và các tài khoản tiền gửi này dần
được biết đến như là Eurodollars Thị
trường cho Eurodollars này được gọi là thị
trường tiền tệ châu Âu (Eurocurrency
market)
– Lưu ý: “Eurodollars” và “Eurocurrency” không phải là
đồng euro – đồng tiền chung của các nước châu Âu
ngày nay
Thị trường tiền tệ châu Âu
19
• Sự thay đổi trong chính sách của chính phủ Mỹ
đã thúc đẩy sự phát triển của thị trường tiền tệ
châu Âu
• OPEC cũng góp phần vào sự phát triển của thị
trường tiền tệ châu Âu Các khoản tiền gửi bằng
USD từ các nước OPEC đôi khi được gọi là đô la
petro
• Chu trình lặp lại này là một nguồn quan trọng
cung cấp vốn cho một số quốc gia
Thị trường tiền tệ châu Âu
Doanh thu từ
dầu gửi tại NH
Cho vay Công ty Tạo doanh
thu từ dầu Thanh
toán
20
• Liên minh tiền tệ Châu Âu (Eurozone) và Thị
trường đồng tiền châu âu (Erocurrency) được
tìm hiểu qua chuyên đề thảo luận
Thị trường tiền tệ châu Âu
21
Trang 8• Liên quan đến các tài khoản tiền gửi đô la Mỹ và
ban đầu nó được biết đến như thị trường đô la
châu Á
• Thị trường tiền tệ châu Á ngày nay tập trung ở
Hồng Kong và Singapore
• Nguồn tiền gửi chính của thị trường là các công ty
đa quốc gia có tiền mặt dư thừa và các cơ quan
chính phủ
• Các nhà sản xuất là người đi vay chính trên thị
trường này Các ngân hàng trên thị trường tiền tệ
châu Á thường cho vay và vay từ các ngân hàng
trên thị trường châu Âu
Thị trường tiền tệ châu Á
22
So sánh lãi suất của các loại tiền trên thị
trường tiền tệ
23
• Đạo luật chung châu Âu:
– Dòng vốn có thể lưu chuyển tự do giữa các quốc gia
châu Âu
– Các ngân hàng có thể cung cấp nhiều loại cho vay,
cho thuê tài chính, và các hoạt động chứng khoán
trong cộng đồng châu Âu
– Các quy định về cạnh tranh, sáp nhập, thuế thống
nhất tương tự trên toàn châu Âu
– Một ngân hàng được thiết lập ở một quốc gia châu
Âu có quyền mở rộng hoạt động của nó sang các
quốc gia khác thuộc châu Âu
Chuẩn hóa các quy định của ngân hàng
toàn cầu
24
Trang 9• Hiệp ước Basel
– Trước năm 1987, mỗi ngân hàng trên thế giới được
áp dụng tiêu chuẩn vốn tối thiểu khác nhau
– Vào tháng 07 năm 1988, hiệp ước Basel với những
nguyên tắc được tiêu chuẩn hóa chính thức được
thông qua: các ngân hàng phải duy trì vốn tối thiểu ít
nhất 4% trên tổng tài sản
• Hiệp ước Basel II
– Ủy ban Basel được lập nên để tiếp tục hoàn thiện
hiệp ước Basel và hình thành hiệp ước mới đượcgọi
là hiệp ước Basel II: điều chỉnh một số bất cập còn
tồn tại so với hiệp ước trước đó
Chuẩn hóa các quy định của ngân hàng
toàn cầu
25
THỊ TRƯỜNG TÍN DỤNG QUỐC TẾ
(International credit market)
26
• Các công ty đa quốc gia và các công ty trong nước
vay vốn trung hạn:
– Từ các ngân hàng trong nước
– Phát hành chứng chỉ nợ trong nước (cam kết trả nợ
trung hạn)
– Tiếp cận nguồn vốn trung hạn thông qua các ngân
hàng ở nước ngoài: Khoản vay tín dụng châu Âu
(Eurocreditloans) Thị trường cung cấp các khoản vay
này được gọi là thị trường tín dụng châu Âu
• Khoản vay bằng USD hoăc nhiều loại ngoại tệ khác
• Lãi suất thả nổi: Libor + %
– Ngoài ra, còn có các thị trường tín dụng quốc tế ở
châu Á và các nước đang phát triển ở Nam Mỹ
Tổng quan
27
Trang 10• Thỉnh thoảng một ngân hàng không muốn hoặc
không đủ khả năng cho vay một khoản lớn mà MNC
hay cơ quan chính phủ yêu cầu
• Ngân hàng này (ngân hàng chính) sẽ đứng đầu chịu
trách nhiệm thương thảo các điều khoản với bên
vay và kêu gọi các ngân hàng khác đồng tài trợ Mỗi
ngân hàng sẽ tham gia một phần trong khoản cho
vay
• Người đi vay vốn theo hình thức hợp vốn thường
trả: Các chi phí ngoài lãi suất phát sinh: phí quản lý khoản vay,
phí cam kết, Lãi suất của khoản vay: điều chỉnh theo lãi suất
cho vay liên ngân hàng mỗi 6 tháng
Cho vay hợp vốn (đồng tài trợ)
Syndicated loans
28
THỊ TRƯỜNG TRÁI PHIẾU QUỐC TẾ
(International bond market)
29
• MNCs chọn cách vay vốn dài hạn trên thị trường
trái phiếu quốc tế do:
– Có thể thu hút được một lượng cầu mạnh hơn nếu
phát hành trái phiếu ra thị trường nước ngoài
– MNCs thích tài trợ một dự án cụ thể ở nước ngoài
bằng một loại tiền tệ xác định và do vậy cố gắng thu
hút các nguồn vốn này tại nơi mà loại tiền tệ này được
sử dụng rộng rãi
– Tài trợ vốn bằng ngoại tệ với lãi suất thấp có thể giúp
các MNCs giảm chi phí tài chính dù họ có thể đối mặt
với rủi ro về tỷ giá
Thị trường trái phiếu quốc tế
30
Trang 11• Có 2 loại trái phiếu quốc tế:
– (1) Trái phiếu thể hiện tiền tệ tại nước nó được phát
hành nhưng do người nước ngoài phát hành được
gọi là trái phiếu nước ngoài (foreign bonds or
parallel bonds)
– (2) Trái phiếu được bán ở nước khác với nước có
tiền tệ thể hiện trên trái phiếu được gọi là trái phiếu
châu Âu Eurobonds
• Thị trường trái phiếu Châu Âu (Eurobonds):
thực hiện theo chuyên đề thảo luận
Thị trường trái phiếu quốc tế
31
THỊ TRƯỜNG CỔ PHIẾU QUỐC TẾ
(International stock market)
32
• MNCs cũng phát hành cổ phiếu trên thị trường
quốc tế
• Niêm yết trên thị trường nước ngoài có thể giúp
thúc đẩy:
– Hình ảnh
– Uy tín công ty, và
– Đa dạng hóa sở hữu
• Cổ phiếu có thể được bán dễ dàng khi được
phát hành trên nhiều thị trường
Thị trường cổ phiếu quốc tế
33
Trang 12• Cổ phiếu Yankee: cổ phiếu được các công ty hay
các chính phủ trừ Hoa Kỳ phát hành tại U.S
– Do các chương trình tư nhân hóa tại các nước Mỹ
Latin và châu Âu
• American depository receipts (ADRs): Các công
ty không phải của Mỹ phát hành các chứng chỉ
đại diện một lượng cổ phiếu của nó trên thị
trường Mỹ
Thị trường cổ phiếu quốc tế
34
• Vị trí hoạt động của một MNC ảnh hưởng đến
việc niêm yết cổ phiếu:
– Dòng tiền cần phải đủ để trả cổ tức
• Sự khác biệt giữa các thị trừơng cổ phiếu:
– Kích cỡ
– Lượng giao dịch, và
– Phần trăm sở hữu cá nhân và các tổ chức
Thị trường cổ phiếu quốc tế
35
36