Thực trạng hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu của đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên .... 34 Bảng 3.6 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu q
Trang 2Tên tôi là: Hà Tiến Dũng
Sinh viên lớp K38A GDTC Trường ĐHSP Hà Nội 2
Tôi xin cam đoan đề tài này là của riêng tôi, kết quả nghiên cứu của đề tài không trùng với bất cứ đề tài nào nghiên cứu về vấn đề này trước đây Toàn bộ những vấn đề được đưa ra bàn luận, nghiên cứu là những vấn đề mang tính thời sự, cấp thiết và đúng thực tế của Trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
Tôi xin hoàn toàn chịu mọi trách nhiệm với hội đồng về công trình nghiên cứu của mình
Xihn trân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày tháng năm
Sinh viên
Hà Tiến Dũng
Trang 3TDTT : Thể dục thể thaoVĐV : Vận động viênHLV : Huấn luyện viênTHPT : Trung học phổ thôngGDTC : Giáo dục thể chấtTTCB : Tư thế chuẩn bịĐHSP : Đại học sư phạm
Nxb : Nhà xuất bảnBCHTW : Ban chấp hành trung ương Đảng
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với công tác GDTC 4
1.2 Lịch sử phát triển môn bóng chuyền 7
1.2.1 Đặc điểm tình hình phát triển của môn bóng chuyền trên thế giới 7 1.2.2 Đặc điểm tình hình phát triển của môn bóng chuyền ở Việt Nam 8
1.3 Tác dụng của tập luyện và thi đấu bóng chuyền đối với việc củng cố và tăng cường sức khỏe cho nhân dân 11
1.4 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi (từ 16 - 18 tuổi) 13
1.4.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT (từ 16 - 18 tuổi) 13
1.4.2 Đặc điểm sinh lý học sinh nam lứa tuổi THPT (từ 16 - 18 tuổi) 14
1.5 Phương pháp huấn luyện kĩ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 17
1.5.1 Phương pháp huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho VĐV Bóng chuyền Nam lứa tuổi THPT 17
1.5.2 Các giai đoạn của giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu 18
CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 20
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 20
2.2 Phương pháp nghiên cứu 20
2.2.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu 20
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn bằng phiếu hỏi 20
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm 21
2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 21
Trang 52.3 Tổ chức nghiên cứu 24
2.3.1 Thời gian nghiên cứu 24
2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 25
2.3.3 Địa điểm nghiên cứu 25
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 26
3.1 Thực trạng công tác GDTC và việc tập luyện Bóng chuyền của đội tuyển Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 26
3.1.1 Đánh giá thực trạng giảng dạy, công tác GDTC trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 26
3.1.2 Thực trạng kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu của đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 30
3.1.3 Thực trạng hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu của đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 33
3.1.4 Những sai lầm thường mắc phải khi thực hiện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu của đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên 34
3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 36
3.2.1 Lựa chọn các test đánh giá đối tượng nghiên cứu của đề tài 36
3.2.2 Yêu cầu khi lựa chọn các test kiểm tra 36
3.2.3 Lựa chọn test 36
3.2.4 Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng yên 39
3.2.5 Đánh giá hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên 41
Trang 63.2.7 Kiểm tra đánh giá đối tượng nghiên cứu trước thực nghiệm 46
3.2.8 Tổ chức thực nghiệm 47
3.2.9 Đánh giá kết quả sau thực nghiệm 49
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO `
PHỤ LỤC
Trang 7Bảng Nội dung Trang Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên GDTC trường THPT Yên
Bảng 3.3 Thực trạng cơ sở vật chất của đội tuyển bóng chuyền
Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng yên
30
Bảng 3.4 Thực trạng sử dụng bài tập chuyền bóng cao tay sau
đầu của đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên
Mỹ – Hưng Yên
32
Bảng 3.5 Hiệu quả chuyền bóng cao tay sau đầu của đội tuyển
bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên
34
Bảng 3.6 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu quả
kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên (n = 30)
37
Bảng 3.7 Thang điểm kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho
đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên
39
Bảng 3.8 Tiêu chuẩn tổng hợp đánh giá kỹ thuật chuyền bóng cao
tay sau đầu cho đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên
40
Bảng 3.9 Kết quả kiểm tra kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho
đội tuyển Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên (n=24)
41
Trang 8Bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên (n = 30)
Bảng 3.11 Kết quả kiểm tra các test đánh gía kỹ thuật chuyền bóng
cao tay sau đầu trước thực nghiệm của hai nhóm đối chứng và thực nghiệm (n = 24)
46
Bảng 3.12 Đánh giá thời gian thực nghiệm của đội tuyển bóng
chuyền Nam của Trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên (n=30)
48
Bảng 3.13 Kết quả kiểm tra các test đánh gí kỹ thuật chuyền bóng
cao tay sau đầu sau thực nghiệm của hai nhóm đối chứng và thực nghiệm (n = 24)
49
Biểu đồ Diễn biến nhịp độ tăng trưởng sau thực nghiệm 50
Trang 9ĐẶT VẤN ĐỀ
Đất nước ta đang trong thời kỳ đổi mới trên tất cả các lĩnh vực kinh tế
- chính trị - xã hội - văn hóa - ngoại giao Đặc biệt Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại thế giới, đây là cơ hội để học hỏi tiếp cận nền khoa học hiện đại của nhân loại ở tất cả các lĩnh vực, trong
đó có TDTT
Thể dục thể thao là nội dung giáo dục quan trọng, có ý nghĩa rất lớn trong việc phát triển con người toàn diện Nó không chỉ là hoạt động vui chơi giải trí lành mạnh, thể dục thể thao còn là phương tiện giao lưu nhằm thắt chặt mối quan hệ giữa các dân tộc trong nước và các nước trên thế giới Do vậy việc bảo về sức khỏe cũng như sự phát triển toàn diện cân đối về thể chất là rất cần thiết, góp phần quan trọng trong việc giáo dục con người mới, một con người phát triển toàn diện Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức
Hệ thống giáo dục thể chất là một bộ phận quan trọng của nền giáo dục xã hội chủ nghĩa, hoạt động thể dục thể thao có vị trí vai trò quan trọng
đặc biệt Sinh thời chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Con người là vốn quý nhất của xã hội, bảo vệ và tăng cường sức khoẻ cho con người là nhiệm vụ trọng tâm, nhiệm vụ hàng đầu của của ngành thể dục thể thao”[5] Càng thấy rõ
hơn mục đích của giáo dục thể chất nước ta, là bồi dưỡng thế hệ trẻ, trở thành những người phát triển toàn diện về mọi mặt: Có phẩm chất đạo đức, có trình
độ chuyên môn giỏi, có sức khoẻ tốt để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc xã hội chủ nghĩa Thời đại mới bên cạnh sự hội nhập của nền kinh tế, là các hoạt động giao lưu văn hoá - thể thao để tăng cường thêm tình đoàn kết hữu nghị Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các môn thể thao, như bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, điền kinh Môn bóng chuyền là một trong
Trang 10những môn thể thao phong trào phát triển rất mạnh, và cũng là phương tiện GDTC và góp phần giáo dục người tập về các mặt: Đạo đức, ý chí, thẫm mỹ, tính tập trung và lòng dũng cảm, đặc biệt là nâng cao tinh thần đoàn kết, tính trách nhiện, tập thể gắn bó Mặt khác, bóng chuyền là môn thể thao giàu tính cảm xúc và thông minh sáng tạo đầy sự hưng phấn và sôi nổi, nhịp độ trận đấu cao, thời gian kéo dài, sự căng thẳng của thi đấu đối kháng, sự chuẩn bị các hoạt động ứng phó trong điều kiện thời gian rất ngắn Đổi mới phương pháp dạy là một trong những nội dung được các cấp, các ngành quan tâm đặc biệt ở trường THPT Tạo cho người học tính tự giác trong học tập cũng như trong tập luyện để theo kịp với sự phát triển của xã hội Tiếp thu kỹ thuật, chiến thuật một cách toàn diện đó là nền tảng vững chắc để cho việc học tập
có hiệu quả
Trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên là trường có phong trào thể thao cao trong đó có môn Bóng chuyền Ngoài thời gian học chính khóa các em còn tham gia thi đấu rèn luyện có rất nhiều thành tích nhưng vẫn còn yếu kém Ngày nay sự phát triển của các kỹ thuật đập bóng, phát bóng, với sự kết hợp của kỹ chiến thuật thì vai trò của chuyền hai là vô cùng quan trọng Kỹ thuật chuyền bóng ngày càng rất đa dạng: chuyền bóng nhanh, chuyền bóng trước mặt, chuyền bóng sau đầu để kết hợp với chiến thuật tấn công Qua quá trình quan sát, nhận thấy các em đã có kỹ thuật cơ bản, có năng khiếu bóng chuyền, nhưng qua quá trình tập luyện biểu hiện thiếu sự kết hợp giữa các thành viên trong đội, tổ chức tấn công và phòng thủ còn kém, đặc biệt là
kỹ năng của chuyền bóng sau đầu còn chưa tốt nên tổ chức tấn công còn yếu
Vấn đề nghiên cứu về chuyền bóng cao tay sau đầu đã có một số tác giả nghiên cứu như: Kiều Xuân Bình (2012)[10] Tuy nhiên mới chỉ giải quyết vấn đề chuyền bóng cao tay trước mặt, đỡ bóng, các đối tượng nghiên cứu các trường và các địa phương khác nhau
Trang 11Xuất phát từ thực tiễn đã dẫn dắt tôi đến đề tài: “Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển bóng chuyền Nam Trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên”
Mục đích nghiên cứu: Bài tập nâng cao hiệu quả chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
Giả thiết khoa học: Nếu bài tập phù hợp với đối tượng nghiên cứu thì
góp phần nâng cao kĩ thuật chuyền bóng sau đầu dẫn đến tấn công sẽ hiệu quả hơn cho đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
Trang 12CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với công tác GDTC
TDTT là một bộ phận cấu thành của nền văn hóa nhân loại Xuất phát
từ lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, căn cứ vào điều kiện kinh tế xã hội Đảng và Nhà nước ta đã có những quan điểm về TDTT tương ứng với từng giai đoạn cách mạng cụ thể nhằm phục vụ nhiệm vụ chiến lược của Đảng và của Dân tộc Chủ tịch Hồ Chí Minh, người khai sinh ra nền TDTT mới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Bác luôn coi trọng công tác TDTT và khẳng định TDTT là phương tiện giáo dục con người phát triển toàn diện phục vụ lợi ích của giai cấp, lợi ích của xã hội
Ngày 27/03/1946 Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh số 38 thành lập Nhà Thanh niên và Thể dục trong Bộ Giáo dục Người viết lời kêu gọi toàn
dân tập thể dục: “…Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công” [6] Vận mệnh của đất nước được người khẳng định gắn liền với sức khỏe của mỗi người dân: “…Mỗi người dân yếu ớt làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi người dân khỏe mạnh tức là góp phần cho đất nước khỏe mạnh‟‟ [7]
Thực hiện nguyện vọng của Người trong những năm qua Đảng và Nhà
nước ta với chủ trương: “Đảm bảo cho sự nghiệp TDTT của nước ta vững chắc, đem lại những hiệu quả thiết thực, từng bước xây dựng nền TDTT Xã hội chủ nghĩa phát triển cân đối, có tính dân tộc, khoa học và nhân dân”[13]
Trong từng giai đoạn cách mạng, tùy theo yêu cầu nhiệm vụ và tình hình nhiệm vụ cụ thể khác nhau Đảng ta luôn có những Chỉ thị, Nghị quyết lãnh đạo thể thao nói chung và công tác GDTC trong trường học nói riêng
Chỉ thị 133/ TT của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch phát triển
ngành TDTT đã nêu rõ: “… Bộ Giáo dục và Đào tạo cần đặc biệt chú trọng
Trang 13việc GDTC trong nhà trường cải tiến chương trình giảng dạy TDTT nội khóa, ngoại khóa, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho HS - SV ở các cấp học, quy chế bắt buộc ở tất cả các trường, đặc biệt là các trường Đại học phải có sân bãi, phòng tập TDTT, có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và đảm bảo
đủ giáo viên, giảng viên TDTT đáp ứng nhu cầu ở tất cả các cấp học”[2] Giáo dục được đặt ở vị trí: “…Là quốc sách hàng đầu, là tương lai của dân tộc” Và theo đó: “Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, có sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công nhân đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ
quốc‟‟[3]
Mục tiêu, nhiệm vụ và nội dung GDTC trong trường THPT
„„Nâng cao năng lực thể lực và sức khỏe cho học sinh THPT, học sinh THPT là một trong những mục tiêu chiến lược của Đảng, Nhà Nước, của ngành Giáo dục và đào tạo nước ta trong giai đoạn hiện nay Để thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện ở tất cả các cấp bậc học, nhằm đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước thì nhất thiết phải coi trọng công tác GDTC trong trường học Đặc biệt là khối trường THPT vì học sinh THPT
là những chủ nhân tương lai của đất nước”[1]
Đảng và Nhà nước luôn luôn nhất quán về mục tiêu công tác GDTC và thể thao trường học là nhằm góp phần thực hiện mục tiêu đào tạo đội ngũ cán
bộ khoa học kỹ thuật, quản lý kinh tế và văn hóa xã hội, phát triển hài hòa, có thể chất cường tráng, đáp ứng yêu cầu chuyên môn, nghề nghiệp và có khả năng tiếp cận với thực tiễn lao động sản xuất của nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Căn cứ vào mục tiêu nên trên, GDTC và thể thao trường học phải giải quyết 3 nhiệm vụ:
Trang 14- Góp phần giáo dục đạo đức xã hội chủ nghĩa, rèn luyện tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật, xây dựng niềm tin, lối sống lành mạnh, tinh thần
tự giác rèn luyện thân thể, sẵn sang phục vụ lao động sản xuất và bảo vệ nước nhà
- Cung cấp cho HS - SV những kiến thức lý luận cơ bản về nội dung và phương pháp tập luyện TDTT, kỹ năng vận động và kỹ thuật cơ bản một số môn thể thao thích hợp Trên cơ sở đó, bồi dưỡng khả năng sử dụng các phương tiện đề rèn luyện thân thể, tham gia tích cực vào việc tuyên truyền và
tổ chức các hoạt động TDTT của nhà trường và xã hội
- Góp phần duy trì và củng cố sức khỏe, nâng cao trình độ thể lực cho học sinh THPT, phát triển cơ thể hài hòa, cân đối, rèn luyện thân thể, đạt những tiêu chuẩn thể lực quy định
Có thể nói rằng, một trong những nhiệm vụ cơ bản quan trọng của GDTC là không ngừng nâng cao sức khỏe, nâng cao trình độ chuẩn bị thể lực cho học sinh phổ thông một cách tối ưu nhất Quán triệt sâu sắc nội dung các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng, Hiến pháp nước Cộng hòa XHCN Việt Nam, các văn bản pháp luật của Chính phủ về công tác TDTT trong tình hình mới, cũng tiếp tục khẳng định cần phải khắc phục thực trạng giảm sút thể lực của HS-SV hiện nay
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quy chế số 931/RLTC ngày
29/04/1993 về công tác GDTC trong nhà trường là: “Các trường từ Mầm non đến Đại học phải đảm bảo thực hiện dạy môn thể dục theo quy định cho học sinh, sinh viên”[3] Chương trình thể dục và các hình thức GDTC khác được
sắp xếp phù hợp với trình độ sức khở, giới tính và lứa tuổi Nhà trường phải
có kế hoạch hướng dẫn học sinh, sinh viên tập luyện thường xuyên, tổ chức các ngày hội thể thao của trường và xây dựng thành nề nếp truyền thống
Trang 15“Kiểm tra tiêu chuẩn rèn luyện thân thể theo lứa tuổi và chỉ tiêu phát triển thể lực cho học sinh, sinh viên theo quy định của chương trình GDTC”[4]
1.2 Lịch sử phát triển môn bóng chuyền
1.2.1 Đặc điểm tình hình phát triển của môn bóng chuyền trên thế giới
Các nhà sử học cho rằng: Bóng chuyển ra đời ở Mỹ khoảng năm 1895
do giáo viên thể thao tên là WILIAM MORGAM nghĩ ra Lúc đầu, luật chơi đơn giản và được xem như trò chơi vận động cho học sinh Ông dùng lưới cao khoảng 1,95m và ruột quả bóng rổ để người ta chuyền qua lưới Lần đầu tiên
tổ chức thi đấu Bóng chuyền vào tháng 6 năm 1896 tại Springfield
Từ năm 1895 đến năm 1920, Bóng chuyền được du nhập vào các nước khác và phát triển rộng rãi ở các châu Trong giai đoạn này luật Bóng chuyền cũng thay đổi và hoàn thiện dần
Năm 1912 các VĐV nghiệp dư thành lập hiệp hội và năm 1913 tổ chức giải Bóng chuyền tại Paradiát
Tháng 4/1947 tại Pari (Pháp), Hội nghị Bóng chuyền Quốc tế đầu tiên quyết định thành lập hiệp hội Bóng chuyền quốc tế (FIVB) Sự kiện này chứng tỏ Bóng chuyền là môn thể thao có tầm thế giới
Năm 1948: Lần đầu tiên FIVB tổ chức giải vô địch Bóng chuyền nam Châu Âu tại ý với 6 đội tham gia Đội Tiệp Khắc đoạt chức vô địch
Từ 1948 - 1968: Bóng chuyền phát triển mạnh trên thế giới Các giải vô địch Thế giới, vô địch Châu Âu được tiến hành thường xuyên và có nhiều nước tham gia Giải vô địch thế giới năm 1956 tại Pháp có 17 đội Bóng chuyền nữ và 24 đội Bóng chuyền nam tham gia Trong đó Châu Á có 3 đội tham gia là Ấn Độ, Cộng hoà nhân dân Trung Hoa, Cộng hoà dân chủ nhân dân Triều Tiên Châu Mỹ có 3 đội tham gia là Mỹ, Brazin và Cu Ba
Trang 16Năm 1964: Bóng chuyền chính thức được đưa vào chương trình thế vận hội Tokyo (Nhật Bản), đội Bóng chuyền nam Liên Xô và đội nữ Nhật Bản giành chức vô địch
Năm 1983 Liên đoàn Bóng chuyền Thế giới (FIVB) có 146 nước thành viên Bóng chuyền trở thành một trong những môn thể thao hàng đầu của thế giới
1.2.2 Đặc điểm tình hình phát triển của môn bóng chuyền ở Việt Nam
Lịch sử phát sinh và phát triển môn bóng chuyền ở Việt Nam qua các thời kỳ:
Môn bóng chuyền xuất hiện ở Việt Nam khoảng năm 1920 - 1922 ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng
Sau tháng 8/1945, cùng với sự phát triển của phong trào thể dục thể thao nói chung, môn bóng chuyền cũng từng bước mở rộng tới các vùng và mọi miền trong cả nước với số lượng người tham gia đông đảo hơn Vì vậy, môn bóng chuyền là môn thể thao có tính quần chúng rộng rãi
Từ khi xuất hiện cho đến nay, bóng chuyền Việt Nam đã tồn tại và phát triển qua các thời kỳ:
Sự hình thành và phát triển của bóng chuyền Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám năm 1945:
Vào khoảng năm 1920 - 1922 bóng chuyền xuất hiện và phổ biến trong học sinh người Hoa ở Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố khác với luật chơi gần giống như bóng chuyền hiện đại:
- Kích thước sân là 9 m x 18 m
- Khu phát bóng là 1,2 m
- Lưới nam cao 2,40 m; lưới nữ cao 2,20 m
- Số điểm thi đấu mỗi hiệp là 21
- Các cầu thủ trong đội được đánh 4 chuyền
- Nếu phát bóng rơi vào khu phát bóng của đối phương thì được 2 điểm
Trang 17Năm 1927 trận thi đấu bóng chuyền đầu tiên được tổ chức giữa người Hoa ở Hải Phòng và Hà Nội
Năm 1928 Giải bóng chuyền đầu tiên được tổ chức ở Bắc kỳ giữa 2 đội: Một đội người Việt Nam và một đội người Pháp
Từ Cách mạng tháng 8 năm 1945 đến năm 1954:
Sau Cách mạng tháng 8 thành công, chính quyền nhân dân ra đời Bác
Hồ ra "Lời kêu gọi tập thể dục" và được toàn dân nhiệt liệt hưởng ứng Một
số môn thể thao được hình thành Bóng chuyền đã phát triển ở các vùng nông thôn và được nhân dân tham gia tập luyện đông đảo Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, bóng chuyên trở thành môn thể thao chủ yếu trong các
cơ quan kháng chiến ở Việt Bắc, ở Khu 5 và trong các đơn vị bộ đội
Trong thời kỳ này đã tổ chức 2 giải bóng chuyền:
+ Giải vô địch Liên khu 3 cho 3 tỉnh: Thái Bình - Hải Dương - Hưng Yên
Từ năm 1954 đến năm 1975:
Sau khi hoà bình lập lại ở nước ta (1954), bóng chuyền có điều kiện thuận lợi để phát triển Phong trào bóng chuyền phát triển mạnh mẽ trong các lực lượng vũ trang Đoàn Thể Công - một tổ chức thể dục thể thao của quân đội được thành lập bao gồm nhiều môn trong đố có bóng chuyền Đội bóng chuyền Thể Công đã trở thành một đội thể thao tiêu biểu cho nền thể dục thể thao mới, góp phần thúc đẩy phong trào phát triển và làm nòng cốt cho đội tuyển quốc gia sau này Thời kỳ này có nhiều đội nữ xuất hiện như: Quân y viện 108; Trường cấp 3 Trưng Vương (Hà Nội) Tuy nhiên, phong trào chỉ ở giai đoạn tự phát và thiếu sự chỉ đạo chung
Tháng 10 năm 1957 Đội tuyển bóng chuyền Việt Nam được thành lập
dự giải 4 nước: Việt Nam - Trung Quốc - Triều Tiên – Mông Cổ tại Bình Nhưỡng (Triều Tiên) Tuy thành tích không cao nhưng qua thi đấu và tham quan phong trào các nước bạn, các cán bộ và vận động viên nước ta đã tiếp
Trang 18thu được một số kỹ thuật mới, phương pháp huấn luyện mới cũng như những kinh nghiệm về xây dựng lực lượng, xây dựng và phát triển phong trào bóng chuyền
Năm 1960 lần đầu tiên tổ chức Giải bóng chuyền hạng A toàn miền Bắc gồm 8 đội Nam và 8 đội Nữ
Ngày 10 tháng 6 năm 1961: Hiệp hội bóng chuyền Việt Nam được thành lập
Tháng 7 năm 1963 Hội nghị về phương hướng huấn luyện của bóng chuyền Việt Nam được tổ chức tại Thái Bình với phương châm huấn luyện là:
"nhanh, chuẩn, biến hoá trên cơ sở không ngừng nâng cao sức mạnh"
Đội tuyển bóng chuyền nam, nữ nước ta tham gia đại hội Ganefo lần I (1963) tại Inđônêxia
Từ tháng 8 năm 1964, miền Bắc bước vào cuộc kháng chiến chống chiến tranh phá hoại của Mỹ Phong trào thể dục thể thao nói chung và bóng chuyền nói riêng tạm thời bị thu hẹp
Năm 1969, Giải bóng chuyền đại biểu các nghành lần thứ nhất được tổ chức tại Hà Nội, đồng thời các giải bóng chuyền hạng A và B vẫn được duy trì nhằm củng cố và khôi phục phong trào
Năm 1970, Chỉ thị 180 của Ban bí thư Trung ương Đảng về công tác thể dục thể thao bổ sung tăng cường lực lượng cán bộ, vận động viên bóng chuyền cho các cơ sở nhằm phục vụ sức khỏe quần chúng
Từ năm 1975 đến nay:
Từ năm 1975 đến nay, đất nước hòa bình, thống nhất, môn bóng chuyền được phát triển mạnh mẽ Hằng năm từ cơ sở đến Trung ương đều tổ chức các giải bóng chuyền cho các đối tượng ở hầu hết các tỉnh, thành, nghành Số đội tham gia thi đấu ngày càng tăng, trình độ chuyên môn của vận động viên và các đội cũng không ngừng được nâng cao
Trang 19Giải bóng chuyền cho các đối tượng khác nhau được tổ chức hằng năm: Giải vô địch các đội mạnh toàn quốc; giải A1, A2: giải bóng chuyền bãi biển
Bóng chuyền là môn thi đấu chính thức của Đại hội Thể dục thể thao toàn quốc (4 năm một lần) hay trong chương trình Hội khỏe Phù Đổng (4 năm một lần)
Tại các giải thi đấu khu vực hay quốc tế Các đội tuyển bóng chuyền trong nhà hay bãi biển của Việt Nam đã giành được thứ hạng cao Đội tuyển bóng chuyền Nam Việt Nam luôn chiếm vị trí số 2 từ Seagame 20 (Đại hội thể thao Đông Nam Á) cho đến nay
Năm 1968, đại hội bóng chuyền ngành Đại học và Trung học chuyên nghiệp lần I được tổ chức có trên 100 đội nam, nữ tham gia Năm 1969 thành lập đội đại biểu ngành tham gia giải hạng A toàn miền Bắc
1.3 Tác dụng của tập luyện và thi đấu bóng chuyền đối với việc củng cố
và tăng cường sức khỏe cho nhân dân
Mỗi kỹ thuật bóng chuyền, dù đơn giản nhất như: chuyền bóng, phát bóng… đòi hỏi người tập vận động tay, chân và toàn thân một cách hợp lí và kịp thời Khi tập luyện và thực hiện các động tác yêu cầu người tập phải tập trung chú ý cao, lặp lại nhiều lần, mặt khác hoạt động bóng chuyền là hoạt động không chu kỳ, trong thi đấu thường xuyên có những tình huống khác nhau xảy ra và diễn biến liên tục Vị trí thi đấu của vận động viên luôn thay đổi trên sân sau mỗi lần tranh giành quyền phát bóng và vị trí đấu thủ luân chuyển theo chiều kiêm đồng hồ… qua đó, giúp cho người tập tăng cường sức mạnh tay, chân và toàn thân, hình thành khả năng xử lý nhanh nhẹn, tháo vát, khéo léo, tạo điều kiện thích ứng với những hoạt động phức tạp trong lao động sản xuất, trong chiến đấu cũng như trong sinh hoạt hằng ngày
Trang 20Tập luyện và thi đấu bóng chuyền còn là một quá trình rèn luyện, bồi dưỡng con người một cách toàn diện về phẩm chất ý chí - tâm lý, ý thức và tinh thần tập thể, tính kiên trì và dũng cảm…
Sự đa dạng của các kĩ năng - kĩ xảo vận động và hành động thi đấu khác nhau không chỉ vì cường độ dùng sức mà cả về cấu trúc phối hợp sẽ tạo điều kiện phát triển các tố chất thể lực của con người như: sứa mạnh, sức nhanh, sức bền, mềm dẻo và tính khéo léo trong những phối hợp hoài hòa
Tập luyện và thi đấu bóng chuyền có tác động tích cực tới việc phát triển, hoàn thiện khả năng thích ứng và định hướng nhanh cho người tập, bởi vì: tập luyện và thi đấu bóng chuyền đòi hỏi xử lí nhanh những tình huống thường xuyên thay đổi, biết lựa chọn kỹ thuật hợp lí, biết nhanh chóng chuyển
từ một hành động này đến hành động khác, giúp họ đạt được tính linh hoạt cao của các quá trình thần kinh
Tập luyện và thi đấu bóng chuyền ảnh hưởng tích cực tới sự phát triển cho người tập những phẩm chất quý giá như: lòng dũng cảm, tính kiên định, tính quyết đoán và tận tụy, tính sáng tạo và kỉ luật Lòng khao khát đạt được mục tiêu chung, trong thi đấu sẽ dạy cho người tập biết hành động tập thể, thường xuyên hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau, điều đó sẽ góp phần giáo dục ý thức trách nhiệm trước tập thể, tình cảm bạn bè, tính tập thể… cho người tập
Tác dụng thẩm mĩ của bóng chuyền với con người là rất lớn Tác dụng này không chỉ giới hạn trong quá trình tập luyện bóng chuyền, con người sẽ đạt được sự phát triển hài hòa về cơ thể, vẻ đẹp và sức truyền cảm của đông tác mà còn thông qua sự hiệp đồng hành động khi thực hiện phối hợp các chiến thuật Bản thân cuộc đua tranh trong thi đấu và niềm vui chiến thắng sẽ mang tới sự sảng khoái sâu sắc, mặt khác kỹ chiến thuật trong bóng chuyền luôn thay đổi, biến hóa đa dạng nhưng vẫn mang tính liên hoàn, nhiệp điệu,
có tính sôi nổi, hấp dẫn, sinh động, điều kiện thiết bị đơn giản, dễ tập thi
Trang 21đấu lại hấp dẫn dễ phổ cập, có tính đối kháng cao nhất là ở khâu đập bóng
và chắn bóng
Những ảnh hưởng và tác dụng nêu trên của môn bóng chuyền đã giải thích tại sao môn thể thao này lại có sức hấp dẫn với quần chúng và phong trào luyện tập bóng chuyền lại ngày càng phát triển
1.4 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi (từ 16 - 18 tuổi)
1.4.1 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT (từ 16 - 18 tuổi)
Ở lứa tuổi này các em thích tỏ ra mình là người lớn, muốn được mọi người tôn trọng, tỏ ra là người hiểu biết, có khà năng phân tích tổng hợp, các
em có sự hiếu động, tinh nghịch Các em có nhiều hoài bão nhưng lại thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống
Tuổi này chủ yếu hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thành ý thức, hình thành tính cách và hướng về tương lai Đó cũng là lứa tuổi lãng mạn mơ
ước độc đáo và mong chờ cho cuộc sống tốt đẹp hơn
Về hứng thú: Các em đã có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất
phát từ động cơ học đúng đắn và lựa chọn nghề nghiệp sau này Xong hứng thú học tập do nhiều động cơ khác nhau, đua với bạn bè, tự ái, hiếu thắng… cho nên khi giảng dạy giáo viên cần giúp các em xây dựng động cơ đúng đắn
để các em có được hứng thú học tập các môn học nói chung và môn GDTC
nói riêng
Về tình cảm: Các em đã biểu lộ rõ hơn về tình cảm của bản thân với
ngôi trường mình gắn bó, với thầy cô giáo đã dạy các em Vì vậy, việc giáo viên gây được thiện cảm và sự tôn trọng của các em là một trong những thành
2 công giúp các giáo viên có nhiều thuận lợi trong quá trình giảng dạy, thúc
đẩy các em tự giác, tích cực trong học tập
Về trí nhớ: Các em ở tuổi này hầu như không tồn tại việc ghi nhớ máy
móc, do các em đã biết cách ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính logic chặt chẽ
Trang 22và lĩnh hội được bản chất, vấn đề cần học tập Vậy nên, khi giảng dạy GDTC giáo viên có thể sử dụng phương pháp trực quan kết hợp với giảng giải, phân tích chi tiết kĩ thuật động tác và vai trò, ý nghĩa cũng như cách sử dụng phương tiện, phương pháp để các em có thể tự tập một cách độc lập tromg
thời gian nhàn rỗi
- Các phẩm chất ý chí đã rõ rang và mạng mẽ hơn so với lứa tuổi trước
đó Các em có thể tiếp thu được những bài tập khó và đòi hỏi cách khắc phục
khó khăn lớn trong tập luyện[8]
1.4.2 Đặc điểm sinh lý học sinh nam lứa tuổi THPT (từ 16 - 18 tuổi)
Ở lứa tuổi này quá trình tăng trưởng cơ thể của cá c em chưa kết thúc Mặc dù hoạt động thần kinh cao cấp của các em đó đến lúc phát triển cao , nhưng ở một số em phần nào hưng phấn cũng mạnh hơn ức chế , dễ có những phản ứng thiếu kiềm chế cần thiết, do đó dễ làm rối loạn sự phối hợp vận động Tính tình, trạng thái tâm lý ở lứa tuổi này cũng hay thay đổi có lúc rất tích cực, hăng hái, nhưng có lúc lại buồn chán tiêu cực Ở tuổi này các em cũng hay đánh giá quá cao năng lực của mình, mới chạy bao giờ cũng dốc hết sức ngay, mới tập tạ bao giờ cũng muốn cử tạ nặng ngay , các em thường ít chú ý đến khởi động đầy đủ, như thế rất dễ tốn sức, hay xảy ra chấn thương và chính điều đó đôi lúc cũng ảnh hưởng không tốt trong tập luyện thể dục thể thao
Nguyên lý phát triển trong triết học Mác - Lênin thừa nhận , sự phát triển là quá trình biến đổi của sự vật từ th ấp đến cao , từ đơn giản đến phức tạp Đó là quá trình nảy sinh cái mới trên cơ sở cái cũ do sự đấu tranh giữa các mặt đối lập nằm ngay trong bản thân sự vật hiện tượng Sự phát triển tâm
lý mới ở những giai đoạn lứa tuổi nhất định Như vậy, sự phát triển tâm lý của con người g ắn liền với sự hoạt động của con người trong đời sống thực tiễn phụ thuộc chủ yếu vào một dạng hoạt động chủ đạo
Trang 23Vì vậy, khi tiến hành công tác GDTC cho các em ở lứa tuổi này không chỉ yêu cầu học sinh thực hiện đúng, nhanh những bài tập dưới sự chỉ dẫn trực tiếp của giáo viên mà cũng phải chú ý uốn nắn , luôn nhắc nhở và chỉ đạo , định hướng và động viên các em hoàn thành nhiệm vụ, kèm theo khen thưởng
để có sự khuyến khích động viên, nói cách khác phải dạy các em biết cách học, tự rèn luyện thân thể
Bên cạnh đó trong quá trình giảng dạy , giáo viên cần phải động viên , khuyến khích các em học kém , tiếp thu chậm , phải khuyến khích hướng dẫn các em tập luyện tốt , lấy động viên thuyết phục là phương pháp chính , chứ không phải là vồ vập , đe dọa Qua đó tạo được hứng thú trong tập luyện để tạo nên sự phát triển cân đối với từng học sinh và góp phần giáo dục cho c ác
em thành người có tính kiên cường, biết tự kiềm chế và có ý chí
tổ chức học tập phải linh hoạt, không cứng nhắc đơn điệu, giảng dạy và làm mẫu có trọng tâm chính xác đúng lúc, đúng chỗ Ngoài ra cần tăng cường hoạt động TDTT ngoài giờ và các hình thức vui chơi khác để làm phong phú khả
năng hoạt động và phát triển tố chất thể lực một cách toàn diện
Hệ vận động:
Hệ xương đang trong giai đoạn phát triển mạnh về chiều dài Hệ thống sụn tại các khớp đang đòi hỏi điều kiện tốt để phát triển và hoàn thiện Do vậy giáo dục thể chất có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ xương nhưng phải
Trang 24chú ý đến tư thế, đến sự cân đối trong hoạt động để tránh sự phát triển sai lệch của hệ xương và kìm hãm sự phát triển chiều dài Đặc biệt đối với các em gái xương chưa phát triển hoàn thiện nên dễ bị lệch lạc nếu quá trình hoạt động không hợp lý
Hệ cơ của các em phát triển chậm hơn hệ xương, hệ cơ phát triển chủ yếu về chiều dài, thiết diện cơ chậm phát triển nhưng đến tuổi 15-16 thì thiết diện cơ phát triển nhanh, đặc biệt là cơ co, cơ to phát triển nhanh hơn cơ duỗi
và cơ nhỏ Do sự phát triển không đồng bộ, thiếu cân đối nên các em không
phát huy được sức mạnh và chóng mỏi mệt
Hệ tuần hoàn:
Tim phát triển mạnh hơn so với sự phát triển của mạch máu, sức co bóp còn yếu Khả năng điều hoà hoạt động của tim chưa ổn định, nên hoạt động quá nhiều quá căng thẳng sẽ chóng mệt mỏi Vì vậy, tập luyện TDTT thường xuyên sẽ ảnh hưởng tốt đến sự hoạt động của hệ tuần hoàn, sự hoạt động của tim dần được thích ứng và có khả năng chịu đựng khối lượng lớn sau này Nhưng trong quá trình tập luyện TDTT cần phải đảm bảo nguyên tắc vừa sức
và nguyên tắc tăng dần yêu cầu trong GDTC, tránh hoạt động quá sức và quá
đột ngột
Hệ hô hấp:
Phổi của các em chưa phát triển hoàn thiện, phế nang còn nhỏ, hệ hô hấp chưa phát triển, dung lượng phổi còn bé Vì vậy khi hoạt động các em thở nhiều thở nhanh nên chóng mệt mỏi Cho nên việc rèn luyện thể chất cho các
em không những phải toàn diện mà còn phải chú ý phát triển cơ hô hấp và hướng dẫn các em biết cách thở sâu, thở đúng và biết cách thở trong hoạt động Như vậy mới có thể làm việc và hoạt động được lâu, có hiệu quả
Ở lứa tuổi cấp THPT, các em còn đang trong giai đoạn phát triển dậy thì, do phát triển đột biến của một số tuyến nội tiết gây ra sự mất ổn định nên
Trang 25một số chức năng của các hệ thống cơ quan và tâm lý đều có sự khác biệt rõ ràng dần Đối với các em gái buồng trứng bắt đầu phát triển, xuất hiện kinh nguyệt và thường rối loạn cấu tạo của xương, xương mỏng và xốp, mỡ dưới
da nhiều, lồng ngực hẹp, dung lượng phổi nhỏ, khả năng hoạt động của tuần hoàn, hô hấp đều kém so với các em trai, nên hoạt động với khối lượng lớn thì phản ứng mạnh, chóng mệt mỏi và phục hồi lâu hơn các em trai
Do vậy trong tập luyện TDTT phải thận trọng đối sử hợp lý với từng
em, từng giới tính khác nhau [9]
1.5 Phương pháp huấn luyện kĩ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
1.5.1 Phương pháp huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho VĐV Bóng chuyền Nam lứa tuổi THPT
Đặc điếm bóng chuyền nhà trường THPT hiện đại dần dần, có xu thế
ưu tiên về chiều cao, yêu cầu nhiều về kỹ chiến thuật, thể lực, tâm lý, sự bền
bỉ dẻo dai trong các động tác đánh bóng, trong đó kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu là một kỹ thuật rất quan trọng
Chuyền bóng là một kỹ thuật với bóng đầu tiên để đưa bóng vào những pha tấn công, chuyền bóng là mở màn cho một trận đấu, một hiệp đấu hoặc một đợt tấn công Chuyền bóng cao tay sau đầu và hiệu quả chuyền bóng có ý nghĩa rất lớn trong thành tích thi đấu của đội, chuyền bóng có chiến thuật đạt được hiệu quả cao có thể giành điểm trục tiếp cho đội mình
Tính hiệu quả của chuyền bóng cần thể hiện ở chỗ gây khó khăn cho đối phương trong các hoạt động như: Lừa chắn đối phương, phá vỡ chiến thuật, tăng sức tấn công Hơn nữa chuyền bóng có hiệu quả cao, có chiến thuật còn tạo được tinh thần thi đấu sôi nổi nhiệt tình và ý chí quyết tâm cao của toàn đội
Trang 26Chuyền bóng tốt còn tạo điều kiện khả năng phối hợp thực hiện các động tác, thực hiện kỹ chiến thuật một cách tự tin hơn, đạt hiệu quả cao hơn
Trong thi đấu Bóng chuyền nhà trường THPT các em sử dụng rất nhiều các kỹ thuật chuyền bóng khác nhau điển hình như:
+ Chuyền bóng cao tay sau đầu
+ Chuyền bóng thấp tay sau đầu
+ Chuyền bóng thấp tay chính diện
+ Chuyền bóng cao tay chính diện
Ngoài ra tính chất đường bay của bóng cũng khác nhau có thể là nhanh,
lao và bóng dựng
1.5.2 Các giai đoạn của giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu
Giai đoạn giảng dạy ban đầu
Giai đoạn này có ý nghĩa rất quan trọng trong phạm vi tạo ra nền móng
đế đạt tới hiệu quả điêu luyện của VĐV bóng chuyền Đây là giai đoạn hình thành kỹ năng ban đầu, hoàn thành nét chính của động tác Những nét đặc trưng của cơ chế sinh lý hình thành kỹ năng là sự lan tỏa các phản xạ vận động, sự căng thẳng cơ bắp không cần thiết do sự khuếch tán của quá trình hưng phấn ở vỏ bán cầu đại não Nhiệm vụ về mặt phương pháp ở giai đoạn này là nắm vững các nguyên lý kỹ thuật và nhịp điệu chung của động tác, loại
bỏ các động tác thừa và sự căng thẳng cơ không cần thiết Trong giai đoạn giảng dạy ban đầu khâu cơ bản của kỹ thuật động tác phải được nắm vững
Ban đầu giới thiệu tách rời từng giai đoạn kỹ thuật đơn lẻ, sau đó kết hợp với các động tác để hoàn thiện kỹ thuật quá trình giảng dạy và huấn
Trang 27luyện Giai đoạn này phải đảm bảo nguyên tắc từ dễ đến khó từ đơn giản đến phức tạp
Giai đoạn học sâu từng phần
Đi sâu nghiên cứu và hoàn thiện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu trên cơ sở nắm vững các chi tiết động tác Khi thực hiện kỹ thuật cần hợp lý hóa cấu trúc để tăng độ chuẩn xác của biên độ, nhịp điệu và sự phối hợp các
bộ phận của cơ thể Kết hợp với việc sửa chữa các động tác xấu và loại bỏ các động tác thừa sẽ mang lại hiệu quả cao hơn trong quá trình huấn luyện
Giai đoạn củng cố và hoàn thiện kỹ thuật
Ở giai đoạn này chủ yếu là củng cố kỹ năng, hoàn thiện các động tác kỹ thuật đã được học và thực hiện kỹ thuật đó phù hợp với đặc điểm cá nhân tăng cường số lượng lặp lại động tác kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu đúng, thực hiện kỹ thuật một cách tự tin và ổn định
Khi thực hiện động tác kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu nên cho các em tập luyện và thi đấu ở những điều kiện, môi trường khác nhau nhưng các em vẫn đảm bảo được hiệu quả kỹ thuật
Trang 28CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP VÀ
TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để giải quyết mục đích nghiên cứu nêu trên, đề tài đã tiến hành giải quyết 2 nhiệm vụ sau:
- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau
đầu của đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
- Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả kỹ thuật
chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu nêu trên, đề tài đã sử dụng
những phương pháp nghiên cứu sau:
2.2.1 Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu
Phương pháp đọc tham khảo được sử dụng chủ yếu trong quá trình nghiên cứu nhằm mục đích tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn tổng hợp một
số phương pháp bài tập chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả chuyền bóng cao tay sau đầu, thông qua các tài liệu chuyên môn, các thông tin, tư liệu có liên quan cần thiết đến đề tài nghiên cứu… trên cơ sở đó nhằm giải quyết các nhiệm vụ của đề tài
Qua quá trình đọc, phân tích và tổng hợp tài liệu chúng tôi đã thu được những thông tin cơ bản và xác định được nhiệm vụ, mục đích và phương pháp
nghiên cứu nhằm nâng cao khả năng phối hợp vận động
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn bằng phiếu hỏi
Phương pháp này chúng tôi sử dụng trong quá trình nghiên cứu nhằm phỏng vấn các giáo viên có thâm niên để lựa chọn các bài tập chuyên môn,
Trang 29lựa chọn được các test đánh giá khả năng chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ – Hưng Yên Kết quả thu được bao gồm các bài tập: chạy rẻ quạt (s), chuyền bóng cao tay ra sau đầu (lần), chuyền bóng cao tay sau đầu vào ô quy định (lần), nhảy dây nhanh trong vòng 3 phút (lần), di chuyển chuyền bóng cao tay nhanh sau đầu (30s) nhằm nâng cao hiệu quả chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển bóng
chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Chúng tôi sẽ tiến hành theo dõi, quan sát và phân tích, đánh giá thực tế quá trình giảng dạy, tập luyện kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu cho đội tuyển nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên Từ đó nghiên cứu ứng dụng các bài tập phù hợp
Đề tài sử dụng phương pháp này để tiếp cận đối tượng nghiên cứu theo dõi trực tiếp quá trình lên lớp giáo viên sử dụng bài tập và quá trình học tập của đội tuyển và mục đích nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay sau đầu Quan sát trực tiếp đối tượng nghiên cứu (đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên) nhằm đánh giá so sánh hiệu quả của bài tập
2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Trong đề tài này chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm so sánh Thực nghiệm được tiến hành với hai nhóm đối tượng, nhóm đối chứng và thực nghiệm Hai nhóm này được chia một cách ngẫu nhiên sau đó được kiểm tra tính đồng đều giữa 2 nhóm trước thực nghiệm về trình độ thực lực chuyên môn cũng như thành tích thể thao… tiến hành thực nghiệm 24 em học sinh chia làm 2 nhóm trong đó gồm; 6 em học sinh lớp 12, 12 học sinh lớp 11 và 6 học sinh lớp 10 bổ xung vào đội tuyển bóng chuyền nam trường THPT Yên
Mỹ - Hưng Yên
Trang 30Mục đích của phương pháp này là thông qua việc đưa ra các bài tập vào tập luyện trong chương trình học tập chính khóa, qua đó kiểm nghiệm đánh giá mức độ ảnh hưởng của nó đến việc nâng cao khả năng phối hợp vận động trên đối tượng nghiên cứu
Thời gian tập luyện 2 buổi/ 1tuần (vào thời gian tập đội tuyển)
Thời gian dành cho mỗi buổi tập 60- 90 phút
Trước thực nghiệm, chúng tôi tiến hành kiểm tra khả năng chuyền bóng cao tay sau đầu của đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
Số liệu kiểm tra ban đầu được ghi lại vào biên bản và xử lý bằng toán học thống kê
Thực nghiệm được tiến hành trên đối tượng là đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên Đề tài được tiến hành thực hiện từ tháng 2/2016 đến tháng 4/2016
- Nhóm đối chứng ( ): Tập theo nội dung bài tập đội tuyển của nhà trường
- Nhóm thực nghiệm ( ): Tổ hợp bài tập chuyền bóng cao tay do
chúng tôi sẽ lựa chọn
2.2.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm:
Chúng tôi sử dụng phương pháp này để kiểm tra năng lực chuyền bóng cao tay sau đầu của các em đội tuyển nam trong quá trình tập luyện và thi đấu
và những thời điểm trước và sau thực nghiệm để đánh giá hiệu quả ứng dụng của các bài tập đã lựa chọn
Trong quá trình kiểm tra sư phạm, chúng tôi dự kiến sử dụng các test: chạy rẻ quạt (s), chuyền bóng cao tay ra sau đầu (lần), chuyền bóng cao tay sau đầu vào ô quy định (lần), nhảy dây nhanh trong vòng 3 phút (lần), di chuyển chuyền bóng cao tay nhanh sau đầu (30s) để đánh giá năng lực chuyền
Trang 31bóng cao tay sau đầu của đội tuyển bóng chuyền Nam Trường THPT Yên Mỹ
- Hưng Yên
2.5.6 Phương pháp toán học thống kê
Là phương pháp được chúng tôi sử dụng trong quá trình xử lý các số liệu đã thu thập được của quá trình nghiên cứu
- Số trung bình cộng:
n
x x
n
i i
i xx
n n
Trang 322.3.1 Thời gian nghiên cứu
Thời gian nghiên cứu: Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng
02/2016 đến cuối tháng 04/2106, chia làm 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1:
Tháng 02/2016 Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm:
- Phân tích và tổng hợp tài liệu
- Xây dựng vấn đề nghiên cứu, lựa chọn tên đề tài
- Lập đề cương và bảo vệ đề cương nghiên cứu trước hội đồng khoa
- Lựa chọn bài tập cho đối tượng nghiên cứu
- Thực nghiệm sư phạm trên đối tượng nghiên cứu
- Đánh giá hiệu quả bài tập cho đối tượng nghiên cứu
Trang 33Giai đoạn 3:
Tháng 04/2016 Các nhiệm vụ của giai đoạn này là:
- Viết, chỉnh sửa, in ấn hoàn thiện đề tài và nghiệm thu đề tài trước hội đồng khoa học
2.3.2 Đối tượng nghiên cứu
Chủ thể: Bài tập nâng cao hiệu quả chuyền bóng cao tay sau đầu
Khách thể: Đội tuyển bóng chuyền Nam trường THPT Yên Mỹ –
Hưng Yên
2.3.3 Địa điểm nghiên cứu
- Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2
- Trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
Trang 34CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Thực trạng công tác GDTC và việc tập luyện Bóng chuyền của đội
tuyển Nam trường THPT Yên Mỹ - Hưng Yên
3.1.1 Đánh giá thực trạng giảng dạy, công tác GDTC trường THPT Yên
Mỹ - Hưng Yên
Tiến hành nghiên cứu và trực tiếp phỏng vấn các giáo viên đang giảng dạy tại trường chúng tôi thấy rằng: Môn thể dục được dạy 2 tiết/ 1 tuần/ 1 lớp Như vậy, tính riêng thời gian để nắm vững về kĩ thuật động tác bị hạn chế rất nhiều Bóng chuyền theo phân phối chương trình có 16 tiết/ 1 năm/ 1 lớp, trong đó 1 tiết dành cho kiểm tra, số tiết còn lại cho tập kĩ thuật động tác và phát triển các khả năng phối hợp cho học sinh Qua tìm hiểu về công tác GDTC tại trường cho thấy, môn bóng chuyền được dạy trong 16 giáo án và được ghép cùng với 1 nội dung khác trong 1 tiết học, theo phân phối chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo Còn ngoài các giờ học chính khóa nhà trường cũng có tổ chức tập thêm đội cho các em và thành lập đội tuyển trường, và các em được tập vào một số buổi chiều trong tuần
Tiến hành nghiên cứu và trực tiếp phỏng vấn các giáo viên đang giảng dạy tại trường chúng tôi thấy rằng: Môn thể dục được dạy 2 tiết/ 1 tuần/ 1 lớp Như vậy, tính riêng thời gian để nắm vững về kĩ thuật động tác bị hạn chế rất nhiều Bóng chuyền theo phân phối chương trình có 16 tiết/ 1 năm/ 1 lớp, trong đó 1 tiết dành cho kiểm tra, số tiết còn lại cho tập kĩ thuật động tác và phát triển các khả năng phối hợp cho học sinh Qua tìm hiểu về công tác GDTC tại trường cho thấy, môn bóng chuyền được dạy trong 16 giáo án và được ghép cùng với 1 nội dung khác trong 1 tiết học, theo phân phối chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo Còn ngoài các giờ học chính khóa nhà trường cũng có tổ chức tập thêm đội cho các em và thành lập đội tuyển trường, và các em được tập vào một số buổi chiều trong tuần