bao cao thuc tap tot nghiep quan ly ngan sach

Có thể hiểu một cách kháiquát nhất về Ngân sách xã như sau: Ngân sách xã là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinhh trong quá trình tạo lập,phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quy

l BÁO CÁO THỰC TẬP

LỜI CẢloiLOiM ƠN

l

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của đợt thực tập ngoài sự nỗ

lực của bản thân tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ phía

gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, Ban giám hiệu nhà

trường và đặc biệt là giảng viên hướng dẫn Qua đây tôi xin

gửi lời cảm ơn chân thành đến giảng viên hướng dẫn Thạc sỹ:

Phan Thị Phương Huyền người đã theo sát, giúp đỡ chỉ bảo

tận tình cho tôi trong đợt thực tập vừa qua.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành cảm ơn Ban giám hiệu

nhà trường, đã tạo điều kiện cho tôi được thực tập tại cơ sở

nơi tôi đang công tác Xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Chính

quyền và các đồng chí đồng nghiệp tại UBND xã Lạng Sơn -

Anh Sơn - Nghệ An đã nhiệt tình chỉ bảo trong công việc, cung

cấp các thông tin, tài liệu để tôi viết báo cáo này.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Lạng Sơn, Tháng 5 năm 2014

Học viên: Nguyễn Văn Tiến

Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của đợt thực tập ngoài sự nỗ

lực của bản thân tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ phía

gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, Ban giám hiệu nhà

trường và đặc biệt là giảng viên hướng dẫn Qua đây tôi xin

gửi lời cảm ơn chân thành đến giảng viên hướng dẫn Thạc sỹ:

Phan Thị Phương Huyền người đã theo sát, giúp đỡ chỉ bảo

tận tình cho tôi trong đợt thực tập vừa qua.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành cảm ơn Ban giám hiệu

nhà trường, đã tạo điều kiện cho tôi được thực tập tại cơ sở

nơi tôi đang công tác Xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Chính

quyền và các đồng chí đồng nghiệp tại UBND xã Lạng Sơn -

Anh Sơn - Nghệ An đã nhiệt tình chỉ bảo trong công việc, cung

cấp các thông tin, tài liệu để tôi viết báo cáo này.

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Lạng Sơn, Tháng 5 năm 2014

Học viên: Nguyễn Văn Tiến

MỤC LỤC

Trang LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 3

1 Lý do chọn đề tài 3

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4

3 Phương pháp nghiên cứu 4

4 Cấu trúc của đề tài 4

NỘI DUNG 5

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGÂN SÁCH XÃ VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ

5 1.1 Những vấn đề chung về Ngân sách xã 5

1.1.1 Khái niệm ngân sách xã 5

1.1.2 Đặc điểm ngân sách xã 5

1.1.3 Nội dung nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách xã 6

1.1.4 Vị trí và vai trò của ngân sách xã 8

1.2 Quy trình quản lý ngân sách xã 9

1.2.1 Quản lý khâu lập dự toán Ngân sách xã 9

1.2.2 Quản lý khâu chấp hành dự toán Ngân sách xã 10

1.2.3 Quản lý khâu quyết toán Ngân sách xã 11

Chương 2 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH TẠI XÃ LẠNG SƠN ANH SƠN -NGHỆ AN

12 2.1 Thực trạng quản lý Ngân sách tại xã Lạng Sơn – huyện Anh Sơn – tỉnh Nghệ An 12 2.1.1 Thực trạng quản lý khâu lập dự toán Ngân sách xã 12

2.1.2 Thực trạng quản lý khâu chấp hành dự toán Ngân sách xã 13

2.1.3 Thực trạng quản lý khâu quyết toán Ngân sách xã 15

2.2 Những tồn tại, hạn chế trong quá trình quản lý Ngân sách tại xã Lạng Sơn - Anh Sơn - Nghệ An 15

2.3 Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý ngân sách tại xã Lạng Sơn - Anh Sơn - Nghệ An 16

2.3.1 Đảm bảo nguyên tắc thống nhất trong quản lý 16

2.3.2 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực 16

2.3.3 Thực hiện chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với UBND xã 16

2.3.4 Đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong sử dụng ngân sách xã 17

2.3.5 Thực hiện tốt quy chế dân chủ và công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách xã 17

2.3.6 Các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý ngân sách xã 17

KẾT LUẬN 20

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 21

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

NSX Ngân sách xã

UBND Ủy ban nhân dân

HĐND Hội đồng nhân dân

NSNN Ngân sách nhà nước

GTGT Giá trị gia tăng

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Ngân sách Nhà nước là công cụ tài chính quan trọng không thể thiếu để Nhà nướcthực hiện chức năng, nhiệm vụ Sự phân cấp quản lý Ngân sách Nhà nước phù hợp với sựphân cấp của bộ máy chính quyền nhằm tạo ra những đòn bẩy tích cực để phát triển mọimặt kinh tế, văn hóa, xã hội Chính quyền xã là cấp chính quyền nhỏ nhất, gắn bó mậtthiết đến người dân và là đại diện của Nhà nước giải quyết mối quan hệ lợi ích giữa Nhànước và nhân dân Gắn kết hoạt động bình thường của chính quyền cấp xã là Ngân sách

xã – phương tiện vật chất đảm bảo sự hoạt động bình thường của chính quyền cấp xã,đồng thời là công cụ tài chính giúp Chính quyền cấp xã thực hiện chức năng, nhiệm vụđược giao Sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn từng xã là nhân tố vô cùng quantrọng tạo nên sự phát triển kinh tế - xã hội của cả đất nước

Những năm gần đây, Nhà nước rất quan tâm tới công tác quản lý ngân sách xã,nhất là khi Luật Ngân sách ra đời, nhiều văn bản được ban hành, sửa đổi bổ sung cho phùhợp với thực tiễn Việc thu chi ngân sách xã cũng gần như thay đổi nhiều, điều này đòihỏi công tác quản lý ngân sách xã phải có sự vận động đi lên mới có thể vừa bao quátkhai thai được nguồn thu, vừa đảm bảo chi tiêu có hiệu quả, lại giữ được trật tự côngbằng xã hội Ngân sách xã cung cấp các phương tiện vật chất cho sự tồn tại và hoạt độngcủa bộ máy Nhà nước ở cơ sở, là công cụ đặc biệt quan trọng để chính quyền xã thựchiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế - xã hội tại địa phương

Hoạt động tài chính ngân sách xã ngày càng trở nên phong phú và đa dạng, cáckhoản thu không chỉ đơn thuần là các khoản thu trong ngân sách, nội dung các khoản chithì ngày càng đa dạng và phức tạp hơn Xuất phát từ yêu cầu đổi mới của cơ chế quản lýkinh tế tài chính đòi hỏi ngân sách xã cần phải có bước chuyển biến để đáp ứng cho việcquản lý ngân sách

Nhằm rút kinh nghiệm những thiếu sót tồn tại UBND xã đã đưa ra nhiều giải pháptích cực để nâng cao hoạt động quản lý Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra, kiểm soátquy trình lập, chấp hành và quyết toán vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn Do vậy hiệu quả

và hiệu lực quản lý ngân sách tại cơ sở vẫn còn nhiều hạn chế

Nhận thức được tầm quan trọng của công tác quản lý ngân sách mà cụ thể là côngtác quản lý ngân sách xã Xuất phát từ vấn đề này, trong thời gian thực tập và công tác tạiđịa phương, với những kiến thức lý luận được tiếp thu qua quá trình học tập tại trườngcùng với sự giúp đỡ tận tình của cô giáo hướng dẫn và các đồng chí đồng nghiệp tại địa

phương tôi đã chọn tìm hiểu và nghiên cứu vấn đề về ngân sách xã với đề tài: “Quản lý

ngân sách xã Lạng Sơn – Anh Sơn – Nghệ An, thực trạng và giải pháp” Thông qua

việc nghiên cứu thực tế việc quản lý ngân sách xã trên địa bàn nhằm đưa ra những ý kiếnđóng góp để công tác quản lý ngân sách xã nói riêng và ngân sách Nhà nước nói chungngày càng hoàn thiện

2 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đề tài nghiên cứu các vấn đề về quản lý ngân sách xã, quá trình thực hiện lập dựtoán, chấp hành và quyết toán ngân sách xã; Thực trạng việc quản lý ngân sách trên địabàn xã Lạng Sơn, huyện Anh Sơn, tỉnh Nghệ An

3 Phương pháp nghiên cứu.

Đề tài chủ yếu nghiên cửu về tài chính ngân sách cấp xã, kiểm soát quy trình lập,quá trình kiểm tra, chấp hành và quyết toán ngân sách tại địa phương do đó ngoài việc ápdụng phương pháp duy vật biện chứng trong mối liên hệ giữa ngân sách Nhà nước vàngân sách địa phương Sử dụng phương pháp khảo sát kết hợp giữa thực tế với lý luậnchung trong lĩnh vực quản lý ngân sách xã Sử dụng phương pháp thu thập thông tin vàphân tích thông tin

4 Cấu trúc của đề tài.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được xây dựngthành 2 chương như sau:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về ngân sách xã và quản lý ngân sách xã

Chương 2: Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng quản lý ngân sách xã tại

xã Lạng Sơn – Anh Sơn – Nghệ An

NỘI DUNG Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGÂN SÁCH XÃ

VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ 1.1 Những vấn đề chung về Ngân sách xã

1.1.1 Khái niệm ngân sách xã

Ngân sách xã (NSX) là một loại quỹ tiền tệ của cơ quan chính quyền Nhà nước cấp

cơ sở Hoạt động của quỹ này thể hiện trên hai phương diện: huy động nguồn thu vào quỹ(gọi tắt là thu NSX) và phân phối, sử dụng các khoản vốn quỹ đó (gọi tắt là chi NSX)

Ngân sách xã trực tiếp gắn với người dân, trực tiếp giải quyết toàn bộ mối quan hệ

về lợi ích giữa Nhà nước với nhân dân Chính vì vậy, Ngân sách xã là tiền tệ đồng thời là

hệ quả trong quá trình quản lý kinh tế - xã hội của Nhà nước Có thể hiểu một cách kháiquát nhất về Ngân sách xã như sau:

Ngân sách xã là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinhh trong quá trình tạo lập,phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ của chính quyền Nhà nước cấp xã nhằm phục vụ choviệc thực hiện các chức năng của Nhà nước cấp cơ sở trong khuôn khổ đã được phâncông, phân cấp quản lý

1.1.2 Đặc điểm ngân sách xã.

Trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hệ thống Ngân sách nhànước ngày càng được hoàn thiện, nền tài chính quốc gia đã và đang được nâng cao hiệuquả Song song với quá trình đó, Ngân sách xã ngày càng chứng minh tầm quan trọng,tính hiệu quả trong hoạt động của mình góp phần vào sự nghiệp phát triển kinh tế Là mộtcấp ngân sách trong hệ thống ngân sách Nhà nước nên ngân sách xã cũng mang đầy đủcác đặc điểm chung của ngân sách các cấp chính quyền địa phương, đó là:

- Được phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi theo quy định của pháp luật;

- Được quản lý và điều hành theo dự toán và theo chế độ, tiêu chuẩn, định mức do

cơ quan có thẩm quyền quy định;

Bên cạnh những đặc điểm chung nói trên, Ngân sách xã còn có các đặc điểm riêng:

- Ngân sách xã là một loại quỹ tiền tệ của cơ quan chính quyền Nhà nước cấp cơ

sở Hoạt động của quỹ này thể hiện trên hai phương diện: huy động nguồn thu vào quỹ(gọi tắt là thu NSX) và phân phối, sử dụng các khoản vốn quỹ đó (gọi tắt là chi NSX);

- Các chỉ tiêu thu chi NSX luôn mang tính pháp lý (các chỉ tiêu này được quy địnhbằng văn bản pháp luật và được pháp luật bảo đảm thực hiện);

- Đằng sau quan hệ thu chi ngân sách xã là quan hệ lợi ích phát sinh trong quá trìnhthu chi NSX giữa hai chủ thể: một bên là lợi ích chung của cộng đồng cấp cơ sở mà đại diện

là chính quyền cấp xã, một bên là các chủ thể kinh tế xã hội… NSX vừa là một cấp ngânsách, lại vừa là một đơn vị dự toán đặc biệt (dưới nó không có đơn vị dự toán trực thuộc).Đặc điểm này có ảnh hưởng chi phối lớn đến quá trình tổ chức lập, chấp hành và quyếttoán NSX Xã là đơn vị cơ sở trong hệ thống tổ chức bộ máy Nhà nước, gắn bó trực tiếpvới người dân và nền kinh tế xã hội Chính vì vậy, nghiên cứu công tác quản lý NSX tuykhông phải là công việc mới đặt ra song lại vô cùng cần thiết để tìm ra những giải pháphữu hiệu nhất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách trong điều kiện hiện nay Ngânsách xã mang tính chất “ lưỡng tính ”, vừa là một cấp tự cân đối thu chi, vừa là đơn vịtrực tiếp chi tiêu Hay nói cách khác, NSX vừa là một cấp ngân sách, vừa là đơn vị dự

toán, nó không có đơn vị dự toán trực thuộc nào, nó vừa tạo nguồn thu vừa phải phân bổnhiệm vụ chi

1.1.3 Nội dung nguồn thu và nhiệm vụ chi của ngân sách xã.

a) Nội dung nguồn thu

- Các khoản thu 100%:

Các khoản thu ngân sách xã hưởng 100% là các khoản thu dành cho xã sử dụngtoàn bộ để chủ động về nguồn tài chính đảm bảo các nhiệm vụ chi thường xuyên, đầu tưphát triển Căn cứ vào nguồn thu, chế độ phân cấp quản lý kinh tế - xã hội và nguyên tắcđảm bảo tối đa nguồn tại chỗ cân đối cho các khoản thu, chi thường xuyên, khi phân cấpnguồn thu HĐND cấp tỉnh xem xét dành cho ngân sách xã hưởng 100% các khoản thudưới đây:

+ Các khoản phí, lệ phí thu vào ngân sách xã theo quy định;

+ Thu từ các hoạt động sự nghiệp của xã, phần nộp vào ngân sách nhà nước theochế độ quy định;

+ Thu đấu thầu, thu khoán theo mùa vụ từ quỹ đất công ích và hoa lợi công sảnkhác theo quy định của pháp luật do xã quản lý;

+ Các khoản thu huy động đóng góp của tổ chức, cá nhân gồm: các khoản huyđộng, đóng góp theo pháp luật quy định, các khoản đóng góp theo nguyên tắc tự nguyện

để đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng do HĐND xã quyết định đưa vào NSX quản lý và cáckhoản đóng góp tự nguyện khác;

+ Viện trợ không hoàn lại của các cá nhân tổ chức ở ngoài nước trực tiếp cho NSXtheo chế độ quy định;

+ Thu kết dư ngân sách xã năm trước;

+ Các khoản thu khác của ngân sách xã theo quy định của Pháp luật

- Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân sách xã với ngân sách cấp trên.

Theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước thì các khoản này gồm:

+ Thuế chuyển quyền sử dụng đất;

+ Thuế nhà đất;

+ Thuế môn bài thu từ cá nhân, hộ kinh doanh;

+ Thuế sử dụng đất nông nghiệp thu từ hộ gia đình;

+ Lệ phí trước bạ nhà đất

Các khoản thu trên tỷ lệ ngân sách xã được hưởng tối thiểu là 70% Căn cứ vàonguồn thu và nhiệm vụ chi của xã HĐND cấp tỉnh có thể quy định tỷ lệ ngân sách xãđược hưởng cao hơn

Ngoài các khoản thu phân chia như trên Ngân sách xã còn được HĐND các cấp tính

bổ sung các nguồn thu phân chia sau khi các khoản thuế, phí, lệ phí phân chia theo luậtNgân sách Nhà nước đã dành 100% cho Ngân sách xã và các khoản thu NSX đượchưởng 100% nhưng vẫn chưa cân đối được nhiệm vụ chi

- Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách xã:

+ Thu bổ sung để cân đối ngân sách là mức chênh lệch giữa dự toán chi được giao

và dự toán thu từ các nguồn thu được phân cấp Số bổ sung cân đối này được xác định từđầu thời kỳ ổn định ngân sách và được giao từ 3 đến 5 năm;

+ Thu bổ sung có mục tiêu là các khoản bổ sung theo từng năm để hỗ trợ xã thựchiện một số nhiệm vụ cụ thể.

b) Nhiệm vụ chi của ngân sách xã.

Chi của ngân sách xã gồm: chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên HĐND cấptỉnh quyết định phân cấp nhiệm vụ chi cho NSX Căn cứ vào chế độ phân cấp quản lýkinh tế - xã hội của Nhà nước, các chính sách chế độ về hoạt động của các cơ quan Nhànước, Đảng cộng sản Việt Nam, các tổ chức chính trị xã hội và nhiệm vụ phát triển kinh

tế xã hội của xã khi phân cấp nhiệm vụ chi cho NSX, HĐND cấp tỉnh xem xét giao choNSX thực hiện các nhiệm vụ chi sau:

- Chi thường xuyên:

+ Chi cho hoạt động của các cơ quan Nhà nước ở xã: tiền lương, tiền công của cán

bộ, công chức cấp xã; sin hoạt phí đại biểu HĐND; các khoản phụ cấp khác theo quyđịnh của Nhà nước; công tác phí; chi về các hoạt động văn phòng như: chi phí điện,nước, văn phòng phẩm, phí bưu điện, điện thoại, hội nghị, chi tiếp dân ; chi mua sắmsửa chữa thường xuyên trụ sở, phương tiện làm việc; chi khác theo chế độ quy định; chiphí hoạt động của các cơ quan Đảng ở xã; kinh phí hoạt động của các tổ chức đoàn thể,chính trị xã hội ở xã (Mặt trận Tổ quốc, Hội LHPN, Hội Cựu chiến binh, Đoàn thanhniên, Hội Nông dân); đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho cán bộ xã và các đốitượng khác theo chế độ quy định

+ Chi cho công tác dân quân tự vệ, trật tự an toàn xã hội: chi huấn luyện dân quân

tự vệ, các khoản phụ cấp huy động dân quân tự vệ và các khoản chi khác về dân quân tự

vệ thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách xã theo quy định của pháp luật; chi thực hiện đăng

ký nghĩa vụ quân sự, công tác nghĩa vụ quân sự khác thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách

xã theo quy định của pháp luật; chi tuyên truyền, vận động tổ chức phong trào bảo vệ anninh, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn; các khoản chi khác theo chế độ quy định

+ Chi cho công tác xã hội và các hoạt động văn hóa thông tin, thể dụng thể thao do xãquản lý: trợ cấp hàng tháng cho cán bộ xã làm việc theo chế độ quy định; chi thăm hỏi cácgia đình chính sách, cứu tế xã hội và các công tác xã hội khác; chi cho hoạt động văn hóa,thông tin, thể dục thể thao, truyền thanh do xã quản lý

+ Chi cho sự nghiệp giáo dục: hỗ trợ các trường học, trợ cấp nhà trẻ, lớp mẫu giáo,

kể cả trợ cấp cho giáo viên và co nuôi dạy trẻ do xã quản lý

+ Chi cho sự nghiệp y tế: hỗ trợ chi thường xuyên và mua sắm các trang thiết bịphục vụ cho khám chữa bệnh của Trạm y tế xã

+ Chi sửa chữa, cải tạo các công trình phúc lợi, các công trình kết cấu hạ tầng do xãquản lý: Trường học, Trạm y tế, nhà trẻ, Nhà Văn hóa, Nhà Bia ghi tên Liệt sỹ, cơ sở thểdục thể thao, cầu, đường giao thông

+ Hỗ trợ khuyến khích phát triển sự nghiệp kinh tế như: khuyến nông, khuyến ngư,khuyến lâm theo chế độ quy định

+ Các khoản chi thường xuyên khác ở xã theo quy định của pháp luật

- Chi đầu tư phát triển:

Chi đầu tư xây dựng các công trình kết cầu hạ tầng, kinh tế xã hội không có khảnăng thu hồi vốn theo phân cấp của tỉnh

Chi đầu tư xây dựng các công trình cầu hạ tầng, kinh tế xã hội của xã từ nguồn huyđộng đóng góp của các tổ chức, cá nhân cho từng dự án nhất định theo quy định của phápluật, do HĐND xã quyết định đưa vào NSX quản lý.

Các khoản chi đầu tư phát triển khác theo quy định của pháp luật

1.1.4 Vị trí và vai trò của ngân sách xã.

Ngân sách xã la một bộ phận hữu cơ của ngân sách nhà nước Là phương tiện vậtchất để chính quyền cấp xã thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo luật định, là nhân tốđảm bảo cho sự tồn tại và hoạt động bình thường của bộ máy chính quyền cấp xã Dovậy, việc hình thành ngân sách cấp xã là hoàn toàn cần thiết, để đảm bảo chức năng quản lýnhà nước trong phạm vi và trách nhiệm được phân công Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay,đất nước ta đang trên con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế càng có nhiềuchuyển biến sâu sắc và chuyển dần sang nền kinh tế thị trường NSX là công cụ đặc biệtquan trọng để chính quyền xã thực hiện quản lý toàn diện các hoạt động kinh tế xã hội tạiđịa phương

Xã là một đại diện của nhà nước, là cấp chính quyền cơ sở, trực tiếp giải quyếtmối quan hệ giữa nhà nước với người dân, nhờ đó mới biết được các chính sách, chế độcủa nhà nước được thực thi đến mức nào, mọi sự quan tâm của nhà nước cho đến các tâm

tư, nguyện vọng của người dân đều được thể hiện ở đây và giúp chính quyền giải quyếtcác mối quan hệ thì công cụ đắc lực nhất chính là ngân sách xã Thông qua ngân sách xã

để giải quyết mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa người dân với nhà nước

Thông qua hoạt động thu ngân sách không chỉ đạt mục đích là tạo lập dự toán ngânsách mà còn thể hiện việc kiểm tra, kiểm soát, điểu chỉnh các hoạt động kinh doanh, dịch

vụ và các hoạt động khác trên địa bàn, từ đó có những điều tiết, tác động nhằm kích thíchhoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ nông thôn phát triển theo hướng tích cực góp phầnngăn chặn những hành vi làm ảnh hưởng đến an ninh, trật tự trên địa bàn Đồng thời, thungân sách xã còn góp phần thực hiện các chức năng xã hội như: đảm bảo công bằng giữanhững người có nghĩa vụ với ngân sách, trợ giúp những đối tượng khó khăn bằng chínhsách miễn giảm thu ngân sách

Thông qua chi ngân sách, các hoạt động của Đảng, chính quyền, các đoàn thểchính trị xã hội được duy trì và phát triển, qua đó nâng cao hiệu lực quản lý ở cơ sở Vớicác khoản chi cho sự nghiệp giáo dục, y tế góp phần nâng cao dân trí, sức khỏe cho người

và cộng đồng xã hội Các khoản chi cho xây dựng cơ bản ngày càng làm cho bộ mặt nôngthôn đổi mới, khang trang

Trong thời gian qua cùng với những thay đổi của đất nước, xây dựng nông thônmới ngày càng khẳng định vai trò của ngân sách xã Ngân sách xã không những tăngcường hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước mà còn hướng cho các doanhnghiệp tư nhân, hộ kinh tế gia đình ở nông thôn theo hướng mới để phù hợp với nềnkinhteesv thị trường và dần theo kịp tốc độ phát triển mọi mặt của thể giới và khu vực

Xét trong hệ ngân sách nhà nước thì ngân sách xã là một cấp ngân sách cơ sở vànắm giữ một vị trí rất quan trọng trong hệ thống ngân sách Là phương tiện vật chất giúpchính quyền xã thực hiện các chức năng, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật Vì vậy,

có thể nói ngân sách xã giữ vai trò rất tích cực đối với sự nghiệp phát triển kinh tế, vănhóa xã hội, xúc tiến quá trình đô thị hóa, đổi mới bộ mặt nông thôn, đồng thời góp phầnđưa nông thôn Việt Nam đi lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

1.2 Quy trình quản lý ngân sách xã.

Để xứng đáng với vị trí, vai trò nói trên cần phải quản lý tốt ngân sách xã Ngânsách xã cũng là một cấp ngân sách nhà nước nên quy trình quản lý ngân sách xã cũnggồm 3 khâu: khâu lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách xã Để quản lýtốt ngân sách xã cần quản lý tốt cả ba khẩu của quy trình này

Theo Thông tư số: 60/2008/TTBTC ngày 23/6/2008 của Bộ Tài chính hướng dẫncông tác quản lý ngân sách xã và các quỹ tài chính khác của xã thì nội dung 3 khâu quản

lý ngân sách xã như sau:

1.2.1 Quản lý khâu lập dự toán Ngân sách xã.

- Lập dự toán ngân sách xã là khâu quan trọng cần phải đảm bảo những yêu cầu sau:

Phải phản ánh một cách đầy đủ, chính xác các khoản thu, chi dự kiến có thể phát sinhnăm kế hoạch theo đúng chế độ, tiêu chuẩn định mức của Nhà nước Khi lập dự toán NSXngười lập phải tính toán đầy đủ các khả năng thu ngân sách xã, khả năng khai thác nguồn thutiềm năng, đồng thời tính toán phân bổ chỉ tiêu ngân sách xã tiết kiệm và hiệu quả

Dự toán ngân sách xã phải lập theo các biểu mẫu quy định, đúng thời gian, đúngmục lục và gửi kịp thời đến các cơ quan chức năng của Nhà nước để xét duyệt, tổng hợp

Lập dự toán ngân sách xã phải đảm bảo cân đối theo nguyên tắc chi không vượtquá số thu quy định có thể khai thác năm kế hoạch Nghiêm cấm vay hoặc chiếm dụngvốn dưới mọi hình thức để cân đối ngân sách xã

- Khi lập dự toán ngân sách xã cần phải dựa trên các căn cứ sau:

Các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, trật tự atoàn xã hội của xã; chính sách, chế độ thu ngân sách nhà nước, cư chế phân cấp nguồnthu, nhiệm vụ chi ngân sách xã và tỷ lệ phân chia nguồn thu do HĐND cấp tỉnh quy định;chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách hiện hành như: định mức chi về lương, sinhhoạt phí cho cán bộ xã, chi cho hoạt động của các ban ngành đoàn thể

Số kiểm tra ngân sách xã do UBND huyện thông báo Tình hình thực hiện dự toánngân sách xã các tháng đầu năm và ước thực hiện các tháng cuối năm hiện hành Trongthực tế có thể căn cứ tình hình thực hiện dự toán ngân sách xã các năm trước liền kề để

có thể phát hiện ra tình quy luật của các khoản thu chi ngân sách Dự toán ngân sách xãphản ánh tổng hợp các khoản thu và nhu cầu chi gắn với việc thực hiện các chức năng,nhiệm vụ của bộ máy chính quyền nhà nước cấp cơ sở, vì vậy nó phải được lập dựa vàonhững căn cứ trên để có thể xác lập các chỉ tiêu thu chi ngân sách xã một cách tương đốichính xác, khoa học

- Trình tự lập dự toán ngân sách xã:

Theo Thông tư số: 60/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003 của Bộ Tài chính quy trình

tự lập ngân sách xã như sau:

UBND xã phối hợp với cơ quan thuế hoặc đội thuế của xã tính toán các khoản thungân sách nhà nước trên địa bàn, các ban, tổ chức thuộc UBND xã căn cứ vào chức năng,nhiệm vụ được giao và chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi lập dự toán chi của tổ chứcmình UBND xã tổng hợp, lập dự toán thu chi và cân đối ngân sách xã báo cáo Chủ tịch

và Phó Chủ tịch HĐND xã để xem xét gửi UBND huyện và Phòng Tài chính huyện

Sau khi hệ thống biểu mẫu lập dự toán được xây dựng đầy đủ, Tài chính xã cótrách nhiệm lập bản thuyết minh dự toán, trong bản thuyết minh phải nêu rõ một số nộidung cơ bản như: căn cứ xác định các chỉ tiêu trong dự toán, cơ cấu thu chi ngân sách xã

dự kiến năm kế hoạch có phù hợp với định hướng ổn định và phát triển kinh tế xã hội doUBND xã đã quyết định hay không? Sự thay đổi thu chi ngân sách xã dự kiến năm kếhoạch so với năm báo cáo, lý do của sự thay đổi: các biện pháp về kinh tế, tài chính Saukhi lập xong bản thuyết minh, Kế toán - Tài chính xã có trách nhiệm báo cáo với Chủ tịchUBND xã xem xét hồ sơ dự toán Nếu thấy cần thiết, Chủ tịch UBND xã có thể yêu cầuchỉnh sửa, bổ sung cho hợp lý Khi đã chỉnh sửa, dự toán được trình Chủ tịch UBND phêduyệt và gửi về Phòng Tài chính để tổng hợp và báo cáo UBND huyện.

1.2.2 Quản lý khâu chấp hành dự toán Ngân sách xã.

Dựa trên cơ sở các chính sách thu ngân sách hiện hành; các chỉ tiêu thu nộp đã đượcduyệt trong dự toán năm, mà trực tiếp là dự toán tháng, quý để tổ chức chấp hành thu ngânsách sao cho vừa hoàn thành và hoàn thành vượt mức kế hoạch thu được giao vừa thựchiện nghiêm chỉnh các chính sách thu ngân sách của Nhà nước

Thông qua quá trình động viên tập trung nguồn thu mà thực hiện việc kiểm tra,kiểm soát đối với các hoạt động kinh tế tài chính trên địa bàn nhằm điều chỉnh các hoạtđộng này theo đúng chủ trương của Nhà nước

Những căn cứ để tổ chức chấp hành thu ngân sách:

Phải dựa vào các văn bản pháp luật hiện hành như: Luật NSNN, Luật quản lý thuế,Pháp lệnh phí và lệ phí, các văn bản dưới luật về thu NSNN Dựa vào kế hoạch pháttriển kinh tế xã hội và kế hoạch phát triển sản xuất kinh doanh trên địa bàn Dựa vào mứcchi đã được duyệt của từng chỉ tiêu trong dự toán Có thể nói, đây là căn cứ mang tínhquyết định nhất trong chấp hành dự toán chi ngân sách

Trong quản lý và điều hành hoạt động ngân sách xã cần phải tuân thủ quan điểm

“lường thu mà chi” Các khoản chi của Ngân sách xã luôn bị giới hạn ràng buộc bởi khảnăng huy động các nguồn thu, tránh trường hợp chi chịu làm cho các khoản nợ của xãkéo dài Dựa vào các chính sách chế độ chi ngân sách hiện hành, là căn cứ mang tínhpháp lý cho công tác tổ chức chấp hành dự toán chi NSX

Việc chấp hành dự toán ngân sách xã: hàng năm xã phải tổ chức chấp hành dựtoán ngân sách theo đúng điều khoản về luật ngân sách và Nghị định của Chính phủ, cácThông tư hướng dẫn của Bộ tài chính

Căn cứ dự toán ngân sách xã và phương án phân bổ ngân sách xã cả năm đã đượcHĐND xã quyết định, UBND xã phân bổ chi tiết dự toán chi ngân sách xã theo mục lụcNSNN gửi nơi giao dịch để làm căn cứ thanh toán và kiểm soát chi

Chủ tịch UBND xã là chủ tài khoản thu chi ngân sách xã Ban Tài chính và ngânsách xã có nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thuế, đảm bảo thu đúng, thu đủ và kịp thời.Nghiêm cấm thu không biên lai, thu để ngoài sổ sách Khi thu phải giao biên lại cho đốitượng nộp cho cơ quan thuế, Phòng Tài chính có nhiệm vụ cung cấp biên lai đầy đủ, kịpthời cho Tài chính xã để thực hiện ngân sách Nhà nước

Đối với các khoản thu xã được hưởng 100%, Kho bạc Nhà nước chuyển một liênchứng từ cho ban Tài chính xã Đối với các khoản thu phân chia với ngân sách cấp trên,Khô bạc Nhà nước lập dự toán ngân sách bảng kê các khoản thu ngân sách có phân chiacho xã gửi ban Tài chính xã Đối với số thu bổ sung ngân sách xã, Phòng tài chính căn cứ

dự toán bổ sung đã giao cho từng xã, dự toán hu chi từng quỹ của các xã và khả năng cânđối của ngân sách huyện Kiểm tra, giám sát việc thực hiện chi ngân sách, sử dụng tài sảncủa các tổ chức, phát hiện và báo cáo kịp thời các trường hợp vi phạm chế độ, tiêu chuẩn,