Phát triển đội ngũ giảng viên của trường đại học nguyễn trãi LATS đại học lao động xã hội

Phạm vi nghiên cứu của đề tài làt r ư ờ n gĐại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.Luận án tiếnsỹcủaNCSThái HuyBảo:“Pháttriểnđộingũ giảng viênbộmônphương pháp giảngdạytrong các trường, k

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành Luận Văn thạc sỹ này, tác giả xin được bày tỏ lòng biết

ơn chân thành và sâu sắc nhất tới TS Bùi Tôn Hiến - Người thầy đã luôn tậntình hướng dân, chỉ bảo và tạo mọi điều kiện thuận lợi để tác giả hoàn thànhluận văn một cách tốt nhất

Tác giả xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, cácthầycôgiáo Khoa SauĐạihọc trườngĐại họcLaođộng– Xã hội, các giảng viêntrườngĐạihọc Nguyễn Trãi, đã tận tình giúpđỡtrong quá trình nghiênc ứ u

Trongquátrình thực hiện, do hạn chế về lý luận, kinh nghiệmthuđượcvàdothời gian nghiêncứueo hẹp, luận văn không tránh khỏi những saisót Tác giả rấtmongnhânđượcý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các thầy

cô giáo và cácbạnđể luận văn hoàn thiệnh ơ n

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày… tháng … năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hường

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là sản phẩm độc lập của bản thân, số liệu và kếtquả nghiên cứu trong luận văn này là trung thưc và chưa hề được sử dụng đểbảo vệ một học vị nào Tôi cũng xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫntrong luận văn đã được ghi rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày… tháng … năm 2015

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Hường

MỤC LỤC

LỜIMỞĐẦU 1

1 Lý do chọnđềtài 1

2 Tình hìnhnghiêncứu liên quan đếnđềtài 3

3 Mụctiêu, nhiệmvụnghiên cứu củađ ề tài 6

4 Đốitượng và phạm vinghiêncứu 6

5 Phương phápnghiêncứu 7

6 Đóng gópđềtài 7

7 Kếtcấu củaluậnvăn 8

CHƯƠNG1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀPHÁTTRIỂNĐỘI NGŨGIẢNG VIÊNTRONGCÁC TRƯỜNGĐẠIHỌC 9

1.1 Các khái niệmliênquan 9

1.1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực trongtổchức 9

1.1.2 Giảng viên đại học, đội ngũgiảngviên 11

1.1.3 Phát triển đội ngũ giảng viênđạihọc 12

1.3 Cácnội dung phát triển đội ngũ giảngviên 17

1.3.1 Phát triển về số lượnggiảngviên 18

1.3.2 Nâng cao chất lượngđộingũgiảngviên 20

1.3.3 Hợplýhóavề cơ cấuđộingũgiảngviên 27

1.4 Các nhântốảnh hưởng đến phát triểnđộingũgi ản g viên 30

1.4.1 Nhân tốbênngoài 30

1.4.2 Nhân tốbêntrong 34

1.5 Kinh nghiệm phát triểnđộingũ giảng viên của các trường đạihọc.38 1.5.1 Bàihọcrút ra từ trường trườngĐạihọcThăngLong 38

1.5.2 Bàihọcrút ra từ trường Kinh doanh &Côngnghệ 40

1.5.3 Bàihọcrút ra cho trườngĐạihọcNguyễnTrãi 41

CHƯƠNG2: THỰC TRẠNGPHÁTTRIỂNĐỘINGŨGIẢNG VIÊNTẠITRƯỜNGĐẠI HỌCNGUYỄNTRÃI 43

2.1 Giới thiệu về trườngĐạihọcNguyễnTrãi 43

2.1.1 Lịchsửhìnhthành 43

2.1.2 Đặcđiểm về cơ cấutổchức 45

45

2.1.3 Đặcđiểm về hoạt động đào tạo củan h à trường 45

2.2 Thực trạng đội ngũ giảng viên TrườngĐạihọcNguyễnTrãi 47

2.2.2 Chất lượngđộingũgiảngviên 49

2.2.3 Cơ cấu đội ngũ giảng viên trường Đại họcNguyễnTrãi 58

2.3 Thực trạng cáchoạtđộngpháttriểnđộingũ giảng viên củatrường Đại họcNguyễnTrãi 65

2.3.1 Chính sáchquyhoạch, kế hoạch phát triển đội ngũg i ả n g viên 65

2.3.2 Chính sách thu hút, tuyển dụngđộingũgiảngviên 66

2.3.3 Hoạtđộng đào tạo,bồidưỡnggiảng viên củaNhàtrường 69

2.3.4 Thực trạng hoạt động bố trí,sửdụng đội ngũg i ả n g viên 74

2.3.5 Hoạt động đánh giá đội ngũ giảng viên củaNhàtrường 76

2.3.6 Thực hiện các chế độ, chính sách đãi ngộđốivớig i ả n g viên 78

2.4 Đánh giá chung về phát triểnđộingũ giảng viên của trường ĐạihọcNguyễnTrãi 81

2.4.1 Kết quảđạtđược 81

2.4.2 Hạnchế vànguyênnhân 82

CHƯƠNG3: CÁC GIẢIPHÁPCHỦYẾUPHÁTTRIỂNĐỘINGŨGIẢNGVIÊN CỦATRƯỜNG ĐẠI HỌCNGUYỄNTRÃI 86

3.1 Phương hướngpháttriển đội ngũ giảng viên trườngĐạihọcNguyễn Trãi 85

3.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháppháttriển đội ngũgiảngviên 86

3.3 Các giải pháp nhằm phát triển đội ngũ giảng viên trườngĐạihọc NguyễnTrãi 87

3.3.1 Nâng caonhận thứcvề phát triểnđộingũ giảng viên trườngĐạihọc NguyễnTrãi 87

3.3.2 Xây dựng chiến lượcquyhoạch, kế hoạch phát triển đội ngũ giảngviên 91

3.3.3 Xâydựng và hoàn thiện tiêu chí thu hút đội ngũ giảng viên giỏi cho nhà trường 94

5 3.3.4 Xâydựng và hoàn thiện các chính sách đãi ngộ thu hút ngũ giảng viên giỏi 96

3.3.5 Tăng cường đào tạobồidưỡngđộingũgiảngviên 99

3.3.6 Sử dụngđộingũ giảng viên hợp lý, khoa học, đảm bảo đúng chuyên môn,nghiệpvụ 102

3.3.7 Xâydựng tiêu chí đánh giáđộingũgiảngviên 105

3.3.8 Mối liên hệ giữa cácbiệnpháp 107

KẾTLUẬN VÀKHUYẾNNGHỊ 109

1 Kếtluận 109

2 Khuyếnnghị 111

DANHMỤCTÀI LIỆUTHAMKHẢO 113

PHỤLỤC 115

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU

Bảng1.1:Phân biệt khái niệm cácthuậtngữ 25

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộmáytrườngĐạihọcN g u y ễ n Trãi 45

Bảng2.1:Số lượng giảng viên nhà trườngđượcphân bổt h e o khoa 48

Bảng2.2:Tổng hợp đội ngũ giảng viên theo trình độ đào tạon ă m 2015 50

Bảng2.3:Thống kê số lượng đề tài nghiệncứu khoahọc của đội ngũ giảng viên .53

Bảng2.4:Trình độ ngoại ngữ và tin học của giảng viênn h à trường 55

Bảng2.5: Tổng hợp xếp loại đánh kiểm tra sức khỏeđộingũ giảng viên nhà trườngnăm2015 57

Bảng2.6:Cơ cấu giảng viên theo độ tuổi trong trườngĐạihọc Nguyễn Trãi năm2015 58

Bảng2.7:Tổng hợp thâm niên công tác của giảng viênnăm2015 60

Bảng2.8:Cơ cấu giảng viên theo giới tính từnă m 2012-2015 62

Bảng2.9:Cơ cấu giảng viên nhà trường theo khoa từn ă m 2012-2015 64

Bảng 2.10:Kết quảđiều tra về thực trạng quy hoạch, kế hoạchđộingũ giảng viênnăm2015 66

Bảng 2.11:Kếhoạch tuyển dụng giảng viên của nhà trườngquac á c năm 67

Bảng2.12: Sốlượng đào tạo,bồidưỡng 5 năm trởlạiđây 70

Bảng 2.13:Đánhgiá giảng viên nhà trường từ năm2012-2015 76

Bảng 2.14:Đơngiá tiền lương theo tiết giảngdạycủađộingũ giảng viên năm 2015 79

Bảng 2.15: Đánh giá về việc thực hiện chế độ đối vớigiảngviên 79

viii

2trị, nhân cách, đạo

giáo viên, thực hiện

tiêu chuẩn hoá giáo

hiện nay đã cóbước pháttriểnđángkể Cóđượcđiều này là nhờ vào chất lượnggiảng dạy ở các loại hình trường lớp đã có bước phát triển rõrệt.Tuynhiên,bêncạnh những thành tựuđãđạt được thì giáodụccũng vẫn cònnhiều tồn tại, yếu kém về chất lượng làm cho cả xã hội phải quan tâm Lịch sửcủa ngành giáodụcđã cho thấy: nơi nào có đội ngũ thầy cô giáo tốt thì nơi đó

có chất lượng giáo dụctốtvà ngược lại.Xácđịnh tầm quan trọng của nguồn lựccon ngườiđối vớiviệc xây dựngđấtnước, thực hiện công nghiệp hoá, hiện đạihoáđấtnước,ĐảngvàNhànước ta đã đặt Giáodụcvà Đào tạo ở vị trí là “Quốcsách hàng đầu” để đào tạo,bồidưỡng thế hệ trẻ trở thành nguồnnhânlực thực sự

có chất lượng, đápứngyêu cầuxâydựngđất nước trong giai đoạn hiệnnay

Nằm trong hệ thống các trường Đại học ngoài công lập do Bộ Giáo dụcvàđàotạo quản lý, Trường ĐạihọcNguyễn Trãi đã có những chiến lược và sáchlược nhằmđạtmụctiêu đào tạo nguồn nhân lực có đủ các phẩm chất tàivàđứcphục vụđấtnước Bên cạnh đó nhà trườngđặcbiệt chú trọng đến việc pháttriển đội ngũ giảng viêncảvề số lượng, chất lượng, cơ cấu Việc pháttriểnđộingũ giảng viên tại trường từ khi thành lập tới nayđãđạt đượckết quảnhất định Tuy nhiên,vì làmộttrường thuộc khối các trường ngoài công lập, quátrình phát triểnđộingũ giảng viên của trường chưađạthiệu quả cao Nhà trườngchưa xây dựng được kếhoạchphát triển nhânsựnóichung và kế hoạch pháttriểnđộingũ giảng viênnóiriêng.Việcphát triển đội ngũ giảng viên còn cónhiềubấtcập: số lượng giảng viên chưa đápứngcho giảng dạy, chấtlượngđộingũ giảng viên chưacao,chưa đáp ứng được kịp thời việcnghiêncứukhoa học vàdạyhọc cho sinh viên nhà trường ở hiệnt ạ i

Xuấtpháttừ những vấn đề trên, tôi chọn đề tài: “Phát triểnđộingũgiảng

viên của TrườngĐạihọcNguyễnTrãi” để nghiên cứu với mong muốnlýgiải

vàđưara một số giải pháp nhằm phát triển đội ngủ giảngviêntạitrườngĐạihọcNguyễnTrãi

2 Tình hìnhnghiêncứu liên quan đến đềtài

Cho đến nay, đãcónhiều công trìnhnghiêncứu, nhiềuđềtài luận văn bàn

GS TS Phạm TấtDong,trong cuốn “Định hướngpháttriển đội ngũ trithức Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóavàhiện đạihóađấtnước”, (NXB

Chính trịquốcgia,HàNội,2001), đã đi sâu nghiêncứuphát triểnđộingũ trithứcViệtNam trong đócóđội ngũ giáo viên, giảng viên về thực trạngvàpháttriển trong tương lai Công trìnhkhoahọc này nghiêncứutrên phạm vicảnướcvà trên diện rộng các đối tượng khác nhau củađộingũ tri thức củađấtnước

Nguyễn Trọng Bảo (chủ biên)viếtcuốn “Gia đình, nhà trường,xãhộivớiviệc phát hiện, tuyển chọn, đào tạo,bồidưỡng,sửdụng và đãingộ ngườitài“ (Chương trìnhkhoa học- công nghệ cấpNhà nướcKX -

07,NXBGiáo dục, Hà Nội) Trongcuốisách này tác giả đã làmrõvai trò của giađình, nhà trường,xãhội trong việc phát hiện, tuyển chọn,đàotạo, bồi dưỡng, sửdụng vàđãingộ nhân tài trong cả nước Đồng thời tác giả cũng đãđưara một sốgiải pháp để phát hiện, tuyển chọn, đào tạo,bồi dưỡng,sửdụngvà đãi ngộ ngườitài trong cáccơquan, tổ chức trong cản ư ớ c

Nguyễn Minh Ðuờng“Bồi duỡng vàđàotạolạiđội ngũ nhân lực trongđiều kiệnmới”,Chương trình khoa học cấpNhànuớc, Ðề tài KX – 07, Hà Nội Đề

tàiđưara được những luận điểmvềbồi dưỡng và đào tạo nguồnn h â n

lực trong điều kiện xã hội đổi mới.Nhànước căn cứ vào đó để thực hiện các nộidung vềbồidưỡng đào tạo nguồn nhân lực trong điều kiện mới Đề tài này đãnghiên cứu trên phạm vi rộng khắp cả nước và tất cả cácđốitượng là nguồnnhânlực.

"Xây dựng,nângcao chất luợngđộingũ nhà giáovàcán bộ quản lýgiáodụcgiai đoạn 2005-2010".Đềán nhằmxây dựngvà nâng cao chất lượng

đội ngũ nhà giáo và cánbộquảnlýgiáo dục củanướcta giai đoạn2005-2010.Đề

án nghiêncứutrên phạm vi cảnướcvề toàn bộ đội ngũ nhà giáo vàcánbộquảnlýgiáo dục trên diệnr ộ n g

Đề tài nghiêncứu khoahọc công nghệ cấp Bộ của Bộ Giáodụcvà Đào tạo,

năm2009:“Giải pháp phát triểncánbộquảnlí và giảng viên TrườngĐạihọcĐồng Thápgiaiđoạn 2007-2014” Trong đề tài này tác

giảđưarat h ự c t r a n g v ề c á n b ộ g i ả n g v i ê n t r ư ờ n g đạihọcĐồng Tháp nhưng chủ yếu tácđưara các giải pháp nhằmpháttriển cán bộquảnlývà giảng viêntrường Đạihọc Đồng Tháp giai đoạn 2007-2014 Đề tàinghiên cứu ở phạm vi nhỏ hẹp là trườngĐạihọc Đồng Tháp trong khoảng thờigian từ năm 2007 đến2 0 1 4

“Xây dựngvàphát triển 16 ngành, 23 chuyên ngành khoa hoc cơbản,côngnghệcao, kinh tế - xã hộimũinhọn-ĐH Quốc giaHàNội”- Bộ Giáo

dục và đào tạo Đề ánđượcxâydựng trên cơsởtác giả nghiêncứurất kĩ về nhucầu các ngànhhọcđể từ đó xâydựngnênbảnđề án phát triển 16 ngành, 23chuyên ngành khoa hoc cơ bản, công nghệ cao, kinh tế - xã hội của trường ĐHQuốcGiaHàNội.Đề án nghiêncứutrên phạm vi là trường đại học Quốc GiaHàNội

Luận án tiến sỹ củaNCSNguyễn VănĐệ:“Pháttriểnđộingũ giảngviên các trường đạihọcở vùng đồngbằngsông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổimớigiáo dục đại học” Tác giả đãđưara thực trạng về chất lượngđộingũ giảng viên của

các trườngĐạihọckhuvựcĐồng bằng sôngCửuLong Từ đóđềracácgiảiphápđểpháttriển độingũgiảngviêncủa c á c t r ư ờ n g Đạihọc

khuvựcĐồngbằngsôngCửuLong Phạm vi nghiên cứu của đề tài làt r ư ờ n gĐại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Luận án tiếnsỹcủaNCSThái HuyBảo:“Pháttriểnđộingũ giảng viênbộmônphương pháp giảngdạytrong các trường, khoa Đạihọcsư phạmHàNội”.Ở đề tài này tác giả đi sâu nghiên cứu vào cácphươngpháp

giảngdạycủa đội ngũ giảng viên trong nhà trường Đồng thời tác giả cũngđưaracác giảiphápđể phát triển triểnđộingũ giảng viên bộmônphươngpháp giảngdạy trong các trường, khoaĐạihọc sư phạm HàNội.Phạm vi của đề tài là ởtrong các trường, khoa Đại học sư phạmHàN ộ i

Luận án tiếnsỹcủaNCSLạiVănChính -Nghiên cứu và dự đoán tiềmnăng phát triển của giảng viên dựa trên các đặc tính nghiệp vụ và hồsơcánhân làm

cơ sởxâydựng chương trình phát triển đội ngũ giảng viên” Tác giả đã nghiên

cứu và đưa ra dựđoántiềm năngpháttriển của giảng viêndựatrên các đặc tínhnghiệp vụ vàhồ sơcá nhân làmcơsởxây dựng chương trình phát triểnđộingũgiảng viên Phạm vi nghiêncứurộng khắp trêncảnước.Đâylàmộtđề tàiđượcđánhgiá cao và có nhiều đóng góp chosựnghiệp giáo dục nướcnhà

Tạp chí giáodục,số140/2006 -NguyễnVănĐệ:“Thựctrạng và giảipháp phát triểnđộingũgiáoviên vùng ĐBSCL giai đoạn hiện nay Bàibáođã chỉ ra những vẫn đề còn tồn đọng, nhữngbấtcập trong sựpháttriển giáo dụcnóichung cungnhưsự phát triểnđộingũ giáo viên vùng Đông bằng sông Cửu Long giai đoạn hiện nay” Tác giả cũngđãđưa ra một số giải phápđểhoàn thiệnsựphát

triểnđộingũ giáo viên vùng Đông bằng sôngCửuLongg i a i đ o ạ n

h i ệ n nay

Ebook phương pháp vàkỹnăng quản lý nhân sự- Tác giả: Lê Anh

Cường,NguyễnThị Lệ Huyền, Nguyễn Thị Mai.Đâylà tài liệuđiệntử vềcácphươngpháp và kĩ năng quảnlýnhânsựnói chung Qua đó có thể nhân thấycácphươngphápápdụng cho môi trường giáodụcViệt Nam hiệnn a y

Và các luận văn nghiên cứu về vấn đề phát triển đội ngũ giảng viên trong

và ngoài nước

Vấn đề phát triển giảng viên tại các cơ sở giáo dục và đào tạođãđượcnhắcđếnở nhiều đề tài khoa học khác nhau Tuy nhiên hiện tại chưacócôngtrình nghiên cứu khoa học nào về việc phát triểnđộingũ giảng viêntạitrườngĐạihọc Nguyễn Trãi Chính vì vậy việcnghiêncứu và đề xuất cácgiảiphápphát triểnđộingũ giảng viên tạitrường Đại học NguyễnTrãi là cấp thiết

- Đềxuất phương hướng và giải pháp nhằm phát triểnđộingũGiảngv i ê n

g i ả n g dạycủa trường đại họcNguyễnTrãi

3.2 Nhiệmvụnghiêncứu

Tập trung nghiên cứu việc nâng cao chất lượng đào tạo và phát triểnnguồn nhân lực của trường Đại học Nguyễn Trãi Từ đó, đề xuất một số giảipháp mới để phát triển nguồn nhân lực, góp phần xây dựng phát triển nguồnnhân lực trong ngành giáo dục nói chung và trường Đại học Nguyễn Trãi nóiriêng

+ Về thời gian: Dữ liệu phục vụ cho nghiên cứu, đánh giá hiện trạngđược thu thập trong giai đoạn 2012 – 2015.

+ Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu về phát triển đội ngũgiảng viên của trường Đại học Nguyễn Trãi

5 Phương pháp nghiêncứu

*Nguồn thông tin

- Dữ liệu thứ cấp:Cácvănbảnliên quanđến côngtác phát triểnđộingũ giảngviên; báo cáo tổng kết năm học từ năm 2012đếnnăm2015;bản đánh giá côngviêc, nhận xét, khen thưởng của từng giảng viên trong nhàtrường

- Dữ liệu sơ cấp:Khảosát bằng bảnghỏi

* Đề tài sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp phân tích thống kêsốliệu: Các số liệu được cungcấpbởinguồn thông tin sơ cấpsẽđượcthông kê và phân tích Công cụđểphântích tính số liệu làExcel

- Phươngpháp so sánh tổnghợp:Sosánhsốliệuđượccung cấpbởinguồnthông tin thứ cấp đề thấy được sự đánh giá về số lượng chất lượng,quymô củagiảngviên

- Phương phápđiều tra xãhộihọc: Phát phiếu điều tra 65 giảng viêncơhữu

và 60 giảng viên thỉnh giảng củaNhàtrường thôngquabảng hỏi do tác giảxâydựng

6 Đóng gópđềtài

- Hoàn thiện thêm một bước những vấn đề lý luận cơ bản về phát triểnđội ngũ giảng viên trong các trường đại học

-Vậndụngđượccơ sở lý luận để phân tíchđượchiện trạngđộingũ giảng

viên trườngĐạihọc Nguyễn Trãi hiện nay Phát hiện những hạn chế và nguyênnhân của các hạn chế vềpháttriển giảng viên của trường làm căn cứ đểđềxuấtnhững giải pháp phát triển phùh ợ p

- Trên cơ sởphântích lý luận và thực tiễn, luận văn nêulênmộtsốphươnghướng và giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượngđộingũgiảng viên trong trườngĐạihọc NguyễnTrãi.

- Kết quả luận vănsẽcó thêm cơsởkhoa học cho các cơ quan chức năngtrong việc hoạchđịnhcơ chế, chính sách liên quanđếnchất lượngđộingũ giảngviên trong các trường đại học ngoài công lập nói chung, cũng nhưtrườngĐạihọc Nguyễn Trãi nóiriêng

7 Kếtcấu của luậnvăn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu thamkhảo, phụlục,nội dung chính của luận vănđượckết cấu thành bac h ư ơ n g

Chương1: Cơsở lý luậnvềpháttriểnđộingũgiảng viêntrong cáctrường

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN

TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC1.1 Các khái niệm liênquan

1.1.1 Khái niệm về nguồn nhân lực trong tổc h ứ c

Nguồnnhân lực là nguồn lựcconngười của những tổ chức(vớiquym ô , loạihình, chức năng khác nhau) có khả năng tham gia vào quátrìnhpháttriển của tổ chức cùngvớisựphát triểnkinhtế -xãhộicủa quốc gia, củakhu vực và thếgiới

resources)đượcsửdụngnhiềuhơnvào thậpkỷ60 của thế kỷXXởnhiều nướcphươngTâyvàmộts ố nuớcchâuÁ,khi khoahọc“quảntrịnguồnnhânlực”pháttriển.Hiệnnaykháiniệm nàyđượcsửdụngkhá rộng rãi đểchỉvaitròvàvịtríconngườitrongsựphát triển kinhtế,xã hội.Ởnướcta,kháiniệm“nguồnnhânlực” đượcnhắc đếnnhiềukểtừđầuthậpkỷ90 của thếkỷXX.Tuynhiên,chođếnnay,chưacótàiliệuchínhthứcnàođưarađịnhnghĩa

bàiviếtvềnguồnnhânlựcconngười,vềtàinguyênconngười.Nguồnnhânlực(NNL)làyếutốquan trọnghàngđầutronglựcluợngsảnxuất.Vớivai tròquyết địnhsựphát triểnvàtiến bộcủatoànxã hội.Trong cáclýthuyếtvề“vốn”,về“tăngtrưởng”,thìNNLđềuđượccoilàyếutốhàngđầu,đảm bảochosựphát triểnsảnxuấtvàdịchvụ.Cónhiềucáchtiếp cậnkháiniệmNNLdướinhiều góc độkhácnhau

* Vềsốlượng của nhân viên trongtổc h ứ c :

Thểhiện quy mô củatổchức,sốlượngnhân viêncàngđông,quymôtổchứccànglớnvà ngược lạisốlượng ít,quymôtổchứcnhỏ

* Về cơ cấu nhân viên trong tổc h ứ c :

Thểhiện tính đadạngcơcấunhân viên trongtổchứcquatrìnhdộ,độ tuổi,giới tính, học hàm,họcvị củanhân viên.Tính dadạngcơcấuảnhhưởng trựctiếp trựctiếp đếnchấtlượngvàsức mạnh củaNNLtrongtổchức

* Về chất lượng nhân viên trongtổc h ứ c :

- Thểlực:Làsứckhỏe,làthểchất,làsứcchịudựngáplựccông việc,vàcáchxửlý sựcăng thẳngtrongcôngviệccủanhânviên

- Ðạođức:Làmộtphạmtrùthểhiện tưtuởng, tình cảm,lốisống,tháiđộvàphongcáchđốixửvớiđồngnghiệp trongtổchức,vớimọinguờitrongxã hội baohàmcả vềquanniệmvề nhân dânvàvề đấtnướcmình

* Về cácmốiquan hệ, tác động qualại:

nhânvớicánhân,giữacácnhóm,tổvớinhau trongtổchứctạo rasứcmạnhtổnghợpchotổchứccũngnhưcho bản thânhọ

Nguồnnhân lựctrongtổchứccó sựkhácbiệtvềchấtsovớicácnguồnlựckhácmà suychocùnglàdo bản chất vànhữngđặctrưng vềtâmsinh

việccủaconngườiquyếtđịnh.Vìvậy,quảnlýNNLcủatổchứclàmộtcôngtácphứctạpvàrấtquantrọng,trongđóvấn

đềđàotạovàpháttriểnNNLlàmột hoạtđộngtất yếuvừa cóýnghĩa

truớcmắtvừamangtính chiến lược lâudài

1.1.2 Giảng viênđạihọc,độingũ giảngviên

Giảng viên bao gồm các nhà sư phạmđượctuyển dụng và bổ nhiệm vàocác ngạch giảng viên, giảng viên chính, phó giáo sư, giảng viên cao cấp vàgiáo sư trong biên chế sự nghiệp của cơsởđào tạo đại học - cao đẳng công lậphoặc trong danh sách làm việc toàn thời gian của cơsởgiáodục đạihọc - caođẳng ngoài cônglập

Giảng viên cơ hữu là giảng viên thuộc biên chế chính thức của nhàtrường

Giảng viên thỉnh giảng là giảng viên thỉnh giảng gồm có giảng viên ở cáctrường đại học, học viện thỉnh giảng tại trường và giảng viên kiêm chức làcán bộ lãnh đạo các Cục, Vụ, Viện Khoa học Thanh tra

TạiĐiều 74củaLuậtGiáodục vàĐiều31 CPngày02/8/2006củaChínhphủquyđịnhchitiếtvàhướngdẫnthihànhmộtsốđiềucủa LuậtGiáodục quiđịnh“Thỉnh giảnglàviệcmộtcơ sởgiáodụcmờinhàgiáohoặc

Hiểu theo nghĩa rộng:Độingũ giảng viên là một tập hợp những người làmnghềdạyhọc, giáo dục,đượctổ chức thành một lực lượng, cùng chungmộtnhiệm

vụ là thực hiện các mục tiêu giáodụcđãđề ra cho tập hợpđó.Họ

làm việc cókếhoạch và gắn bó với nhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định của pháp luật, thể chếxãh ộ i

Hiểu theo nghĩa hẹp: Đội ngũ giảng viên là những người làm nhiệm vụgiảng dạy và quản lý giáo dục trong các trường đại học, cao đẳng, bồi dưỡngcán bộ

Đội ngũ giảng viên Việt Nam là những người lao động trí tuệ sáng tạo,

có tinh thần yêu nước, ý thức dân tộc cao, cần cù, thôngminh,năngđộngvànhạybénvới sự phát triển của thời đại Đồng thời đây cũng làlựclượngnghiêncứukhoahọchùnghậu Chínhtừlực lượng này đã xuấthiệnnhiềunhàkhoahọc lớn, cácchuyêngiađầu ngành.Họcókhảnăngvàthực tếđãcónhiềuđónggóp tíchcựcvà tolớnởcảhaiphươngdiện:Đàotạonhữngtàinăngtrẻ,bồidưỡngđộingũ tríthức, đồngthờinghiên cứupháttriểnvàứngdụngkhoahọccông nghệ,kỹthuật, khoahọcquản lý,vănhoá,nghệthuật, phát triểnkinhtế-xãhội,gópphần đẩynhanhquátrìnhxây dựng đấtnước công nghiệp hoá, hiện đạih o á

Theoquyếtđịnhsố538/TCCP-TC ngày19/12/1995củaBanTCCBChínhphủ(naylàBộ nội vụ)độingũgiảngviênđượcxếpở 3ngạch:giảngviên,giảngviên chính, giảngviêncaocấp

Tóm lại:Độingũgiảngviên làmộttập thểbaogồm nhữnggiảngviêngiảngdạycùngthực hiệnnhiệmvụ,mụctiêu giáodụcđã đặt củanhàtrườnghoặccơsởgiáodụcđó

1.1.3 Phát triển đội ngũ giảng viênđạihọc

TheotừđiểntiếngViệtkhái niệm phát triểnđượchiểulà:“Biếnđổihoặc làmbiếnđổitừ ítđếnnhiều,hẹpđếnrộng,thấpđếncao,đơngiảnđếnphứctạp”

Như vậy, mọi sự vật, hiện tượng, con người, xã hội có sự gia tăng vềlượng, biến đổi về chất, làm cho số lượng và chất lượng vận động theo

hướng đilên trong mốiquanhệbổsungchonhautạo nên giá trịmớitrongmột thểthống nhấtđềucóthểcoilàpháttriển.

nhânlựclàgópphầngiúpmọingười

biếtsốngcuộcsốngtrọnvẹn,phongphúhơn,con

ngườitiềntừcánhânthànhnhâncách,thànhconngườixã hội.Pháttriểnnguồnnhânlựcđược hiểulà“cả mộtquátrình quan trọngmà quađósựlớnmạnh của cá nhân haytổchức cóthểđẩyđượcnhữngtiềm

thếhộinhậpkinhtế,cácquốcgiatrên thế giớiđềuquan tâm đếnpháttriểnnguồnnhânlực,tạorađộingũnhânlựccóchấtlượng,cótrìnhđộ

caocókhảnăngnắmbắtkhoahọckỹthuậtcôngnghệmớivà ứngdụngvàosảnxuất.Như vậypháttriểnnguồnnhânlựclàmột quátrìnhbiếnđổivề sốlượng,chất lượngvà cơcấunguồnnhânlựcngàycàng đáp ứngtốthơnyêucầucủanềnkinhtế -xãhội”, đólàtổngthểcáchìnhthức,phươngpháp,chính sáchvàbiện phápnhằmhoàn thiệnvànângcaochấtlượngnguồnnhânlựcnhằmđápứngđòihỏivềnguồn nhân lực chosựphát triểnkinhtếxã

conngườilàđộnglựcđồngthờilàmụctiêucủasựphát

triểnnguồnnhânlựckhôngchỉcómựcđích làmgiatăngthunhậpvềcủacảivậtchấtmàcòn mở rộngvànângcao khảnănglựa chọn củaconngườiđốivớimôitrườngxung quanh;tạocơhộitiếpcậnvớiđiều kiện vàmôitrườngsống tốt hơn,đồngthờiquađó tăngcườngnănglực,vàtiềm năng củaconngườiphùhợpvớiyêucầukháchquancủasựphát triểnkinhtếxãhội.Quátrìnhphát triểnnguồnnhânlựcbaogồmpháttriển thểlực,trí lực,tâm lực,khảnăngnhận thức,tiếpthukiếnthức, tínhnănglaođộngxãhộivàsangtạo củaconngười

Đội ngũ giảng viên là nguồn nhân lực cơ bản của nhà trường đại học, pháttriển đội ngũ giảng viên chính là phát triển nguồn nhân lực trong nhà trườngđại học.

triểnđộingũgiảngviêntrongcácnhàtrườnglànhiệmvụtrung

tâm,ưutiênhàngđầutrongchiếnlượcphát

triểntoàndiệncủanhàtrường,Mengercho rằngviệcxâydựngvàpháttriểnđộingũgiảngviênphải“Nhằmmụcđíchtăngcườnghơnnữa đếnsựpháttriểntoàndiệncủa ngườigiảngviêntronghoạtđộngnghềnghiệp”

Thuật ngữ “Pháttriểnđộingũgiảngviên”đượchiểulàmộtkhái

viênvàpháttriểnnghềnghiệpcủa

họ.Nếunhưphạmvibồidưỡngbaogồmnhữnggìmàngườigiảngviên cầnphảibiết,phạmvipháttriển nghềnghiệpđộingũ giảng viênbaogồm nhữnggìhọnênbiết,thìpháttriểnđộingũgiảngviênl à bao quát tất cảnhữnggìmàngườigiảng viêncóthểtraudồiphát triểnđểđạtcác mục tiêu cơ bảnchobảnthân,chonhàtrường.Đólàconđườngđểngười giảngviênpháttriểntoàndiệnnội lựccủabảnthânđể hài hoà phùhợp vớithoả đáng trongsựpháttriểnchungcủanhàtrường

Công tác xây dựng và phát triển đội ngũ giảng viên trong nhà trường phảinhằm vào những mục tiêu cơ bản là:

1 Chămloxâydựngđộingũđể có đủsốlượng, đồngbộvề cơcấu loạihình,vững vàngvềtrìnhđộcóthái độ nghềnghiệptốt,tận tuỵvớinghề,đảmbảochất lượngvềmọimặt đểđộingũgiảng viênthựchiệntốtnhất,cóhiệuquảnhấtchươngtrình,kếhoạchđào tạovànhữngmụctiêu chungcủanhàtrường

đủđiềukiện,cókhảnăngsángtạotrongviệcthựchiệntốtnhấtnhữngmụctiêucủanhàtrường

đồng thời tìm thấy lợi ích cá nhân trong mục tiêu phát triển của tổ chức, pháttriển đội ngũ giảng viên phải tạo ra sự gắn bó kết hợp mật thiết giữa công tácquy hoạch, kế hoạch tuyển chọn, sử dụng, đào tạo và đào tạo lại, bồi dưỡng vàtạo môi trường thuận lợi cho đội ngũ phát triển.

3 Pháttriểnđộingũgiảngviênlàbao gồmsựpháttriểntoàndiệncủangườigiảng viên,nhà giáogiảngdạy đạihọcvớitưcáchlàconngười,làthànhviên trong

họctronghoạtđộngsưphạmvềgiáodục

4 Xâydựngpháttriểnđộingũlàphảilàmtốtcôngtácquyhoạch,xâydựngđượckếhoạchtiếpnhận,tuyển dụng,sửdụng,đàotạo,đào tạolại,bồi dưỡngnângcaotrìnhđộthường xuyên lientục

5 Kếtquả của công tác xây dựngvàpháttriểnđộingũgiảngviênkhôngnhữngchỉnhằmnângcaotrìnhđộ chuyênmônnghềnghiệpchocác nhàgiáo màcòncần phảiquan tâmđếnnhững nhucầuthăngtiến, nhữngquyềnlợithiết thực để thựcsựlàmchongườigiảngviêngắnbótrungthànhvàtậntuỵvới“Sựnghiệp trồngngười”

1.2 Vịtrí,vaitròcủagiảngviêntrongnhàtrường

Sinh thời Chủ Tịch Hồ ChíMinhrấtquantâmđếngiáo

riêng.Đâylànhântốhếtsứcquantrọngvàlànhântốquyết địnhchosựnghiệppháttriểngiáodụcởnướcta

Ngàynayđộingũgiảng viêntrongtrườngĐH&CĐđượccoilàmộtnguồnlựcquan trọng thựchiệnđổimớigiáo dục đạihọc,phục vụyêucầupháttriểnkinhtếxãhộicủađấtnước,vì:

Thứ nhất, giảng viên chính là những người trực tiếp thực hiện và quyếtđịnh việc đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học trongnhà trường

Thứhai,trongbốicảnh xã hội đầybiếnđộngnhưhiệnnay,ngàycàngnhiềuyêu cầuđặtrachonhàtrường,thì nhàtrườngĐH&CĐchỉcóthểđápứngđượcnhanhnhạycácyêu cầuđó nếu có mộtđộingũgiảngviênđủmạnh,luônsẵnsàng điềuchỉnhthíchứng trongđiềukiệnmới.

Thứba,chínhđộingũgiảng viên, bằngnăng lựcthựcsự,lòngyêunghề,saymênghiên cứu khoa học, mớicóthểcungcấpchoxãhộiloạisảnphẩm cógiátrịnhất,quyếtđịnhsựphát triểnđólànguồnnhânlựcđượcđàotạo,nguồn nhânlực cóchất lượngcao

Vai trò nhà giáo được Quốc hội nước ta khẳng định trong điều 15 luậtgiáo dục năm 2005:

Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo

dục

Nhà giáophải khôngngừng họctập, rèn luyện,nêu gươngtốt cho

ngườihọc.Nhànướctổchứcđàotạo,bồidưỡngnhàgiáo,cóchínhsáchsửdụng,đãingộ,đảm bảo cácđiềukiệncầnthiếtvềvậtchấtvàtinhthầnđểnhàgiáo thựchiệnvaitròvàtráchnhiệmcủamình;giữ gìnvàpháthuytruyền thốngquý trọngnhàgiáo,tônvinhnghề dạyhọc"

Ngànhgiáodụcvàđàotạo cũng đã khẳngđịnh:"Đội ngũcán bộgiảngdạygiữ vaitròquyết định chất lượngđàotạovàlàlựclượngchủcôngthựchiệnnhiệmvụnghiêncứu, ứngdụngkhoahọccôngnghệcủanhàtrường"

Đội ngũ giảng viên với vị trí, vai trò quan trọng như vậy, các trường ĐH

& CĐ cần xây dựng một đội ngũ giảng viên có năng lực, tận tâm với nghềnghiệp và có khả năng thích ứng cao, đủ sức gánh vác trọng trách của mìnhđối với sự phát triển và đổi mới giáo dục đại học

Trongnhàtrườnggiảng

viênđóngvaitròchủđạokhôngchỉlàngườitruyềnđạtthôngtinkiến

thứcmàcònlàngườitổchức, hướngdẫnđiều

khiển quátrìnhnhận thứcvàquátrình hìnhthànhnhâncáchcủasinhviên.Ngàynay,nhữngđặc

điểmpháttriểncủaxuthếthờiđạiđặtranhữngyêucầuđốivớichất lượngnguồnnhân

diện.Xuhướngđổimớicơbảnlàchuyểntừkiểuhọc “lấygiảngviênlàmtrungtâm”sangkiểu họclấy“sinh viênlàmtrung tâm”.Nóicáchcụthểhơnlàviệc dạyhọcphảihướng vào ngườihọc.Đặtngười họcvàovịtrítrungtâmcủaquá trìnhgiáo dục.Trongdạyhọc lấysinhviên làmtrungtâm,vaitròchủđộng,tíchcực,sángtạocủasinhviênđượcpháthuy,nhưngvaitròcủagiảngviênkhônghề bịhạthấp,yêu cầuđốivớingười dạykhônghềgiảmnhẹ, trái

caovềchuyênmônnghiệpvụmớicóthểđóngvaitrò làngười cốvấn,ngườitrọngtàiluôn luôn giữ vaitròchủđạotrong quá trìnhsưphạm.Trongmộtthếgiới khoahọc kỹthuật, côngnghệphát triểnvừamang lạisựbiếnđổinhanh trongđờisốngxãhội, vừatạora sựchuyểndịch cácđịnhhướnggiá trị, thìngườigiảng viên

thờiphảicókhảnăngpháttriểnnhữngcảmxúc, tháiđộ,hànhviứng xử củahọcsinh,đảm bảo cho họcsinhlàmchủđượcvàbiếtứng dụnghợplýnhữngtri thứcđó

chứcnăngdạyhọcvàgiáodục,độingũ giáo viêncó vịtrí, vaitròvôcùngquantrọng.ChủtịchHồChíMinhluônluôn

đánhgiácaovaitròcủađộingũgiáo viêntrongxãhội mới,coihọ làlớpngườivẻvangcủađấtnước

1.3 Cácnội dung phát triển đội ngũ giảngviên

Xuất phát từ quan niệm về nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lựcnói chung, nguông nhân lực giảng viên giảng dạy trong trường Đại học nóiriêng, nội dung cơ bản của phát triển đội ngũ giảng viên bao gồm 3 nội dung

chính sau: Phát triển đội ngũ giảng viên về số lượng, phát triển đội ngũ giảng viên về chất lượng và sự hợp lý hóa về cơ cấu bố trí sử dụng giảng viên.

1.3.1 Phát triển vềsốlượng giảngv i ê n

Sốlượngđộingũ giảngviênlàbiểuthị về mặt định lượng củađộingũnày,nóphảnánhquymôcủađộingũgiảngviêntươngxứngvớiquymôcủamỗinhàtrường.Số lượngđộingũgiảngviênphụ thuộcvàosựphânchiatổchứctrongnhàtrường

tỷlệgiatănggiảngviênhàngnămđơnthuần Vềmặtsốlượng,nguồn nhânlựcgiảngviênchịuảnh hưởngtrựctiếpvàomụctiêu,chínhsáchđàotạonguồnnhânlựcquốcgia,vũng lãnh thổvànhiệm vụđàotạogiaochotừngngành, từngcơsở

địnhcủaNhànước,nhưởcácphần trướcđãnêu

Tómlạiphát triểnvề sốlượngđộingũgiảngviênlàviệctăngvềmặts ố lượnggiảngviêngiảngdạy trêncởsởphát triểnvềquymôcủasựnghiệp giảngdạy.Pháttriểnsốlượnggiảngviên, khôngphảichỉlàtăngđơnthuầnvề sốlượngmàphảiphùhợptrêncơsởnhucầu các loại cơcấucủagiảng viênmànhàtrườngcần.

Để pháttriểnđộingũgiảngviên giảngdạy trongtrường Đạihọcngườitathườngsửdụngcácphươngphápsau:

a Kếhoạchhóađội ngũgiảngviên

Căn cứ vào kế hoạch phát triển tổng thể, để dự báo triển vọng theo kếhoạch 5 năm, 10 năm bao gồm dự báo ngăn hạn, trung hạn và dài hạn Dự báo

xu hướng diễn biến của nhân lực nhà trường về mặt số lượng, cơ cấu trình độ

cơ cấu giảng viên, cơ cấu nghiệp vụ sư phạm để xác định mục tiêu, nhu cầu

và lập kế hoạch phát triển

Đâylàquá trìnhđánhgiá, xác định nhu cầusốlượnggiảngviên trêncơsởquymôvàmụctiêuđàotạomànhàtrườngđãđềra,trêncơsởđó mà đềracác giảipháppháttriểnđộingũgiảngviênnhằm thựchiệnthànhcông mụctiêuđàotạocủanhàtrường

Kếhoạchđộingũgiảng viênphải đượcxâydựngdựatrên cơsởphântịchkhoahọc,cónhưvậykếhoạch mới thựchiệnđược

b Tuyểndụngđộingũgiảngviên

Đâyđượccoilàbướcquan trọng,quyếtđịnhchất lượngđội ngũgiảngviên.Nóicách khác, chất lượnggiảngviênphụthuộcrấtnhiềuvàoviệctuyểndụng Muốnthực hiệnđượcđiều này cầncăncứvàocácquytắcsau:

- Xuất pháttừyêucầucôngviệc màtuyểndụngphùhợp

- Đảmbảo tiêuchuẩn theochứcdanhcầntuyển

- Đảmbảotínhcông khai,dânchủ,bìnhđẳngvàkháchquan

1.3.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên

Chấtlượngcủađộingũgiảngviênlàmộttrong chínyếutố cơbảnquyếtđịnhchấtlượngđàotạo củanhàtrường.Lýluậnvàthựctiễnđãchỉrarằng:vớichấtlượngđộingũ khácnhau,cáccơsởgiáo dụckhác nhausẽcómộtchấtlượng giáodục khácnhau

Phát triển đội ngũ giảng viên là phạm trù đề cập đến những vấn đề cơbản, cốt yếu trong phẩm chất nghề nghiệp của đội ngũ những người làm nghềdạy học

Chấtlượngđộingũgiảng viênlàchỉ tiêutổnghợpphản ảnhmứcđộhộitụvềphẩmchất các chuẩnmựcđạođức,chính trị,chuyênmôn,nănglựcnhiềumặtcủa toànđộingũgiảng viêntrongnhàtrường

họcgiáodụcthìchấtlượngđộingũgiảngviênchủyếuphụthuộcvào tưchấtnghềnghiệpcủamỗingườithầy Tưchấtcủa ngườithầybao gồmcảvềphẩmchấtđạođức,trìnhđộchuyênmônvànăng lựcgiảngdạy

* Về phẩm chất

tạonênphẩmchấtcủađộingũgiảngviên,phẩm chấtđộingũgiảngviêntạonênlinhhồnvà sứcmạnhcủađộingũnày.Phẩmchấtđộingũgiảngviêntrước hếtđược biểuhiệnởphẩmchấtchínhtrị.Phẩm chấtchínhtrịlàyếutốrấtquantrọng giúpchongườigiảng viên có bảnlĩnhvữngvàngtrướcnhữngbiếnđộngcủa xãhội.Trêncơ sởđó thực hiện hoạtđộnggiáo dụctoàndiện,định hướng xâydựngnhâncáchchohọcsinh-sinhviêncóhiệuquả.ChủtịchHồChíMinhđãchỉrõ:“chínhtrịlàlinhhồn, chuyênmônlàcáixác,cóchuyênmônmàkhôngcóchínhtrị thìchỉlàcáixác khônghồn.Phảicóchínhtrịrồimớic ó chuyênmôn Nói tómlại,chính trịlàđức,chuyênmônlàtài,cótàimàkhôngcóđứclàhỏng”

Bêncạnhviệc nỗ lựcphấnđấunângcaotrìnhđộchuyênmôn,kỹnăngsưphạm,ngườigiảng

viêncầncóbảnlĩnhchínhtrịvữngvàng.Bản lĩnhchínhtrị vữngvàngsẽgiúpngườigiảngviên cóniềmtin vàotươnglaitươisángcủađấtnướcvà cókhả

trịnảysinhtronghoạtđộngđàotạo.Độingũgiảngviên

làmộttrongnhữngngườitrực tiếp xâydựngvàthực hiệnchiến lược pháttriển,thựchiệnmục tiêuvànhiệmvụchínhtrị củangành.Khôngthểcụthể

đườnglốigiáodụccủaĐảngvàđưa nghịquyếtvàocuộcsốngnếuđộingũ giảngviênkhôngcómộttrìnhđộ chính trịnhấtđịnh vàkhôngcập nhậtvớitìnhhình chínhtrịluônphát triểnsôiđộngvàdiễn biến phứctạp

Phẩm

chấtđạođứcmẫumựccũnglàmộttrongnhữngtiêuchuẩnhàngđầucủanhàgiáonóichungvàđộingũ giảngviênnói riêng.Cùngvớinăng lựcchuyênmôn,phẩmchấtđạođức đượccoilàyếutốtấtyếunềntảngcủanhàgiáo.Chủ tịch HồChíMinhđãtừng nói:“Ngườicách

mạng cóđạođức,khôngcóđạođứcthìdùtàigiỏiđếnmấy cũngkhônglãnhđạođượcnhândân”.Trongsựnghiệp“trồngngười” phẩmchấtđạođứcluôncó vịtrínềntảng.Nhàgiáo nói chungvàđộingũgiảngviênnóiriêngphảicóphẩmchấtđạođứctrongsáng, phải“chícông,vôtư, cần, kiệm,liêm, chính”đểtrởthànhtấmgươngchothếhệ trẻnoitheo,đểgiáodụcđạođứcvàxây dựngnhâncáchcho thếhệtrẻ.

* Về trình độ

Trìnhđộchuyênmônlànhững công việcđòi hỏi ngườithựchiêncông việc

đó phảilànhữngngườicó kỹnănglàmviệc đặcthù, chuyên nghiệp,đãđượcđàotạo nhằm đápứngđược việcthựchiện cáccông việcđó.Laođộng thựchiện

tạo,vàđượcgọilàlaođộnglànhnghề,haylaođộng

độngtrongmôitrườnglàmviệcchuyênnghiệpphùhợpchuyênmôn(thực hiệncáccôngviệc đúngchuyên môn)gọilànghề nghiệp.Cáchoạt động chuyênnghiệpcủalaođộng chuyên nghiệp(tứclaođộnglànhnghề) gọilàhoạt độngnghềnghiệp

Trìnhđôchuyênmôncủađộingũgiảngviênđượcyêu

cầucaohơnsovớilựclượnglaođộngkhácvìtính đặc thù củangành.Ngườigiảngviênphảilàngườithựcsựcótrìnhđộchuyênmôngiỏithì

mớicóthểcókhảnăng truyềnđạtnhữngkiến thứccủamìnhchongườihọccóthểhiểuvànắmbắtnhưngthôngtinquan trọngcầntruyềnđạt

Trìnhđộcủađộingũ giảngviênlàyếutốphảnánhkhảnăngtrítuệcủađộingũnày, làđiềukiệncầnthiếtđểchohọthực hiệnhoạtđộnggiảngdạyvànghiên

cứukhoahọc.Trìnhđộcủađộingũgiảngviêntrướchếtđượcthểhiệnởtrìnhđộđượcđàotạovềchuyênmôn,nghiệpvụ

Trìnhđộ củađộingũgiảngviêncònđượcthểhiệnởkhả năngtiếpcậnvàcậpnhật củađộingũnàyvớinhữngthành tựumớicủathếgiới,

nhữngtrithứckhoa học hiệnđại, nhữngđổimớitronggiáodụcvàđào tạođểvậndụngtrựctiếpvàohoạtđộnggiảngdạyvànghiên cứukhoa họccủamình.Mặtkhác,trong xuthếpháttriểncủaxãhội hiệnđại,ngoại ngữvàtinhọccũnglànhữngcôngcụrấtquantrọng giúpngườigiảngviêntiếpcậnvớitrithứckhoahọctiêntiếncủathếgiới,tăngcường

hợptácvàgiaolưuquốctếđể nâng caotrìnhđộ,năng lực giảngdạyvànghiêncứukhoahọc Hiệnnay,trìnhđộvềngoạingữtinhọccủađộingũgiảngviênđãvàđang đượcnângcao,tuynhiênvẫn cònnhiềuhạnchếvàbấtcập

* Về năng lực

Nănglực là khảnăng, điều kiệnchủ quan haytựnhiênsẵn cóđểthựchiệnmộthoạtđộngnàođó,hoặclàphẩmchấttâmlý,sinhlýtạochoconngườikhảnăng hoàn thànhmộthoạt độngnàođó

Đốivớiđộingũgiảngviên,nănglựcđược hiểulàtrêncơsở hệthống

trangbị,họphảihìnhthànhvànắmvữnghệthốngcáckỹnăng đểtiếnhànhhoạtđộngsưphạmcóhiệu quả Kỹ năngcủa người giảngviênđượchiểu “là khả

độngsưphạm”vàbiếnnóthànhkỹxảo.Kỹ xảolà kỹnăngđạttớimức thuầnthục”

cơbản,đặctrưngcủangườigiảng viên.Vìvậy,nóiđếnnănglực củađộingũgiảngviên,cầnphảixemxéttrênhaigóc độchủ yếulànănglựcgiảngdạyvànănglựcnghiên cứukhoahọc

Nănglựcgiảngdạycủangười giảng viênlàkhảnăngđáp ứngyêucầuhọctập,nângcaotrìnhđộhọcvấncủađốitượng;làkhảnăng đápứngsựtăngquy mô đàotạo;làkhả

năngtruyềnthụtrithứcmớichosinhviên.Điềuđóphụthuộcrấtlớnởtrìnhđộ,kỹnăn

giảngviên;điềukiệnv à thiếtbịdạyhọcchủyếulàđượcthểhiệnở chấtlượngsảnphẩm

dohọtạora, đóchínhlàchấtlượngvàhiệuquảđàotạo Nănglựcgiảngdạy của

Côngtácnghiêncứu

khoahọctrongTrườngkhôngchỉtạođiềukiệnđểnângcaotrìnhđộchuyênmôn,nănglực giảngdạy,chấtlượngbàigiảng và rènluyệnnăng lựcxửlýtìnhhuốngchongườigiảng viên trước nhữngvấnđềbứcxúccủa thực tiễn

họcvàcôngnghệquốcgia.Việcnghiêncứukhoahọc củađộigiảng viên nhằmđáp ứng yêucầucủasựnghiệp công nghiệp hoá,hiệnđạihoá đấtnước

Đạihọc,Caođẳngchủyếulànghiêncứucơbản, nghiên cứu triểnkhai.Vìvậy,người giảngviênphảic ó trình độ caovànăng lựctốtmớicóthểgiảiquyếtđượccác vấnđềđặtra.Việcđánhgiáchất lượngvànăng lựcnghiêncứukhoahọc củagiảngviênkhôngchỉ căncứvàosốlượngcáccôngtrìnhkhoa học màchủyếucăncứvàogiátrịvàhiệu quả củacáccông trìnhđó

Như vậy để phát triển được đội ngũ giảng viên về mặt chất lượng thì cầnphải có những phương thức sau đây:

a.Đàotạobồidưỡngđộingũgiảngviên

Theotác giả Mạc VănTrangtrongbài giảngQuảnlýnhânsựđã phânbiệtkháiniệm đàotạo,đàotạolại,bồidưỡngđộingũgiảngviên

Bảng 1.1: Phân biệt khái niệm các thuật ngữ

Nội dung Bắt đầu học cái

mới

Tiếp tục cái cũ nâng cao lên

Chuyên môn mới, lĩnhvực mới ở góc độ cao

hơn

Mục đích

Có một nghề chuyên môn

Tiếp tục côngviệc, nghề củamình tốt hơn

Nâng cao trình độ hoặcchuyển nghề, chuyển chế

Đào tạo:

Đào tạoởđâyđượcxácđịnhlàđàotạomới,làquátrìnhhìnhthànhkiếnthức,tháiđộ,kỹ năngchuyên môn,nghềnghiệp được huấn

chuẩnmựcnhấtđịnh(chuẩn mựcquốcgiahoặcquốctế), đểngười họcsau thờigiankhóahọc đàotạotheo cấphọc,c ó đượctrìnhđộchuyên môn,nănglựcvàkiếnthứcđápứngđượcyêu cầucôngviệcđượcgiao

Nhưvậyđàotạotheonghĩa trên cầnphải lượngthờigiantheoquyđịnhvàkinh phíđầutưthíchhợp;do đóđòihỏiphảixâydựngkếhoạch,tiêuchuẩnđặtramang tính lâudài,nhấtlàchínhsáchđàotạomớicủaĐảngvàNhànước,Trungươngvàđịaphươngtrongthời điểmhiệnnay,muốnnhanhchóngc ó nguồnnhânlựcđàotạochínhquytrìnhđộcao

trongvàngoàinước,bằng kinhphí ngânsáchNhànước, kinhphí tài trợkýkết giữacác quốcgiavàkinhphítựtúccủacánhân,giađình.

Đào tạo lại:

nhấtđịnh,nayvìmộtlýdonàođólạithamgiaquátrìnhđàotạomớiđể đạt trìnhđộkhác,nghề khác, hoặc đào tạolạitrêncơsởtrìnhđộđãcóđượcnângcao,hoànchỉnhđápứng tiêuchuẩnquyđịnh trongtừnggiaiđoạnphát triểnngànhnghề,nhànước yêucầu

chất.TheotácgiảMạcVănTrang: Bồidưỡnglàlàmnângcaotrìnhđộhiệncóvềkiếnthức,kỹnăng,kinhnghiệmđể làm tốthơnviệcđanglàm

TheoUNESCO:Bồidưỡngcóýnghĩanângcaonghềnghiệp.Quá

tổchứccónhucầunângcaokiếnthứchoặckỹnăng

chuyênmônnghiệpvụcủabảnthânnhằm đáp ứng nhucầulaođộngnghềnghiệp.Nhưvậy,bồidưỡnglànhằmgiúpconngườilaođộngđãcómộttrình độnhấtđịnh,đãđượcđào tạo trướcđây,naydo yêu cầumới,hoặc chương trìnhđàotạo trướcđâycầnphảibổsungnhững phầnnàochưađào tạotrongchươngtrìnhcũ,hoặcđãlạchậu cần cập nhậtkiếnthức kịpthời,phùhợpvớikhoahọc,trithứcmới

đượchiệuquảcôngviệcmộtcáchtốt

nhất.Tronggiaiđoạnhiệnnay,độingũgiảngviêncần cậpnhậtkiếnthứcmớinhằmđápứng yêu cầu giảngdạy,nghiêncứukhoahọc,chonênviệclựachọn đưagiảngviênđibồidưỡng ngắnhạntheochuyênđềlàviệclàmthườngxuyênhàngnămcủa

cáctrường.Đốivớilựclượnggiảngviêntrẻcầnphảicókếhoạchbồidưỡngdàihạn(đâylàhìnhthứcđàotạo

lại), để tiếp tục củng cố và nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn, công tác lâu dài.

Đâylàphươngthức có vai trò tíchcựcvà quantrọng trongpháttriểnđộingũgiảngviêngiảngdạyvềmặtsốlượng, chất lượng, nhấtlàtrongđiềukiệnhiệnnaykhikhoa

họccôngnghệpháttriểnnhưvũbão,tiếntrìnhđổimớihộinhậpđòi hỏichấtlượngnguồn nhânlựcphải ngàycàngcaomớicóthểđápứngđược

1.3.3 Hợp lý hóa về cơ cấu đội ngũ giảng viên

ĐạitừđiểnTiếng Việt,“cơcấulàcáchtổchứccácthành phầnnhằmthựchiệncácchứcnăngcủachỉnhthể”.Nhưvậy,cóthểhiểucơcấuđộingũgiảngviênlàmộtthểthốngnhất hoànchỉnh, baogồm:

sốngườicótrìnhđộchuyênmônvềmộtloạingànhnghề nhấtđịnh,đượctuyểndụnghayđưađi đào tạo để bốtrí làmgiảngviêngiảngdạyđúng chuyênmônđó.Đảmbảotỷ lệgiảng viênhợplýgiữa cácđơnvịtrongnhàtrường phùhợpvớiquymôvànhiệm vụ đào tạo của từngchuyênngành đàotạo

- Cơ cấuvềtrìnhđộđàotạo:Là sốngườicócótrìnhđộ đàotạonhấtđịnhnhư:Cửnhân,Thạc

sỹ,Tiếnsỹ vềmộtloạichuyênmôncầntuyểnhayđưađiđàotạođể làm giảngviêngiảngdạymôn họchayngànhhọcnàođóđể đảm bảo chấtlượngvàsốlượnggiảng viêngiảng dạy theođúngmụctiêuđàotạocủa nhàtrường

- Cơcấuthâm niên:Làthâmniên kinh nghiệmcầncó củangườigiảng viêncầntuyểnđểbốtrígiáoviênnhằm đảm bảotỷ lệgiảng viên cókinhnghiệmcủanhàtrườngthựchiệnnhiệmvụđàotạo.Trongcơcấuvềthâmniênkhipháitriểncònphảitínhđếnthâmniêncôngtác,thâmniênnghềnghiệp

hoặckếthợpcảhai

- Cơcầuvề độtuổi:Là sựphânchiađộingũ giảngviêncủađơnvịtheotừngđộ

triểnđộingũgiảngviênngườitaquantâmđếncơcấu này nhằm đảm bảolựclượngkếcậnhoặc quyhoạchbốtrí sửdụng.Đảm bảosựcân đốigiữacácthếhệtrongnhàtrường,tránhtình trạng“lão hoá” trongđộingũgiảngviên, tránhsựhụthẫngvềđộingũgiảng viên trẻkếcận, cầncóthờigian nhất địnhđểthựchiệnchuyểngiao giữa các thếhệgiảngviên

sựphânchađộingũgiảngviênrathànhs ố lượnggiảng viên namvàsốlượnggiảngviênnữnhằmđảmbảosựhài hòa và bố trísửdụnghợplýđộingũgiảngviên.Đảm bảotỷlệthích hợpgiữagiảngviênnamvàgiảngviên nữtrong

củanhàtrường.Duytrìsựcânđốivề tỷ lệgiảng xãhộinhư: Đảngcộng sảnViệtNam,Đoànthanh niêncộngsảnHồChíMinh,Côngđoàn…giữacácphòng, khoa,bộmôntrongnhàtrường

viêntrongcáctổchứcchínhtrị-Đểpháthuycóhiệuquảnănglựccủađộingũ giảngviên,cầnphảitiếptục bổsung, sửađổivàthựchiệnchínhsách ưuđãiđốivớigiảngviên,khuyến khíchgiảng viênnâng cao trìnhđộchuyênmônnghiệpvụvàđẩymạnhsựgắnkếtchặtchẽgiảngdạyvớinghiêncứukhoa họcchuyển giaocôngnghệ;đổimới

độchuyênmôncủacánhânmỗigiảngviên trongcôngtácgiảngdạy,nghiên cứukhoa học, quảnlý đàotạo nhàtrường Nângcaoquyềnvàtráchnhiệmcủađộingũgiảng viên,tạomôitrường thuậnlợivà sựbình đẳnggiữacácloạihình cơsởgiáodục nghiên cứukhoahọc, quảnlýđàotạonhàtrường.Nângcaoquyềnvàtráchnhiệmcủađộingũgiảngviên,tạomôitrườngthuậnlợivàsựbìnhđẳnggiữacácloại hình cơsởgiáodụcvàđàotạo

Sửdụngđội ngũgiảng viênlànhằm thựchiệnmụcđích, đàotạo.Độingũ giảng viên làmộtbộphậncủađộingũcôngchức làmviệctronglĩnhvực giáo dụcvàđàotạo củađất nước.Việc sửdụng cán bộcôngchứcnóichungvà

mụctiêugiáodục-sửdụngđộingũgiảngviênnóiriêngbaogồmnhiềucôngviệckhác nhaunhư:bốtrí,phâncôngcôngtác,chuyển ngạch, nâng ngạch,điềuđộng,bổnhiệm,miễnnhiệm,luânchuyển,biệtphái.

cơquansửdụnggiảngviênchịutráchnhiệm bốtrí,phâncônggiaonhiệm vụchocông chức,đảm bảo các điềukiệncầnthiếtđểcôngchứcthihànhnhiệmvụ,thựchiệncácchếđộ,chính sáchđốivớitừng giảng viêntrongđơnvị

Khi thực hiệnviệcbốtríphâncôngcôngtác chogiảngviênphảiđảmbảophùhợpgiữanhiệm vụđượcgiaovớingạch giảngviênđượcbổnhiệm

Người giảng viên phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi hànhnhiệm vụ giảng dạy của mình; giảng viên giữ chức vụ lãnh đạo còn phải chịutrách nhiệm về việc thi hành nhiệm vụ, công vụ của giảng viên thuộc quyềnquản lý theo quy định của pháp luật

Trongquátrìnhsửdụnggiảngviên,nhàtrườngcóthểđiềuđộng,luânchuyển,biệtphái nhưng phảixuấtpháttừyêu cầu,nhiệmvụthực tếvàphảiphùhợpvớitrìnhđộchuyênmônnghiệpvụ,năng lực củacông chức;phảiđảmbảođầyđủmọichế độ ưu đãi,chínhsáchkhuyếnkhíchcủa nhànướcnếucó

Tiếnhànhđiềuchỉnh,sắpxếp,luân chuyển cánbộ,kếthợp vớibổsungđộingũgiảng viêntừcácnguồnkhácnhau.Trongđó,nguồnbổsungchínhlàsốsinh viêntốtnghiệploại giỏi vàcánbộởcácđơnvịquảnl ý sinh viên,luônhoànthành tốt nhiệmvụ,cónăngkhiếusưphạm Ngoài

ra,còn chú trọngtuyểndụngnhững sinh viêntốtnghiệp các trườngĐạihọc có uytín khác, có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất, năng lực, trìnhđộvà sứckhỏe…đểbồidưỡng, đào tạo trở thành giảngviên.

Đánhgiátronggiáo dục vềcơbảnlàmộthoạt động mang tínhxãhội,cótầmquan trọng hangđầuđốivớivấnđềchất lượng.Nhiều nghiêncứu đã

xuyêncótácđộngtíchcựctớiviệcnângcaokhôngngừngchấtlượngcủaquátrìnhdạyvàhọc.Dochấtlượnglàtráchnhiệmcủatấtcảmọingười,đặcbiệtlànhững

độnggiảngdạy,giảngviêntrởthànhnhữngngườiđóng vaitrò chủchốttrongviệcđánhgiácôngviệccủachínhhọ.Vấnđềlàlàm saocho giảngviênthamgiavào việcđánhgiámộtcáchhợplývà có hiệuquả,trongđóhọvừalàngười được đánhgiávừalàngườihỗtrợchoviệc đánhgiá

1.4 Các nhântốảnh hưởng đếnpháttriểnđộingũ giảngv i ê n

1.4.1 Nhântốbênngoài

1.4.1.1 Chủ trươngpháttriển giáodụcvà đào tạoQuốcgia

TạiĐạihộiX,Đảngchủtrương: Đổimớitoàn diệngiáodụcvàđàotạo,pháttriểnnguồnnhânlựcchấtlượngcao.Có những điểm cần chúý:

mở Đổimớimạnh mẽ giáo dục mầm nonvàgiáodụcphổthông Khẩn trươngđiều chỉnh,khắc phục tìnhtrạngquátảivàthựchiệnnghiêmtúcchương trìnhgiáodục và sách giáo khoaphổthôngbảođảm tínhkhoahọc,cơbản,phùhợptâmlýlứa tuổivàđiềukiệncụthể củaViệtNam.Kếthợpviệctổchứcphânbanvớitựchọnởtrunghọcphổthông trên cơsởlàm tốtcôngtáchướngnghiệpvàphân luồngtừtrunghọccơsở.Bảo đảmđúngtiếnđộvàchấtlượngphổcậpgiáodục.

- Phát triển mạnhhệthốnggiáo dụcnghề nghiệp, tăngnhanhquy mô đàotạo caođẳngnghề,trungcấp nghềchocáckhucông nghiệp,cácvùngkinhtếđộnglựcvàchoviệcxuấtkhẩulaođộng.Mở rộngmạnglướicơsởdạynghề, pháttriển trungtâmdạynghề quận, huyện.Tạochuyểnbiếncănbảnvềchấtlượngdạynghề, tiếpcậnvớitrìnhđộtiên tiến củakhuvựcvàthếgiới.Đẩymạnhxãhộihoá, khuyếnkhíchpháttriểncáchìnhthứcdạynghềđadạng,linhhoạt:dạynghềngoài công lập,tạidoanhnghiệp,tạilàngnghề ;tạođiềukiệnthuận lợicho ngườilaođộnghọcnghề,lậpnghiệp.Tổchứcdạy nghề,chuyểngiaokỹthuật,côngnghệ sảnxuấtphùhợpchonông dân, đồngbào dân tộc thiểusố

- Đổimớihệthốnggiáodụcđạihọcvàsauđạihọc, gắn đàotạovớisửdụng,trực tiếp phục vụchuyểnđổicơcấulaođộng,

cao,nhấtlàchuyêngiađầungành.Chútrọngpháthiện,bồi dưỡng, trọngdụngnhântài;nhanh chóngxâydựngcơcấunguồnnhânlựchợplý vềngành nghề,trình

độ đào tạo, dân tộc,vùng miền ;cócơ chếvàchínhsách gắn kếtcóhiệu

khoahọcvàcôngnghệvàosảnxuấtkinhdoanh.Xâydựngmộtsốtrườngđạihọctrọngđiểmđạttrình độkhuvực vàquốctế