Mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế ở nước ta hiện nay theo tư tưởng HCM

ể phát triển, các quốc gia, dân tộc trên thế giới thay đổi tư duy đối ngoại, thực hiện đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; mở rộng và tăng cường liên kết, hợp tác với các nước tr

MỤC LỤC

MỞ ẦU 5

1 ính cấp thiết của đề tài 5

2 ình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 7

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 10

4 ối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 10

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 11

6 Ý nghĩa và những đóng góp về mặt khoa học của đề tài 12

7 Kết cấu của đề tài 12 ƯƠN 1: Ư ƯỞNG HỒ Í M N Ề MỞ R NG HỢP Á N Ế QUỐC TẾ Error! Bookmark not defined 1.1 Quá trình xác lập quan điểm và mục tiêu của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế Error! Bookmark not defined

1.1.1 Quá trình xác lập quan điểm về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế Error!

Bookmark not defined

1.1.2 Mục tiêu của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tếError! Bookmark not

defined

1.2 Nội dung cơ bản của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế trong xây dựng và phát triển kinh tế iệt Nam theo tư tưởng ồ hí Minh Error! Bookmark not defined

1.2.1 Mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế là phá bỏ thế biệt lập, xây dựng một nền kinh tế mở Error! Bookmark not defined 1.2.2 Đối tượng của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế là tất cả các nước không phân biệt chế độ chính trị - xã hội Error! Bookmark not defined

1.3 Nguyên tắc cơ bản của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tếError! Bookmark not

defined

1.3.1 Mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế trên cơ sở đặt lợi ích chính đáng của dân tộc lên hàng đầu Error! Bookmark not defined 1.3.2 Mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, cùng chung sống hòa bình, hữu nghị giữa các dân tộc Error!

Bookmark not defined

1.3.3 Xử lý mềm dẻo, linh hoạt trong quan hệ hợp tác với các nước cường quốc lớn Error! Bookmark not defined 1.4 Giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế Error!

Bookmark not defined

ƯƠN 2: ẢNG C NG SẢN VIỆT NAM VẬN DỤN P Á R ỂN

Ư ƯỞNG HỒ Í M N Ề MỞ R NG HỢP Á N Ế QUỐC TẾ TRONG THỜI KỲ ỔI MỚ Ấ NƯỚC …… Error! Bookmark not defined 2.1 ác động của bối cảnh quốc tế và trong nước đến quá trình mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế ở nước ta Error! Bookmark not defined

2.1.1 Bối cảnh quốc tế Error! Bookmark not defined 2.1.2 Bối cảnh trong nước .Error! Bookmark not defined

2.2 Quá trình ảng ộng sản iệt Nam vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng ồ hí Minh về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế trong thời kỳ đổi mới đất nước Error! Bookmark not defined

2.2.1 Giai đoạn 1986 - 1995 Error! Bookmark not defined 2.2.2 Giai đoạn 1996 đến nay Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế ở nước ta hiện nay Error!

Bookmark not defined

2.3.1 Một số thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined 2.3.2 Những hạn chế, tồn tại Error! Bookmark not defined

2.4 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế theo tư tưởng Hồ hí Minh Error! Bookmark not defined

2.4.1 Tiếp tục đẩy mạnh xây d ựng nền kinh tế độc lập tự chủError! Bookmark

not defined

2.4.2 Không ngừng chủ động, tích cực mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế với các nước, tổ chức kinh tế trên thế giới trên cơ sở đảm bảo lợi ích chính đáng của dân tộc Error! Bookmark not defined 2.4.3 Ưu tiên đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng được yêu cầu phát triển chung của nền kinh tế nói và mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế

Error! Bookmark not defined

2.4.4 Tiếp tục phát huy lợi thế so sánh trong hợp tác kinh tế quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế; đẩy mạnh xuất khẩu; thu hút vốn đầu tư nước ngoài và nhanh chóng hình thành đồng bộ hệ thống huy động vốn từ trong nước Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC L ỆU THAM KHẢO 13

DANH MỤ Á Ừ VIẾT TẮT

ADB The Asian Development Bank

gân hàng phát triển châu Á

APEC Asia - Pacific Economic Cooperation

Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương ASEAN Association of Southeast Asian Nations

iệp hội các quốc gia ông am Á

AEC ASEAN Economic Community

ộng đồng kinh tế SE

CNXH Chủ nghĩa xã hội

EU European Union

iên minh châu Âu

FDI Foreign Direct Investment

ầu tư trực tiếp nước ngoài

NAFTA North America Free Trade Agreement

iệp định thương mại tự do Bắc ỹ

ODA Official Development Assistance

ỗ trợ phát triển chính thức

UNDP United Nations Development Programme hương trình phát triển iên ợp Quốc

X Xã hội chủ nghĩa

WTO World Trade Organization

Tổ chức thương mại thế giới

MỞ ẦU

1 ính cấp thiết của đề tài

ở rộng hợp tác kinh tế quốc tế là một trong những nhân tố quan trọng quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc Thông qua mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế, các quốc gia phát huy được tiềm năng, tiềm lực của bản thân quốc gia đó ồng thời, mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế giúp các quốc gia tận dụng được thế mạnh, lợi thế của các quốc gia khác phục vụ cho sự phát triển đất nước mình Vì vậy, có thể khẳng định rằng

sự phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc phụ thuộc vào mức độ, phạm vi mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế với các quốc gia, dân tộc khác trên thế giới

hủ tịch ồ hí inh lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt am, là kiến trúc sư của cách mạng Việt am, gười đã nhìn thấy tầm quan trọng của hợp tác quốc tế đặc biệt là mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế trong sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng, kiến thiết, phát triển đất nước iều đó được thể hiện trong các tuyên bố, phát biểu, bài viết, trong hoạt động quốc tế của gười và trong suốt quá trình gười lãnh đạo cách mạng Việt am iện nay, tư tưởng ồ hí inh về mở rộng hợp tác kinh

tế quốc tế là kim chỉ nam, là cơ sở định hướng cho mọi chủ trương, đường lối và chính sách hợp tác kinh tế quốc tế của ảng, hà nước ta, tạo nên một sức mạnh tổng hợp giúp đất nước đạt được nhiều thành tựu sau 30 năm đổi mới, là nhân tố quan trọng quyết định sự phát triển của dân tộc ta trong tương lai

iện nay, trên thế giới, hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn Toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế tiếp tục được đẩy nhanh và diễn ra ngày càng sâu rộng trên quy

mô toàn cầu Từ đó, tạo ra việc chạy đua phát triển kinh tế giữa các quốc gia ể phát triển, các quốc gia, dân tộc trên thế giới thay đổi tư duy đối ngoại, thực hiện đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; mở rộng và tăng cường liên kết, hợp tác với các nước trên thế giới để tranh thủ vốn, kỹ thuật, công nghệ, mở rộng thị trường, học tập kinh nghiệm tổ chức, quản lý sản xuất kinh doanh ặt khác, xu thế toàn cầu hóa làm

tăng tính tùy thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia, đặc biệt là về kinh tế, tạo nên sự thống nhất

và cạnh tranh giữa các nền kinh tế ở cả ba cấp độ sản phẩm, doanh nghiệp, quốc gia

Ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương nói chung và ông am Á nói riêng xu thế hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế chủ đạo Quan hệ nhiều mặt giữa các nước

tiếp tục phát triển và đi vào chiều sâu, đặc biệt là việc hình thành Hiệp định đối tác

kinh tế xuyên Thái Bình Dương TPP, Cộng đồng kinh tế ASEAN đã đưa khu vực châu

Á - Thái Bình Dương và ông am Á bước lên một nấc thang mới của sự phát triển thịnh vượng chung Tuy nhiên, tại đây vẫn còn tiềm ẩn những nhân tố mất ổn định như tranh chấp tài nguyên thiên nhiên, sự mất ổn định về kinh tế và chính trị ở một số nước trong khu vực ặc biệt là tranh chấp lãnh thổ, tiêu biểu là vấn đề biển ông gây chia

rẽ lớn giữa các quốc gia trong khu vực ông am Á

Tình hình thế giới và khu vực đã tác động trực tiếp đến nước ta, tạo ra những cơ hội phát triển, nhưng đặt ra rất nhiều khó khăn, thách thức đối với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội của dân tộc ta Thực tiễn, sau 30 năm đổi mới, nước ta đã thu được nhiều thành tựu quan trọng, trong đó mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế ngày càng rộng mở và

đi vào chiều sâu khi Việt am là thành viên của WTO, TPP, E ,v.v Tuy nhiên, đất nước cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức mới do diễn biến phức tạp của tình hình quốc tế và khu vực đem lại, đặc biệt là mặt trái của toàn cầu hóa hu cầu bức thiết hiện nay là trong quá trình mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế, làm sao chúng ta

có thể tận dụng tối đa ngoại lực, cùng với nội lực tạo nên sức mạnh tổng hợp để xây dựng, phát triển đất nước và hạn chế được những tác động tiêu cực, mặt trái của mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế, để chúng ta không “hòa tan” trong dòng chảy của thời đại Trong bối cảnh đó, việc vận dụng tư tưởng ồ hí inh về mở rộng hợp tác kinh tế

chọn đề tài: “Mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế ở nước ta hiện nay theo tư tưởng ồ

hí Minh”

2 ình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Những công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại, kinh tế, hợp tác kinh tế quốc tế

2.1.1 Một số công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại

ghiên cứu tư tưởng ồ hí inh về đối ngoại tiêu biểu có một số công trình đã

xuất bản thành sách như: Tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại một số nội dung cơ bản của ỗ ức inh; Tư tưởng Hồ Chí Minh về đối ngoại và sự vận dụng của Đảng trong

thời kỳ đổi mới, TS inh Xuân ý; Chủ tịch Hồ Chí Minh dấu ấn trí tuệ trên mặt trận đối ngoại, guyễn Phúc uân; Chủ tịch Hồ Chí Minh trí tuệ lớn của nền ngoại giao Việt Nam hiện đại, guyễn Phúc uân; Tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh của guyễn

Dy iên; Hoạt động ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1954 đến 1969, TS Trần inh Trưởng; Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác ngoại giao, Vũ Khoan ( hủ biên); Hồ Chí Minh nhà tư tưởng lỗi lạc, S Song Thành,v.v

hìn chung, các công trình nói trên đã đề cập khá toàn diện những giá trị và quan điểm cơ bản của hủ tịch ồ hí inh về đối ngoại, đặc biệt là tư tưởng của gười về ngoại giao Tuy nhiên, vấn đề tư tưởng ồ hí inh về hợp tác quốc tế nói chung và

mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế nói riêng được đề cập ở mức độ nhất định, chưa công trình nào đề cập một cách hệ thống về vấn đề này

2.1.2 Một số công trình nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, hợp tác kinh tế quốc tế

Nghiên cứu tư tưởng ồ hí inh về kinh tế tiêu biểu có một số công trình đã xuất

bản thành sách như: Bước đầu tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, TS Phạm gọc nh (chủ biên); Hồ Chí Minh tư duy kinh tế, ao gọc Thắng; Tư tưởng Hồ Chí

Minh về kinh tế, TS gô Văn ương; Tư tưởng Kinh tế Hồ Chí Minh với việc xây dựng nền kinh tế định hướng XHCN ở Việt Nam, P S.TS guyễn uy Oánh,v.v

Bên cạnh đó, một số bài nghiên cứu tư tưởng ồ hí inh về kinh tế và hợp tác quốc

tế đăng trên các tạp chí chuyên ngành tiêu biểu có: Tư tưởng kinh tế ồ hí inh với

công cuộc đổi mới của tác giả ý oàng ai, đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, số

324, tháng 5 - 2005; Tư tưởng ồ hí inh về hợp tác kinh tế quốc tế của tác giả ê

Văn Tuyên, đăng trên Tạp chí Phát triển nhân lực, số 4(30) - 2012,v.v

Các công trình nghiên cứu trên, đều đề cập tới những nội dung cốt lõi của tư tưởng

ồ hí inh về kinh tế như: mục tiêu của nền kinh tế, cơ cấu kinh tế nhiều thành phần, quản lý kinh tế, công nghiệp hóa, hợp tác kinh tế quốc tế,v.v Trong đó, có một

số công trình đã đề cập tới tư tưởng ồ hí inh về mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế

tiêu biểu như: Cuốn sách Bước đầu tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế của TS

Phạm gọc nh (chủ biên) Tác giả đã làm sáng tỏ những quan điểm của ồ hí inh

về hợp tác quốc tế như: Quá trình hủ tịch ồ hí inh xác lập quan điểm về độc lập

tự chủ, tự lực tự cường kết hợp với mở rộng hợp tác quốc tế trong xây dựng và phát triển kinh tế; ợp tác quốc tế trong xây dựng và phát triển kinh tế trước hết phải tuân thủ nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền dân tộc, không can thiệp vào công việc nội

bộ của nhau, bình đẳng cùng có lợi; Tự lực tự cường là điều kiện để mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế trong xây dựng và phát triển kinh tế ặc biệt tác giả đã luận giải sâu sắc quan điểm của ồ hí inh về đối tác trong mở rộng hợp tác quốc tế

Trong cuốn Tư tưởng Kinh tế Hồ Chí Minh với việc xây dựng nền kinh tế định hướng

XHCN ở Việt Nam của P S.TS guyễn uy Oánh, tác giả đã đề cập đến tư tưởng ồ

hí inh về kinh tế đối ngoại Tác giả đã chỉ ra rằng ồ hí inh là người sớm có tầm nhìn chiến lược về xây dựng nền kinh tế mở và mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế là

để thu hút ngoại lực để phát huy nội lực trong nước Trong cuốn Hồ Chí Minh tư duy

quan điểm của ồ hí inh về hợp tác kinh tế quốc tế như: Phá bỏ thế biệt lập, mở rộng hợp tác kinh tế với các nước để phát triển đất nước; ợp tác đa phương sẵn sàng làm bạn với các nước; iữ vững độc lập chủ quyền, hợp tác bình đẳng, cùng có lợi là nguyên tắc cao nhất trong quan hệ kinh tế đối ngoại

Tư tưởng kinh tế ồ hí inh với công cuộc đổi mới của tác giả ý oàng ai,

đăng trên Tạp chí Nghiên cứu Kinh tế, số 324, tháng 5 - 2005 Tác giả đã phân tích sâu

sắc hệ thống các quan điểm của ồ hí inh về kinh tế như: tư tưởng đại đoàn kết thể hiện ở việc “nhường cơm sẻ áo”; tự lực cánh sinh; tư tưởng đối xử bình đẳng với các thành phần kinh tế khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển; tư tưởng khuyến khích các nhà tư bản nước ngoài kinh doanh; tư tưởng chú trọng phát triển tri thức để phục vụ phát triển kinh tế

2.2 Những công trình nghiên cứu đến quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh

về hợp tác kinh tế quốc tế

Công trình nghiên cứu đến quá trình vận dụng tư tưởng ồ hí inh về hợp tác kinh

tế tiêu biểu có một số công trình sau:

Công trình nghiên cứu đã xuất bản thành sách: Tư tưởng Hồ Chí Minh về hợp tác

quốc tế và vận dụng trong công cuộc đổi mới ở nước ta hiện nay của TS ặng Văn

Thái (chủ biên) Tác giả đã trình bày một cách hệ thống và làm sáng tỏ tư tưởng ồ

hí inh về hợp tác quốc tế, trong đó có những nội dung như: vai trò của hợp tác quốc tế; nguyên tắc và phương pháp hợp tác quốc tế; xác định đối tác trong hợp tác quốc tế;

tư tưởng về một số lĩnh vực hợp tác quốc tế như: kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật Trong đó, tác giả đã phân tích rất sâu sắc tư tưởng ồ hí inh về hợp tác quốc tế trên lĩnh vực kinh tế khi khẳng định một số nội dung sau: nhu cầu khách quan mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế; nội dung cơ bản của tư tưởng ồ hí inh về hợp tác kinh tế quốc

tế trong xây dựng và phát triển kinh tế Việt am

ông trình nghiên cứu đăng trên tạp chí chuyên ngành: Vận dụng và phát triển tư tưởng ồ hí inh trong hoạt động kinh tế đối ngoại, tác giả ặng gọc ợi -