+Nêu được các lợi ích của việc sử dụng tiết kiệm điện năng.. + P3 : Thu thập những kiến thức bài học tìm thêm những lợi ích của việc tiết kiệm điện năng trả lời câu hỏi C7 + P5, P7 : Vận
Trang 1BÀI DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
PHIẾU MÔ TẢ DỰ ÁN DẠY HỌC
PHỤ LỤC III
I TÊN DỰ ÁN DẠY HỌC:
Tích hợp giáo dục an toàn và tiết kiệm điện năng trong dạy học môn Vật lí 9
II MỤC TIÊU DẠY HỌC:
1 Kiến thức:
- Môn Vật lý
+Nêu được các quy tắc án toàn khi sử dụng điện
+Giải thích được các cơ sở vật lý của một số quy tắc an toàn điện
+Nêu được các lợi ích của việc sử dụng tiết kiệm điện năng
+Nêu được các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện
- Môn Sinh học :
+ Lớp 9: Nêu được vai trò của con người trong việc bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên như : Sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên lưu ý là nguồn không tái sinh như thanh đá, dầu lửa…, phục hồi và trồng rừng mới, kiểm tra các nguồn chất thảy gây ô nhiểm…
+ Lớp 6: Chương IX Vai trò của thực vật: Điều hòa khí hậu, bảo vệ đất và nguồn nước, nguồn tài nguyên quý, …
- Môn Địa lý 9
+Nêu được tài nguyên nước : Có mạng lưới sông ngồi, ao hồ dày đặc thuận lợi cho việc phát triển thủy điện VD :các nhà máy thủy điện lớn của nước ta như : Nhà máy thủy điện Hòa Binh, Y-A-Ly, Trị An
+ Nêu được các mỏ than đá như : Đông Triều, Cẩm Phả, Hòn Gai thuận lợi cho việc phát triển các nhà máy nhiệt điện như : Phả Lại, Ninh Bình, Phú Mỹ, Bà Rịa, Trà Nóc
- Môn Toán :
+ Lớp 9 : Nắm được phương pháp và cách giải bài toán liên quan đến cách lập phương trình, hệ phương trình
+ Lớp 7 : Nắm kiến thức đại lượng tỷ lệ thuận để tìm mối liên hệ giữa hai đại lượng
- Môn Công Nghệ : Nắm được cách sử dụng dây dẫn điện và các thiết bị điện
đồng thời nắm được các kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp hệ thống mạng điện sinh hoạt của gia đình
- Môn GDCD :
+ Lớp 6 : Ý thức tiết kiệm cho bản thân, gia đình, cho xã hội Hình thành nhân cách người lao động mới, người chủ tương lai của đất nước, người lao động + Lớp 7: Có ý thức bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên
2 Kỹ năng
- Môn Vật lý
+ Thực hiện được các quy tắc án toàn khi sử dụng điện
+ Thực hiện được các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện
- Môn Sinh học : Thể hiện được vai trò trong việc sử dụng hợp lý, hiệu quả các
nguồn tài nguyên
Trang 2- Môn Địa lý
+ Đặc điểm sông ngòi Việt Nam
+ Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp
+ Sự phát triển và phân bố công nghiệp
+ Vùng Trung du miền núi Bắc Bộ; Vùng Tây Nguyên; Vùng Đông Nam Bộ
- Môn Toán : Kỹ năng lập phương trình, hệ phương trình trong các bài toán để
giải quyết các tình huống thực tế
- Môn Công Nghệ : Thực hiện được các thao kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp hệ
thống mạng điện sinh hoạt của gia đình
- Môn GDCD : Thực hiện tốt các biện pháp bảo vệ môi trường, rèn luyện tính
cẩn thận khi sử dụng điện và tiết kiệm điện, thực hiện tốt vai trò và trách nhiệm của một công dân
3 Thái độ :
- Cẩn thận khi tiếp xúc sử dụng các thiết bị điện, hợp tác trong các hoạt động
- Thấy rõ trách nhiệm của bản thân về việc sử dụng hiệu quả và tiết kiệm năng lượng góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường
4 Năng lực :
- Kiến thức:
+ K2 : Nhớ lại kiến thức đã học lớp 7 để trả lời các câu hỏi C1, C2, C3
+ K4 : Đưa ra các giải pháp khi sử dụng điện trong gia đình để an toàn trong quá trình sử dụng
+ K4 : Vận dụng kiến thức để tính toán ở câu hỏi C4
+ K3 : Sử dụng kiến thức vật lý viết công thức tính điện năng sử dụng (trả lời câu C8)
+ K4 : Vận dụng kiến thức để tính toán ở câu hỏi C12
- Phương pháp:
+ P1 : Dụng cụ có võ kim loại có dây nối đất, khi dây dẫn điện bị hở tiếp xúc với vỏ kim loại người dùng lỡ chạm tay vào vỏ kim loại không bị nguy hiểm tại sao ?
+ P6 : Theo công thức I U
R
Do điện trở ở người rất lớn và điện trở của dây nối đất rất nhỏ nên dòng điện qua cơ thể người không đáng kể do đó không gây nguy hiểm cho người sử dung.
+ P3 : Thu thập những kiến thức bài học tìm thêm những lợi ích của việc tiết kiệm điện năng (trả lời câu hỏi C7)
+ P5, P7 : Vận dụng kiến thức toán 7 về đại lượng tỉ lệ thuận để dự đoán mối quan hệ giữa hai đại lượng A và P trong công thức A = P.t khi t là đại lượng không thai đổi, suy ra được khi P càng lớn thì A cũng càng lớn.
+ P7 : Đề ra biện pháp khi rời khỏ nhà hay quên tắt điện (trả lời câu hỏi C10)
- Trao đổi thông tin:
+ X7: Thảo luận nhóm và trả lời các câu hỏi C1, C2, C3
+ X6: Trình bày kết quả của hoạt động nhóm khi trả lời câu hỏi C1, C2, C3
- Cá thể:
- Các em học sinh tự nghiên cứu câu C11 nhận biết biện pháp tiết kiệm nào ở câu C11 là hợp lý nhất.
Trang 3III DỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA DỰ ÁN
Đối tượng: 70 Học sinh khối 9 trường THCS ………
IV Ý NGHĨA CỦA DỰ ÁN
1 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn dạy học
- Qua việc dạy học của dự án thì học sinh đã có tư duy, vận dụng được kiến thức của nhiều môn học khác nhau để giải quyết một vấn đề gặp trong cuộc sống
- Từ những kiến thức của dự án và cách vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau để giải quyết vấn đề mà học sinh có thể vận dụng đối với các tình huống khác
2 Ý nghĩa của dự án đối với thực tiễn đời sống
- Phát hiện mối đe dọa tác động xấu đến môi trường từ việc sản xuất điện năng
- Học sinh có được những kiến thức để vận dụng vào cuộc sống hàng ngày Đó
là nâng cao khả năng rèn luyện của bản thân và cộng đồng
- Có kỹ năng sống, có ý thức thực hành sử dụng tiết kiệm điện năng nói riêng và các dạng năng lượng khác nói chung
- Nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, tích cực bảo vệ và trồng thêm cây xanh
V THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
1 Thiết bị dạy học
- Các hình vẽ 19.1 và 19.2
- Một số loại dây dẫn điện thông dụng
- Phòng học bộ môn
- Sử dụng máy chiếu powerpoint để dạy nội dung tích hợp: Việc sử dụng
máy vi tính kết hợp với máy chiếu để dạy học sẽ phát huy cao tính trực quan của bài dạy Đặc biệt phần tích hợp bảo vệ môi trường đòi hỏi không chỉ cung cấp kiến thức, kĩ năng mà quan trọng là hình thành ở học sinh thái độ trước các vấn đề về môi trường, điều này sẽ đạt được hiệu quả cao khi các em được chứng kiến những hình ảnh về thực trạng cũng như hậu quả của ô nhiễm môi trường
2 Học liệu
Một số hình ảnh về hậu quả của việc sử dụng điện năng không an toàn và tác động đến môi trường của các nhà máy sản xuất điện năng
Một số thông tin về tác động của sản suất điện năng và khả năng của một
số nguồn năng lượng sạch
Thu thập thông tin, kiến thức về sử dụng an toàn và tiết kiệm điệm năng trong SGK, báo, tài liệu có liên quan
Hiện nay với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, việc tìm kiếm bất cứ tư liệu nào trên mạng internet cũng trở nên dễ dàng Đây
là một điều kiện thuận lợi cho việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung và việc tích hợp bảo vệ môi trường nói riêng
VI HOẠT ĐỘNG VÀ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số: (1 phút)
2 Kiểm tra bài củ: ( phút)
- Lòng vào trong bài học
3 Vào bài mới: (1 phút)
Trang 4- Giáo viên cho học sinh xem các hình ảnh tai nạn về điện
- Giáo viên cho học sinh xem một số hình ảnh về chập mạch do quá tải về việc sử dụng điện năng
Vậy với những hậu quả như trên làm thế nào để tránh các tai nạn về điện, đồng thời thực hiện những biện pháp nào để tránh lãng phí và quá tiải điện năng
Ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
Hoạt động 1: Tìm hiểu và thực hiện
các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
(10 phút)
- GV: Yêu cầu 4 nhóm học sinh đọc các
câu hỏi C1, C2, C3, C4 thảo luận nhóm
trả lời ?
- Tích hợp kiến thức môn Công nghệ
+ C2 Phải sử dụng các dây dẫn có võ
bọc như thế nào?
+ C3 Cần mắc thiết bị gì cho mỗi dụng
cụ điện để ngắt mạch tự động khi đoản
mạch ?
I An toàn điện khi sư dụng điện
1 Quy tắc an toàn điện khi sử dụng điện
- Chỉ làm thí nghiệm với các nguồn điện có hiệu điện thế dưới 40V
- Phải sử dụng các dây dẫn có vỏ bọc cách điện đúng tiêu chuẩn
- Cần mắc các thiết bị bảo vệ cho cả
hệ thống điện và các thiết bị điện: cầu
Trang 5+ C4 Khi tiếp xúc với mạng điện gia
đình cần chú ý gì ? Vì sao ?
HS: Thảo luận hoàn thành nội dung C1,
C2, C3, C4 và giải thích cơ sở vật lý của
các quy tác này
- GV: phát phiếu học tập cho HS theo
nhóm Yêu cầu các nhóm thảo luận
thoàn thành phiếu học tập
- HS: thảo luận theo nhóm hoàn thành
phiếu học tập
- GV: nhận xét, bổ xung hoàn thành
phiếu học tập
- GV: yêu cầu HS đọc lần lượt các câu
C5 và phân tích trong từng trường hợp
cho HS hiểu vì sao khi ta làm như thế thì
được an toàn khi sử dụng điện
- GV: Yêu cầu HS quan sát hình 19.1
và hình 19.2 thảo luận C6
- GV: Trên hình 19.1 Hãy chỉ ra dây nối
dụ cụ điện với đất và dòng điện chạy
qua dây dẫn nào khi dụng cụ hoạt động
bình thường ?
chì, aptomat, nối đất cho các dụng cụ điện có vỏ kim loại, cầu giao chống
rò điện đất (ELCB), …
- Khi tiếp xúc với mạng điện gia đình chú ý các thiết bị, đồ dùng điện có vỏ bọc cách điện an toàn vì nó có hiệu điện thế 220V có thể gây nguy hiểm tới tính mạng con người
2 Một số quy tắc an toàn khi sử dụng điện
- Khi thay bóng đèn hỏng phải ngắt công tắt hoặc rút cầu chì của mạch điện có bóng đèn ,đảm bảo cách điện giữa cơ thể người và nền nhà
- Nối đất cho các dụng cụ điện có vỏ kim loại:
+ Dây nối với đất là dây nối từ vỏ dụng điện (nối với phần vỏ kim loại của thiết bị)
+ Dây dẫn điện là dây nối từ hai lỗ của ổ
cắm vào dụng cụ điện
Trang 6- GV: Trên hình 19.1 Hãy giải thích vì
sao khi dây dẫn điện bị hở chạm vào vỏ
mà người sử dụng chạm tay vào vỏ
không bị nguy hiểm
+ Gợi ý trả lời ở hình 19.2 theo định
luật ôm ta có công thức nào ?
-HS: I U
R
+ Gợi ý theo công thức trên nếu diện
trở càng lớn thì cường độ dòng điện
như thế nào, cho biết điện trở của dây
tiếp đất khoảng 4, điện trở của cơ thể
người khi cách đất khoảng vài ngàn ôm.
- HS: Thảo luận theo nhóm, cử đại diện
trả lời
- GV: Nhận xét và đưa ra câu trả lời
đúng
Tích hợp giáo dục sử dụng an toàn
điện
- GV: treo các hình ảnh không an
toàn lấn chiếm hành lang an toàn
Xây nhà lấn chiếm hành lang an toàn
+ Khi dây dẫn điện bị hở và tiếp xúc với vỏ kim loại của dụng cụ thì điện
bị rò ra vỏ nhờ có dây nối đất dòng điện sẽ chạy qua dây nối đất và truyền xuống đất, khi chạm tay vào dụng cụ, điện trở của người lớn nên dòng điện chạy qua cơ thể nhỏ, không gây nguy hiểm cho người sử dụng
- Sống gần các đường dây cao thế rất nguy hiểm, người sống gần các đường điện cao thế thường bị suy giảm trí nhớ, vì nhiễm điện do hưởng ứng Mặc dù ngày càng được nâng cấp nhưng đôi lúc sự cố lưới điện vẫn xảy ra Các sự cố có thể là: chập điện,
dò điện, nổ sứ, đứt đường dây, cháy
nổ trạm biến áp, Để lại những hậu quả nghiêm trọng
- Biện pháp an toàn: di dời các hộ dân sống gần các đường điện cao áp và tuân thủ các quy tắc an toàn khi sử dụng điện
Trang 7Che mái hiên lần chiếm hành lang
Xây nhà dưới đường điện cao thế
Trang 8Hoạt động 2: Tìm hiểu ý nghĩa và
biện pháp sử dụng tiết kiệm điện
(12 phút)
- GV: Gọi 1 học sinh đọc thông báo
mục 1 để tìm hiểu một số lợi ích khi
tiết kiệm điện năng
- HS: Đọc thông báo mục 1
- GV: Việc sử dụng tiết kiệm điện
năng đem lại những lợi ích gì cho gia
đình và xã hội?
- HS: Đưa ra một số lợi ích
- GV: Nhận xét, bổ sung
* Tích hợp theo chủ đề môi trường
-GV yêu cầu học sinh trả lời C7
+ Giáo viên gợi ý:
1 Ngắt điện khi ra khỏi nhà, ngoài
công dụng tiết kiệm điện năng còn
giúp tránh được những hiểm họa
nào ?
2 Phần điện năng được tiết kiệm còn
có thể được sử dụng để làm gì đối với
lợi ích quốc gia ?
3 Nếu sử dụng tiết kiệm điện năng thì
bớt được số nhà máy điện cần xây
dựng Điều này có lợi gì đối với môi
trường ?
* Tích hợp kiến thức môn Địa lý
- GV:Với địa hình sông ngồi, ao hồ
dày đặc rất thuận lợi cho việc phát
triển thủy điện bên cạnh đó nước ta
còn có các mỏ than lớn cũng rất thuận
lợi cho việc phát tiển các nhà mày
nhiệt điện
+ Hiện nay, ở Việt Nam nguồn điện
năng chủ yếu được sản xuất từ các
nhà máy thủy điện nào?
HS: Hòa Binh, Y-A-Ly, Trị An
+ Ngoài những nhà máy thủy điện
còn có những nhà máy nhiệt điện
nào?
HS: Phả Lại, Ninh Bình, Phú Mỹ, Bà
Rịa, Trà Nóc
II Sử dụng tiết kiệm điện năng
1 Cần phải dử dụng tiết kiệm điện năng
Lợi ích của việc sử dụng tiết kiệm điện năng:
- Giảm chi tiêu cho gia đình – và xã hội
- Các dụng cụ và thiết bị điện được sử dụng lâu bền hơn
- Giảm bớt các sự cố gây tổn hại đến hệ thống cung cấp điện do quá tải
- Dành phần điện năng tiết kiệm cho sản xuất
- Ngắt điện ngay khi mọi người ra khỏi nhà tránh lãng phí điện mà còn loại bỏ nguy cơ hỏa hoạn
- Dành phần điện năng cho sản suất, xuất khẩu góp phần tăng thu nhập cho kinh tế gia đình, nhà máy quốc gia
- Hạn chế xây mới các nhà máy điện (thủy điện, nhiệt điện) góp phần bảo vệ môi trường đồng thời góp phần khai thác, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn tài nguyên
Trang 9- GV cho học sinh quan sát một số
tranh ảnh về tác hại về qua tải điện
năng, ô nhiểm môi trường
Tổ máy hoạt động vào mùa khô
Nhà máy thủy điện xả
lũ vào mùa mưa
Nhà máy nhiệt điện
- Tích hợp kiến thức môn Sinh học
Trang 10nhà máy sản xuất điện năng đó đối
với môi trường sinh thái như thế nào?
HS: Đối với nhà máy thủy điện:
Vào mùa mưa hồ dự trữ nước chứa
nhiều buộc phải xả lũ gây ngập lục
thiệt hại mùa vụ, đời sống và sinh
hoạt của người dân, còn vào mùa khô
thì thiếu nước để sản xuất điện
Đối với nhà máy nhiệt điện làm ô
nhiểm không khí
GV: Vậy chúng ta cần có những biện
pháp nào để tránh sự quá tải điện năng
và phải xây thêm nhiều nhà máy điện,
Do đó chúng ta cùng tìm hiểu mục 2
* Tích hợp kiến thức môn Toán
-GV: Yêu cầu học sinh đọc câu C8 và
viết công thức
+ Dựa vào công thức A = P.t
GV: Trong cùng một thời gian t thì A
và P là hai đại lượng có mối quan hệ
như thế nào với nhau?
HS: Hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau
GV: Vậy khi công suất tiêu thụ (P)
càng nhỏ thì lượng điện năng tiêu thụ
(A) sẽ như thế nào?
HS: Lượng điện tiêu thu (A) năng
càng nhỏ
- Liên hệ thực tế về tình hình thiếu
thốn điện năng trong những năm gần
đây
-GV: Hướng dẫn HS trả lời các câu
hỏi C9, để tìm biện pháp tiết kiệm
điện năng
-HS: Trả lời C9, tham gia thảo luận
trên lớp về các biện pháp sử dụng tiết
kiệm điện năng
-Vậy các biện pháp sử dụng tiết kiệm
điện năng là gì?
- Căn cứ để đưa ra biện pháp sử dụng
tiết kiệm điện năng?
2 Các biện pháp sử dụng tiết kiệm điện năng
- Lượng điện năng tiêu thụ được xác định: A = P.t, trong đó P là công suất tiêu thụ; t thời gian sử dụng
- Biện pháp sử dụng điện năng tiết kiệm
và hiệu quả:
+ Lựa chọn, sử dụng các dụng cụ, thiết
Trang 11- Biện pháp nào giúp chúng ta sử
dụng điện năng tiết kiệm và hiệu quả?
bị điện có công suất hợp lý, đủ mức cần thiết - hiệu suất cao
+ Sử dụng các thiết bị điện trong thời gian hợp lý
- Các bóng đèn sợi đốt thông thường có hiệu suất phát sáng rất thấp dưới 10% công suất; đèn huỳnh quang có hiệu suất cao hơn Để tiết kiệm điện, cần nâng cao hiệu suất phát sáng của các bóng đèn điện
- Biện pháp: Thay các bóng đèn thông sợi đốt bằng các bóng đèn tiết kiệm năng lượng như đèn led, đèn compac
Hoạt động 3: Vận dụng (10 phút)
- GV: Hướng dẫn HS làm các bài tập
vận dụng
- HS: Thảo luận, trả lời C10, C11
- GV: Nhận xét, đưa ra câu trả lời
đúng
* Tích hợp bộ môn toán:
Vận dụng kiến thức toán học, lập luận
và giải quyết bài toán thực tế, tính và
so sánh điện năng tiêu thụ ở mỗi bóng
đèn
- GV: gợi ý làm câu C12
+ Tính điện năng sử dụng của mỗi
bóng đèn bằng công thức : A1 = P1.t
và A2 = P2.t
+ Tính chi phí toàn bộ của mỗi bóng
đèn sử dụng trong 8000 giờ
+ So sánh tổng chi phí sử dụng của
hai loại bóng đèn
+ Vậy sử dụng đèn công suất nhỏ có
lợi gì cho ta
- GV: Nhận xét hoàn thiện bài làm
C12
Tích hợp giáo dục sử dụng năng
lượng tiết kiệm – hiệu quả tránh ô
nhiểm môi trường
III Vận dụng
C10:
- Viết lên tờ giấy dòng chữ to “tắt hết điện trước khi ra khỏi nhà” và dán vào chỗ cửa ra vào để dễ nhìn thấy
- Lắp chuông báo khi đóng cửa để nhắc nhở tắt điện
C11: D
C12:
a Điện năng mà mỗi bóng đèn sử dụng trong 8000 giờ
A1 = P1.t = 0,075.8000 = 600 kWh
A2 = P2.t = 0,015.8000 = 120 kWh
b Toàn bộ chi phí phải trả cho việc dùng bóng đèn là:
T1 = 8.3500 + 600.700 = 448000 đồng T2 = 1.60000 + 120.700 = 144000 đồng
c Dùng bóng đèn compac có lợi hơn Vì:
- Giảm bớt 304000 đồng tiền chi phí cho 8000 giờ sử dụng
- Sử dụng đèn công suất nhỏ hơn
- Góp phần giảm bớt sự cố do quá tải