LUẬT HÀNH CHÍNH (xây dựng đảng chính quyền nhà nước)

ệt Nam với lực lượng lao động trẻ, dồi dào. Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa tiến hành điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ. Kết quả cho thấy, nhóm dân số trong độ tuổi lao động khá đông, trong số 100 dân thì có 56 người trong độ tuổi lao động, số người trong độ tuổi phụ thuộc (trẻ em chưa đủ 14 tuổi và người già từ 65 tuổi trở lên) là 44 người. Theo đánh giá của Tổng cục Thống kê, đây được xem như một lợi thế cho phát triển kinh tế của đất nước nếu năng suất lao động của nhóm dân số trong độ tuổi lao động tăng lên. Mới đây, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) dẫn phân tích của Liên hợp quốc đánh giá, Việt Nam đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng từ năm 2010 đến năm 2040. VCCI cũng dẫn kinh nghiệm của các nước trên thế giới cho thấy, đây là giai đoạn các nền kinh tế có khả năng cất cánh để trở thành nước công nghiệp. Bên cạnh đó, theo báo cáo của Tổng cục Dân sốKế hoạch hóa gia đình, cơ cấu “dân số vàng” thực sự là cơ hội để cải thiện sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe sinh sản cho thanh niên, vị thành niên, sử dụng nguồn lao động dồi dào cho tăng trưởng và phát triển kinh tế. Cơ cấu “dân số vàng” tạo cơ hội cho tích lũy nguồn lực để tăng đầu tư cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục, việc làm trong tương lai. Lực lượng lao động dồi dào với đặc tính cần cù, thông minh cũng đang là yếu tố tạo nên sức hút của Việt Nam với các nhà ệt Nam với lực lượng lao động trẻ, dồi dào. Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa tiến hành điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ. Kết quả cho thấy, nhóm dân số trong độ tuổi lao động khá đông, trong số 100 dân thì có 56 người trong độ tuổi lao động, số người trong độ tuổi phụ thuộc (trẻ em chưa đủ 14 tuổi và người già từ 65 tuổi trở lên) là 44 người. Theo đánh giá của Tổng cục Thống kê, đây được xem như một lợi thế cho phát triển kinh tế của đất nước nếu năng suất lao động của nhóm dân số trong độ tuổi lao động tăng lên. Mới đây, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) dẫn phân tích của Liên hợp quốc đánh giá, Việt Nam đang trong giai đoạn cơ cấu dân số vàng từ năm 2010 đến năm 2040. VCCI cũng dẫn kinh nghiệm của các nước trên thế giới cho thấy, đây là giai đoạn các nền kinh tế có khả năng cất cánh để trở thành nước công nghiệp. Bên cạnh đó, theo báo cáo của Tổng cục Dân sốKế hoạch hóa gia đình, cơ cấu “dân số vàng” thực sự là cơ hội để cải thiện sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe sinh sản cho thanh niên, vị thành niên, sử dụng nguồn lao động dồi dào cho tăng trưởng và phát triển kinh tế. Cơ cấu “dân số vàng” tạo cơ hội cho tích lũy nguồn lực để tăng đầu tư cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục, việc làm trong tương lai. Lực lượng lao động dồi dào với đặc tính cần cù, thông minh cũng đang là yếu tố tạo nên sức hút của Việt Nam với các nhà

ÔN THI MÔN LUẬT HÀNH CHÍNH

Câu 1: Tại sao Chính phủ xác định cải cách bộ máy hành chính nhà nước

là một trong ba khâu đột phá của cải cách hành chính? Liên hệ thực tiễn

và đưa ra kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý của các cơ quan quản lý hành chính nhà nước?

Trả lời:

Nghị quyết 30C của Chính phủ ngày 8/11/2011 quy định về chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước gồm 6 nội dung cần phải cải cách giai đoạn 2011 – 2020, đó là:

- Thể chế hành chính nhà nước

- Thủ tục hành chính nhà nước

- Bộ máy hành chính nhà nước

- Đội ngũ cán bộ công chức

- Tài chính công

- Hiện đại hóa hành chính

Nhà nước xác định 3 khâu đột phá trong cải cách hành chính đó là: thủ tục hành chính, bộ máy hành chính nhà nước và đội ngũ cán bộ công chức Trong đó, cải cách bộ máy hành chính Nhà nước được xem là một trong ba khâu đột phá của cải cách hành chính được Chính phủ xác định vì:

- Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nước cồng kềnh, kém hiệu quả , làm tăng biên chế và chi phí nhà nước

- Đội ngũ cán bộ công chức ( trình độ, phẩm chất đạo đức, vi phạm pháp luật cán bộ, công chức, vi phạm hình sự, xa dân, xa cơ sở )

- Sự phân cấp quản lý, chưa thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ trong quản lý hành chính nhà nước

- Tình trạng phân tán , thiếu trật tự, kỉ cương trong hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước

 Liên hệ:

 Kiến nghị:

- Xác định lại vị trí, chức năng , nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ Xây dựng mô hình Chính phủ điện tử

- Quy định khách quan, khoa học, hợp lý, chặt chẽ các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan hành chính nhà nước Thành lập các bộ quản lý đa ngành nhằm thu gọn đầu mối các cơ quan hành chính nhà nước có thẩm quyền chuyên môn

- Có sự phân cấp hợp lý

- Ổn định địa giới hành chính

- Xác định địa vị pháp lý hành chính của UBND xã theo hướng tăng quyền tự quản đối với các hoạt động quản lý dân cư ở địa phương

Câu 2: Nêu khái niệm và phân tích các đặc điểm của tổ chức xã hội?

Trả lời:

 Khái niệm:

Tổ chức xã hội là hình thức tổ chức tự nguyện của công dân , tổ chức Việt Nam có chung mục đích tập hợp , hoạt động theo Pháp luật và theo điều lệ , không vì lợi nhuận nhằm đáp ứng những lợi ích chính đáng của các thành viên và tham gia vào quản lý nhà nước, quản lý xã hội

 Đặc điểm của tổ chức xã hội:

o Tổ chức xã hội là tập hợp tự nguyện của các cá nhân, tổ chức có đặc tính chung như : cùng lợi ích, cùng giai cấp hay cùng nghề ngiệp, sở thích

Yếu tố tự nguyện thể hiện rõ nét trong việc các công dân , cá nhân , tổ chức có quyền tự do lựa chọn và quyết định tham gia hay không tham gia vào một tổ chức xã hội nào đó Không ai có quyền

ép buộc người khác phải tham gia hay không tham gia vào các tổ chức xã hội nhất định

VD: Anh A có thể tham gia vào hội luật sư hoặc có thể rút ra khỏi hội , đó là quyền được luật pháp ghi nhận Anh A cũng có quyền lựa chọn tổ chức , tự do tham gia theo quy định của tổ chức đó

Yếu tố tự nguyện còn biểu hiện trong việc kết nạp hay khai trừ thành viên nếu như vi phạm nội quy hội, Nhà nước không can thiệp và cũng không sử dụng quyền lực Nhà nước để chi phối hoạt động đó

VD: Nội quy của Hội

Đặc tính chung của tổ chức xã hội có nghĩa là cùng lý tưởng như Đảng cộng sản Việt Nam; cùng giai cấp như Hội Nông dân; cùng độ tuổi như Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; cùng nghề nghiệp như Hội Luật gia; cùng sở thích như Hội Bóng chuyền; cùng hoàn cảnh như Hội người mù Mỗi tổ chức xã hội là tập hợp những thành viên có cùng chung dấu hiệu , đặc điểm

o Tổ chức xã hội nhân danh chính tổ chức mình để tham gia hoạt động quản lý nhà nước , chỉ trong trường hợp đặc biệt do Pháp luật quy định tổ chức xã hội mới hoạt động nhân danh Nhà nước

Tổ chức xã hội không phải là bộ phận trong cơ cấu bộ máy nhà nước mà nó thuộc trong hệ thống chính trị thành lập trên cơ

sở tự nguyện và tự quản , hoạt động theo các điều lệ đã do pháp luật quy định Nhà nước thừa nhận và bảo hộ sự tồn tại của các

tổ chức xã hội bằng việc cho phép tổ chức xã hội được thành lập đồng thời quy định các quyền và nghĩa vụ pháp lý của chúng Khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lý này, các tổ chức nhân danh tổ chức mình

o Tổ chức xã hội là tổ chức tự quản

o Tổ chức xã hội

Câu 3: Phân biệt vi phạm hành chính và tội phạm?

Câu 4: Nêu các biện pháp bảo đảm pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước?

Trả lời:

Pháp chế XHCN là một chế độ đặc biệt của đời sống chính trị , xã hội Trong đó, tất cả các cơ quan nhà nước , tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, nhân viên nhà nước , nhân viên các tổ chức xã hội và mọi công dân đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật một cách nghiêm chỉnh, triệt để và chính xác

Bảo đảm pháp chế XHCN là tổng thể các biện pháp, phương tiên, tổ chức pháp lý do các cơ quan nhà nước , tổ chức xã hội và công dân áp dụng nhằm thực hiện chức năng , nhiệm vụ , quyền hạn của các cơ quan nhà nước

và các tổ chức ấy cũng như việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân

Các biện pháp đảm bảo pháp chế trong quản lý hành chính nhà nước bao gồm:

- Hoạt động giám sát của cơ quan quyền lực Nhà nước

o Thông qua hoạt động giám sát , cơ quan quyền lực sẽ phát hiện những yếu kém về mặt tổ chức , lệch lạc trong nhận thức, hành động , phát hiện những hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm lợi ích Nhà nước để từ đó có biện pháp khắc phục, xử lý thích đáng

o Cơ quan quyền lực có điều kiện kiểm nghiệm về tính hợp lý, hợp pháp của các quy định cũng như các biện pháp quản lý của mình Để từ đó từng bước nâng cao hiệu quả quản lý

o Hoạt động giám sát bao gồm: Giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân

 Giám sát của Quốc hội

 Điều 83-HP 1992 ngoài chức năng lập hiến , lập pháp, Quốc hội còn “ Thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước”

 Hoạt động giám sát của QH đối với hoạt động của cơ quan HCNN được thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau : nghe báo cáo của Chính phủ, các Bộ; thông qua hoạt động giám sát thường xuyên của các tổ đại biểu với hoạt động của các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước

 Quyền giám sát của QH đối với QLHCNN có phạm vi rất lớn, thể hiện rõ tính quyền lực Nhà nước thành lập, bãi bỏ các cơ quan, các chức danh của BMHCNN

 VD: Điều 84-HP1992 chỉ có QH mới có quyền bãi bỏ các văn bản của Chính phủ , Thủ tướng Chính phủ trái với HP, luật và Nghị quyết của QH

 Hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân

 HĐND thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động của UBND và các cơ quan quản lý chuyên môn ở địa phương HĐND giám sát bằng cách nghe báo cáo , đánh giá báo cáo của UBND, HĐND có quyền bãi miễn các chức danh của các

cơ quan hành chính địa phương Có quyền bãi bỏ quyết định sai trái của UBND cùng cấp

 HĐND là cơ quan quyền lực Nhà nước nhưng hoạt động của nó mang tính đặc thù của chính quyền địa phương chấp hành hiến pháp, pháp luật, pháp lệnh HĐND nằm dưới sự kiểm tra hướng dẫn của pháp luật

- Hoạt động kiểm tra của các cơ quan quản lý hành chính Nhà nước

o Hoạt động thanh tra , kiểm tra của các cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền chung

 Phạm vi kiểm tra: Tất cả mọi lĩnh vực của quản lý hành chính Nhà nước Đây là hoạt động của Chính phủ và

Ủy ban nhân dân các cấp đối với đối tượng quản lý thuộc thẩm quyền

 Hình thức kiểm tra: nghe, xem xét, đánh giá, báo cáo của đối tượng quản lý để kiểm tra chung , hoặc thông qua thanh tra Nhà nước, thanh tra Bộ, sở

 Khi kiểm tra, cơ quan kiểm tra có quyền ra quyết định

kỷ luật cán bộ, cơ quan , tổ chức , đơn vị trực thuộc Có quyền đình chỉ, bãi bỏ quyết định trái pháp luật

o Hoạt động kiểm tra chức năng và kiểm tra nội bộ

 Cơ quan quản lý ngành kiểm tra việc chấp hành pháp luật , đường lối chính sách trong phạm vi ngành , lĩnh vực mình quản lý

 Nếu có tranh chấp giữa các cơ quan kiểm tra và đối tượng bị kiểm tra thì đối tượng bị kiểm tra có quyền kiến nghị với cấp có thẩm quyền nhưng vẫn phải chấp hành quyết định của cơ quan kiểm tra

 Kiểm tra nội bộ là hoạt động kiểm tra được tiến hành trong nội bộ cơ quan tổ chức bởi thủ trưởng cơ quan, tổ chức, dưới nhiều hình thức khen thưởng , đình chỉ, vi phạm kỷ luật

o Hoạt động thanh tra Nhà nước

 Thanh tra Nhà nước là cơ quan của Chính phủ có chức năng quản lý Nhà nước về công tác thanh tra và thực hiện quyền thanh tra trong cả nước

 Nhiệm vụ, quyền hạn của các tổ chức thanh tra được quy định rõ trong Luật thanh tra năm 2011

 Hoạt động thanh tra có vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo thực thi pháp luật của tất cả các cơ quan Nhà nước Hoạt động thanh tra góp phần phát hiện ra các vi phạm pháp luật , góp phần củng cố hoạt động của bộ máy Nhà nước, đội ngũ viên chức Nhà nước

o Kiểm toán Nhà nước một hình thức kiểm tra đặc biệt với hoạt động hành chính Nhà nước

 Nhiệm vụ kiểm toán Nhà nước là xây dựng kế hoạch kiểm toán hàng năm, cung cấp kết quả kiểm toán cho chính phủ, xác nhận, đánh giá, nhận xét các tài liệu , số liệu kế toán

 Kiểm toán Nhà nước có quyền yêu cầu đơn vị được kiểm toán và các đơn vị có liên quan cung cấp thông tin , tài liệu cần thiết để thực hiện nhiệm vụ kiểm toán

- Hoạt động kiểm sát của viện kiểm sát nhân dân

o Viện kiểm sát thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong các văn bản do các Bộ , cơ quan ngang Bộ ,

cơ quan thuộc Chính phủ ban hành Đồng thời, kiểm sát việc tuân thủ pháp luật trong hành vi của các nhân viên Nhà nước

o Viện kiểm sát không được can thiệp vào hoạt động điều hành của các cơ quan hành chính Nhà nước Không được sửa đổi, bãi bỏ quyết định của đối tượng bị kiểm sát

o Viện kiểm sát có quyền kiến nghị , kháng nghị về tính không phù hợp của quyết định đó

o VD: VKSND tỉnh Phú Yên :” Trực tiếp giám sát tại Trại tạm giam”; VKSND huyện Tây Hòa: Trực tiếp kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại Chi cục thi hành án dân sự huyện

- Hoạt động của tòa án nhân dân trong việc đảm bảo pháp chế và kỷ luật Nhà nước

o Thông qua hoạt động xét xử các vụ án, hình sự, dân sự lao động, hôn nhân gia đình , kinh tế

 Trong quá trình xét xử vụ án hình sự, tòa án kiểm tra tính hợp pháp của các quyết định , giấy tờ có liên quan Nếu có sai thì có biện pháp khắc phục, xử lý đúng pháp luật

 Trong các vụ án dân sự, lao động, Tòa án sẽ xem xét tính hợp pháp của từng quyết định , từng văn bản cụ thể

 Việc xét xử giải quyết tranh chấp về quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ pháp luật, Tòa án không chỉ

xử lý nghiêm minh người vi phạm mà còn góp phần đảm bảo pháp chế và kỷ luật Nhà nước

o Thông qua tài phán hành chính

 Tòa án hành chính xét xử các hành vi hành chính và quyết định hành chính bị khiếu kiện

 Qua xét xử tòa án trực tiếp kiểm tra, giám sát và có thể

xử lý đối với hoạt động của hành chính Nhà nước -> có giá trị tích cực trong việc bảo đảm pháp chế và kỷ luật Nhà nước

 VD: 3 cán bộ sai phạm trong đền bù dự án Formosa bị khởi tố; tài xế neo xe cá đã được bồi thường

- Hoạt động kiểm tra Đảng, kiểm tra giám sát của các tổ chức xã hội

và công dân

o Kiểm tra Đảng

 Kiểm tra Đảng là chức năng không thể tách rời quyền lãnh đạo của Đảng, vì Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn diên, mọi mặt hoạt động của Nhà nước Việt Nam

 Hình thức kiểm tra thông qua việc nghe đảng viên lãnh đạo cơ quan Nhà nước tương ứng báo cáo, kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết của Đảng trong các đảng viên

 Cơ quan Đảng kiểm tra việc thực hiện đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhưng được đình chỉ sửa đổi , bãi bỏ quyết định không hợp pháp của cơ quan Nhà nước

 Lãnh đạo cơ quan quản lý phải tạo mọi điều kiện thuận lợi phối hợp với cơ quan Đảng trong quá trình kiểm tra

 VD: Bộ GTVT kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ của Đảng; báo cáo, chất vấn

o Kiểm tra, giám sát của Tổ chức xã hội

 Kiểm tra xã hội là việc nhân dân lao động tham gia vào quản lý Nhà nước, quản lý xã hội thông qua hoạt động kiểm tra của các tổ chức xã hội đối với cơ quan Nhà nước, cán bộ Nhà nước trong việc thực hiện pháp luật

 Giám sát, kiểm tra xã hội được thực hiện bởi nhân dân , không gắn với việc thực hiện quyền lực Nhà nước, không mang tính cưỡng chế Nhà nước

 VD: Luật sư Trần Vũ Hải kể hành trình giải oan cho ông Huỳnh Văn Nén

o Hoạt động khiếu nại, tố cáo của công dân

 Đây là hình thức đặc biệt quan trọng để nhân dân lao động tham gia vào quản lý Nhà nước, quản lý xã hội

 Tại điều 1- Pháp luật khiếu nại, tố cáo của công dân ngày 2/5/1991 khiếu nại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền về quyền quyết định và việc làm trái pháp luật thuộc phạm vi quản lý hành chính của cơ quan Nhà nước và nhân viên Nhà nước xâm phạm quyền lợi và lợi ích hợp pháp của mình và “tố cáo với cơ quan Nhà nước, tổ chức kiểm tra, tổ chức xã hội ”

 Những biện pháp đảm bảo pháp lý đối với người khiếu nại, tố cáo:

 Mọi công dân có quyền khiếu nại, tố cáo để bảo

vệ quyền, lợi ích của mình , của người khác , tập thể, Nhà nước không bị hạn chế bất cứ điều kiện nào

 Người khiếu nại, tố cáo được đảm bảo tránh mọi

sự đe dọa hay trả thù

 Ngưới khiêu nại, tố cáo không phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu đó là sự thật Ngược lại, phải chịu trách nhiệm pháp lý trước Nhà nước

 VD: khiếu nại tham nhũng; báo đưa tin:” tình hình khiếu nại tố cáo của công dân có xu hướng tăng; Thừa Thiên Huế: Nhiều bất cập trong đền

bù giải phóng mặt bằng

Câu 5: Phân biệt cán bộ, công chức, viên chức?

Trả lời:

Tiêu chí Cán bộ Công chức Viên chức

Cách thức

hình thành

chức vụ, vị

trí làm việc

Do bầu, phê chuẩn , bổ nhiệm

để giữ các chức

vụ, chức danh

Do tuyển dụng , bổ nhiệm vào ngạch giữ chức vụ, chức danh

Do tuyển dụng vào các vị trí làm việc

Tính chất

công việc

Giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ

Đảm nhiệm công việc thường xuyên, gắn với yêu cầu về chuyên môn, nghiệp vụ Cũng có nhóm làm việc theo nhiệm kỳ như:

Thẩm phán, kiểm sát viên

Công việc cũng

có tính chất thường xuyên,

có yêu cầu riêng

về chuyên môn, nghiệp vụ nhưng

là những hoạt động sự nghiệp ( NCKH, giảng dạy )

Nơi làm việc Làm việc trong các cơ quan của Nhà

nước, các cơ quan của Đảng, của tổ chức chính trị- xã hội Ngoài ra còn có nhóm làm việc trong các đơn vị thuộc lực lượng QĐND, CAND hoặc trong ban lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập

Làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc

cơ quan Nhà nước, cơ quan của Đảng, tổ chức chính trị -

xã hội Tiền lương

và các chế

độ

Làm việc trong biên chế và được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước

Do quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập

Câu 6: Phân biệt cơ quan hành chính nhà nước thẩm quyền chung và cơ quan hành chính nhà nước thẩm quyền riêng?

Trả lời:

Tiêu chí Cơ quan HCNN thẩm

quyền chung

Cơ quan HCNN thẩm quyền riêng

Phạm vi tác

động

Mọi ngành, mọi lĩnh vực trong phạm vi lãnh thổ nhất định

Một hoặc một vài ngành , lĩnh vực nhất định

Đối tượng

điều chỉnh

Mọi mối quan hệ xã hội phát sinh từ các đối tượng trong xã hội

Một hoặc một vài mối quan hệ

xã hội nhất định gắn với từng ngành, lĩnh vực

Cơ chế

hoạt động

Tập thể, quyết định theo

đa số

Thủ trưởng

Hình thành

lãnh đạo

Bầu hoặc bầu+ bổ nhiệm Chủ yếu bổ nhiệm ( trừ bộ

trưởng)

Ký văn bản Lãnh đạo ký thay mặt Lãnh đạo ký trực tiếp