Vận dụng các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết môn giáo dục quốc phòng và an ninh cho học sinh lớp 12 trung học phổ thông

1 Chương 1: Cơ SỞ LÍ LUẬN VÀ THựC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH cực TRONG DẠY HỌC CÁC BÀI LÝ THUYẾT MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO HỌC SINH LỚP 12THPT .... Cơ s

TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2 TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

HÀ NỘI - 2016

LÊ THỊ HỒNG LAM

VÂN DUNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DAY

LÝ THUYẾT MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO HOC SINH LỚP 12 TRUNG HOC PHỔ THÔNG

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục Quốc phòng và An ninh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2 TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

HÀ NỘI - 2016

LÊ THỊ HỒNG LAM

VÃN DUNG CÁC PHƯƠNG PHÁP DAY

LÝ THUYẾT MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO HOC SINH LỚP 12 TRUNG HOC PHỔ THÔNG KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục Quốc phòng và An ninh

Người hướng dẫn: Trung tá Nguyễn Hữu Thành

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo Trung tá Nguyễn Hữu Thành đã tận tình dạy dỗ, hướng dẫn và động viên tôi trong quá trình thực hiện

đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình

Tôi xin ừân trọng cảm ơn các thầy cô giáo trong trung tâm Giáo dục Quốc phòng Hà Nội 2, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã dạy dỗ tôi trưởng thành trong suốt thời gian học tập tại trung tâm, đã tạo điều kiện và đóng góp những ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban giám hiệu cùng các thầy cô trong tổ bộ môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh trường Trung học phổ thông

Lý Thường Kiệt và trường Trung học phổ thông Mỹ Hào, cùng các thầy cô giáo tham gia cộng tác đã nhiệt tình tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực nghiệm sư phạm

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè tôi đã luôn tạo mọi điều kiện, động viên và giúp đỡ tôi trong suốt quãng thời gian học tập và quá trình thực hiện đề tài

Hà Nội, ngày 4 tháng 5 năm 2016

Sinh viên

LỜI CAM ĐOAN

Lê Thị Hồng Lam

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa được công bố ở bất kì công trình khoa học nào khác Nếu có sai sót, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà Nội, ngày 4 tháng 5 năm 2016

Sinh viên

Lề Thị Hồng Lam

CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

Ban chấp hành Trung ương : BCHTW Trung học phổ thông : THPT Học sinh : HS Thực nghiệm : TN Đối chứng : ĐC

Số lượng : SL

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1: Kết quả học tập bài “Trách nhiệm của học sinh với nhiệm vụ bảo vệ

an ninh Tổ quốc” theo phương pháp truyền thống 21

Bảng 3.1: Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm 41

Bảng 3.2: Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm 42

Bảng 3.3: Kết quả kiểm tra trước và sau thực nghiệm của lớp đối chứng 42

Bảng 3.4: Kết quả kiểm ữa trước và sau thực nghiệm của lớp thực nghiệm 43 MỞ ĐẦU 1

Chương 1: Cơ SỞ LÍ LUẬN VÀ THựC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH cực TRONG DẠY HỌC CÁC BÀI LÝ THUYẾT MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO HỌC SINH LỚP 12THPT 8

1.1. Cơ sở lí luận của việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục quốc phòng và An ninh cho học sinh lóp 12 THPT 8

1.1.1. Khái niệm phương pháp dạy học tích cực 8

1.1.2. Những dấu hiệu đặc trưng của phương pháp dạy học tích cực 11

1.1.3.

Tầm quan ừọng của phương pháp dạy học tích cực 14

1.1.4.

Một số phương pháp dạy học tích cực hiện nay 15 1.1.5. Điều kiện để dạy và học theo một số phương pháp dạy học tích cực

16 1.1.6. Những điểm cần lưu ý khi vận dụng một số phương pháp dạy học

MỤC LỤC

tích cực trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 17 1.2. Cơ sở thực tiễn của việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý thuyết môn giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 18 1.2.1. Phân tích chương trình - nội dung dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 18 1.2.2. Thực trạng dạy - học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và

An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 19 Chương 2: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH cực TRONG DẠY HỌC CÁC BÀI LÝ THUYẾT MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH CHO HỌC SINH LỚP 12 THPT 24

2.1. Phương pháp trò chơi học tập 24

2.1.1. Mục tiêu của việc tổ chức trò chơi trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 24

2.1.2. Điều kiện để đảm bảo thành công cho việc tổ chức trò chơi trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12THPT 25

2.1.3.

Những biện pháp và kỹ thuật 26

2.1.4.

Một số trò chơi dùng trong dạy học các bài lý thuyết 26

2.2. Vận dụng phương pháp dạy học hợp tác nhóm nhỏ ừong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lóp 12 THPT 28

2.2.1. Mục đích của việc vận dụng phương pháp dạy học họp tác nhóm nhỏ 28

2.2.2 Điều kiện để đảm bảo thành công cho việc dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT bằng phương pháp dạy học họp tác nhóm nhỏ 29

2.2.3. Những biện pháp và kỹ thuật 31

2.3 Vận dụng phương pháp bản đồ tư duy trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 33

2.3.1.

Mục đích của việc vận dụng phương pháp bản đồ tư duy 33

2.3.2.

Điều kiện sử dụng phương pháp bản đồ tư duy 34

2.3.3. Những biện pháp kỹ thuật 35

Chương 3: THựC NGHIỆM SƯ PHẠM 38

3.1.

Mục đích thực nghiệm 38

3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm 38

3.3. Nội dung thực nghiệm 38

3.4. Đối tượng thực nghiệm 39

3.5. Cách tiến hành thực nghiệm 39

3.5.1. Chuẩn bị thực nghiệm 39

3.5.2. Tiến hành dạy thực nghiệm 40

3.5.3. Đánh giá kết quả thực nghiệm 40

3.6. Kết quả thực nghiệm dạy học 41

3.6.1. Kết quả trước thực nghiệm 41

3.6.2. Kết quả sau thực nghiệm 42

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 45

hệ sau, mà quan trọng hơn là trang bị cho mỗi người phương pháp học tập, tìm cách phát triển năng lực nội sinh, phát triển tư duy nội tại, thích ứng với một xã hội học tập thường xuyên và học tập suốt đời Đổ người học đáp ứng được những nhu cầu đó, việc cải cách, đổi mới giáo dục là một việc hết sức cần thiết

và cấp bách trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo hiện nay

Cùng với xu hướng phát triển của thời đại về các lĩnh vực khoa học - công nghệ, sự bùng nổ về thông tin, giáo dục - đào tạo cũng có những bước phát triển mới Để đáp ứng yêu cầu cung cấp nguồn nhân lực có đủ khả năng phục vụ cho xã hội phát triển trong tương lai, việc đổi mới phương pháp giảng dạy là một trong những yêu cầu bức thiết hiện nay Phương pháp giảng dạy tích cực lấy người học làm trung tâm là một ừong những mục tiêu giáo dục được nhiều nhà giáo dục nghiên cứu, đúc kết từ thực tiễn và xây dựng thành những lý luận mang tính khoa học và hệ thống

Đảng và Nhà nước cũng như Bộ Giáo Dục và Đào tạo đã đưa ra nhiều Nghị quyết, Chỉ thị nhằm thúc đẩy việc đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các cấp học, bậc học “Đổi mới phương pháp dạy và học, phát huy tư tưởng sáng tạovà năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khóa, làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay” Luật Giáo dục nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2005 (Điều 5, khoản 2) đã quy định: “Phương pháp dạy học phải phát huy tính tích cực, tự

vở Mặc dù hiện nay đã xuất hiện ngày càng nhiều tiết dạy tốt của giáo viên giỏi, theo hướng tổ chức cho học sinh hoạt động, tự lực chiếm lĩnh tri thức mới nhưng tình trạng chung vẫn là “thầy đọc - trò chép” hoặc giảng giải xen kẽ vấn đáp tái hiện, sử dụng tranh ảnh để minh họa, giải thích

Nếu chúng ta cứ rập khuôn theo cách dạy và học như thế, giáo dục sẽ không đáp ứng được những yêu cầu mới của xã hội Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước (2000- 2020), sự tụt hậu, cạnh tranh về trí tuệ trên con đường tiến tới thế kỉ XXI đòi hỏi giáo dục có một sự thay đổi căn bản về phương pháp dạy và học Đây không phải là vấn đề riêng nhất của nước ta mà

nó là một vấn đề có sức ảnh hưởng và quan trọng mang tàm cỡ quốc tế, đòi hỏi

sự quan tâm của mọi quốc gia trong chiến lược phát triển nguồn lực con người phục vụ các mục tiêu kinh tế - xã hội Với quan điểm đổi mới giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, xác định là khâu quyết định tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu càu của sự nghiệp đổi mới, Đảng ta đã có những quan điểm chỉ đạo kịp thời, cụ thể để nâng cao chất lượng giáo dục, ừong đó : Định hướng đổi mới biện pháp dạy và học đã được xác định trong quyết nghị Trung ương 4 khóa VII ( 1/1993 ), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII ( 12/1998 ), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo , đặc biệt là chỉ thị số 15/1999/CT-BGD&DT, ngày 20/4/1999 về việc đẩy mạnh hoạt động đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập trong các trường sư phạm Gần đây nhất, tại Nghị quyết số 29-NQ/TW, ngày 04/11/2013 BCHTW Đảng (khóa XI) đã chỉ rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại,

3

phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học, khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc”

Đối với môn Giáo dục Quốc phòng An ninh, Nguyễn Song Phi đã có

nhận định trong bài viết về Tăng cường phối hợp chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ giáo dục Quốc phòng- an ninh cho học sinh trung học phổ thông như sau:

“Trong những năm qua, Bộ Quốc phòng luôn xác định: Giáo dục quốc phòng-

An ninh là bộ phận của nền giáo dục quốc dân, an ninh nhân dân, là môn học chính khóa ữong chương trình giáo dục, đào tạo từ trung học phổ thông đến đại học và các trường chính trị, hành chính, đoàn thể” Đúng như vậy, Giáo dục quốc phòng là môn học chính khóa, môn học bắt buộc trong hệ thống nhà trường Môn học có khối lượng kiến thức tổng họp, đa dạng và phong phú, liên quan đến tất cả kiến thức khoa học tự nhiên và kiến thức khoa học xã hội Đây

là môn học được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm vì nó là nội dung đầu tiên của những vấn đề xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh trong chiến lược bảo vệ Tổ quốc Vì vậy, cùng với việc đổi mới chương trình, nội dung Giáo dục quốc phòng - An ninh thì việc đổi mới phương pháp dạy và học mang tính quyết định đến hiệu quả và chất lượng của môn học

Xuất phát từ những lí do này chúng tôi quyết định chọn nghiên cứu đề tài:

“Vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quắc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 trung học phổ thông”

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Phương pháp dạy học đã có từ rất lâu và nó được coi là vấn đề cốt lõi của lý luận dạy học vấn đề này được các nhà khoa học đề cập ở những góc độ khác nhau

Trong cuốn sách “Các phương pháp dạy học hiệu quả” của tác giả Robert J.Marzano cũng đã giới thiệu các phương pháp dạy học hiệu quả và được rút ra từ nhiều công trình nghiên cứu thực tế giảng dạy và lý thuyết tổng

Hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu đi sâu, tìm hiểu việc áp dụng phưomg pháp dạy học tích cực trong dạy học ở nhà trường phổ thông Geofrey Fetty đã đưa ra những lời khuyên rất chi tiết về việc sử dụng các phương pháp dạy học phổ biến nhất và phân tích những mặt tốt và mặt yếu của phương pháp đó Những chiến lược này đều có thể áp dụng cho bất kì lĩnh vực nào, và cũng là những quá trình có khả năng nhất cho việc đạt được mục tiêu dạy học có hiệu quả

Trong xã hội tri thức, việc phát triển kinh tế - xã hội dựa vào tri thức vì vậy giáo dục đóng vai trò then chốt trong việc phát triển kinh tế xã hội thông qua việc đào tạo con người, chủ thể sáng tạo và sử dụng tri thức Đồng nghĩa với việc giáo dục cần phải đổi mới để đáp ứng được những yêu cầu của sự phát triển kinh tế - xã hội và thị trường lao động Trên thế giới nói chung cũng như ở Việt Nam nói riêng việc nghiên cứu và ứng dụng các phương pháp dạy học mới trong nhà trường phổ thông nhằm phát huy tính tích cực ừong việc tiếp nhận tri thức của học sinh là mối quan tâm hàng đầu của nền giáo dục Việt Nam

Năm 2003, bài viết: “Dạy học lấy học sinh làm trung tâm” của tác giả Tràn Bá Hoành đã đề cập tới phương pháp hợp tác hay phương pháp học tập nhóm với ý nghĩa là một trong những phương pháp lấy học sinh làm trung tâm

Dự án Việt - Bỉ “Đào tạo giáo viên các trường cao đẳng sư phạm 7 tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam” đã giới thiệu bộ tài liệu gồm 9 cuốn về áp dụng dạy và học tích cực của 9 môn học ở trường phổ thông Bộ sách đã trình bày quan điểm về dạy học và học tích cực và từ đó đề ra các phương pháp dạy học

5

đặc trưng cho từng môn học

Vấn đề vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết, đặc biệt là môn Giáo dục Quốc phòng An ninh hiện cũng đang được rất nhiều người quan tâm Trong bài viết: “Phương pháp dạy học Giáo dục quốc phòng - An ninh tại trường đại học”, Cáp Tuấn Xuân đã cho rằng: “Đổi mới phương pháp giảng dạy nói chung, giảng dạy Giáo dục quốc phòng - An ninh nói riêng là một quá trình, cần có nhận thức đúng và bước đi phù họp với xu thế phát triển của xã hội, của ngành, của cơ sở đào tạo, của môn học, của từng nội dung cụ thể trong từng giai đoạn và sự cố gắng, ừách nhiệm cao của nhiều cấp, của mỗi người” Hay trong bài viết: “Đổi mới phương pháp giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng- An ninh của trung tâm Giáo dục quốc phòng Thái Nguyên”, Cao Sĩ Quân Nhân đã nhận định: “Đổi mới phương pháp giảng dạy

và ứng dụng công nghệ hiện đại trong đào tạo môn học là yếu tố hết sức quan trọng và cần thiết để nâng cao hiệu quả, chất lượng đào tạo môn học nhằm đáp ứng với yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Xã hội chủ nghĩa trước các âm mưu thủ đoạn ngày càng tinh vi, thâm độc của kẻ thù và xu thế phát triển của xã hội”

Có thể nói rằng, nghiên cứu về phương pháp dạy học có thể vận dụng một cách hiệu quả cho từng môn học đã và đang được các nhà giáo dục thế giới

và trong nước quan tâm ở những bình diện khác nhau Mỗi phương pháp dạy học đều có một ưu thế riêng và chúng được vận dụng một cách khác nhau cho từng môn học tạo ra một môi trường học tập và phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh

Tuy nhiên, nghiên cứu và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực một cách phù hợp cho từng tiết học, bài học, phù hợp với đối tượng học sinh vẫn chưa được quan tâm nghiên cứu thỏa đáng của các nhà giáo dục, đặc biệt là trong các bài lý thuyết Giáo dục quốc phòng- An ninh cho học sinh lớp 12

6

Như vậy vấn đề vận dụng các phương pháp dạy học tích cực đã được rất nhiều các tác giả đi sâu nghiên cứu Tuy nhiên chưa có một tác giả nào nói về vấn đề: “Vận dụng một số phương pháp kỹ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy các bài lý thuyết Giáo dục quốc phòng - An ninh cho học sinh lóp 12”, do

đó vấn đề này vẫn đang rất mới mẻ và thú vị Vì thế, trong khóa luận của mình, chúng tôi sẽ tiếp thu các ý tưởng của các nhà nghiên cứu đi trước làm sáng tỏ các vấn đề mà chúng tôi quan tâm

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiền cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Tìm ra cách thức để vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT, nhằm nâng cao chất lượng dạy học các bài lý thuyết Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.2.1. Tìm hiểu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT

3.2.2. Đề xuất, vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực để dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT 3.2.3. Thực nghiệm dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT

4 Đổi tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 THPT

4.2 Phạm vỉ nghiên cứu:

Các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng An ninh cho học sinh lóp 12

7

THPT

5 Phương pháp nghiên cứu

Trong việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực ừong dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục quốc phòng An ninh cho học sinh lớp 12 chúng tôi sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

8

Chương 1: Cơ SỞ LÍ LUẬN VÀ THựC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH cực TRONG DẠY HỌC CÁC BÀI LÝ THUYẾT MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

CHO HỌC SINH LỚP 12 THPT

1.1 Cơ sở lí luận của việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12

Cho đến nay vẫn chưa có một sự thống nhất về khái niệm phương pháp dạy học tích cực Đây vẫn còn là vẫn đề vẫn đang được xem xét và nghiên cứu tiếp

Theo Dewey thì phương pháp dạy học tích cực là sáng tạo ra những tình huống xác thực cho những hành động liên tục mà học sinh quan tâm

Một số tác giả khác thì cho rằng phương pháp dạy học tích cực chính là phương pháp lấy học sinh làm trung tâm Nghĩa là toàn bộ quá trình dạy học đều phải hướng vào nhu cầu, khả năng và năng lực độc lập học tập và giải quyết vấn đề của học sinh Sử dụng phương pháp tích cực sẽ tạo ra không khí thân mật, cởi mở giữa thầy và trò, thầy trò như hai người bạn cùng nhau khảo sát, thăm dò và xử lí từng khía cạnh của vấn đề

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng thì quan niệm phương pháp dạy học tích cực chính là phương pháp phát huy sáng tạo, tạo cơ hội cho người học phát huy trí tuệ, khả năng sáng tạo của mình “Chữ tích cực này thể hiện ở chỗ nó có chiều sâu, nó tạo cơ hội cho người học, cho các đối tượng trung tâm phát huy được cái trí tuệ, cái tư duy, cái thông minh của mình

Theo Phạm Viết Vượng thì phương pháp tích cực là một nguyên tắc đòi hỏi phải khai thác tính tích cực sáng tạo của học sinh trong học tập bằng nhiều phương pháp Để khai thác hết năng lực học tập của học sinh, trong việc tổ

Trong đổi mới phương pháp phải có sự họp tác của thày và trò, sự phối hợp hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công Theo tinh thần đó người ta còn dùng thuật ngữ “dạy và học tích cực” phân biệt với “dạy và học thụ động” Thuật ngữ rút gọn “phương pháp dạy học tích cực” hàm chứa cả phương pháp dạy và phương pháp học

CÓ thê so sánh đặc trưng của dạy học cô truyên và dạy học tích cực như sau:

10

Để phân biệt phương pháp dạy học tích cực với phương pháp dạy học thụ động, có thể nêu ra bốn dấu hiệu đặc trưng cơ bản sau:

Mục

tiêu

Chú trọng cung cấp tri thức,

kỹ năng, kĩ xảo Học để đối

phó với thi cử Sau khi thi

xong những điều đã học

thường bị bỏ quên hoặc ít

dùng đến

Chú trọng hình thành các năng lực (sáng tạo, hợp tác, ) dạy phương pháp

và kỹ thuật lao động khoa học, dạy cách học Học để đáp ứng những yêu cầu của cuộc sống hiện tại và tương lai Những điều đã học cần thiết, bổ ích cho bàn thân người học và cho sự phát triển của xã hội

- Vốn hiểu biết, kinh nghiệm và nhu càu của người học

- Tình huống thực tế, bối cảnh và môi trường địa phương

- Những vấn đề người học quan tâm

bức tường của lớp học, giáo

viên đối diện với cả lớp

Cơ động, linh hoạt: học ở lớp, ở phòng học chuyên dùng, ở thao trường, thực tế, học cá nhân, học theo cặp, học nhóm,

11

* Dạy và học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh: Trong phương pháp tích cực người học - đối tượng của hoạt động “dạy” đồng thời là chủ thể của hoạt động “học” được cuốn hút vào các hoạt động học tập do giáo viên tổ chức và chỉ đạo, thông qua đó tự lực khám phá những điều

mà mình chưa rõ chứ không phải thụ động tiếp thu những tri thức đã được giáo viên sắp đặt Được đặt vào những tình huống của đời sống thực tế, người học trực tiếp quan sát, thảo luận, làm thí nghiệm giải quyết vấn đề đặt ra theo cách suy nghĩ của mình, từ đó vừa nắm vững được kiến thức, kỹ năng mới, vừa nắm được phương pháp “làm ra” kiến thức, kỹ năng đó, không rập theo những khuôn mẫu sẵn có, được bộc lộ và phát huy tiềm năng sáng tạo

Dạy theo cách này thì giáo viên không chỉ đơn giản truyền đạt tri thức

mà còn hướng dẫn hành động Chương trình dạy học phải giúp cho từng học sinh biết hành động và tích cực tham gia các chương trình hành động của cộng đồng

* Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học :

Phương pháp tích cực xem việc rèn luyện phương pháp học tập cho học sinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học Trong xã hội hiện đại đang biến đổi nhanh - với sự bùng nổ thông tin, khoa học, kỹ thuật, công nghệ phát triển như vũ bão thì không thể nhồi nhét vào đầu óc học sinh khối lượng kiến thức ngày càng nhiều Phải quan tâm, chú trọng dạy cho học sinh các phương pháp học

Trong các phương pháp học thì cốt lõi là phương pháp tự học Nếu rèn

luyện cho người học được phương pháp, kỹ năng, thói quen, ỷ chỉ tự học thì sẽ

tạo cho họ lòng ham học, khơi dậy nội lực vốn có ừong mỗi người, kết quả học tập sẽ được nhân lên gấp bội Vì vậy, ngày nay, người ta nhấn mạnh hoạt động

học ừong quá trình dạy học, nỗ lực tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang tự học chủ động, đặt vấn đề phát triển tự học ngay ừong trường phổ thông,

12

không chỉ tự học ở nhà sau bài lên lớp mà tự học cả trong tiết học có sự hướng dẫn của giáo viên

* Tăng cường học tập cá thể, phối họp với học tập họp tác:

Trong một lớp học mà trình độ kiến thức, tư duy của học sinh không thể đồng đều tuyệt đối thì khi áp dụng phương pháp tích cực buộc phải chấp nhận

sự phân hóa về cường độ, tiến độ hoàn thảnh nhiệm vụ học tập, nhất là khi bài học được thiết kế thành một chuỗi công tác độc lập Áp dụng phương pháp tích cực ở trình độ càng cao thì sự phân hóa này càng lớn Việc sử dụng các phương tiện công nghệ thông tin trong nhà trường sẽ đáp ứng yêu càu cá thể hóa hoạt động học tập theo như cầu và khả năng của mỗi học sinh Tuy nhiên trong học tập, không phải mọi tri thức, kỹ năng, thái độ đều được hình thành bằng những hoạt động độc lập cá nhân Lớp học là môi trường giao tiếp thầy - trò, trò - trò, tạo nên mối quan hệ họp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập Thông qua thảo luận, tranh luận ừong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân được bộc lộ, khẳng định hay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lên một tàm cao mới Bài học vận dụng được vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi học sinh

và của cả lớp chứ không chỉ dựa trên vốn hiểu biết và kỉnh nghiệm sống của thầy giáo

Trong nhà trường, phương pháp học tập hợp tác được tổ chức ở cấp nhóm, tổ, lóp trong trường Được sử dụng phổ biến trong dạy học là hoạt động họp tác trong nhóm nhỏ 4 đến 6 người Học tập hợp tác làm tăng hiệu quả học tập, nhất là lúc phải giải quyết những vấn đề gay cấn, lúc xuất hiện thực sự nhu cầu phối họp giữa các cá nhân để hoàn thành nhiệm vụ chung Trong hoạt động học tập theo nhóm nhỏ sẽ không thể có hiện tượng ỷ lại, tính cách, năng lực của mỗi thành viên được bộc lộ, uốn nắn, phát triển tình bạn, ý thức tổ chức, tinh thần tương trợ

* Kết họp sự đánh giá của thầy với sự đánh giá của trò:

13

Trong dạy học, việc đánh giá học sinh không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động học của trò mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy.Trước đây, giáo viên giữ độc quyền đánh giá học sinh, trong phương pháp tích cực, giáo viên phải hướng dẫn học sinh phát triển kỹ năng tự đánh giá để tự điều chỉnh cách học Liên quan tới điều này, giáo viên cần tạo điều kiện thuận lợi để học sinh được tham gia đánh giá lẫn nhau Tự đánh giá đúng và điều chính hoạt động kịp thời là năng lực rất cần cho sự thành đạt trong cuộc sống mà nhà trường phải trang bị cho học sinh

Theo hướng phát triển các phương pháp tích cực để đào tạo những con người năng động, sớm thích nghi với đời sống xã hội, thì việc kiểm tra, đánh giá không thể dừng lại ở yêu cầu tái hiện các kiến thức, lặp lại các kỹ năng đã học mà phải khuyến khích trí thông minh, óc sáng tạo trong việc giải quyết những tình huống thực tế

Từ dạy và học thụ động sang dạy và học tích cực, giáo viên không còn đóng vai trò đơn thuần là người truyền đạt kiến thức, giáo viên trở thảnh người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động độc lập hoặc theo nhóm nhỏ để học sinh tự lực chiếm lĩnh nội dung học tập, chủ động đạt các mục tiêu kiến thức,

kỹ năng, thái độ theo yêu cầu của chương trình

Giáo viên phải có trình độ chuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lành nghề mới có thể tổ chức, hướng dẫn các hoạt động học tập của học sinh mà nhiều khi diễn biến ngoài tàm dự kiến của giáo viên

Để nâng cao chất lượng giáo dục, bên cạnh việc cải tiến nội dung sách giáo khoa, phương pháp dạy học cũng phải hướng vào việc khơi dậy, rèn luyện

và phát triển năng lực suy nghĩ và làm việc một cách tự chủ, năng động, sáng tạo Trong mỗi con người, ai cũng có tiềm năng về một mặt nào đó Nếu biết

14

khai thác tiềm năng quý giá đó trong nhận thức, ừong học tập thì vô cùng quan trọng bởi vì “ Khả năng tiềm tàng của bộ óc trong hoạt động trí tuệ của con người còn lâu mới sử dụng hết, chỉ sử dụng khoảng 10 - 15 % và do đó sự khác biệt về mặt trí tuệ mà người ta nhận thấy giữa người này với người khác phụ thuộc không hẳn vào bản tính sinh học của họ mà chủ yếu vào những ảnh hưởng khác nhau của môi trường và giáo dục”

Sử dụng phương pháp tích cực sẽ giúp chúng ta phát hiện ra những năng lực tiềm tàng trong mỗi học sinh, khai thác được vốn sống phong phú của các

em Áp dụng phương pháp tích cực sẽ tạo cơ hội để phát huy trí tuệ tập thể của học sinh Vì tập thể gồm nhiều người, mỗi người lại có cách tư duy, sở trường riêng nên trong lúc thảo luận sẽ phát huy được trí tuệ tập thể giúp người học đào sâu suy nghĩ, tìm tòi, phát huy khả năng của học sinh trong những tình huống cụ thể

Sử dụng phương pháp tích cực sẽ hình thành ở học sinh lòng say mê học tập, tập trung mọi ý chí, sức lực cho học tập Chính vì vậy mà cố vấn Phạm Văn Đồng có nói: “ Điều hay thứ hai của phương pháp này là nó giúp người ta có phương pháp tự học và lòng ham học Đó là cái quý giá nhất .Như vậy nhà trường đã đem lại cho học trò các phương pháp và sự ham học, cái sự cần thiết phải học Sự cần thiết này cũng bức xúc như ta cần khí để thở, cần ăn để có dinh dưỡng, cần đi chơi cho thỏa mái.”

Tóm lại, sử dụng phương pháp tích cực trong dạy học sẽ giúp chúng ta đào tạo nên những con người năng động, tích cực, linh hoạt trong cuộc sống, thích ứng với nền kinh tế hiện nay Học sinh học theo cách này sẽ biết cách học

và cách làm, lúc đầu là tập làm, sau làm dần dần sẽ biết làm, biết ứng xử trong sinh hoạt và ừong cuộc sống hàng ngày Lối học này tạo cho con người sống rất thực tế, thích hoạt động, hòa nhập vào cộng đồng để tận dụng và khai thác trí tuệ của cộng đồng và bổ sung cho mình thêm hoàn thiện Sử dụng phương pháp

15

này sẽ phát huy được sở trường, khêu gợi những tiềm thức còn ẩn náu trong mỗi học sinh

Có rất nhiều phương pháp dạy học tích cực trong đó có một số nhổm phương pháp thường được sử dụng hiện nay đó là:

- Nhóm phương pháp dùng lời: phương pháp thuyết trình và phương pháp vấn đáp

- Nhóm phương pháp dạy học trực quan: Phương pháp trình bày trực quan và phương pháp quan sát

- Nhóm phương pháp dạy học thực hành: Phương pháp luyện tập,

phương pháp ôn tập, phương pháp công tác độc lập

- Ngoài ra còn một số phương pháp như: phương pháp chương trình hóa, algorit hóa

- Phương pháp thảo luận nhóm (hợp tác nhóm nhỏ)

- Dạy học theo phương pháp tích cực đòi hỏi một số điều kiện, ừong đó quan trọng nhất là người giáo viên Giáo viên phải được đào tạo chu đáo để thích ứng với những thay đổi chức năng, với những nhiệm vụ đa dạng, phức tạp của mình, nhiệt tình với những công cuộc đổi mới giáo dục Giáo viên vừa có tri thức chuyên môn sâu rộng, có trình độ sư phạm lành nghề, biết ứng xử tinh

16

tế, biết sử dụng các công nghệ thông tin vào dạy học, biết định hướng sự phát triển của học sinh theo mục tiêu giáo dục cũng như đảm bảo sự tự do của học sinh trong hoạt động nhận thức

- Dưới sự chỉ đạo của giáo viên, học sinh phải dần dần có được những phẩm chất và năng lực thích ứng với phương pháp tích cực như giác ngộ mục đích học tập, tự giác trong học tập, có ý thức trách nhiệm về kết quả học tập của mình và kết quả chung của cả lớp, biết tự học và ừanh thủ học ở mọi nơi mọi lúc, bằng mọi cách, phát triển các loại hình tư duy biện chứng, logic, hình tượng, thuật toán, tư duy kinh tế

- Chương trình và sách giáo khoa phải giảm bớt khối lượng kiến thức nhồi nhét, tạo điều kiện cho thầy trò tổ chức những hoạt động học tập tích cực, giảm bớt những thông tin buộc học sinh phải thừa nhận và ghi nhớ máy móc, tăng cường các bài toán nhận thức để học sinh tập giải, giảm bớt những câu hỏi tái hiện, tăng cường loại câu hỏi phát triển trí thông minh, giảm bớt những kết luận áp đặt, tăng cường những gợi ý để học sinh nghiên cứu, phát triển bài học

- Phương pháp tích cực yêu cầu có những thiết bị dạy học thuận tiện cho học sinh thực hiện các công tác độc lập hoặc hoạt động nhóm Hình thức tổ chức lớp học phải dễ dàng thay đổi linh hoạt, phù hợp với dạy học cá thể, dạy học họp tác

- Việc kiểm tra, đánh giá phải chuyển biến mạnh theo hướng phát triển trí thông minh sáng tạo của học sinh, khuyến khích vận dụng linh hoạt các kỹ năng đã học vào tình huống thực tế, làm bộc lộ những cảm xúc, thái độ của học sinh trước những vấn đề nóng hổi của đời sống cá nhân, gia đình và cộng đồng Chừng nào việc đánh giá chưa thoát khỏi quỹ đạo học tập thụ động thì chưa thể phát triển dạy và học tích cực Trong dạy học cần để học sinh tự đánh giá mình

và đánh giá bạn Phẩm chất này rất cần thiết trong cuộc sống

17

cực trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sình lớp 12 THPT

* Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý

thuyết môn Giảo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 phải đảm bảo tính tích hợp

Tích họp giáo dục pháp luật vào môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh là càn thiết nhằm mục đích định hướng cho người học nhìn thấy được tàm quan trọng của môn học này, đồng thời phát huy tính tích cực, chủ động, nâng cao kiến thức, kỹ năng quân sự cũng như lối sống, ý thức tổ chức kỷ luật trong nhà trường và trong đời sống hàng ngày

Giáo viên xác định mục tiêu bài học; tự sưu tàm hoặc yêu cầu học sinh sưu tàm những hình ảnh, câu chuyện pháp luật, những vấn đề về quốc phòng an ninh ừong nước và trên thế giới mang tính thời sự qua thực tiễn cuộc sống hoặc qua các phưomg tiện thông tin đại chúng Đầu tiết học giáo viên giới thiệu nội dung tiết học, lồng ghép thêm một vài câu chuyện, những vụ án vi phạm pháp luật, những vấn đề liên quan tới quân sự trong nước và trên thế giới Phần củng cố, giáo viên yêu càu học sinh trình bày những câu chuyện mà mình sưu tầm được, từ đó đặt câu hỏi, đặt tình huống cụ thể, giới thiệu một số tài liệu cho học sinh chuẩn bị trước bài học (có thể lấy nội dung này để kiểm tra bài cũ), có như vậy thì nội dung tích hợp mới phát huy tính hiệu quả

* Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý

thuyết môn Giảo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 phải đảm bảo tinh tổng hợp

* Vận dụng một sổ phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý

thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 phải đảm bảo tỉnh tư tưởng

* Vận dụng một số phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý

dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT

* Chương trình dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An

ninh cho học sinh lớp 12 THPT - Mục tiêu:

Mục tiêu đó là giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, niềm tự hào và trân ừọng đối với truyền thống dựng nước và giữ nước của dân tộc, của các lực lượng vũ trang nhận dân Việt Nam

Trang bị cho học sinh một số hiểu biết về nền quốc phòng toàn dân, kỹ năng quân sự cần thiết, tạo điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động về công tác quốc phòng trong nhà trường và địa phương

- Chuẩn kiến thức, kỹ năng:

Có hiểu biết nhất định một số nội dung cơ bản về quốc phòng toàn dân, Quân đội nhân dân Việt Nam và tuyển sinh quân sự

Xác định được trách nhiệm của người thanh niên - học sinh đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, sẵn sàng tham gia các lực lượng vũ trang nhân dân

Biết thực hành các tư thế, động tác cơ bản của người chiến sĩ ừong chiến đấu Biết phòng tránh một số loại vũ khí hóa học và vũ khí cháy thông thường

* Nội dung dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho

học sinh lớp 12THPT

• Một số hiểu biết chung về quân đội

+ Một số hiểu biết về nền quốc phòng toàn dân + Giới

19

thiệu luật sĩ quan quân đội nhân dân Việt Nam + Tổ

chức quân đội nhân dân Việt Nam + Nhà trường quân

đội và tuyển sinh quân sự

• Một số hiểu biết về phòng thủ dân sự

+ Vũ khí hóa học

An ninh cho học sinh lớp 12THPT

* Nhận thức về vị tri vai trò của việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy các bài lý thuyết cho học sinh 12

Giáo viên tiến hành kiểm tra miệng cho học sinh trong lớp để tìm hiểu chất lượng và lượng kiến thức mà học sinh nắm được từ các buổi học trước Qua khảo sát cho thấy các học sinh vào học môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh đều cho rằng, đây là nội dung khô cứng và không quan ừọng Đây là thực ừạng trung ở các nhà trường hiện nay, là căn nguyên chính dẫn đến các em có biểu hiện xem nhẹ, việc đầu tư cho môn học này hạn chế, chất lượng hiệu quả không đạt mục tiêu như mong muốn Đối với giáo viên giảng dạy, nếu như không được đào tạo cơ bản, hoặc trình độ, phương pháp giảng dạy hạn chế cũng ảnh hưởng rất nhiều đến việc truyền tải và “hấp thụ” kiến thức của người học Bởi vậy, ý thức trách nhiệm của người học cũng như nội dung, phương pháp giảng dạy của người giáo viên có vai trò rất quan trọng, quyết định kết quả dạy

và học môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh ừong các nhà trường

* Mức độ sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy các bài lỷ thuyết cho học sinh 12 THPT

Không thể phủ đinh tác tác dụng to lớn, hiệu quả đích thực, chất lượng ngày càng cao khi sử dụng phương pháp dạy học theo hướng tích cực nhưng thực tế phương pháp này còn được vận dụng rất ít trong các nhà trường phổ thông nói chung và trong một số bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An

20

ninh cho học sinh lớp 12 nói riêng Bài giảng không có tính vấn đề, học sinh không được trao đổi, thảo luận, nêu câu hỏi mà chỉ duy nhất hoạt động của thày Hầu hết, giáo viên Giáo dục Quốc phòng và An ninh vẫn chỉ sử dụng phương pháp dạy học cũ, cách dạy học truyền thống thuyết trĩnh (độc thoại) là chủ yếu nên chất lượng môn học chưa được như mong muốn Trong bài giảng giáo viên thường dạy học với một lớp đông, tập trung học cả khối, cơ sở vật chất không có hoặc không biết sử dụng, mô hình học cụ trực quan thiếu hoặc không đồng bộ, điều ấy rất ảnh hưởng tới quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh Ngay các nội dung thuộc phàn lý thuyết, giáo viên cũng không chuẩn bị bài giảng theo kỹ thuật dạy học tích cực và đương nhiên ừong dạy và học vẫn chỉ là phương pháp dạy học truyền thống rất hạn chế Trong bài giảng : “Trách nhiệm của học sinh với nhiệm vụ bảo vệ an ninh Tổ quốc” có rất nhiều vấn đề, câu hỏi, bài tập cần học sinh họp tác giải quyết nhưng hầu hết giáo viên không thực hiện điều này, chất lượng bài giảng không cao, nó được thể hiện qua một

21

Kết quả trên đây cho thấy chất lượng dạy - học môn Giáo dục Quốc phòng

và An ninh ở một số lớp 12 trường THPT Lý Thường Kiệt tỉnh Yên Bái còn thấp: tỷ lệ khá, giỏi chỉ đạt từ 15% - 25%, tỷ lệ trung bình từ 40% - 56%, tỷ lệ yếu từ 20% - 25%

- Một số giáo viên chưa chú ý đàu tư đúng mức cho các tiết dạy Các tiết dạy còn rập khuôn máy móc, chưa sáng tạo, tìm tòi các phương pháp và kỹ thuật dạy học để truyền đạt kiến thức cho học sinh một cách tốt nhất

- Khó khăn trong việc tìm hiểu các kỹ thuật dạy học trong các phương pháp dạy học tích cực môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh

- Vận dụng các kỹ thuật dạy học trong các phương pháp dạy học đó vào bài giảng môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT

- Đưa ra những kiến nghị về việc nâng cao hiệu quả cao trong giảng dạy môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh

* Học sinh

• Thuận lợi:

- Phụ huynh học sinh có quan tâm đến việc học tập của học sinh, đã giám sát các hoạt động học tập ở nhà của học sinh để đôn đốc việc chuẩn bị bài của học sinh

- Phần lớn các em ở một số vùng nông thôn và dân tộc thiểu số vì vậy việc tìm hiểu các kiến thức khoa học đơn giản đối với các em còn rất mơ hồ

* Nguyên nhân của thực trạng trên

Có rất nhiều nguyên nhân, nhưng nguyên nhân cơ bản dẫn đến chất lượng chưa như mong muốn là:

• Do hoàn cảnh kỉnh tế của đa số phụ huynh học sinh còn kém phát triển Vì vậy thời gian kèm các em học tập ở nhà còn chưa nhiều bên cạnh đó kiến thức của một số bộ phận phụ huynh học sinh còn hạn chế chưa nhận biết được những điều các em đang học là như thế nào? Đúng hay sai?

• Nhận thức và trách nhiệm của một số cán bộ lãnh đạo các nhà trường và địa phưomg đối với nhiệm vụ chưa sâu sắc, từ đó chưa thật sự quan tâm chỉ đạo

và đầu tư đúng mức cho công tác này

• Đội ngũ giáo viên Giáo dục Quốc phòng và An ninh chưa đáp ứng kịp với yêu cầu phát triển cả về số lượng và chất lượng

• Việc đàu tư mua sắm các trang thiết bị dạy học ở các trường, các cơ quan giáo dục đào tạo còn hạn chế Hình thức tuyên truyền chưa đa dạng phong phú và chưa thường xuyên liên tục

Tiểu kết chương 1

Những kiến thức về phương pháp dạy học tích cực, cơ sở lí luận và thực tiễn của việc vận dụng phương pháp dạy học tích cực trong dạy học các bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 12 THPT Những kiến thức lý thuyết này sẽ vận dụng khi nghiên cứu đề tài “Vận dụng

23

các phương pháp dạy học tích cực trong dạy học bài lý thuyết môn Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho học sinh lớp 11 Trung học phổ thông” đồng thời định hướng cho những kết luận của khóa luận