Thực tập là thời gian rất tốt cho sinh viên chúng em được tiếp cận với thực tế, được vận dụng những kiến thức vào làm những công việc cụ thể mà ở trường được học chưa được thực hành giờ đây được làm những công việc cụ thể mà trong tương lai chúng em sẽ làm. Được học những điều mà khi học lý thuyết chưa biết, tạo cơ hội cho chúng em nhận ra sự khác biệt giữa lý thuyết và thực hành để rút ra kinh nghiệm cho mình. Có thể nói học đi đôi với hành, thực hành cho chúng ta hiểu thêm hơn về kiến thức mà ta sẽ nắm vững hơn. Như vậy nhà trường đã tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên chúng em đi thực tập để hiểu thêm về kiền thức. Thời gian thực tập từ 09012012 đến 13052012 tại trường Tiểu học Minh Lập em đã học được rất nhiều điều và làm những việc mà khi học chưa đươc làm chưa được học. Em đã nhận được sự chỉ bảo giúp đỡ của anh (chị) hướng dẫn em thực tập. Đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu để em hoàn thành tốt kỳ thực tập của mình. Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm quý báu này. Qua bài báo cáo này em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới thầy Cấn Đình Thái và cô Mai Thị Linh đã trực tiếp hướng dẫn em tại nơi thực tập, đã chỉ bảo tận tình trong thời gian thực tập và giúp em hoàn thành báo cáo này em xin gửi lời cảm ơn tới anh (chị) cán bộ nhân viên thư viện trường Tiểu học Minh Lập đã nhiệt tình quan tâm giúp đỡ em. Do còn hạn chế về trình độ và kinh nghiệm thực tiễn nên trong quá trình thực tập em còn nhiều bỡ ngỡ và không thể tránh khỏi những thiếu xót. Kính mong được sự thông cảm của cô giáo hướng dẫn thực tập và kính mong thầy giáo tiếp tục đóng góp ý kiến chỉ bảo Em xin chân thành cảm ơn
Trang 1Bộ lao động th ơng binh và xã hội
Tr ờng cao đẳng nghề văn lang hà nội
Khoa: TV-QLTBTH
đề tài: công tác bổ sung tài liệu trong th viện
Giảng viên h ớng dẫn : Cấn Đình Thái Sinh viên thực hiện : Nguyễn Hồng Cường Lớp : CĐCNTB-K5Khoá học : 2009 - 2012
Hà Nội 2012– 2012
Hà Nội 2012– 2012
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT 3
LỜI CẢM ƠN 4
LỜI MỞ ĐẦU 5
Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN 9
1.1 Lịch sử hình thành thư viện trường Tiểu học Minh Lập 9
1.1.1 Cơ cấu tổ chức ………… ……… … ……… 11
1.1.2 Cơ sơ vật chất và kỹ thuật thư viện ………13
a Xây dựng vốn tài liệu ……….13
b Tiến hành bổ sung các loại tài liệu trong thư viện 15
1.2 Nội quy thư viện 18
1.3 Nhiệm vụ của việc công tác bổ sung tài liệu trong thư viện………… 18
1.3.1 Mục đích nghiên cứu……….…………19
1.3.2 Đối tượng nghiên cứu………20
1.3.3 Thời gian công tác bổ sung tài liệu trong thư viện………21
1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 21
Chương 2.NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 23
2.1 Khái niệm công tác bổ sung tài liệu trong thưviện 23
2.2 Tài liệu bổ sung đối với người dùng tin……… …26
2.4 Phương hướng, giải pháp thực hiện công tác bổ sung tài liệu trong thư viện trường Tiểu học Minh Lập……… ………26
2.4.1 Phương hướng phát triển của nhà trường và thư viện……… 26
2.4.2 Các giải pháp thực hiện tiêu chuẩn thư viện trường học……… 27
Chương 3.THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỔ SUNG TÀI LIỆU TRONG THƯ VIỆN……….………….… 33
Trang 33.1 Công tác bổ sung tài liệu trong thư viện trường Tiểu học Minh Lập… ….33
3.1.1 Các phương thức bổ sung tài liệu trong thư viện.… ….……… 34
a Phương thức trả tiền……….34
b Phương thức không trả tiền……….35
3.1.2 Tổ chức công tác bổ sung………… ……….36
a Xây dựng diện bổ sung/ chính sách bổ sung……… 36
b.Tầm quan trọng của chính sách bổ sung……… 36
3.1.3 Xây dựng kế hoạch bổ sung……….……….37
3.2 Tìm chọn tài liệu bổ sung………… ……… ………….… 38
3.2.1 Thu thập tài liệu bổ sung………….……… ………42
3.2.2 Kinh phí công tác bổ sung tài liệu……… ……… 43
3.3 Theo dõi quá trình sử dụng và thanh lý tài liệu……… … 45
3.4 Phối hợp bổ sung tài liệu trong thư viện……… … 48
3.4.1 Tầm quan trọng của việc phối hợp bổ sung……… 48
3.4.2 Nguyên tắc phối hợp bổ sung………48
3.4.3 Các hình thức phối hợp bổ sung………49
3.5 Xây dựng trường học thân thiện……… 50
Chương 4.NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ……… …….………55
4.1 Nhận xét……….……… 55
4.1.1 Thuận lợi………… ……… … 55
4.1.2 Khó khăn……… ……58
4.2 Kiến nghị ………….……… …60
KẾT LUẬN……….………63
TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 66
Trang 5trường được học chưa được thực hành giờ đây được làm những công việc cụ thể
mà trong tương lai chúng em sẽ làm Được học những điều mà khi học lý thuyếtchưa biết, tạo cơ hội cho chúng em nhận ra sự khác biệt giữa lý thuyết và thựchành để rút ra kinh nghiệm cho mình Có thể nói học đi đôi với hành, thực hànhcho chúng ta hiểu thêm hơn về kiến thức mà ta sẽ nắm vững hơn Như vậy nhàtrường đã tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên chúng em đi thực tập để hiểuthêm về kiền thức
Thời gian thực tập từ 09/01/2012 đến 13/05/2012 tại trường Tiểu họcMinh Lập em đã học được rất nhiều điều và làm những việc mà khi học chưađươc làm chưa được học Em đã nhận được sự chỉ bảo giúp đỡ của anh (chị)hướng dẫn em thực tập Đặc biệt là sự quan tâm giúp đỡ của Ban giám hiệu để
em hoàn thành tốt kỳ thực tập của mình Xin chân thành cảm ơn sự quan tâmquý báu này
Qua bài báo cáo này em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới thầy CấnĐình Thái và cô Mai Thị Linh đã trực tiếp hướng dẫn em tại nơi thực tập, đã chỉbảo tận tình trong thời gian thực tập và giúp em hoàn thành báo cáo này em xingửi lời cảm ơn tới anh (chị) cán bộ nhân viên thư viện trường Tiểu học MinhLập đã nhiệt tình quan tâm giúp đỡ em
Do còn hạn chế về trình độ và kinh nghiệm thực tiễn nên trong quá trìnhthực tập em còn nhiều bỡ ngỡ và không thể tránh khỏi những thiếu xót Kínhmong được sự thông cảm của cô giáo hướng dẫn thực tập và kính mong thầygiáo tiếp tục đóng góp ý kiến chỉ bảo!
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên thực tập:
Nguyễn Hồng Cường
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 6Thư viện là một bộ phận không thể thiếu trong trường học nói chung,trường tiểu học nói riêng Với vai trò lưu giữ và luân chuyển sách, thư viện phục
vụ đắc lực cho việc dạy và học Để nâng cao hiệu quả hoạt động của thư viện,người cán bộ phụ trách cần có những biện pháp để giữ gìn, cung cấp và luânchuyển sách có hiệu quả nhất
Sách có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục Thiếu niên và Nhi đồng Sáchgiúp các em mở mang kiến thức, hiểu biết về thế giới, về tự nhiên và xã hội, bồidưỡng về tư tưởng, nâng cao về hành động Những sách được đọc trong thờiniên thiếu không những lưu lại trong trí nhớ của các em suốt đời, mà còn ảnhhưởng đến sự phát triển tương lai của các em Vì vậy, tủ sách thư viện của nhàtrường là nhằm giúp đỡ vào việc giáo dục những nguyên lý khoa học cho họcsinh và là phương tiện hỗ trợ cho quá trình giảng dạy và học tập
Trong công tác thư viện, công tác bổ sung tài liệu trong thư viện có vị trírất quan trọng có thể coi đây là một khâu trọng tâm, vì công tác bổ sung là khâucán bộ thư viện trực tiếp bổ sung và mang tài liệu vào trong thư viện Nó gắnnhiều nhất với thực tiễn, đó là một chu trình chuyên môn khép kín trong việcluân chuyển sách báo, tài liệu tới với người đọc, trực tiếp quyết định kết quả củahoạt động công tác thư viện
Vì vậy, việc xây dựng vốn tài liệu là một trong những nhiệm vụ quantrọng nhất của thư viện, vì kho sách báo là cơ sở vật chất đảm bảo mọi hoạtđộng nghiệp vụ của thư viện Các phương pháp xây dựng vốn sách, báo phải có
cơ sở khoa học để đảm bảo cho thư viện trường học thực hiện tốt nhiệm vụ, đảmbảo thoả mãn được các yêu cầu về sách, báo cho giảng dạy và học tập, phù hợpnội dung chương trình và trình độ của giáo viên, học sinh, đáp ứng được yêu cầugiáo dục toàn diện của nhà trường
Lâu nay bản thân tôi là sinh viên thực tập đã trăn trở: Làm thế nào để đảmbảo số lượng, nội dung sách báo đáp ứng nhu cầu cho số đông bạn đọc giáo
Trang 7viên, học sinh trong trường? Làm thế nào để thư viện có nhiều sách, báo hay,hấp dẫn lôi cuốn thu hút các em đến với thư viện nhằm tăng kích thích thêmlòng ham muốn đọc sách của các em và bạn đọc.
Trong nhà trường, việc tạo thêm nhiều vốn sách, tài liệu trong thư viện làviệc cần và nên làm để hỗ trợ việc dạy thói quen đọc sách cho các em từ các lứatuổi thiếu nhi Bản thân tôi là sinh viên được học về chuyên môn thư viện, tôinghĩ rằng đó là thói quen cần có và nó sẽ ảnh hưởng đến các em trong giáo dụcđạo đức và kiến thức hiểu biết của các em trong tương lai
Vậy bằng cách nào để bổ sung thêm vốn sách, tài liệu vào thư viện hằngnăm một số lượng sách tham khảo theo yêu cầu đọc của giáo viên, học sinh, làcâu hỏi luôn ở trong tôi Và đó chính là lý do mà tôi chọn đề tài: “Công tác bổsung tài liệu trong thư viện trường tiểu học Minh Lập ”
Như chúng ta đã biết: “ Thư viện là nơi giữ gìn di sản thư tịch của dântộc; Thu thập; Tàng trữ; Tổ chức việc khai thác và sử dụng chung vốn tài liệutrong xã hội, nhằm truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ giảng dạy, nhucầu học tập, nghiên cứu, công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân, gópphần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học,công nghệ, kinh tế, văn hóa phục vụ công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đấtnước” Ngày nay với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, tin họcngày càng ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực Để xử lý được lượng thôngtin lớn đòi hỏi phải có những phương pháp và công cụ “Tiên tiến” Với việcquản lý thư viện thì để đưa ra các quy định chính xác và kịp thời là những yêucầu cần thiết Việc ứng dụng tin học trong công tác bổ sung tài liệu nhằm nângcao hiệu quả của công việc, giảm nhẹ tối thiểu và tiết kiệm thời gian làm việcchuyên môn làm hẹp không gian lưu trữ, hệ thống hóa và cụ thể hóa lượngthông tin, tài liệu theo nhu cầu của người sử dụng Đây là một ngành học rất mới
Trang 8mẻ trong chương trình đào tạo của nhà trường, với sinh viên lớp CĐCNTB-K5tôi được nhà trường tạo điều kiện đi thực tập tốt nghiệp.
Đợt viết bài báo cáo “ Thực tập Tốt nghiệp” được tiến hành sau khi sinhviên đã được học xong các môn bộ trở của chuyên ngành thư viện – Quản lýthiết bị trường học nhằm mục đích:
+ Tạo điều kiện cho sinh viên tìm hiểu về đề tài thực tập tốt nghiệp Với đềtài “ Công tác bổ sung tài liệu trong thư viện” Giúp cho tôi tìm hiểu tình hìnhthực tế về vấn đề công tác bổ sung tài liệu trong thư viện Qua đó giúp sinh viên
có điều kiện liên hệ giữa kiến thức lý luận và tình hình thực tiễn để so sánh ápdụng và hoàn thiện hơn về kiến thức Rèn luyện kỹ năng, tay nghề cho sinh viên
“ lý luận gắn liền với thực tiễn” Và các yêu cầu của thực tế chuyên ngành đàotạo, từ đó giúp nhà trường nâng cao chất lượng đào tạo
+ Vận dụng kiến thức đã học để thực hành một số khâu nghiệp vụ về côngtác thư viện, công tác văn thư nhằm bước đầu rèn luyện tay nghề, xây dựngphong cách làm việc của nhà trường, đạo đức ngành nghề của người cán bộ thưviện trong tương lai Tạo điều kiện cho sinh viên mở mang tầm nhìn, tầm hiểubiết nhận thức đúng đắn, tầm quan trọng của nghề nghiệp
+ Tạo điều kiện cho sinh viên tìm hiểu về cơ hội nghề nghiệp và các yêucầu của thực tế đối với chuyên ngành đào tạo, từ đó giúp nhà trường nâng caochất lượng đào tạo Trong thời gian thực tập tại trường Tiểu học Minh Lập giúptôi có dịp tiếp xúc với thực tế của công tác thư viện – thiết bị trường học, từ đóhoàn thiện bản thân và được cọ sát với thực tế để tôi thêm thấm nhuần trảinghiệm, đối chiếu giữa lý luận với thực tiễn Hơn thế nữa tạo điều kiện để tôi cóthể hoàn thành tốt đợt thực tập tốt nghiệp này
Đề tài “ Công tác bổ sung tài liệu trong thư viện ” sẽ góp phần giải quyếtvấn đề này Trong quá trình viết bài báo cáo thực tập tốt nghiệp không thể tránh
Trang 9khỏi những thiếu sót và một số nhược điểm khác Vì vậy, tôi kính mong sự ủng
hộ, đóng góp ý kiến của thầy, cô giáo, toàn thể các bạn sinh viên trong ngành
TV – Quản lý TB trường học để Tôi biết và sửa chữa cho bài báo cáo được hoànchỉnh hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 10Chương 1: KHÁI QUÁT VỀ THƯ VIỆN TIỂU HỌC MINH LẬP 1.1 Lịch sử hình thành Thư viện trường Tiểu học Minh Lập.
Thư viện trường Tiểu học Minh Lập được thành lập ngày 09/10/1996ngay từ lúc thành lập trường theo quyết định số 346/QĐ UB Hơn năm mươinăm qua trường đã phấn đấu không ngừng hoàn thành tốt chỉ thị nhiệm vụ củatừng năm học Mặc dù còn nhiều khó khăn nhưng nhà trường đang từng bướcphát triển bền vững và ngày càng trưởng thành, đã đang và sẽ trở thành một ngôitrường có chất lượng giáo dục tốt, một địa chỉ tin cậy của cha mẹ học sinh vàhọc sinh địa phương
Kế hoạch chiến lược phát triển nhà trường đoạn 2010 - 2015, tầm nhìn
2020 nhằm xác định rõ định hướng, mục tiêu chiến lược và các giải pháp chủyếu trong quá trình vận động và phát triển, là cơ sở quan trọng cho các quyếtsách của Hội đồng trường và hoạt động của Ban giám hiệu cũng như toàn thểcán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh nhà trường Xây dựng và triển khai kếhoạch chiến lược của trường Tiểu học Minh Lập là hoạt động có ý nghĩa quantrọng trong việc thực hiện Nghị Quyết của chính phủ về đổi mới giáo dục phổthông Cùng với các trường trong huyện xây dựng ngành giáo dục huyện BắcQuang phát triển theo kịp yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước Hiệnnay, nhà trường gồm có:
- 01 CBTV hiện tại là: Mai Thị Linh
- 01 CBTB hiện tại là: Nguyễn Thị Đến
Quang Minh là một xã vùng II của huyện Bắc Quang, trường Tiểu họcMinh Lập cách trung tâm huyện lỵ 10 km năm trên quốc lộ 279 Bắc Quang LiênHiệp, có địa bàn rộng với diện tích 15 km2, là một xã đồng bằng của tỉnh HàGiang với hơn một vạn dân gồm có 5 dân tộc: Tày; Kinh; Dao; Nùng; Mông
Trang 11Trong đó: Dân tộc tày chiếm 96%, dân tộc kinh chưa đạt 1% Nhân dân trong xãnhận thức đúng về công tác giáo dục, việc tạo điều kiện cho con em tới trườnghọc tập, cấp ủy chính quyền quan tâm đến công tác giáo dục ở địa phương; có sựđầu tư cho sự phát triển sự nghiệp giáo dục ở địa phương.
Hình ảnh 1.1: Trường Tiểu học Minh Lập
Trường Tiểu học Minh Lập (Nơi tôi công tác thực tập) Lúc mới thành lậptrường có 15 lớp từ khối 1 đến khối 5 có 384 học sinh chia làm 2 địa điểm họctập (1 điểm trường chính, 1 điểm Lung Cu), cách trường 9 km về phía cầu Sảo.Hiện tại năm học 2011 – 2012 có 10 lớp 188 học sinh, so với ngày thành lập sốlớp và số học sinh giảm với lý do tỷ lệ sinh giảm theo chủ trương kế hoạch hóagia đình Từ khi thành lập đến nay trường đã thành lập tốt kế hoạch dạy và họctrên địa bàn 5 thôn bản trường tuyển sinh, duy trì và giữ vững phổ cập xóa mùchữ, góp phần thực hiện phổ cập trung học cơ sở, và phổ cập giáo dục tiểu họcđúng độ tuổi Trong nhiều năm liền các tổ chức trong nhà trường được côngnhận là đơn vị lao động tiên tiến, có 3 giáo viên đạt danh hiệu giáo viên giỏi cấp
Trang 12huyện và một giáo viên giỏi cấp tỉnh, cán bộ quản lý đạt chiến sỹ thi đua cấphuyện nhiều năm liền Cùng với sự trưởng thành không ngừng và những thànhtích lớn lao của nhà trường, thư viện từng ngày càng được củng cố và ngày càngđược phát huy Góp phần tích cực trong sự nghiệp trồng người.
Ngay từ những ngày đầu mới thành lập trường còn rất nhiều những khókhăn về cơ sở vật chất, không có phòng đọc chỉ là một cái kho chứa sách mà hầuhết lại là sách lạc hậu, rách nát Qua nhiều năm phấn đấu liên tục, được sự quantâm giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, nhất là ban giám hiệu (BGH) đã quyết tâmxây dựng thư viện trở thành thư viện đạt chuẩn cấp Huyện
Giờ đây thư viện trường đã được đặt trên tầng 2 trong một toà nhà đẹp
đẽ, khang trang Với một phòng kho rộng rãi và hai phòng đọc riêng biệt Tổng
số sách trong thư viện gần 3000 bản sách với trên 132 tên sách các loại Ngoài
ra còn có 20 loại báo và tạp chí Hàng năm tổng số vốn tài liệu được bổ sungbằng nhiều nguồn quỹ khác nhau, làm cho kho sách ngày càng phát triển phongphú về chủng loại và chất lượng Hơn nữa trong những năm qua việc triển khaiđổi mới chương trình giáo dục tiểu học, cải tiến phương pháp dạy học, phát huytính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh thì vai trò của sách lại càng trở lênquan trọng hơn trong hoạt động dạy và học Nhằm khai thác triệt để giá trị khosách, phục vụ số lượng giáo viên và học sinh tương đối đông (so với các trườngtrong Huyện) Thư viện đã tiến hành thực hiện bổ sung tài liệu đáp ứng nhu cầucủa bạn đọc, để phấn đấu thư viện trở thành thư viện xuất sắc, đáp ứng thoả mãnnhu cầu về văn hoá đọc
1.1.1 Cơ cấu tổ chức.
Cơ cấu tổ chức của trường Tiểu học Minh Lập được bố trí sắp xếp theotừng chức năng nhiệm vụ cán bộ công chức, giáo viên trong nhà trường
Trang 13 Cơ cấu đội ngũ cán bộ, giáo viên nhân viên (năm học 2011 - 2012).
Tổng số cán bộ của nhà trường (tính đến thời điểm đánh giá): 27
Hội khuyến học
Hội chữ thập đỏ
Tổ khối 1+2 Tổ khối
3+4+5
Tổ văn phòng
Trang 14+ Cán bộ nhân viên làm công tác văn phòng, hành chính, thư viện, thiết bị:01
+ Giáo viên đứng lớp: 19
Phương hướng phấn đấu.
Với nhiệm vụ của trường Tiểu học Minh Lập là cung cấp cho học sinhnhững kiến thức cơ bản của khoa học và giáo dục học sinh phát triển một cáchtoàn diện để học sinh tiếp tục học những cấp học cao hơn góp phần giữ vữngthành quả phổ cập trung học phổ thông Đến năm 2015 trường phấn đấu đạttrường chuẩn Quốc gia giai đoạn 1
Nhiệm vụ của từng năm học chương trình giảng dạy và học tập tâm lý lứatuổi học sinh, trên cơ sở này nhà trường đã tổ chức hoạt động thư viện cho phùhợp cấp bậc của học sinh, nhiệm vụ năm học và tình hình thực tế nhà trường Tổchức hiệu quả mạng lưới thư viện phối hợp với cán bộ thư viện trong việc lập kếhoạch vào tổ chức các hoạt động thư viện như mua sách, bảo quản sách, tuyêntruyền giới thiệu sách, cho học sinh mượn sách giáo khoa, sách tham khảo, theođúng quy định Cần chú trọng xây dựng và tổ chức mạng lưới thư viện tronggiáo viên, học sinh kết hợp chặt chẽ với đoàn thể trong nhà trường và hội cha
mẹ học sinh nhằm huy động các nguồn lực xây dựng và tổ chức các hoạt độngthư viện
Thư viện có lịch cụ thể phục vụ các hoạt động đọc sách, mượn sách củagiáo viên, học sinh có phương thức và phục vụ phù hợp, tăng cường nâng caochất lượng đọc và mượn của giáo viên, học sinh
Đối với học sinh học 2 buổi trên ngày nên sắp xếp lịch đọc và mượn tạithư viện theo thời khóa biểu tối thiểu một tiết trên một tuần trên một học sinh
Do cơ sở vật chất của thư viện chưa được đầy đủ nên có thể tổ chức tủ sách hoặccho sinh mượn tài liệu, sách về nhà thường xuyên Bên cạnh đó sở GD&ĐTkhuyến khích và đánh giá các đơn vị có những hình thức sáng tạo trong các hoạtđộng mang tính đặc trưng thư viện trường học, giúp cho thư viện trường Tiểuhọc Minh Lập ngày càng phát triển hơn
Trang 151.1.2 Cơ sở vật chất và kỹ thuật Thư viện.
a Xây dựng vốn tài liệu, cơ sở vật chất nhà trường, thư viện:
Trong năm học này, nhà trường sẽ chi đủ, chi đúng và chi hiệu quả bổsung vốn tài liệu, hoàn thiện cơ sở vật chất và tổ chức các hoạt động thư việntrường học, đồng thời có kế hoạch huy động các nguồn kinh phí hỗ trợ khác đểnâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật thư viện như phòng đọc củagiáo viên, phòng đọc học sinh, kho sách giá sách, bàn ghế …
- Phòng Thiết bị - Thư viện: 02 phòng cấp 4;
- Nhà lưu trú giáo viên: 02 phòng cấp 4
- Bàn ghế GV trên lớp: 12 bộ;
- Bàn ghế học sinh: 220 bộ (loại 02 chỗ ngồi);
- Nhà trường báo cáo CSVC đầu năm với phòng GD&ĐT
Trang 16- Tủ đựng thiết bị: 04 cái;
- Quả cầu trinh: 100 quả;
- Quả địa cầu: 02 quả;
- Bóng ném cao su: 50 quả;
- Thiết bị lớp 1: 02 bộ;
- Thiết bị lớp 2: 03 bộ;
- Bản đồ Việt Nam: 04 tờ;
- Máy in: 02 cái;
- Máy photo: 01 cái;
- Máy tính: 02 máy;
Trang thiết bị của thư viện còn hạn chế, hoạt động chuyên môn về thưviện chưa cao, chưa có nghiệp vụ, vẫn còn theo phương thức truyền thống.CSVC còn thiếu thốn trang thiết bị và tài liệu Vì vậy sức hút giáo viên và họcsinh đến với thư viện là rất ít, thư viện chưa đáp ứng được hết nhu cầu tìm tincủa giáo viên và học sinh
Thư viện được xây dựng ở tầng 2 là một phòng với diện tích 52m2, có bànghế, có tủ, giá kệ có chữa các loại sách giáo viên, sách giáo khoa, sách thamkhảo, truyện tranh…
Ngoài ra còn có sổ ghi chép để mượn trả của giáo viên và học sinh Phòngthư viện luôn thoáng mát, luôn được bảo quản tài liệu hàng ngày, tạo không khíthoáng mát và sự yên tĩnh để nhu cầu và hứng thú đọc sách cao hơn, nâng caochi thức cho giáo viên và học sinh
b Tiến hành bổ sungcác loại tài liệu trong thư viện.
Mua bổ sung các loại sách: Sách tham khảo về bồi dưỡng học sinh giỏilớp 4, 5 theo chương trình mới Mua sách Kim đồng đảm bảo mỗi em 1 bản;
Trang 17sách tham khảo (1 GV/ Bộ, dự trữ 1 tên sách/ bản/ môn tại Thư viện) Mua bổsung sách tác phẩm Kinh điển; tài liệu phục vụ cho công tác quản lí.
- Sách giáo khoa cấp cho giáo viên trong từng năm:
Đảm bảo đủ số lượng sách giáo khoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảotheo danh mục do bộ Giáo dục và Đào tạo quy định; ưu tiên xây dựng tủ sáchdùng chung cho học sinh con hộ nghèo, học sinh con diện chính sách phải đảmbảo chủ động về cơ số sách; xây dựng tủ sách phục vụ cho đối tượng học sinhgiỏi của các bộ môn theo khối lớp; bổ sung hợp lý cả số lượng và chất lượngsách báo trong thư viện; đặt đủ các loại báo, tạp chí phù hợp với yêu cầu của cấphọc, của giáo viên và học sinh
Trang 18Tổ chức phong trào "Góp một cuốn sách nhỏ, đọc ngàn cuốn sách hay" từ
giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh với những tiêu chí cụ thể nhằm quyên gópsách có chất lượng tốt, phù hợp với đối tượng bạn đọc thư viện
Xây dựng kế hoạch huy động các nguồn kinh phí hỗ trợ khác để nâng cấp
cơ sở vật chất và trang thiết bị kỹ thuật thư viện như phòng đọc giáo viên, phòngđọc học sinh, kho sách, thiết bị nghe nhìn, máy vi tính nối mạng Cải tạo hệthống quạt mát, đèn chiếu sáng và các trang thiết bị kỹ thuật chuyên dụng khác
Trang 19Cán bộ Thư viện - Thiết bị dựa vào tình hình thực tế của đơn vị trong nămhọc để xây dựng kế họach mua sắm thiết bị Trình kế hoạch cho hiệu trưởngduyệt kế hoạch và đưa vào kế hoạch chung của nhà trường Huy động nguồnkinh phí mua sắm thiết bị dạy học Cán bộ thiết bị phối hợp với tổ chuyên mônkiểm tra công tác sử dụng bảo quản thiết bị dạy học ở trên lớp.
Giáo viên chịu trách nhiệm thống kê những thiết bị còn thiếu của từnglớp, từng môn để có biện pháp mua sắm bổ sung kịp thời nhằm phục vụ tốt côngtác dạy học
1.2 Nội quy Thư viện.
Bạn đọc và thư viện phải thực hiện các nội quy của thư viện:
Căn cứ quyết định số 61/QĐ GD&ĐT, ngày 06/11/1998 của bộ giáo dục
và đào tạo về ban hành quy chế tổ chức và hoạt động thư viện phổ thông
Sở GD&ĐT quy định một số điểm sau:
Điều 1: Sách, báo thư viện là tài sản chung của nhà trường Mọi cán bộ,giáo viên, học sinh đều có quyền sử dụng và có trách nhiệm xây dựng thư việnngày một tốt hơn
Điều 2: Sách, báo trong thư viện phải được sắp xếp khoa học để giới thiệu
và phục vụ kịp thời nhu cầu của bạn đọc
Điều 3: Bạn đọc tới thư viện phải trật tự giữ gìn vệ sinh chung, không vứtrác ra ngoài sân phải để rác đúng nơi quy định, không viết lên mặt bàn, trêntường, mượn sách đúng kì hạn theo sự hướng dẫn của cán bộ thư viện
Điều 4: Lịch làm việc của nhà trường trong tuần:
+ Thứ……… phục vụ bạn đọc
+ Thứ……… Tu bổ sách, báo và làm nghiệp vụ
Điều 5: Bạn đọc cần giữ gìn sách, báo cận thận, không được làm nhàu náthoặc viết vẽ vào sách Nếu làm hư nát, mất sẽ phải bồi thường với giá trị từ 1-3lần
Trang 201.3 Nhiệm vụ của việc công tác bổ sung tài liệu trong thư viện.
- Xây dựng hệ thống thư viện có đủ điều kiện cơ bản: cơ sở vật chất, kếhoạch tổ chức hoạt động
- Nâng cao nhận thức của cán bộ, giáo viên về vị trí, vai trò và tác dụng củathư viện trường học trong giảng dạy, học tập, giáo dục toàn diện và nâng caonăng lực chỉ đạo, tổ chức, quản lý thư viện cho cán bộ quản lý giáo dục vàCBTV
- Quản lý và tổ chức hoạt động thư viện khoa học, hiệu quả, cung ứng kịpthời các loại hình tài liệu của thư viện cho giáo viên và học sinh; chủ động đónđầu, tiếp thu sự phát triển của công nghệ thông tin, đưa trang thiết bị hiện đại,phần mềm thư viện phục vụ cho công tác quản lý thư viện và phục vụ bạn đọc;thu hút giáo viên và học sinh tham gia các hoạt động thư viện bằng các hìnhthức sinh động, phong phú, phù hợp
- Triển khai hình thức thư viện xanh; Từng bước triển khai hình thức thưviện điện tử, thư viện thân thiện trong trường học thân thiện Bổ sung các tài liệuphục vụ cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán, Tiếng Việt
- Đáp ứng kịp thời và đầy đủ cho giáo viên, học sinh các loại sách giáokhoa, sách nghiệp vụ, sách tham khảo, báo, tạp chí và các loại hình tài liệu khácnhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường
- Tổ chức thu hút toàn thể giáo viên và học sinh tham gia các hoạt động thưviện bằng các hình thức phong phú, phù hợp
- Xây dựng, củng cố và phát triển hệ thống thư viện đảm bào những điềukiện cơ bản về vốn tài liệu, cơ sở vật chất, nghiệp vụ thư viện, tổ chức hoạtđộng, ổn định công việc thư viện tai trường
1.3.1 Mục đích nghiên cứu.
Trang 21Hướng dẫn cho học sinh và giáo viên biết sử dụng sách tham khảo, sáchgiáo khoa, báo trong thư viện, cũng như biết cách tra cứu thư mục, mục lụcmột cách thành thạo Từ thực tế thư viện có nhiều sách, giáo viên và học sinhham mê đọc sách Duy trì và giữ vững được danh hiệu thư viện tiên tiến với mụcđích nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Thư viện góp phần quyết định chất lượng và nâng cao năng lực giảng dạycủa giáo viên, mở rộng kiến thức và xây dựng thói quen tự học, tự nghiên cứucho học sinh, đồng thời tham gia tích cực vào việc bồi dưỡng tư tưởng chính trị
và xây dựng nếp sống văn hóa mới trong nhà trường Thư viện còn giúp các emxây dựng được phương pháp học tập, và phong cách làm việc khoa học Việcbồi dưỡng hứng thú, thói quen và phương pháp tự học Hướng dẫn các em biếtcách nghiên cứu sách báo, thảo luận chuyên đề, ghi chép tư liệu, sử dụng hệthống mục lục để tra tìm và lựa chọn tài liệu, biết sử dụng kho sách
Công tác bổ sung tài liệu được áp dụng cho các trường tiểu học, trườngtrung học cơ sở, trường trung học phổ thông, các trường có thư viện Nhất lànhững trường đang phấn đấu thư viện đạt chuẩn, thư viện tiên tiến, thư viện xuấtsắc
1.3.2 Đối tượng nghiên cứu.
Chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng là mối quan tâm của mỗi quốcgia trong quá trình phát triển, nhưng cũng là vấn đề phức tạp, đòi hỏi phải có sựtham gia của nhiều tổ chức, nhiều lực lượng xã hội, trong đó có vai trò của thưviện trường tiểu học
Thư viện có vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội, là nơi tuyên truyềnchính sách của Đảng và nhà nước, xây dựng thế giới quan khoa học, nếp sống
Trang 22văn minh góp phần quyết định nâng cao chất lượng, năng lực giảng dạy củagiáo viên, thúc đẩy, nâng cao kết quả học tập của học sinh.
Bộ giáo dục và đào tạo đã có nhiều chủ trương đúng đắn và biện pháp cụthể nhằm đẩy mạnh công tác xây dựng thư viện trong các trường học Quyếtđịnh 61, quyết định 01 của Bộ GD&ĐT Pháp lệnh thư viện và nhiều văn bảnchỉ thị khác đã được ban hành, chẳng những đánh dấu sự phát triển của sựnghiệp thư viện trong các trường học, mà còn là sự khẳng định vị trí quan trọng
và tác dụng lớn lao của thư viện đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ
1.3.3 Thời gian công tác bổ sung tài liệu trong thư viện.
Sách, báo có ảnh hưởng lớn tới quá trình hình thành và phát triển nhâncách của trẻ em (thiếu niên Nhi đồng) Đặc biệt, sách thiếu nhi sẽ phát huy tácdụng giáo dục mạnh mẽ khi các em được hướng dẫn lựa chọn sách, tài liệu thíchhợp, được trang bị phương pháp, kỹ năng đọc, được bồi dưỡng về kỹ năng cảmthụ, lĩnh hội những những giá trị văn hóa, thẩm mỹ
Thư viện và phòng đọc sách thiếu nhi có thể mang lại cho các em nhữnghành trang kiến thức bước vào những năm học mới, vì thư viện có ưu thế vềsách thiếu nhi phong phú, lại được luân chuyển thường xuyên và luôn đượcthông tin phản hồi tích cực từ các bạn đọc trẻ tuổi
Những năm gần đây, thư viện trường Tiểu học Minh Lập đã bổ sung khánhiều sách báo phù hợp với nhiều lứa tuổi trong trường Việc bổ sung tài liệuvào trong thư viện không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu dùng tin của bạn đọc màcòn làm cho thư viện ngày một phong phú với nhiều vốn tài liệu Vì vậy thưviện của trường đang được quan tâm và phát triển rộng rãi
Mỗi năm học theo định đầu kỳ I và kỳ II nhà trường luôn tiến hành côngtác bổ sung tài liệu, thanh lý những tài liệu không còn giá trị sử dụng thay vào
đó cập nhật và bổ sung thêm những tài liệu mới, hoặc còn thiếu không đủ đáp
Trang 23ứng nhu cầu của bạn đọc Truyện tranh có thế mạnh trong việc củng cố nhu cầuđọc và phát triển hứng thú đọc trong các em, nên nhà trường chú trọng đếnnhững tài liệu này.
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Bên cạnh nền tảng giáo dục gia đình và những gì gần gũi với trẻ em thuở
ấu thơ, thì mái trường Tiểu học Minh Lập và hệ thống giáo dục toàn diện củanhà trường sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng, duy trì và bồi đắp vănhóa đọc cho con người Thậm chí đối với không ít người, thì điều đó còn có ýnghĩa quyết định đến việc đọc và nuôi dưỡng văn hóa đọc trong suốt chặngđường đời còn lại
Chúng ta đều biết rằng: Để nâng cao chất lượng giáo dục thì không thểthiếu được các yếu tố nội dung giáo dục, đội ngũ cán bộ quản lí, đội ngũ GV,viên chức phụ trách thiết bị, thư viện và cơ sở vật chất trường học mà thư việntrường tiểu học có vai trò quan trọng Thư viện là trung tâm sinh hoạt văn hoá vàhoạt động khoa học cho toàn thể viên trong nhà trường, đối với GV, thư việngóp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, còn đối với HS, thư viện góp phần tíchcực vào việc thay đổi thói quen tự học, tự nghiên cứu Đánh giá khái quát hệthống thư viện trường Tiểu học Minh Lập thời gian qua, cho thấy: Nhìn chung
có sự phát triển mạnh về số lượng, song chất lượng còn chưa thật sự đồng đều
và cũng chưa thật hiệu quả như mong muốn
Trang 24Chương 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU.
2.1 Khái niệm công tác bổ sung tài liệu trong Thư viện.
Là bổ sung vốn tài liệu trong quá trình sưu tầm nghiên cứu và lựa chọn nhữngtài liệu có nội dung tư tưởng tốt, có giá trị khoa học thực tiễn nghệ thuật cao để đápứng các nhu cầu đọc và thông tin của người dùng chính thư viện đó và của xã hội
2.2 Tài liệu bổ sung đối với người dùng tin.
Các tài liệu, sách định kỳ (báo và tạp chí), đặc biệt là các loại báo truyện,tranh thiếu nhi, là nguồn tài nguyên rất quan trọng đối với một thư viện trườngtiểu học Do đó, thư viện có chính sách đặt mua dài hạn nhiều báo, truyện tranhthiếu nhi, chuyên về lứa tuổi Thiếu niên Nhi đồng, các em học sinh trong nhàtrường Ngoài ra, nhằm đáp ứng nhu cầu nâng cao kiến thức và cập nhật thôngtin của người đọc trong trường, thư viện cũng thường xuyên bổ sung các báo vàtạp chí phổ thông tiêu biểu
Theo định kỳ - vào cuối năm (thường là Tháng 12), thư viện sẽ tiến hànhxem xét lại các tên sách báo đã bổ sung trong năm vừa qua và xem xét các yêucầu mới về bổ sung các tên sách báo khác Danh mục đề xuất đặt mua sách báo
sẽ được gửi lên Hiệu trưởng để duyệt
Trang 25Đối với cán bộ thư viện có đầy đủ các loại hồ sơ, sổ sách quản lý thư việnđúng theo quy định; thực hiện đầy đủ và đúng quy trình các khâu kỹ thuật vànghiệp vụ thư viện mỗi khi nhập và xuất sách khỏi thư viện Bố trí, sắp xếp khosách khoa học, hợp lý, bảo quản thư viện chặt chẽ; đơn giản hoá các thủ tục chomượn Để tổ chức phục vụ bạn đọc nhanh chóng, thuận tiện, phù hợp với nhucầu và điều kiện thực tế của giáo viên và học sinh.
Cán bộ thư viện cần chủ động lập kế hoạch, phối hợp với các tổ chứcđoàn thể trong và ngoài nhà trường, cùng tổ công tác thư viện thực hiện tốt cáchoạt động bổ sung vốn sách báo, tuyên truyền giới thiệu sách, tổ chức tốt cáchoạt động và phát huy hiệu quả của thư viện trong giảng dạy, học tập của giáoviên và học sinh
Hình ảnh 2.1: Học sinh đọc tài liệu, truyện tranh trên lớp
Hình thành mạng lưới cộng tác viên của thư viện để làm tốt công tác phục
vụ bạn đọc và bảo quản sách báo, tài liệu Hàng tháng, định kỳ đánh giá về kếtquả hoạt động thư viện nhất là công tác đọc sách các lớp và của giáo viên Có
Trang 26hình thức để khích lệ việc đọc sách của học sinh Chủ động tự học, tự bồi dưỡng
và tham gia các hoạt động bồi dưỡng nghiệp vụ Thư viện
Dự tiết đọc sách trong thư viện trường mới thấy được sự say mê của các
em với thư viện, các em có thể hết sức thoải mái khi cầm trên tay cuốn truyệnmình thích, em nào có năng khiếu về hội họa có thể ra góc nghệ thuật có sẵngiấy, màu vẽ, đất nặn để thỏa sức thể hiện khả năng của mình
Cán bộ thư viện kiêm nhiệm cô Mai Thị Linh về tuổi tác cô sắp phải nghỉhưu nhưng cô rất yêu nghề, tuy cô chỉ được nhà trường đưa đi bồi dưỡng mộtthời gian ngắn về nghiệp vụ thư viện Nhìn cách sắp xếp thư viện cũng như cách
tổ chức kho sách báo với với 4 loại tủ sách (sách giáo khoa, tham khảo, tài liệuchuyên môn, báo và tạp chí ) và sử dụng tương đối thành thạo máy tính trongquản lí tài liệu và bạn đọc cũng như rất sáng tạo trong công việc
Vai trò của vốn tài liệu:
+ Là cơ sở để vận hành thư viện không có vốn tài liệu thì thư việnkhông thể hoạt động được
+ Là tài sản của thư viện;
+ Là bộ nhớ của toàn quốc gia của cả dân tộc;
+ Là công cụ đối tượng làm việc hàng ngày của cán bộ thư viện trong(bổ sung, xử lý, phục vụ bạn đọc…)
Để thu hút được các em HS và GV đến thư viện, đòi hỏi thư viện phải cónhiều hoạt động đổi mới thường xuyên, nếu chỉ một mình cán bộ thư viện thìkhông thể thực hiện hết Vì vậy, thư viện đã tranh thủ sự giúp đỡ của GV trongtrường trực tiếp đứng lớp làm cộng tác viên trong việc tuyên truyền giới thiệusách hàng tháng
Trang 27Để hoạt động của thư viện rộng khắp, thư viện trường còn làm những giỏsách lưu động, tủ sách lưu động để ở gần các lớp học để các em có thể tranh thủđọc trong giờ nghỉ hay giờ ra chơi Thư viện còn kết hợp với giáo viên chủnhiệm hướng dẫn các em tổ chức các tủ sách nhỏ để ở góc lớp, sau đó khích lệcác em tự giới thiệu tủ sách của lớp mình để các bạn biết tới, tủ sách nào đượccác bạn biết đến có nhiều sách hay, có giá trị sẽ được thư viện tuyên dương.
Chính các hoạt động đó giúp các em gắn bó với thư viện và giúp các emtiếp nhận tri thức một cách hiệu quả bên cạnh giờ học ở trên lớp, cũng như rènluyện các kĩ năng sống thường ngày Thư viện trường không chỉ chờ các em đếnđọc sách mà còn chủ động đến với các em Nhờ vậy, mà thư viện trường luôn làđịa điểm được HS và GV yêu thích Hàng tháng thư viện thu hút được khá nhiềulượt HS đến đọc và mượn sách, thư viện cũng luôn đáp ứng đầy đủ tài liệu phục
vụ cho công tác giảng dạy, nhờ vậy 100% cán bộ, GV của trường thường xuyênđến thư viện và coi đó như ngôi nhà thân thiết của mình
Tuy các phong trào thư viện mới đi vào hoạt động nhưng nhà trường luôntạo điều kiện để thư viện hoạt động tốt Nhờ nguồn sách luôn được bổ sung mới
và máy tính kết nối Intemet, thời gian qua thư viện đã giúp cho GV và các em
HS có thể tranh thủ giữa các giờ nghĩ để bổ sung và cập nhật kiến thức mới.Việc đầu tư cho thư viện là rất cần thiết và hữu ích
2.3 Tổ chức, hoạt động Thư viện.
- Thư viện phục vụ cho tất cả cán bộ GV và học sinh trong nhà trường.Ngay từ đầu năm học thư viện xây dựng kế hoạch hoạt động thư viện phù hợpvới mục tiêu đào tào, nhiệm vụ năm học, chương trình giảng dạy và học tập củahọc sinh
- Tổ chức hiệu quả hoạt động mạng lưới thư viện, phối hợp trong việc muasách, bảo quản sách, tuyên truyền giới thiệu sách, cho học sinh mượn sách đồng
Trang 28thời kết hợp chặt chẽ với các đoàn thể trong nhà trường và hội cha mẹ học sinhnhằm huy động các nguồn lực xây dựng và tổ chức các hoạt động của thư viện.
- Lên lịch đọc sách cho các khối lớp và giáo viên đồng thời có phương thứcquản lý và phục vụ phù hợp để tăng cường số lượng và nâng cao chất lượng việcđọc và mượn sách của giáo viên và học sinh
- Thường xuyên tổ chức tuyên truyền,giới thiệu sách cho giáo viên và họcsinh bằng nhiều hình thức như:
+ Xây dựng nề nếp đọc sách bảo quản sách cho học sinh
+ Tổ chức các buổi sinh hoạt nói chuyện chuyên đề trong buổi sinh hoạtchào cờ, trong buổi họp hội đồng chuyên môn
+ Tổ chức thi kể chuyện sách, vẽ tranh, theo nội dung sách trong tiết họcnghỉ giải lao
2.4 phương hướng, giải pháp thực hiện công tác bổ sung tài liệu trong Thư viện trường Tiểu học Minh Lập.
2.4.1 Phương hướng phát triển của nhà trường và thư viện.
Cán bộ thư viện chấp hành tốt quy chế chuyên môn, soạn giảng đầy đủ, đisâu vào nghiên cứu vận dụng phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng dạyhọc, hồ sơ đều xếp từ khá trở lên
Mỗi thầy cô giáo, cán bộ công chức phải có lối sống giản dị, đạo đứctrong sáng có tinh thần trách nhiệm cao, hoàn thành tốt nhiệm vụ và chỉ tiêu đề
ra, có ý thức tổ chức kỉ luật, đoàn kết thống nhất tập thể, có lòng nhân ái: “ Tất
cả vì học sinh thân yêu”
Cán bộ, giáo viên chấp hành nghiêm chỉnh đường lối của Đảng, pháp luậtcủa nhà nước Chấp hành nhiêm túc luật an toàn đường bộ
Trang 29Quán triệt việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, mỗithầy cô giáo, cán bộ công chức trong nhà trường là một tấm gương để học sinhnoi theo.
Giáo viên, học sinh sử dụng hiệu quả đồ dung cá nhân, thiết bị giảng dạyphấn đấu các tiết giảng dạy đều đạt khá trở lên Tham gia tích cực các phongtrào văn hóa, văn nghệ, TDTT trong nhà trường và làm tốt các công tác xã hội ởđịa phương
Nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục học sinh: Nâng cao
chất lượng và hiệu quả giáo dục toàn diện, đặc biệt là chất lượng giáo dục đạođức và chất lượng văn hoá Đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá học sinhphù hợp với mục tiêu, nội dung chương trình và đối tượng học sinh Đổi mới cáchoạt động giáo dục, hoạt động tập thể, gắn học với hành, lý thuyết với thực tiễn;giúp học sinh có được những kỹ năng sống cơ bản
2.4.2 Các giải pháp thực hiện tiêu chuẩn thư viện trường học.
Biện pháp thứ nhất: Bám sát vào các văn bản chỉ đạo của Đảng và nhà nước.
Căn cứ vào quyết định 61, quyết định 01 của Bộ GD& ĐT ban hành ngày
2 -1- 2003 và QĐ số 01/ 2004/ QĐ-BGD&ĐT ngày 29-1-2004 về sửa đổi bổsung Quyết định số 01/2003/ QĐ-BGD&ĐT Gồm có 5 tiêu chuẩn:
- Tiêu chuẩn thứ nhất về sách, báo, tạp chí bản đồ tranh ảnh, băng đĩa sáchgiáo khoa Có sách giáo khoa hiện hành, sách tham khảo, sách nghiệp vụ dùngcho giáo viên, ngoài ra còn có thêm sách giáo dục đạo đức và pháp luật
- Tiêu chuẩn thứ hai về cơ sở vật chất: Phòng đọc đúng tiêu chuẩn củaquyết định 01, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, đủ ánhsáng có tủ giá chuyên dùng trong thư viện để đựng sách báo, tạp chí, bản đồ,tranh ảnh giáo dục, băng đĩa giáo khoa Có đầy đủ tiện nghi, ánh sáng cho phòngđọc và cán bộ thư viện làm việc Có tủ mục lục, bảng để giới thiệu sách với bạnđọc Có hai máy vi tính đã được nối mạng, máy nghe nhìn, rất thuận tiện cho
Trang 30việc khai thác các dữ liệu Có bảng hướng dẫn tra cứu mục lục, có nội qui phòngđọc, phòng mượn, biểu đồ theo dõi sự phát triển của kho sách.
- Tiêu chuẩn thứ ba về nghiệp vụ: Tất cả các tài liệu, ấn phẩm trong thưviện phải được đăng ký, mô tả, phân loại, tổ chức mục lục, sắp xếp theo đúngnghiệp vụ thư viện
- Tiêu chuẩn thứ tư về tổ chức hoạt động: Hiệu phó trực tiếp phụ trách côngtác thư viện, cán bộ thư viện có trình độ về chuyên môn công tác thư viện, có tổcộng tác viên thư viện, hàng năm có kinh phí để hoạt động Hoạt động của thưviện phù hợp với nội dung giáo dục toàn diện, với công việc của giáo viên, vớitâm lý lứa tuổi học sinh Tổ chức tốt ngoại khóa, tuyên truyền giới thiệu sách,điểm sách, thông báo sách mới
- Tiêu chuẩn thứ năm về quản lý thư viện: Tất cả các tài liệu có trong thưviện phải được bảo quản tốt, đóng bọc và tu sửa thường xuyên liên tục để đảmbảo mỹ quan và thuận tiện cho việc sử dụng lâu dài Có đầy đủ các loại hồ sơ sổsách đúng nghiệp vụ thư viện
- Tiêu chuẩn cuối cùng là nắm vững Pháp lệnh thư viện, ban hành năm
2000 gồm 7 chương và 31 điều Đó là những qui định chung về công tác thưviện, quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động thư viện, tổchức và hoạt động thư viện, đầu tư phát triển thư viện, quản lý nhà nước về thưviện Cán bộ thư viện phải tham mưu với ban giám hiệu về cơ sở vật chất Trướchết phải tổ chức tốt kho sách, nâng cấp trang thiết bị như bàn ghế, tủ giá, vốn tàiliệu các loại phải phong phú, sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp, được phân chia theotừng kho, tủ và kệ riêng biệt (Sách giáo khoa - Sách tham khảo - Sách giáo viên
- Sách thiếu nhi - Sách giáo dục đạo đức và sách pháp luật) Đây là một công tácrất quan trọng vì nó góp phần nâng cao việc sử dụng sách báo được thuận tiện.Việc tổ chức hoạt động hợp lý đã giúp cho cán bộ thư viện, giáo viên và họcsinh tìm kiếm tài liệu một cách nhanh chóng
Trang 31 Biện pháp thứ hai : Không ngừng hoàn thiện, bổ sung cơ sở vật chất trong đó có một việc là bổ sung sách báo kịp thời.
Bổ sung sách báo phải thường xuyên liên tục Đầu năm học, cuối học kỳ,đầu học kỳ hai cán bộ thư viện mở cuộc điều tra, thăm dò nguyện vọng của giáoviên, bằng cách cho giáo viên, học sinh đăng ký vào phiếu yêu cầu của mình cầnmua những loại sách gì, tên sách và tên tác giả cụ thể Dựa vào phiếu yêu cầuđọc của bạn đọc, nhờ giáo viên chủ nhiệm điều tra giúp về yêu cầu đọc của họcsinh, từ đó mà bổ sung sách báo cho phù hợp với cấp học, nhu cầu của học sinh,chương trình soạn giảng của thầy cô, trình độ học tập của trò trong năm học Ưutiên bổ sung sách cho các lớp thay sách, lớp đầu cấp Đặc biệt là những em họcsinh giỏi, cán bộ thư viện chủ động gặp gỡ trao đổi với giáo viên bồi dưỡng, trựctiếp giảng dạy, gặp các em để biết được các thầy cô và các em cần mua nhữngloại sách gì cần thiết và phù hợp vối lứa tuổi, trình độ chuyên môn Mặt khác
CB thư viện còn thường xuyên liên hệ, dựa vào các danh mục hướng dẫn đặtmua sách mới của bộ, sở giáo dục, các nhà sách nổi tiếng để chọn mua theo yêucầu của thầy cô và các em học sinh Cập nhật được những tài liệu mới nhất vàothư viện
Biện pháp thứ ba : Tăng cường công tác tuyên truyền giới thiệu sách
Cách làm một bài giới thiệu sách theo chủ đề như sau:
+ Phải xác định được đề tài mà mình giới thiệu
+ Tìm sách cho phù hợp với nội dung chủ đề giới thiệu, đảm bảo về chínhtrị, tính thời sự nóng hổi, có tính giáo dục cao và có giá trị về nghệ thuật sâu sắc
+ Nêu vị trí, tầm quan trọng của vấn đề chính được trình bày trong tácphẩm Nêu một số thông tin đặc điểm hình thức của sách: Gồm có lời nói đầu,tóm tắt giới thiệu về tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, khổ sách, giá
Trang 32tiền Quyển sách gồm có bao nhiêu chương, phần, tập Phân tích từng chươngphần đó, nêu bật cho độc giả hiểu rõ nội dung của tác phẩm Từ đó sẽ gây cho
họ sự tò mò, lòng say mê hứng thú, kích thích cho độc giả muốn tìm đọc ngaycuốn sách
+ Giới thiệu, phân tích nội dung và nghệ thuật cuốn sách: Đây là phần chínhcủa tác phẩm
+ Phần kết của tác phẩm: Nêu bật được giá trị nghệ thuật, tính giáo dục.Hướng dẫn độc giả có thể tìm đọc sách ở đâu, thời gian nào
+ Kết quả: Sau lần giới thiệu, cuốn sách sẽ có rất nhiêu độc giả đến tìm vàmượn đọc, thậm chí ngay sau buổi giới thiệu, sẽ có nhiều độc giả tìm mượnngay Số lượt người mượn đọc lần sau tăng dần lên so với lần trước đó
Biện pháp thứ tư: Tranh thủ sự lãnh đạo, hỗ trợ kết phối hợp của các đoàn thể, vận động các lực lượng trong và ngoài nhà trường cùng làm công tác thư viện.
Đó là sự kết hợp của các tổ chức trong và ngoài nhà trường Ban giámhiệu, các đoàn thể coi công tác thư viện là một công tác quan trọng vì nó gópphần không nhỏ vào giáo dục toàn diện Chi bộ Đảng giám sát chỉ đạo công tácthư viện trường học cho phù hợp với nội dung, nhiệm vụ năm học Đoàn thanhniên, ban phụ trách đội luôn giúp đỡ, tạo điều kiện cho thư viện phát huy tinhthần năng động, sáng tạo và nhiều hình thức phục vụ bạn đọc hấp dẫn Nhắcnhở, đôn đốc các em thực hiện tốt lịch mượn trả sách, công tác tuyên truyền giớithiệu sách cũng như các chuyên đề mà thư viện đã làm Phân công , chuẩn bị vềcon người, góp ý xây dựng chuyên đề, buổi tuyên truyền giới thiệu sách Phátđộng cuộc vận động quyên góp sách trong toàn trường đạt được kết quả vàthành công
Trang 33 Kết quả cụ thể:
Từ đầu năm học đến nay thư viện đã tuyên truyền, giới thiệu sách theotừng chủ đề mà nhà trường phát động được 5 lần và đã thành công tốt đẹp Buổigiới thiệu được BGH duyệt và xen vào trong buổi sinh hoạt tập thể của nhàtrường Vào buổi chào cờ đầu tuần, giữa giờ ra chơi Sau mỗi lần làm chuyên
đề phong trào mượn đọc tăng lên rõ rệt
Biện pháp thứ 5 trong việc thúc đẩy thư viện hoạt động đó là: Mở rộng các thành viên trong tổ thư viện.
Sử dụng tốt mạng lưới tổ thư viện trường học Ngay từ đầu năm học tổthư viện trường học được thành lập do đồng chí hiệu phó làm tổ trưởng, bí thưchi đoàn, ban phụ trách đội cùng với 23 đồng chí giáo viên chủ nhiệm, và 23 emlàm cộng tác viên ở 23 lớp học Năm học vừa qua nhà trường đã tổ chức nhiềubuổi tuyên truyền giới thiệu sách rất thành công, tổ chức cuộc thi với các hìnhthức đa dạng phong phú như thi kể chuyện theo sách, đố vui đọc sách, theo chủ
đề "Thiếu niên vui khoẻ - tiến bước lên đoàn", nhất là cuộc thi "Sao tháng 3" doĐoàn Đội tổ chức ngày 26- 3- 2009 đã có rất nhiều câu hỏi liên quan đến việcđọc sách hàng ngày của các em
Biện pháp cuối cùng là vai trò nòng cốt của cán bộ thư viện chuyên trách:
Tâm huyết, say sưa với nghề, không ngừng học tập bồi dưỡng, biết tham mưu với lãnh đạo về công tác thư viện, khéo vận động và thuyết phục bổ sung ngày một nhiều tài liệu trong thư viện Điều quan trọng hơn cả là người làm công tácthư viện phải thực sự yêu công việc mình làm, Nắm bắt được nhu cầu của bạn đọc như nhu cầu của chính bản thân mình
Trang 34Chương 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỔ SUNG TÀI LIỆU TRONG
THƯ VIỆN.
3.1 Công tác bổ sung tài liệu trong Thư viện trường Tiểu học Minh Lập.
- Cán bộ thư viện có nhiệm vụ phục vụ tất cả cán bộ, giáo viên và học sinhtrong nhà trường Ngay từ đầu năm học, phải xây dựng kế hoạch hoạt động thưviện phù hợp với mục tiêu đào tạo, nhiệm vụ năm học, chương trình dạy học,chủ đề chủ điểm học tập của từng khối lớp và tâm lý lứa tuổi học sinh
- Tổ chức hiệu quả hoạt động của tổ cộng tác viên thư viện, chú trọng xâydựng và tổ chức tốt mạng lưới cộng tác viên trong giáo viên, học sinh, kết hợp
Trang 35chặt chẽ với các đoàn thể trong nhà trường và Hội cha mẹ học sinh nhằm huyđộng nguồn lực xây dựng và tổ chức các hoạt động thư viện.
- Có lịch cụ thể phục vụ các hoạt động đọc sách, mượn sách của GV, HS.Đối với học sinh học 2 buổi/ ngày, bố trí lịch đọc và làm việc với sách tại thưviện theo thời khoá biểu tối thiểu 1 tiết/ tuần/ học sinh Tăng cường hình thứccho mượn sách theo lớp hoặc cho cá nhân mượn về nhà, xây dựng tủ sách từnglớp
- Thường xuyên tổ chức tuyên truyền, giới thiệu sách cho giáo viên và họcsinh; vận động, hướng dẫn giáo viên và học sinh đọc và làm theo sách bằngnhiều hình thức, cán bộ thư viện thực hiện tuyên truyền giới thiệu sách theo chủ
đề, chủ điểm, ít nhất 1 tháng/1 lần Tổ chức ứng dụng công nghệ thông tin, phầnmềm quản lý cho công tác hoạt động quản lý thư viện Tổ chức cho học sinhkhai thác các dữ liệu phục vụ bồi dưỡng học sinh giỏi
- Nâng cao nhận thức, năng lực chỉ đạo, tổ chức, quản lý thư viện trườnghọc của cán bộ quản lý nhà trường và cán bộ thư viện, sắp xếp, bố trí và quản lýcán bộ làm công tác thư viện theo đúng chức năng, nhiệm vụ, nhằm đáp ứngđược yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng, củng cố và phát triển thư viện trường họcphục vụ việc nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường
3.1.1 Các phương thức bổ sung tài liệu trong Thư viện.
Vốn tài liệu giàu có, phong phú không chỉ là niềm tự hào của mỗi thưviện mà còn là cơ sở giúp cho các hoạt động trong và ngoài thư viện Nhìnchung thư viện đều cố gắng trong việc tạo nguồn và thực hiện việc thu thập tàiliệu theo trả tiền và không trả tiền
a Phương thức trả tiền.
Trang 36Thực chất của phương thức trả tiền đó là mua tài liệu Đây là nguồn cungcấp tài liệu chủ yếu cho thư viện Tất cả các thư viện từ trung ương đến địaphương đều sử dụng phương thức này và đây là nguồn cung cấp đại bộ phận tàiliệu nhập vào thư viện.
Ưu điểm nổi bật của phương thức trả tiền là giúp thư viện có thể chủ độngtiến hành công tác bổ sung Thế chủ động được thể hiện trên nhiều phương diện:
- Về thời gian: Thư viện có thể tiến hành thu thập tài liệu vào bất kỳ thời
điểm nào hoàn toàn theo ý muốn của mình Dựa trên nguồn kinh phí được cấp,căn cứ vào các nhiệm vụ cụ thể, thư viện dự kiến những thời điểm thích hợpđồng thời cũng có thể điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu của thực tiễn
- Về không gian: Thư viện có thể thu thập tài liệu ở địa phương hoặc ở các
tỉnh và thành phố khác nếu nơi đó thỏa mãn với yêu cầu của mình
- Về nội dung, loại hình tài liệu: Bổ sung tài liệu gì? thuộc lĩnh vực nào?
Thể loại nào (sách, báo, phim ảnh, băng hình…) do thư viện lựa chọn và quyếtđịnh trên cơ sở đã nghiên cứu và thành phần vốn tài liệu
Bổ sung bằng phương thức trả tiền, thư viện không bị ràng buộc về thờigian, không gian và được lựa chọn tài liệu hoàn toàn theo ý muốn Trong bốicảnh kinh tế thị trường, thế chủ động của thư viện trong việc bổ sung tài liệubằng phương thức trả tiền có điều kiện phát huy vì sách báo là hàng hóa (hànghóa đặc biệt) và thư viện là “khách hàng”, là “thượng đế”
Hạn chế:
- Phụ thuộc vào ngân sách: Phương thức này đòi hỏi thư viện phải có kinh
phí ổn định và thường xuyên được tăng lên để bù lại mức độ tăng giá tài liệu.Không đảm bảo về yêu cầu về ngân sách, việc tiến hành bổ sung tài liệu sẽ gặpkhó khăn và có khi không thực hiện được Để khắc phục tình trạng hạn hẹp vềngân sách, ở thư viện trường Tiểu học Minh Lập đã chủ động khai thác nguồn