QUẢN LÍ MẠNG VIỄN THÔNG

Mô hình quan h Manager-Agent... Management Information Base.. Mathematics Information Base.. Management Information Basic.. Management Informatic Base... Ngu n tài nguyên logic... Quá tr

L I NÓI U

Hi n nay, bài toán qu n lý m ng vi n thông luôn là m i quan tâm hàng đ u và là m t trong

nh ng v n đ quan tr ng nh t c n gi i quy t c a các nhà khai thác vi n thông V i nh ng kh

n ng mà h th ng qu n lý m ng vi n thông đem l i cùng v i s phát tri n c a m ng l i, các nhà khai thác đ u xây d ng cho mình các h th ng qu n lý m ng thích h p đ nâng cao hi u qu v n hành và khai thác m ng

M c tiêu c a tài li u là cung c p cho h c viên nh ng ki n th c c b n trong qu n lý m ng

vi n thông nh mô hình t ng th c a h th ng qu n lý m ng, các yêu c u và quan đi m ti p c n trong qu n lý m ng, nguyên lí và các ki n trúc c a m ng qu n lí vi n thông TMN, giao th c qu n

lí m ng đ n gi n SNMP và các v n đ v qu n lí m ng trên n n IP

V i m c tiêu đ t ra nh v y, n i dung c a tài li u đ c chia thành 3 ch ng

Ch ng 1 gi i thi u m t s mô hình h th ng qu n lý nh h th ng qu n lý m , qu n lý phân tán, qu n lý trong b ng và ngoài b ng, các yêu c u trong qu n lý m ng c ng nh là các quan

Qu n lí m ng vi n thông là m t n i dung r t quan tr ng, c n đ c nghiên c u k l ng đ nâng cao hi u qu v n hành và khai thác m ng Yêu c u đ i v i h c viên sau khi h c xong môn

h c này là ph i n m b t đ c các yêu c u chung v qu n lý m ng, các th c th v t lý c ng nh các th c th ch c n ng trong m ng qu n lý vi n thông, các giao di n và ch c n ng qu n lý, cách

th c qu n lí và đi u hành m ng thông qua các giao th c qu n lí khác nhau

Tài li u đ c biên so n trong kho ng th i gian t ng đ i ng n nên không tránh kh i còn nhi u thi u sót Nhóm tác gi r t mong nh n đ c các ý ki n đóng góp c a đ c gi và nh ng

ng i quan tâm

CH NG I

T NG QUAN V QU N LÝ M NG VI N THÔNG

N i dung c a ch ng gi i thi u cho h c viên nh ng khái ni m c b n trong qu n lý m ng

vi n thông nh mô hình t ng quan c a h th ng qu n lý m ng, các yêu c u trong qu n lý m ng,

các quan đi m và cách ti p c n trong qu n lý m ng c ng nh gi i thi u m t s mô hình h th ng

qu n lý nh h th ng qu n lý m , h th ng qu n lý phân tán, h th ng qu n lý trong b ng và

ngoài b ng

1.1 KHÁI NI M V QU N LÝ, KHAI THÁC VÀ B O D NG M NG

Vào nh ng th p niên cu i cùng c a th k tr c, công ngh và d ch v truy n thông đã có

s phát tri n m nh m , đánh d u m t b c ti n quan tr ng trong l ch s phát tri n c a loài ng i

Truy n thông, có th hi u nôm na nh là m t cách th c đ truy n t i và trao đ i thông tin Trong

đó, Internet chính là ví d t t nh t đ minh ho cho s bùng n m nh m và có nh h ng l n

m nh đ n kh n ng chia s thông tin c a con ng i th i đi m hi n t i c ng nh trong t ng lai

Gi c m c a con ng i v kh n ng truy nh p thông tin toàn c u, v s trao đ i thông tin

nhanh, tin c y và gi u n i dung ngày nay đã ti n g n đ n hi n th c, nhanh h n b t k ng i nào

đã tiên đoán tr c đây Truy n thông s li u, truy n thông video, ph ng ti n truy n thông vô

tuy n và h u tuy n t t c đ u đóng góp vai trò quan tr ng , làm t ng kh n ng đi u khi n xuyên

su t thông tin trong các ho t đ ng kinh doanh hay các t ch c, doanh nghi p r ng l n và toàn

c u

H th ng qu n lý m ng là m t h th ng chuyên hoá nh m m c đích giám sát và đi u khi n

m t h th ng r ng l n bao g m các tài nguyên m ng và các h th ng máy tính, đ c s d ng

trong l nh v c truy n thông, trong s n xu t, kinh doanh, trong l nh v c tài chính, ngân hàng hay

giáo d c c ng nh trong l nh v c nghiên c u và phát tri n

S ra đ i c a các h th ng qu n lý m ng c ng là m t yêu c u c p thi t đ ng n ng a, ch n

đoán, đ nh c u hình và gi i quy t các v n đ phát sinh do s l n m nh, ph c t p và không đ ng

nh t c a môi tr ng, đa nhà cung c p, đa giao th c, đa công ngh c a h th ng m ng và các máy

tính

M c dù các h th ng qu n lý m ng là thành ph n giá tr gia t ng c a công ngh truy n

thông nh ng nó l i đóng vai trò quan tr ng trong vi c qu n lý, khai thác và b o d ng các h

th ng truy n d n, chuy n m ch và đi u hành, đ m b o cho quá trình trao đ i thông tin đ c di n

ra bình th ng

1.2 MÔ HÌNH T NG QUÁT H TH NG M NG

Nhi m v c a qu n lý m ng là theo dõi, giám sát và đi u khi n t t c các thành ph n tham

gia vào quá trình truy n thông t đi m đ u đ n đi m cu i hay t ngu n đ n đích Các thành ph n

tham gia vào quá trình truy n thông này r t khác nhau ó có th là các máy ch , máy tr m đóng

vai trò nh là ngu n và đích thông tin, các thi t b chuy n đ i d li u/ tín hi u nh b chuy n đ i

giao th c, b t p trung, b ghép kênh, các thi t b đi u khi n vi c truy nh p vào m ng nh nh n

th c, b o m t truy nh p, mã hoá và gi i mã c ng nh t t c các thi t b khác s d ng trong quá

trình truy n d n, chuy n m ch và đ nh tuy n (hình 1.1)

Hình 1.1 Mô hình t ng quát h th ng m ng

Nhi m v c a qu n lý m ng r t rõ ràng nh ng th c hi n đ c đi u này l i không đ n gi n

m t chút nào Hãy th hình dung v i m i m t thi t b l i có m t danh sách đ c t các chi ti t và

có hàng tá các công ngh khác nhau v i hàng tr m các thi t b đ c phát tri n, thi t k và s n xu t

b i hàng ngàn các nhà cung c p T t c đi u là các th c th c a h th ng qu n lý m ng nh t là khi

đi vào xem xét vi c truy n t i thông tin t đ u cu i đ n đ u cu i v i các ch c n ng giám sát, ch n đoán, đi u khi n và đ a ra báo cáo

Máy tính cá nhân, máy tr m, server, máy vi tính c nh , máy vi tính c l n, các thi t b đ u

cu i, thi t b đo ki m, máy đi n tho i, t ng đài đi n tho i n i b , các thi t b truy n hình, máy quay, modem, b ghép kênh, b chuy n đ i giao th c, CSU/DSU, b ghép kênh th ng kê, b ghép và gi i gói, thi t b t ng thích ISDN, card NIC,các b mã hoá và gi i mã tín hi u, thi t b nén d li u, các gateway, các b x lý front- end, các trung k đ ng dây, DSC/DAC, các b l p,

b tái t o tín hi u, các chuy n m ch ma tr n, các bridge, router và switch, t t c m i ch là ph n

T t c các thông tin trên đ c thu th p, trao đ i và đ c k t h p v i các ho t đ ng qu n lý

m ng d i d ng các s li u qu n lý b i các k thu t t ng t nh các k thu t s d ng trong

m ng truy n s li u Tuy nhiên s khác nhau c n b n gi a truy n thông s li u và trao đ i thông tin qu n lý là vi c trao đ i thông tin qu n lý đòi h i các tr ng d li u chuyên hoá, các giao th c truy n thông c ng nh các mô hình thông tin chuyên hoá, các k n ng chuyên hoá đ có th thi t

k , v n hành h th ng qu n lý c ng nh biên d ch các thông tin qu n lý v báo l i, hi n tr ng h

th ng, c u hình và đ b o m t

1.3 CÁC YÊU C U QU N LÝ

S đa d ng c a các tài nguyên đ c qu n lý mà d nh n th y nh t các tr ng truy n tin

nh tho i, s li u, truy n thông video đã t o ra các quan đi m khác nhau v ch c n ng và yêu

c u qu n lý trong các h th ng qu n lý

1.3.1 Các ch c n ng qu n lí l p cao

M c dù có r t nhi u quan đi m khác nhau v mô hình qu n lý nh ng chúng đ u th ng nh t

b i các ch c n ng qu n lý n m ba l p trên cùng ó là giám sát, đi u khi n và đ a ra báo cáo

Thi t b truy n

d n, chuy n m ch,

đ nh tuy n Các h th ng và d ch v qu n lý

Ch c n ng giám sát có nhi m v thu th p liên t c các thông tin v tr ng thái c a các tài nguyên đ c qu n lý sau đó chuy n các thông tin này d i d ng các s ki n và đ a ra các c nh báo khi các tham s c a tài nguyên m ng đ c qu n lý v t quá ng ng cho phép

Ch c n ng qu n lý có nhi m v th c hi n các yêu c u c a ng i qu n lý ho c các ng d ng

qu n lý nh m thay đ i tr ng thái hay c u hình c a m t tài nguyên đ c qu n lý nào đó

Ch c n ng đ a ra báo cáo có nhi m v chuy n đ i và hi n th các báo cáo d i d ng mà

ng i qu n lý có th đ c, xem xét toàn c nh ho c tìm ki m, tra c u thông tin đ c báo cáo Trong th c t , tu theo t ng công vi c c th mà còn có m t vài ch c n ng khác đ c k t

h p v i các h th ng qu n lý và các ng d ng qu n lý đ c s d ng nh qu n lý k ho ch d phòng thi t b , dung l ng, tri n khai d ch v , qu n lý tóm t t tài nguyên, qu n lý vi c phân ph i tài nguyên m ng/ các h th ng, qu n lý vi c sao l u và khôi ph c tình tr ng h th ng, v n hành

qu n lý t đ ng Ph n l n các ch c n ng ph c t p k trên đ u n m trong ho c đ c xây d ng d a trên n n t ng c a ba ch c n ng qu n lý l p cao là giám sát, đi u khi n và đ a ra báo cáo

− Có kh n ng đ a ra các báo cáo đ y đ và rõ ngh a v các thông tin qu n lý

− Qu n lý theo th i gian th c và ho t đ ng qu n lý hàng ngày đ c th c hi n m t cách t

M c dù thu t ng “qu n lý m ng” m i đ c ch p nh n vào gi a nh ng n m 80 c a th k

tr c nh s ra đ i b công c qu n lý c a IBM (IBM NetView) nh ng cho đ n nay qu n lý

m ng đã c g ng phát tri n ngang b ng v i s phát tri n c a các h th ng vi n thông, truy n thông s li u và m ng các h th ng máy tính i v i h th ng vi n thông và truy n thông s li u, công ngh qu n lý t p trung vào qu n lý các thi t b truy n d n và chuy n m ch (bao g m các thi t b ph n c ng, các k t n i, các kênh lu ng) cùng v i các thi t b chuy n đ i và đi u khi n truy nh p Còn đ i v i các h th ng máy tính, công ngh qu n lý l i t p trung vào qu n lý các tài nguyên h th ng máy r ng l n (nh ph n c ng, các giao di n, b nh , các thi t b l u tr s li u, ) và các ng d ng/các c s d li u

Tuy nhiên, v i s h i t c a h th ng vi n thông và h th ng máy tính mà đi n hình là s tích h p c a h th ng đi n tho i trên máy tính (tho i trên Internet), quan đi m chung hi n nay cho

r ng trong t ng lai khái ni m m ng s là m ng c a s k t n i c a t t c các h th ng trên và

qu n lý m ng s là qu n lý m ng truy n thông s li u r ng kh p

1.4 CÁC QUAN I M VÀ CÁCH TI P C N TRONG QU N LÝ M NG 1.4.1 Các th c th c a h th ng qu n lí m ng

Ban đ u, h th ng qu n lý m ng đ c xây d ng d a trên mô hình khá đ n gi n Trong mô hình này, qu n lý đ c đ nh ngh a là s t ng tác qua l i gi a hai th c th : th c th qu n lý và

th c th b qu n lý Th c th qu n lý đ c tr ng b i h th ng qu n lý, n n t ng qu n lý (platform) và/ho c ng d ng qu n lý Th c th b qu n lý đ c tr ng b i các tài nguyên b qu n lý Hình 1.2

ch ra mô hình đ n gi n c a h th ng qu n lý, nó c ng t ng t nh mô hình n n t ng c a truy n thông

Hình 1.3 Mô hình Manager-Agent

Mô hình Manager-Agent r t thông d ng, đ c s d ng đ miêu t s t ng tác gi a th c

th qu n lý và th c th b qu n lý các l p cao ây c ng chính là lý do mà các mô hình đ c t o

ra t nhiên cho m c đích qu n lý đ u g n v i mô hình Manager-Agent Tuy nhiên, trong th c t thì mô hình Manager-Agent ph c t p h n th nhi u (hình 1.4)

Chúng ta có th hi u rõ s ph c t p này h n khi xem xét s t ng tác gi a manager hay các

ng d ng qu n lý v i ng i v n hành m ng Ngoài ra còn có các thành ph n khác, tuy không rõ ràng b ng nh ng l i chi m v trí khá quan tr ng trong s t ng tác gi a các manager v i các agent, đó là các chính sách qu n lý và ch d n v n hành, đ c đ a t i manager đ chuy n t i

Còn có m t vài mô hình khác c ng đ c s d ng cho vi c trao đ i thông tin qu n lý nh

mô hình client-server hay mô hình application-object server Nh ng mô hình này, v b n ch t,

đ c dùng đ xây d ng các ng d ng phân b ho c các môi tr ng đ i t ng phân b

Hình 1.4 Mô hình Manager-Agent th c t

1.4.2 Quan đi m qu n lí Manager-Agent

Các quan đi m v qu n lý đ u cho r ng ch c n ng quan tr ng nh t trong qu n lý chính là s truy n thông gi a th c th qu n lý và th c th b qu n lý Và đi u này đ c th c hi n d a trên mô hình yêu c u-ph n h i Manager s yêu c u t agent các thông tin qu n lý đ c tr ng và th c th b

qu n lý, thông qua agent, s ph n h i l i b ng m t b n tin ch a đ y đ thông tin đ c yêu c u

N u truy n thông yêu c u-ph n h i đ c s d ng liên t c đ tìm ki m m i agent và các đ i t ng

b qu n lý t ng ng thì c ch này đ c g i là polling và l n đ u tiên đ c ng d ng đ qu n lý trong môi tr ng internet d a trên giao th c qu n lý m ng đ n gi n SNMP (Simple Network Management Protocol) (hình 1.5)

Hình 1.5 Mô hình truy n thông Manager-agent

C ch yêu c u - ph n h i đ c coi là m t c ch truy n thông đ ng b i u này có ngh a

là, manager s ch s ph n h i t agent trong m t khung th i gian gi i h n nào đó tr c khi nó

ti n hành b t k m t s ki n nào ti p theo N u quá th i gian cho phép mà không nh n đ c ph n

Th c th b qu n lý Yêu c u

Ph n h i Polling

G i thông báo

1.4.3 Mô hình quan h Manager-agent

Khi xây d ng các h th ng qu n lý, có r t nhi u khía c nh, v n đ c n ph i quan tâm Bên

c nh mô hình truy n thông Manager-Agent còn có r t nhi u mô hình khác đ c s d ng k t h p cùng v i m i quan h gi a manager và các agent ó là mô hình ki n trúc, mô hình t ch c, mô hình ch c n ng và mô hình thông tin (hình 1.6)

Hình 1.6 Mô hình quan h Manager-Agent

Mô hình ki n trúc s d ng đ thi t k , c u trúc các thành ph n tham gia vào ti n trình qu n

lý i u này có ngh a là manager hay các manager và các agent cung c p các thông tin qu n lý thông qua ki n trúc m ng Manager có th đ c thi t k nh là m t c s qu n lý bao g m m t c

c u qu n lý và m t b các ng d ng qu n lý cung c p các ch c n ng qu n lý th c s nh qu n lý

c u hình, qu n lý l i và qu n lý hi u n ng

Mô hình v n hành đ nh ra giao di n c a ng i s d ng v i h th ng qu n lý trong đó ch rõ

tr ng thái c ng nh ki u đ nh d ng c a các t ng tác t i ng i s d ng nh đi u khi n các đ i

t ng đ c qu n lý, hi n th và tìm ki m các s ki n, các b n tin hay báo đ ng v i ng i đi u hành trong tr ng h p c nh báo nghiêm tr ng Ph n l n các đ c đi m c a ho t đ ng đi u hành

qu n lý này đ u có trong các ch tiêu k thu t c a h th ng in trong các tài li u h ng d n s

Mô hình ch c n ng đ nh ra c u trúc c a các ch c n ng qu n lý giúp cho h th ng qu n lý

th c hi n các ng d ng qu n lý Mô hình ch c n ng có c u trúc phân l p Các ch c n ng c b n trong mô hình này là qu n lý c u hình, qu n lý hi u n ng, qu n lý l i, đ b o m t và th ng kê Ngoài ra trong các ch c n ng c b n này còn tích h p m t vài ch c n ng khác nh ch c n ng t o phi u báo l i, tr giúp tr c tuy n, ho t đ ng giúp đ / d phòng, l p k ho ch l u l ng các

l p b c cao trong mô hình ch c n ng đ u là các ng d ng th c hi n các ch c n ng ph c h p nh

t ng quan các s ki n/ c nh báo, các h th ng chuyên gia và qu n lý t đ ng

Mô hình t ch c liên quan ch t ch đ n các chính sách qu n lý và th t c v n hành Mô hình này s xác đ nh các mi n qu n lý, s phân chia quy n đi u hành c ng nh quy n truy nh p

c a ng i s d ng vào h th ng qu n lý c ng nh h th ng qu n lý m ng khách hàng Mô hình này c ng cung c p kh n ng trao đ i vai trò gi a các manager và các agent c ng nh s h p tác toàn c c gi a manager này v i các manager khác hay v i các ng d ng qu n lý

Mô hình thông tin là mô hình đ c đ c p cu i cùng trong mô hình quan h Agent nh ng l i n m vai trò quan tr ng trong t t c các v n đ liên quan đ n qu n lý Mô hình thông tin đ nh ra b n tóm t t các ngu n tài nguyên đ c qu n lý d i d ng thông d ng mà các manager và agent đ u có th hi u đ c Mô hình thông tin c ng xây d ng m t c s đ đ nh d ng,

Manager-đ t tên và Manager-đ ng nh p các ngu n tài nguy n Manager-đ c qu n lý Trong mô hình thông tin, thu t ng “Manager-đ i

t ng qu n lý” đ c s d ng nh m trìu t ng hoá các ngu n tài nguyên v t lý và logic b qu n lý

Vi c truy nh p đ n các ngu n tài nguyên b qu n lý ph i thông qua các đ i t ng qu n lý C s

d li u ch a các thông tin qu n lý đ c g i là MIB (Management Information Base) Khi chúng

ta tham kh o t i m t MIB cá bi t nào đó có ngh a là chúng ta đang tham kh o đ n mi n hay môi

tr ng đ c t chi ti t đ nh d ng c a các đ i t ng qu n lý nh d ng c a đ i t ng qu n lý đã

đ c chu n hoá và d a trên c s chu n hoá này m t manger ti n hành th c hi n giao th c chuyên hoá và truy n thông v i các agent phân tán trên cùng m t MIB

1.4.4 Các mi n qu n lí

Nh đã đ c đ c p trong ph n tr c c a ch ng, quan đi m qu n lý m ng l n đ u tiên

đ c kh i phát b i IBM Các s n ph m IBM NetView th c ch t là s k t h p c a qu n lý h

th ng mainframe v i qu n lý m ng T đó đ n nay quan đi m v qu n lý đã thay đ i r t nhi u

u tiên, ng i ta phân tách khái ni m qu n lý m ng v i qu n lý h th ng máy tính Sau này, v i

s phát tri n c a các c s n n t ng qu n lý, s khác nhau gi a qu n lý m ng và qu n lý h th ng

d n đ c xoá b

Ngày nay, khi xem xét b n ch t c a các tài nguyên b qu n lý, ph n l n các quan đi m đ u cho r ng có hai mi n qu n lý chính: qu n lý ngu n tài nguyên v t lý và qu n lý ngu n tài nguyên logic.Các ngu n tài nguyên v t lý là các thành ph n ph n c ng tham gia vào quá trình trao đ i thông tin c a h th ng m ng vi n thông và m ng truy n s li u Mi n qu n lý này đ c g i là

qu n lý m ng.Qu n lý các tài nguyên v t lý c a h th ng máy tính nh các b vi x lý, b nh , thi t b vào/ra, thi t b l u tr đ c g i là qu n lý h th ng

Qu n lý ngu n tài nguyên logic bao g m qu n lý các ng d ng và qu n lý các c s d li u

C hai ph n này đ u g n v i các h th ng máy tính Qu n lý d ch v , qu n lý ng i s d ng, qu n

lý các d ch v giao d ch phân tán, qu n lý lu ng d li u c ng đ c coi là qu n lý ngu n tài nguyên logic (hình 1.7)

Ngoài ra còn có m t mi n đ c l p khác đ c x p vào các ngu n tài nguyên logic đ c bi t

ó là các giao th c chu n trong truy n thông Ví d nh các giao th c phân l p, các d ch v phân

l p, các d ch v qu n lý g n kèm Ki u qu n lý này đ c ng d ng đ qu n lý các giao di n c a các công ngh đ c bi t nh ATM, SONET và WDM d i hình th c các kênh thông tin g n k t hay các th c th qu n lý l p LMEs (Layer Managemnt Entities) đi cùng Khái ni m v ki u qu n

lý này đã đ c đ a ra trong mô hình tham chi u c s OSI, thi t l p nên ki n trúc và qu n lý phân

Mô hình h th ng m c ng đ c áp d ng cho các h th ng qu n lý hay nói cách khác là cho các manager và các agent Trong tr ng h p này các ng d ng s là các ng d ng qu n lý chuyên hoá cung c p các ch c n ng qu n lý l i, qu n lý c u hình, qu n lý hi u n ng, b o m t và th ng kê

C s qu n lý bao g m c c u t ch c qu n lý và c s tính toán Các d ch v qu n lý chuyên hoá

bao g m các d ch v qu n lý s ki n, các d ch v truy n thông, các d ch v cung c p giao di n đ

d ch v c s qu n lý chuyên hoá Các c s qu n lý là các th c th đ c l p nh ng không tách

bi t Chúng truy n thông v i các agent b qu n lý và v i các h th ng qu n lý khác Các giao di n ngoài trong tr ng h p này là các giao di n chu n hoá xác đ nh các ho t đ ng, các d ch v và các giao th c qu n lý

Kh n ng ho t đ ng liên k t th hi n kh n ng trao đ i thông tin qu n lý m t cách trong

su t gi a c s qu n lý v i các agent b qu n lý hay gi a các h th ng qu n lý ngang hàng

M t h th ng (đ n x lý hay đa x lý) đ c coi là m t h th ng t tr n u các quá trình x

lý trong h th ng cùng chia s b nh Trái ng c l i, h th ng phân tán là h th ng bao g m các

h th ng t tr đ c liên k t l i v i nhau mà không có s chia s b nh

Ph n l n các h th ng máy tính, m ng vi n thông, m ng truy n s li u là phân tán Chúng liên k t l i v i nhau trong m t m ng truy n thông đ truy n t i thông tin hay các b n tin ph c v cho m t m c đích truy n thông nào đó Qu n lý m ng có ngh a là qu n lý các tài nguyên m ng và

h th ng máy tính đa d ng mà ph n l n là tách bi t nhau v m t v t lý Chính vì v y, b n ch t c a

ng i đi u hành m ng, t t c đ u đ c coi là các client qu n lý, truy nh p vào các server qu n lý thông qua các m ng c c b hay m ng di n r ng Các manager s đi u khi n các ng d ng qu n

lý, đ c n m gi b i m t MIB nào đó trong m t mi n qu n lý riêng bi t M i m t manager ch

đ m nhi m m t s l ng agent c th trong mi n qu n lý c a nó

M ng truy nthông

Memory

Thi t

b I/O

Các ng d ng qu n lý

MANAGER

i v i ki n trúc qu n lý phân tán th c s , các server (hay manager) có th trao đ i thông tin qu n lý v i nhau, gi đ ng b thông tin MIB đ c chia s , ti p t c mi n qu n lý c a manager

b l i và các nhà đi u hành h th ng có th tác đ ng v i nhi u manager (hình 1.12)

T t nhiên v i nh ng h th ng nh k trên đ u s d ng gi thi t manager là manager c p cao

có quy n truy nh p và c u hình l i các agent t xa và m i agent l i đóng vai trò nh là m t agent

qu n lý đ thu th p thông tin v các đ i t ng b qu n lý và các quá trình qu n lý

1.6.2 H th ng qu n lí trong b ng và ngoài b ng

Nh v y, toàn b ph n trên đây đã đ a ra các mô hình gi i thi u cho chúng ta bi t các khái

ni m v qu n lý m ng, các tr ng qu n lý, ho t đ ng c a các liên m ng truy n t i thông tin qu n

lý Nh ng t t c đ u ch là thi t k h t ng thông tin qu n lý Ph n l n các h th ng qu n lý đ u trao đ i thông tin qu n lý d a trên các m ng truy n thông, truy n t i các thông tin khác nhau nh tho i, s li u, video

Cho m c đích qu n lý, ng i ta c n ph i t o ra các giao th c chuyên hoá, s v n hành và các th c th ng d ng chuyên hoá Tuy nhiên các thông tin qu n lý l i đ c truy n t i trên cùng

c s h t ng v t lý truy n thông các thông tin th ng m i khác Trong tr ng h p này, ng i ta

g i đó là h th ng qu n lý trong b ng ây là m t gi i pháp kinh t r t hi u qu Tuy nhiên c ng

có m t vài h n ch Do chia s cùng kênh d li u nên thông tin qu n lý có th s chi m d ng m t kho ng đáng k b ng t n và đi u này có th nh h ng toàn di n đ n hi u n ng trao đ i d li u

c ng nh vi c thu th p thông tin qu n lý

Chính vì nh ng h n ch k trên mà m t vài h th ng qu n lý đã s d ng các kênh ngoài

b ng (out-of-band channels) H th ng qu n lý ngoài b ng đ a ra gi i pháp s d ng các d i b ng

t n n m ngoài d i t n truy n thông d li u Ví d nh s d ng d i t n th p c a kênh tho i truy n

th ng (50 Hz - 200 Hz) đ t o ra các kênh s li u truy n thông tin qu n lý

Hình 1.12 Ki n trúc qu n lý m ng phân tán

Gi i pháp trên đây đ c s d ng đ qu n lý các modem b ng t n tho i M t gi i pháp khác

là s d ng các bit d tr trong lu ng bit truy n t i (ví d các bit trong ghép kênh lu ng T1) đ t o

ra các kênh d li u dùng cho m c đích qu n lý ho c s d ng các tr ng n đ nh trong các khung

ho c t bào phát c a công ngh SONET và ATM

c Các ngu n tài nguyên b qu n lý

d đ i t ng trung gian th hi n s t ng tác gi a manager và các ngu n tài nguyên

a Management Information Base

b Mathematics Information Base

c Management Information Basic

d Management Informatic Base

9 Ph n l n các quan đi m hi n t i đ u cho r ng, có mi n qu n lý chính

a 1

b 2

c 3

d 4

12 Qu n lý các giao th c chu n trong truy n thông đ c x p vào mi n qu n lý nào?

a Ngu n tài nguyên v t lý

b Ngu n tài nguyên logic

c Mi n qu n lý đ c bi t không tr c thu c hai mi n k trên

CH NG 2

M NG QU N LÝ VI N THÔNG TMN

M c đích c a ch ng 2 là cung c p cho ng i h c các n i dung liên quan đ n m ng qu n lý

vi n thông TMN V i xu h ng c a vi c qu n lý t p trung d a trên các giao th c và các tiêu

chu n đ c chu n hóa và mong mu n nâng cao n ng l c c a m ng, TMN ra đ i đáp ng nh ng

yêu c u đó

Hi n nay, v n đ qu n lý m ng luôn là m i quan tâm hàng đ u và là m t trong nh ng v n

đ quan tr ng nh t trong m ng vi n thông c a các nhà khai thác vi n thông V i nh ng kh n ng

mà h th ng qu n lý m ng vi n thông đem l i, cùng v i s phát tri n c a m ng l i các nhà khai

thác đ u xây d ng cho mình các h th ng qu n lý m ng đ áp d ng qu n lý cho các m ng riêng

Nh m đ t đ c th ng nh t gi a các h th ng qu n lý m ng, kh n ng liên k t c ng nh nâng cao

n ng l c và hi u qu s d ng c a các h th ng Liên minh vi n thông qu c t (ITU-T) đã đ a ra

các khuy n ngh và các mô hình m ng qu n lý vi n thông (TMN) Trong ch ng này trình bày

các n i dung v nguyên lý c a TMN, các chu n liên quan đ n TMN c ng nh các n i dung v các

mô hình ch c n ng, mô hình v t lý, các giao di n qu n lý…

H c viên c n n m b t đ c các yêu c u chung v qu n lý vi n thông, các th c th v t lý

c ng nh các th c th ch c n ng trong m ng qu n lý vi n thông TMN và đ c bi t là các giao di n

qu n lý và các ch c n ng qu n lý trong TMN

2.1 NGUYÊN LÍ CHUNG VÀ CÁC KHUY N NGH TMN

2.1.1 Khái ni m và nguyên lý c a TMN

TMN (Telecommunication Management Network) là m ng qu n lý vi n thông cung c p các

ho t đ ng qu n lý liên quan t i m ng vi n thông ITU-T đã công b t n m 1988 m t s khuy n

ngh v các h th ng qu n lý đi u hành m ng vi n thông Các khuy n ngh này t p h p thành h

khuy n ngh M.30 Các khuy n ngh này th ng xuyên đ c b sung, s a đ i nh m đ a đ n

nh ng tiêu chu n th ng nh t v h th ng đi u hành, qu n lý m ng vi n thông đ i v i toàn c u

Tr c h t, nh đ nh ngh a trong khuy n ngh c a ITU-T M.3100 (1995) do nhóm nghiên

c u IV: “TMN là m t m ng riêng liên k t các m ng vi n thông t i nh ng đi m khác nhau đ

g i/nh n thông tin đi/đ n m ng và đ đi u khi n các ho t đ ng c a m ng” Nói m t cách khác,

TMN s d ng m t m ng qu n lý đ c l p đ qu n lý m ng vi n thông b ng các đ ng thông tin

riêng và các giao di n đã đ c chu n hoá

TMN ch a nhi u h đi u hành, m t m ng thông tin d li u và nh ng ph n t qu n lý

TMN ch ra tr ng thái th c hi n ch c n ng qu n lý c a ph n t m ng thu c ph m vi c a TMN

(nh h th ng chuy n m ch, h th ng truy n d n v.v.) d i là m ng d li u mà TMN dùng đ

truy n t i thông tin qu n lý có th gi ng nh m t m ng mà TMN qu n lý ho c đ c thi t k nh

m ng truy n d n TMN ph i cung c p các ch c n ng và thông tin qu n lý gi a các h đi u hành

v i nhau, gi a các h đi u hành v i các thành ph n m ng và các thông tin liên quan t i các h

đi u hành khác

M ng qu n lý vi n thông cung c p các ch c n ng qu n lý và truy n thông cho vi c khai

b M ng qu n lý vi n thông th ng nh t vi c đi u hành qu n lý các m ng khác nhau trong đó các thông tin qu n lý đ c trao đ i qua các giao di n và giao th c đã chu n hoá

TMN không ch qu n lý s đa d ng c a m ng vi n thông mà còn qu n lý m t ph m vi l n

v thi t b , ph n m m và nh ng d ch v trên m i m ng Sau đây là m t s ví d v các m ng, các

d ch v vi n thông và m t s thi t b chính có th đ c qu n lý b i TMN:

− Các m ng công c ng và m ng riêng bao g m c m ng d ch v ISDN (Intergrated Services Digital Network) b ng r ng và b ng h p (bao g m c ATM), các m ng thông tin di đ ng, các m ng tho i riêng, các m ng riêng o và các m ng thông minh

− B n thân TMN

− Các thi t b truy n d n (b ghép kênh, b ph i lu ng, thi t b chuy n kênh SDH )

− Các h th ng truy n d n s và t ng t (cáp, cáp s i quang, vô tuy n, v tinh )

− Các t ng đài s và t ng t

− Các m ng WAN, LAN, MAN

− Các m ng chuy n m ch gói và chuy n m ch kênh

− Các d ch v vi n thông, các d ch v kèm theo và đ u cu i ng i s d ng

2.1.2 Quan h gi a TMN và m ng vi n thông

Nhi m v c a m ng qu n lý vi n thông là qu n lý đ khai thác các d ch v trên m ng vi n thông có hi u qu , đ ng th i nó h tr các d ch v vi n thông t o ra ngu n doanh thu m i và gi m chi phí qu n lý, khai thác và b o d ng m ng Vì v y nó ph i đ m b o tính linh ho t, có kh n ng

m r ng và nâng c p, ti t ki m tài nguyên m ng M ng qu n lý vi n thông có th qu n lý t p trung ho c phân tán phù h p v i quy mô m ng qu n lý, nó có th là m t m ng r t đ n gi n k t n i

m t h th ng khai thác (OS) v i m t thành ph n m ng (NE), nó có th là m t m ng r t ph c t p

k t n i nhi u OS, NE và máy tr m (WS)

M ng qu n lý vi n thông không ch cung c p ch c n ng qu n lý và truy n thông gi a các

OS, gi a OS và các ph n t m ng vi n thông, nó còn có th cung c p các ch c n ng qu n lý và truy n thông cho các m ng qu n lý khác đ h tr qu n lý cho các m ng vi n thông qu c gia và

qu c t

M ng vi n thông g m r t nhi u thi t b vi n thông (s ho c t ng t ) nh các h th ng truy n d n, h th ng chuy n m ch, các thi t b ghép kênh, các b x lý đi u khi n, các thi t b

đ u cu i… trong m ng qu n lý vi n thông chúng đ c g i là các ph n t m ng (NE) L u ý r ng

v m t ch c n ng, TMN là m t m ng riêng đ qu n lý m ng vi n thông, nó đáp ng nhu c u trao

đ i thông tin qu n lý, nó k t n i v i m ng vi n thông và các m ng khác qua các đi m tham chi u khác nhau, hay nói cách khác m t s ph n c a m ng TMN có th là m t m ng logic g n k t trong

m ng vi n thông Hình 2.1 mô t m i quan h gi a TMN và m ng vi n thông

Hình 2.1: M i quan h gi a TMN và m ng vi n thông

2.1.3 Các khuy n ngh c a TMN

TMN đ c Ban d ch v c a Liên minh Vi n thông Qu c t (ITU-T - International

Telecommunications Union - Telecommunications Services Sector) xác đ nh trong chu i các

khuy n ngh M.30 B ng 2.1 d i đây cho ta th y các khuy n ngh c a TMN và ngày ban hành,

Thông s k thu t giao di n TMN M.3020 07/95

Mô hình thông tin m ng qu n lý M.3100 07/95

Báo cáo s thích ng đ i t ng qu n lý cho Mô hình giao di n m ng M.3101 07/95

Khi các m ng vi n thông mang có TMN chúng tr thành d dàng ph i h p v m ng và thi t

− Th t c thông tin đi u hành chung (CMIP - Common Management Information Protocol) - xác đ nh các d ch v trao đ i gi a các th c th là nh nhau

− G i ý đ xác đ nh các đ i t ng đi u hành (GDMO - Guideline For Definition of Managed Objects) - cung c p t m th i cho vi c phân lo i và mô t các ngu n l c đ c

T khi ban hành, các chu n TMN đã đ c bám sát và theo nó là hàng lo t các t ch c xây

d ng tiêu chu n nh Di n đàn đi u hành m ng (Network Management Forum - NMF), hãng Bellcore, Vi n tiêu chu n Vi n thông Châu Âu (ETSI - European Telecommunications Standards Institute) T ng th NMF và Bellcore đã t o nên các yêu c u chi ti t; t i cùng th i đi m đó các

Danh m c thông tin

qu n lý TMN M.3000

Các ch c n ng qu n lý TMN M.3000

D ch v n#

D ch v 1#

T ng quan v d ch v

qu n lý TMN M.3000

di n đàn công ngh trung tâm nh : Di n đàn ph i h p khai thác M ng cáp quang đ ng b SIF (SONET - Synchronous Optical Network Interoperablity Forum) và di n đàn Ph ng th c truy n

d n không đ ng b ATMF (Asynchronous Transfer Mode Forum) cùng đ a ra các giao di n phù

h p yêu c u đi u hành c a TMN

2.2 KI N TRÚC CH C N NG

TMN có ý ngh a đ i v i truy n t i và quá trình thông tin liên quan t i vi c qu n lý các

m ng thông tin C u trúc ch c n ng c a TMN bao g m m t t p các kh i ch c n ng, m t t p các

đi m tham chi u và m t t p các ch c n ng Kh i ch c n ng là th c th logic trình di n ch c n ng

qu n lý quy đ nh Các đi m tham chi u hay còn g i là đi m tiêu chu n phân chia gi a hai kh i

ch c n ng và hai kh i ch c n ng thông tin v i nhau thông qua đi m tham chi u M t ho c nhi u

h n các ch c n ng thành ph n t o ra m t kh i ch c n ng, vi c truy n thông tin gi a các kh i là

TMN OSF

MF

WSF

Hình 2.4: Các kh i ch c n ng và các đi m tham chi u

Các đi m tham chi u và giao di n trong TMN s đ c trình bày trong m c 2.3 v ki n trúc

v t lý TMN

2.2.1 Ch c n ng ph n t m ng NEF

NEF (Network Element Function) là m t kh i ch c n ng thông tin c a TMN nh m m c đích giám sát ho c đi u khi n NEF cung c p các ch c n ng vi n thông và h tr trong m ng vi n thông c n đ c qu n lý NEF bao g m các ch c n ng vi n thông - đó là ch đ c a vi c qu n lý Các ch c n ng này không ph i là thành ph n c a TMN nh ng đ c th hi n đ i v i TMN thông qua NEF

2.2.2 Ch c n ng h đi u hành OSF

OSF (Operation System Function) cung c p các ch c n ng qu n lý OSF x lý các thông tin

qu n lý nh m m c đích giám sát ph i h p và đi u khi n m ng vi n thông

− Khuôn d ng d li u và b n tin h tr thông tin gi a hai th c th ch c n ng TMN ho c

gi a hai kh i ch c n ng TMN c a các th c th bên ngoài (ng i s d ng ho c m t TMN khác)

− Phân tích và quy t đ nh, t o kh n ng cho đáp ng qu n lý Có hai khía c nh: h tr cho

ph n t đ c qu n lý b i OSF, cung c p các ch c n ng vi n thông là các đ i t ng qu n

lý cho m ng vi n thông c n đ c qu n lý S qu n lý này đ c th hi n đ i v i TMN thông qua các ch c n ng h tr l u l ng Các ch c n ng c u trúc không ph i là m t

ph n c a TMN, tuy nhiên các ch c n ng h tr l i là m t ph n b n thân TMN

2.2.3 Ch c n ng tr m làm vi c WSF

WSF ( Work Station Function ) cung c p ch c n ng cho ho t đ ng liên k t gi a ng i s

d ng v i OSF WSF có th đ c xem nh ch c n ng trung gian gi a ng i s d ng và OSF Nó chuy n đ i thông tin ra kh i OSF thành khuôn d ng có kh n ng th hi n đ c v i ng i s d ng

V trí c a WSF nh m t c ng giao ti p n m trên ranh gi i c a TMN

2.2.4 Ch c n ng thích ng Q

QAF (Q Adapter Function) cung c p s chuy n đ i đ k t n i NEF ho c OSF t i TMN,

ho c nh ng ph n t m ng không thu c TMN v i TMN m t cách đ c l p

Ch c n ng thích ng Q đ c s d ng đ liên k t t i các ph n t TMN mà chúng không h

tr các đi m tham chi u TMN chu n M t ví d đ c minh h a hình v d i Trong ví d này

m t th c th ch c n ng đi u hành phi TMN (non-TMN OSF) và m t th c th ph n t m ng phi TMN (non-TMN NEF) đ c k t n i t i TMN Nhi m v c a c hai QAF là biên d ch gi a đi m tham chi u q và đi m tham chi u m Vì q là các đi m tham chi u TMN còn m là các đi m tham chi u phi TMN, hình v ch ra QAF t i biên c a TMN

phip

2.2.5 Ch c n ng trung gian MF

MF (Mediation Function) ho t đ ng đ truy n thông tin gi a OSF và NEF, cung c p ch c

n ng l u tr , l c, bi n đ i trên các d li u nh n đ c t NEF Ch c n ng trung gian ho t đ ng trên thông tin truy n qua gi a các ch c n ng qu n lý và các đ i t ng qu n lý MF cung c p m t

t p các ch c n ng c ng n i (Gateway) hay chuy n ti p (Relay), nó làm nhi m v c t gi (l u),

bi n đ i phù h p, l c phân đ nh và t p trung thông tin Vì MF c ng bao g m các ch c n ng x lý

và truy n t i thông tin, do đó không có s phân bi t l n gi a MF và OSF

i m chu n

chi u

m

i m chu n chi u

q

i m chu n chi u

q

i m chu n chi u

m

Hình 2.5: Ch c n ng thích ng Q

lo i nút khác nhau và 4 lo i liên k t M i nút đ c ký hi u b i ch c n ng cung c p b i nút đó

M i đ ng liên k t đ c ký hi u b i giao di n gi a hai nút

M i quan h c a các kh i ch c n ng t i thi t b v t lý đ c trình bày b ng 2.2 Nó đ nh rõ các

kh i v t lý qu n lý theo t p các kh i ch c n ng mà m i kh i này đ c cho phép đ ch a đ ng

Ki n trúc v t lý

Ki n trúc ch c n ng

Giao di n

vi n thông OS cung c p kh n ng ch y u c a h th ng qu n lý TMN, OS cung c p kh n ng giám sát ho c kh n ng đi u khi n cho đáp ng qu n lý M t OS có th đ c k t n i v i OS khác,

v i c m t TMN gi ng nó ho c m t TMN khác

C u hình ch c n ng c a OS:

C u hình c a OS ph thu c c u hình c a OSF M t OSF d ch v có liên quan t i các khía

c nh d ch v m ng và th c hi n h u h t các qui t c c a giao di n khách hàng M t OSF là m t

m ng c s ng d ng TMN, ch u trách nhi m cung c p m c thông tin m ng cho OSF d ch v Nó liên l c v i NEF ho c MF đ mang theo các ch c n ng qu n lý trên ph n t m ng

C u hình v t lý c a m t OS:

C u trúc v t lý c a OS có kh n ng th c hi n các vi c phân ph i ho c t p h p M t OS t p

h p b ch c n ng OS hoàn ch nh trong m t h th ng đ n M t OS phân ph i có th có ch c n ng

phân ph i d c theo s l ng c a các OS:

− Yêu c u th i gian th c cho l a ch n giao th c TMN, đây là m t nhân t r t quan tr ng

trong ki n trúc v t lý c a OS S l a ch n ph n c ng ph thu c r t nhi u vào vi c có

hay không m t OS cung c p d ch v th i gian th c, g n th i gian th c hay không ph i

th i gian th c

− Truy n t i thông tin qu n lý Cho m t OS phân ph i, ph n t m ng ph i liên l c và qu n

lý r t nhi u OS

− Yêu c u dung sai l i M t OS phân ph i ít khi x y ra s c nghiêm tr ng do nguyên

nhân là s k t n i không thành công c a kênh l

− Nghiên c u qu n lý và t ch c

2.3.1.2 Ph n t m ng NE:

Ph n t m ng NE bao g m thi t b vi n thông (ho c các nhóm/các ph n c a thi t b vi n

thông) và thi t b tr giúp ho c b t k m c ho c các nhóm, các m c tính toán liên quan t i môi

tr ng vi n thông mà th c hi n các NEF

Ph n t m ng NE có th bao g m b t k tu ch n c a các kh i ch c n ng qu n lý theo các

yêu c u th c hi n c a nó NE có m t ho c nhi u h n các giao di n lo i Q tiêu chu n và có th có

tu ch n các giao di n F và B2B/C2B

NE t n t i nh thi t b mà không có m t giao di n tiêu chu n s giành đ c s truy c p t i

c s h t ng qu n lý thông qua m t ch c n ng t ng thích Q Ch c n ng t ng thích Q này s

cung c p ch c n ng c n thi t đ bi n đ i gi a giao di n qu n lý tiêu chu n và không tiêu chu n

2.3.1.3 Thi t b trung gian MD

M t MD th c hi n ch c n ng trung gian nh đã đ nh ngh a trong ki n trúc ch c n ng TMN

Nhi m v c a ch c n ng trung gian là x lý thông tin truy n gi a OS và ph n t m ng đ m b o

làm cho thông tin phù h p Ch c n ng t i nh ng đi m này có th là l u tr , chuy n đ i, l c, x p

x p và phân lo i thông tin

Quá trình trung gian:

Sau đây là danh sách nh n d ng n m quá trình trung gian phù h p v i kh i ch c n ng trung gian nh đã miêu t trong ki n trúc ch c n ng TMN:

− Chuy n đ i thông tin Chuy n đ i gi a các mô hình thông tin là m t lo i x lý, quá trình chuy n đ i thông tin s chuy n đ i r t nhi u mô hình thông tin thành mô hình thông tin

đ ng nh t, bi n đ i thông tin t MIP n i h t tuân theo mô hình thông tin đ ng nh t

− Liên k t làm vi c Quá trình này cung c p giao th c đ thi t l p và dàn x p k t n i b ng cách duy trì ph m vi thông tin

− X lý d li u Quá trình này cung c p t p trung, l a ch n d li u, đ t khuôn d ng cho d

li u và biên d ch d li u

− Ra quy t đ nh Quá trình này bao g m truy nh p tr m làm vi c, x p x p, l u tr d li u,

đ nh tuy n d li u, truy nh p ki m tra

− L u tr d li u Quá trình này bao g m l u tr c s d li u, c u hình m ng, phân lo i thi t b , d tr b nh

C u hình c a thi t b trung gian

Ch c n ng trung gian có th th c hi n nh m t thi t b trung gian Trong tr ng h p đ ng

m t mình, nh ng giao di n tr c c a NE, QA, và OS là giao di n c b n c a Qx và Q3 Khi trung gian là m t ph n c a NE, ch nh ng giao di n c th tr c OS s là giao di n chu n Ch c n ng trung gian có th c ng đ c th c hi n nh m t vai trò thay th cho thi t b trung gian, thi t b trung gian đ c xem nh thành ph n không rõ ràng nh t c a TMN Trong th c t m t đáp ng Q

th ng đ c đ c p t i nh là thi t b trung gian

OS hay m t MD Thi t b k t n i đ u cu i này có kh n ng biên d ch thông tin đi m tham chi u

f đã đ c mô t trong mô hình thông tin TMN thành khung hi n th cho ng i s d ng đi m

tham chi u g hay ng c l i Thi t b đ u cu i s có l u gi d li u, x lý d li u và h tr giao

di n

Nh trong hình v trên, ta th y m t ph n c a tr m làm vi c n m trong ranh gi i TMN và

m t ph n bên ngoài TMN M t tr m làm vi c th c hi n hai lo i ch c n ng: ch c n ng hi n th

và ch c n ng WSF

Ch c n ng hi n th cung c p cho ng i s d ng đ u vào, đ u ra v t lý và nh ng ph ng

ti n di n gi i đ xâm nh p, hi n th và s a đ i nh ng chi ti t c a thông tin bên trong c a m t TMN Ch c n ng này c ng cung c p s h tr cho giao di n ng i-máy, đ c g i là đi m tham chi u g Giao di n ng i-máy có th là m t hàng l nh, đ ng d n hay c a s c s

M t WSF cung c p cho ng i s d ng nh ng ch c n ng chung t i thi t b đ u cu i đ x

lý đ u vào, đ u ra c a d li u đ n hay đi t thi t b đ u cu i c a ng i s d ng Nh ng ch c n ng này bao g m an toàn truy c p t i thi t b đ u cu i, phân tách và xác nh n tính h p l đ u vào; đ t khuôn d ng và xác nh n tính h p l c a đ u ra; duy trì c s d li u, h tr danh m c, màn hình,

th c hi n ch c n ng đáp ng Q (QAF) n i chuy n đ i m t giao di n phi TMN thành m t giao

di n TMN M t QAF bi n đ i giao di n cho giao di n l p Q3 và Qx M t đáp ng Q có th g m

m t hay nhi u QAF

C u hình đáp ng Q:

Hình 2.10: Các c u hình khác nhau c a đáp ng Q

OSF QAF

áp ng Q có th là tr ng h p nh mô t trong hình v d i S v n d ng v t lý c a m t đáp ng Q có th thay đ i t m t h th ng này t i m t h th ng khác

X lý đáp ng Q:

M t QAF th c hi n hai ch c n ng c b n: chuy n đ i thông tin và chuy n đ i giao th c

Chuy n đ i thông tin:

QAF đ a ra mô hình thông tin TMN trong m t mô hình phi TMN và ng c l i i u này đòi h i QAF hi u cú pháp, ý ngh a và c u trúc MBI c a c hai mô hình thông tin liên quan áp

ng Q làm bi n đ i lo i c a nh ng mô hình thông tin phi TMN thành nh ng mô hình thông tin TMN Nh ng mô hình thông tin TMN đ c đ nh ngh a cho giao di n Q3 gi a nh ng ph n t

Q, thi t b trung gian t i OS qua giao di n Q3 và liên k t các thi t b trung gian t i nh ng ph n t

m ng và nh ng đáp ng Q qua giao di n Qx Còn có m t s h n ch trong thành ph n m ng đ

t o nên m t DCN Chúng có th g m nh ng m ng d li u chuy n m ch gói, nh ng m ng chuy n

m ch công c ng hay nh ng m ng khu v c M t yêu c u duy nh t đó là cung c p kh n ng trung chuy n gi a các đi m nút TMN M c dù DCN có th là m t m ng tách r i, nh ng trong th c t DCN th ng là m t h th ng đ c qu n lý b i TMN

2.3.2 Các giao ti p

i m tham chi u là đi m mang tính khái ni m đ trao đ i thông tin gi a các ch c n ng không ch ng l n lên nhau (đ c mô t trên Hình 2.11) i m tham chi u có th tr thành m t giao di n khi: Các kh i ch c n ng k t n i v i nó là các thi t b riêng bi t v m t v t lý Các đi m tham chi u bao g m: q; f; x; g và m

Các đi m tham chi u xác đ nh ranh gi i d ch v gi a hai kh i ch c n ng qu n lý M i đi m tham chi u yêu c u v các đ c tính giao th c truy n tin khác nhau, nó đ c đ nh ngh a đ khái quát th t c trao đ i thông tin gi a các kh i ch c n ng khác nhau i m tham chi u có kh n ng

tr thành giao di n khi có m t k t n i v t lý gi a hai thi t b riêng r

Trong 5 lo i đi m tham chi u trên, TMN có 3 lo i đi m tham chi u đ c đ nh ngh a nh sau:

q Gi a OSF, QAF, MF và NEF

Hình 2.11: Các đi m tham chi u

i m tham chi u q k t n i các ch c n ng TMN nh : OSF; MF; NEF; QAF tr c ti p v i nhau ho c qua DCF; trong nhóm q thì q3 k t n i: NEF - OSF; MF - OSF; QAF - OSF; OSF - OSF; qx k t n i MF - MF; MF - NEF; MF – QAF

i m tham chi u f k t n i OSF và MF v i WSF;

i m tham chi u x k t n i các ch c n ng OSF thu c các TMN khác nhau, ho c k t n i gi a

m t OSF trong môi tr ng TMN v i m t ch c n ng trong môi tr ng không ph i TMN

i m tham chi u g không đ c coi nh m t ph n TMN k c khi nó mang thông tin v TMN; đi m tham chi u g không ph i TMN đ t bên ngoài TMN (gi a ng i dùng và WSF)

i m tham chi u m c ng n m ngoài TMN, gi a QAF và các th c th b đi u hành phi TMN ho c các th c th b đi u hành nh ng không theo các khuy n ngh TMN (cho phép qu n lý các NE phi TMN qua môi tr ng TMN)

Các ch c n ng NE, OS, WS, QA, MD đ c k t n i v i nhau qua các giao di n chu n c a DCN Các giao di n DCN đ m b o kh n ng t ng tác c a các h th ng đ c k t n i v i nhau đ

th c hi n ch c n ng đi u hành/ l p k ho ch TMN Giao di n Qx h tr m t t p h p nh ch c

n ng b ng các giao th c đ n gi n phù h p v i NE, không yêu c u nhi u ch c n ng khai thác b o trì OAM (Operation And Maintenance); Qx có th truy n đ a thông tin hai chi u liên quan đ n các s ki n: thay đ i tr ng thái c nh báo, kh i t o l i c nh báo, đi u khi n m ch vòng; đ i v i

ng d ng này có th l a ch n m t s giao th c h tr d ch v ít nh t là t các l p 1 và 2 c a mô hình tham chi u OSI; Các giao di n Qx v i t p h p giao th c ph c t p là b t bu c đ h tr m t

t p h p ch c n ng khai thác b o trì OAM l n h n và đòi h i ph i có thêm các d ch v giao th c

b sung t l p 3 đ n l p 7 Giao di n Qx v i m t t p h p các giao th c ph c t p th ng đ c s

d ng cho NE và MD ph c t p

2.3.3 Các giao di n

Khi hai kh i ch c n ng c a các thi t b riêng bi t có k t n i v t lý qua m t đi m tham chi u thì đi m tham chi u tr thành giao di n

Giao di n TMN đ m b o kh n ng t ng tác c a các h th ng đ c k t n i v i nhau nh m th c hi n ch c n ng qu n lý/l p k ho ch TMN Giao di n TMN đ nh ngh a b n tin

t ng thích chung cho t t c các ch c n ng qu n lý, l p k ho ch TMN mà không ph thu c vào

lo i thi t b ho c nhà cung c p thi t b

Hình 2.12: Các đi m tham chi u TMN

Hình 2.13: Quan h gi a đi m tham chi u và giao di n

2.3.3.1 Giao di n Q

Giao di n Q đ c áp d ng t i đi m tham chi u q, đ cung c p tính linh ho t trong

h tr giao th c truy n thông Giao di n Q đ c chia thành:

− Giao di n Q3 đ c áp d ng t i đi m tham chi u q3

− Giao di n Qx đ c áp d ng t i đi m tham chi u qx

Giao di n Q3 là giao di n c a h th ng khai thác b t c th c th TMN nào k t n i tr c ti p

t i OS đ u s d ng giao di n Q3 Giao di n Q3 h tr m t t h p ch c n ng r t ph c t p, và vì

i m tham chi u:

Giao di n:

Giao di n Qx đ c áp d ng t i đi m tham chi u qx, Qx là ph n giao ti p gi a NE và MD,

MD và QA Giao di n Qx h tr m t t p h p nh ch c n ng b ng cách s d ng giao th c đ n

gi n nh ng phù h p v i các thành ph n m ng không đòi h i nhi u ch c n ng và đ c s d ng v i

s l ng l n nh thay đ i trong tr ng thái c nh báo, kh i t o l i c nh báo…

Hai nhóm giao di n Q3 và Qx đ c x p th t theo s d ch v truy n thông mà nó cung c p

và đ phong phú c ng nh đ ph c h p c a các ng d ng TMN mà chúng h tr Thông th ng giao di n Q3 cung c p các d ch v và giao th c ph c t p h n, th c hi n nhi u ch c n ng h n cho

m i thành ph n m ng (NE) Khi m t thành ph n m ng ch có giao di n Qx mu n k t n i t i OS thì ph i qua thi t b trung gian (MD)

2.3.4 Giao di n X

Giao di n X áp d ng t i đi m tham chi u x, dùng đ liên k t hai TMN v i nhau

ho c gi a TMN v i m t lo i m ng qu n lý khác Các b n tin và giao th c đ c đ nh ngh a cho giao di n X c ng có th thích h p cho giao di n Q3 s d ng gi a các OS

Mô hình thông tin t i giao di n X gi i h n kh n ng truy nh p t bên ngoài m ng

qu n lý vi n thông, và có th yêu c u thêm các giao th c đ đ m b o an toàn

2.3.5 Giao di n F

Giao di n F áp d ng cho đi m tham chi u f, c n thi t cho s k t n i gi a tr m làm

vi c WS v i các kh i c b n c a TMN thông qua m ng truy n s li u (DCN)

2.4 KI N TRÚC PHÂN L P LÔGIC

Ki n trúc phân l p logic hay phân t ng logic (LLA) là m t khái ni m v c u trúc c a ch c

n ng qu n lý mà t ch c và các nhóm nghiên c u g i là “các t ng logic” và khái ni m này mô t

m i quan h gi a các t ng M t t ng logic là m t khái ni m riêng bi t ph n ánh các n i dung qu n

lý riêng bi t đ c s p x p b i các m c khái ni m tr u t ng khác nhau (ch ng h n t ng qu n lý kinh doanh, t ng qu n lý d ch v , t ng qu n lý m ng, t ng qu n lý ph n t )

Nh ng tác đ ng qua l i ch c n ng gi a các kh i ch c n ng OSF trong vòng các t ng logic khác nhau đ c mô t b i đi m tham chi u Qua đi m tham chi u t ng t , các kh i ch c n ng

qu n lý truy n thông tin qu n lý phù h p đ đ c th c hi n ch c n ng qu n lý theo lý thuy t

M i quan h c a ki n trúc phân t ng logic và ki n trúc thông tin qu n lý có th đ c mô t

b i ki n trúc thông tin qu n lý đ a ra qua m t lo t quan ni m M i quan ni m th c hi n các ph n

t thông tin t các mô hình thông tin mà có th đ c tr ng bày ho c chuy n đ i các đi m tham chi u gi a các kh i ch c n ng trong các t ng c a LLA

M ng qu n lý vi n thông là m t h th ng v a có kh n ng qu n lý các th c th v t lý nh các thành ph n m ng NE, thi t b ngu n, thi t b đi u hoà nhi t đ … v a có kh n ng qu n lý các

th c th logic nh l p k ho ch d ch v , l ch làm vi c, k toán, an toàn, an ninh, ký k t h p

đ ng

đ n gi n hoá quá trình thi t k m ng qu n lý vi n thông TMN, ng i ta chia các ch c

n ng TMN ra thành b n l p qu n lý ch c n ng M i l p v a có nhi m v qu n lý các th c th trong l p v a có nhi m v cung c p các thông tin qu n lý cho l p bên trên

− L p qu n lý ph n t m ng (NEML- Network Element Managerment Layer)

− L p qu n lý m ng (NML- Network Managerment Layer)

− L p qu n lý d ch v (SML- Service Managerment Layer)

− L p qu n lý kinh doanh (BML- Business Managerment Layer)

Hay nói cách khác l p qu n lý ph n t m ng có nhi m v qu n lý t ng ph n t m ng ho c

m t nhóm các ph n t m ng (m ng con) Các ch c n ng m ng qu n lý vi n thông do kh i đi u khi n m ng con (SNC) cung c p L p qu n lý ph n t m ng có ba vai trò c b n sau:

− Ki m soát và ph i h p m t t p con các ph n t m ng trên c s ch c n ng ph n t m ng riêng

− Ki m soát và ph i h p m t t p con các ph n t m ng trên c s ch c n ng t p h p chung

− Thu th p và qu n lý các s li u th ng kê, tr ng thái và s li u v ho t đ ng c a các ph n

t m ng trong ph m vi đi u khi n c a mình

L p qu n lý ph n t m ng có m t ho c nhi u h n m t ph n t OSF (có vai trò riêng bi t) trên m t c s chuy n giao t l p qu n lý tài nguyên cho vài t p con c a các ch c n ng ph n t

m ng Nh m t m c tiêu, m t quan đi m đ c l p nhà cung c p thi t b s đ c cung c p t i l p

qu n lý tài nguyên

NE-OSF N-OSF S-OSF B-OSF

q3

q3 q3

x

x

x

L p qu n lý kinh doanh

d ch v đang cung c p cho khách hàng ho c s n sàng cung c p cho khách hàng m i Nó làm đ u

m i đ liên h v i khách hàng v toàn b giao d ch d ch v nh l p đ t, cung c p d ch v , ch t

− Qu n lý k t h p các thuê bao thông th ng t i t p các lý l ch v n t t t ng ng h p

đ ng các thuê bao này

− Qu n lý d ch v và các tài nguyên m ng yêu c u cho phép kích ho t các d ch v theo

h p đ ng ng i s d ng, bao g m yêu c u k t n i và các đ c tính k t h p c a nó: b ng thông, QoS, m c SLA

− Giám sát các d ch v kích ho t đ b o đ m h i t SLA b ng h p đ ng và s nh h ng

c a chi ti t không c th các ch c n ng (phân ph i thông tin t i ng i khai thác, gi m

b t các ch s t i h th ng tính c c trong tr ng h p QoS quá th p, vv…)

m c v mô, d toán kinh phí, đ t m c tiêu, quy t đ nh hành chính, tho thu n th ng m i

L p qu n lý kinh doanh có vai trò c b n sau:

− - H tr ti n trình ra quy t đ nh đ u t và s d ng hi u qu các ngu n tài nguyên m i

− - H tr qu n lý OA & M liên quan t i ngân sách

− - H tr vi c cung c p và yêu c u OA & M liên quan t i ngu n nhân l c

− - B o d ng s li u toàn b h th ng

2.5 CÁC CH C N NG QU N LÍ TRONG TMN

Ph n này gi i thi u n m ch c n ng c a TMN Nh ng lý thuy t ki n trúc này đã đ c ch p

nh n r ng rãi trong l nh v c qu n lý m ng vi n thông

Các m ng vi n thông ngày nay đ c đ c tr ng b i s k t h p ch t ch gi a các d ch v và tài nguyên m ng, đ c tri n khai theo m t chu i các đa l p: các m ng OAM&P và các h th ng

đi u hành cho m i m t c p d ch v và tài nguyên t ng ng T ch c thành các nhóm riêng bi t

th c hi n các ch c n ng t ng t S l p l i c a các c u trúc l p này liên quan đ n các ho t đ ng

v n hành c a công ngh c H n n a, các ph n t đ c qu n lý có các thu c tính riêng bi t đ i

v i các ch c n ng OAM&P Do đó m ng qu n lý c ng ph i t o ra các vùng qu n lý riêng bi t cho các ph n t này và các vùng này ít liên quan v i nhau T ch c riêng bi t này làm cho môi tr ng

qu n lý tr nên ph c t p, kém hi u qu và không kinh t

Qu n lý m ng c đi n s d ng các th t c, các quá trình x lý và các công c đ l p c u hình, tách l i, hi n th đ c tính, an toàn, tính toán và các ch c n ng qu n lý khác V c b n đ c xây d ng d a vào quan h ch t (master-slave) gi a qu n lý hay h th ng v n hành (OS) và các

ph n t m ng (NE) Ph n t m ng ch có ch c n ng v n hành c b n v i kh n ng đi u khi n h n

ch các ho t đ ng ho c ra quy t đ nh trong ph m vi x lý cu c g i và truy n t i thông tin Các h

th ng v n hành th c hi n toàn b công vi c OAM&P: x lý d li u do các ph n t m ng cung

c p, ra quy t đ nh, ch d n các ph n t m ng th c hi n các thao tác thích h p

Quan h ch t này làm gi m hi u qu ho t đ ng Ví d , các tài nguyên logic, nh d li u ít

đ c s d ng chung do các ph n t m ng và h th ng v n hành đ c thi t k đ c l p H n n a, các thi t b có các giao di n qu n lý c u hình và l i đ c tr ng riêng c ng nh các ho t đ ng riêng Các h th ng qu n lý m ng b t bu c ph i xác đ nh các ho t đ ng c a t ng ph n t m ng và các giao di n Do đó m t nhi u th i gian và ph c t p trong vi c t o ra m t công ngh hay d ch v

t o nên c m t v n đ v đ ng b d li u K t qu là t o khó kh n cho nhà cung c p d ch v

m ng, và t o khó kh n cho vi c phát tri n các d ch v , các công ngh m ng, quá trình qu n lý

m ng v i s thay đ i m nh c a công nghi p vi n thông

Ki n trúc và h th ng đi u khi n là chìa khoá cho c i ti n các h th ng qu n lý m ng c có nhi u h n ch đ đáp ng các yêu c u c a m ng t ng lai B ng vi c phân b và xây d ng l i c

s d li u m ng đ có đ c các u đi m c a các ph n t m ng thông minh, th c hi n các giao

th c và b n tin tiêu chu n, chia s các ch c n ng OAM&P gi a các h th ng đi u hành và ph n t

m ng thông minh s cho phép phát tri n các d ch v m i và các yêu c u đã nêu trên

Hình 2.15: Quan h d ch v và h th ng qu n lý m ng

Quan đi m m ng thông minh s đ c áp d ng trong m ng qu n lý vi n thông (TMN), nguyên t c thông tin qu n lý đ nh ngh a m i quan h c b n gi a các kh i ch c n ng m ng c b n (h th ng đi u hành, m ng thông tin s li u, ph n t m ng) b ng các giao di n chu n TMN còn

gi i thi u nguyên t c đi u khi n phân m ng trong đó phân m ng đóng vai trò quan tr ng trong

vi c phát tri n m ng qu n lý đáp ng các yêu c u t ng lai Phân m ng là t p h p các ph n t

m ng có các tính ch t chung (công ngh , ch c n ng) và đ c các ng d ng qu n lý m ng xem

Lo i Remote H th ng qu n lý m ng Chuy n m ch

d ch v và các quá trình trung tâm

Digiatal

data Video

tr ng h p, c h th ng qu n lý m ng và các ph n t m ng thông minh cùng tham gia th c hi n

Vi c v n hành qu n lý đ c phân tách d a trên c s đ nh ngh a t ng quát OSI v các ch c n ng OAM&P và theo m t cách chung nh t đ i v i các lo i hình d ch v và công ngh , các ch c n ng

Thu th p các lo i d li u v : l u l ng m ng (th i gian, s cu c g i th c hi n thành công,

t l thành công và không thành công các cu c g i qua t ng nút m ng); d li u đo ch t l ng truy n d n; các d li u qu n lý ph n m m nút chuy n m ch bao g m các s li u v c p nh t ph n

m m, s c ph n m m, h th ng t kh i đ ng l i; d li u v các mã ch n cu i c a các nút chuy n

m ch; d li u khi u n i khách hàng; d li u t phía đ i tác,

T các lo i s li u thu th p nói trên ti n hành ch n l c d li u, đánh giá m c đ ph n ánh nhi u ít đ n hi u qu khai thác m ng trên c hai m t k thu t và kinh t

T các s li u th ng kê hàng ngày, hàng tháng, hàng n m phân tích đ a ra xu th ho t đ ng

c a m ng trên các tiêu chí: l u l ng, l i và s c , ch t l ng đ tin c y thi t b , kh n ng đáp

ng c a ng i khai thác và hàng lo t s li u khác, đ a ra xu th c a m ng trong t ng lai g n và

xa đ có k ho ch b sung c n thi t

2.5.1.1 Giám sát ho t đ ng

c chia ra thành giám sát tr ng thái l u l ng, giám sát ho t đ ng l u l ng, cung c p

tr ng thái hi n t i c a m ng, đó là các ph n t m ng và các d ch v đ c cung c p b i m ng Các

b n tin ch c n ng giá tr d ch v c a NE nh tr ng thái b n ho c r i c a nhóm m ch, tr ng thái

t c ngh n c a t ng đài, s nh n tín hi u đi u khi n t c ngh n và tr ng thái t c ngh n c a m ng báo hi u Ch c n ng giám sát ho t đ ng l u l ng đánh giá ho t đ ng c a m ng và l u l ng

đ c t i trên m ng

Ch c n ng thông báo d li u nhóm m ch và thông s trên c s li t kê, đánh giá t i chuy n

m ch, t c ngh n chuy n m ch và đánh giá t i c a m ng báo hi u