Đây là bài tập cá nhân môn thương mại, đề tài " Pháp luật về đấu giá và đấu thầu theo pháp luật thương mại hiện hành" . mình đã nộp và được 8 điểm nhé, mọi người hãy xem và tham khảo, hy vọng sẽ giúp ích cho mọi người trong quá trình học tập và làm bài tập.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ BÀI 2
NỘI DUNG 2
I Pháp luật về đấu giá 2
1 Khái quát về đấu giá 2
2 Thực trạng về đấu giá ở Việt Nam hiện nay 8
3 Một số kiến nghị về bán đấu giá 8
II Pháp luật về đấu thầu 9
1 Khái quát về đấu thầu 9
2 Thực trạng về đấu thầu ở Việt Nam hiện nay và một số giải pháp 12
III Phân biệt đấu giá hàng hóa và đấu thầu hàng hóa, dịch vụ 14
KẾT LUẬN 16
Trang 2MỞ BÀI
Nền kinh tế Việt Nam hiện này đang dần phát triển, từ nảy sinh ra nhiều hình thức mua-bán hàng mới mà các chế độ cũ không có, những hình thức này là những hình thức mua-bán hàng đặc biệt hơn những hình thức mua thông thường,
đó là hình thức bán đấu giá và đấu thầu hàng hóa Hiện nay đấu giá và đấu thầu hàng hóa là các hình thức đã trở nên khá quen thuộc với tất cả chúng ta, mặc dù tồn tại cũng chưa lâu tại Việt Nam, nhưng hình thức này được mọi người đón nhận một cách nhanh chóng, do tính ứng dụng và nhưng ưu điểm của nó mang lại Tuy nhiên do là hình thức xuất hiện chưa lâu, nên pháp luật của chúng ta vẫn chưa có sự điều chỉnh một cách sâu sắc và hoàn thiện nó, dẫn đến trong thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều bất cập, gây ảnh hưởng đến người mua-bán hàng hóa thông qua các hình thức đặc biệt này.Với mong muốn tìm hiểu sâu sắc hơn về
hai hình thức này em xin chọn đề tài “ Pháp luật về đấu giá và đấu thầu theo
pháp luật thương mại hiện hành” Để phân tích làm rõ các quy định của pháp
luật về bán đấu giá hàng hóa, chỉ ra những bất cập hiện nay trong quy định của pháp luật về hai hình thức này và đưa ra một số giải pháp để giải quyết thực trạng này
NỘI DUNG
I Pháp luật về đấu giá
1 Khái quát về đấu giá
1.1 Khái niệm
- Đấu giá hàng hóa là phương thức bán hàng đặc biệt trong đó, người bán tự mình hoặc thuê người tổ chức đấu giá thực hiện việc bán hàng hóa công khai tại một địa điểm và thời gian đã thông báo trước để những người muốn mua đến trả giá Quyền mua sẽ thuộc về người trả giá cao nhất
Quan hệ đấu giá hàng hóa cũng có bản chất kinh tế và bản chất pháp lý của nó:
Trang 3Bán đấu giá là hoạt động bán hàng
Đối tượng của bán đấu giá có thể là những hàng hóa thông thương, tuy nhiên không phải hàng hóa nào cũng được các chủ sở hữu quyết định bán bằng phương pháp đấu giá
Hình thức pháp lý của quan hệ bán đấu giá có thể được thiết lập dưới dạng đặc biệt là hợp đồng ủy quyền bán đấu giá và văn bản bán đấu giá hàng hóa
I.2 Các hình thức đấu giá hàng hóa
Đấu giá hàng hóa là một quy trình phức tạp Quy trình này có thể tiến hành theo nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào đối tượng hàng hóa, mục đích và điều kiện tổ chức cuộc bán đấu giá Có thể phân chia các hình thức bán đấu giá như sau:
- Căn cứ vào phương pháp xác định giá có đấu giá theo phương pháp nâng giá và đấu giá theo phương pháp hạ giá
Đấu giá theo phương pháp nâng giá là hình thức mà tại cuộc bán đấu giá, nhân viên điều hành bán đấu giá nên nên giá khởi điểm thấp nhất của lô hàng hay tài sản bán đấu giá Sau đó những người mua sẽ trả giá nâng lên theo từng sức mặc cả nhất định Người trả giá cao nhất theo sự kết luận của nhân viên điều hành sẽ được quyền mua lô hàng hoặc tài sản đó
Đấu giá theo phương thức hạ giá là hình thức mà tại cuộc bán đấu gia, nhân viên điều hành đấu giá nen lên mức giá khởi điểm cao nhất rồi sau đó hạ dần từng nấc một để người mua hàng đặt giá Nếu không có người nào đặt mua thì lại hạ tiếp xuống mức thấp hơn Cứ như thể cho đến khi có người chấp nhạn mua ở mức mức giá nào đó thì hàng hóa được bán cho người đó Hình thức này chỉ áp dụng đối với một số loại hàng hóa và nó thực sự không hấp dẫn cả người bán lẫn người mua hàng Người mua do tâm lý luôn lo sợ để tuột mất cơ hội mua hàng vào tay người khác nên vội vàng chấp nhận mức giá mà chưa chắc đã hợp lí Còn người bán thì cũng không được cảm thấy thỏa mãn về giá cả vì rất ít khi có người mua nào chấp nhận ngay mức giá khởi điểm
Trang 4- Căn cứ vào hình thức biểu đạt trong cuộc bán đấu giá, có đấu giá dung lời nói và đấu giá không dùng lời nói
Đấu giá dùng lời nói là hình thức mà trong phiên bán đấu giá, nhân viên điều hành đấu giá dùng lời nói của mình để đưa ra giá khởi điểm Những người mua
sẽ đặt giá cũng bằng nời nói hoặc bằng việc làm dấu hiệu để người điều hành giá biết
Đấu giá không dùng lời nói là hình thức mà việc trả giá của người mua không được thể hiện bằng lời nói hoặc bằng việc làm dấu hiệu mà được viết ra giấy hoặc thông qua mọt hình thức nào đó sẽ báo cho nhân viên điều hành đấu giá biết Việc đấu giá sẽ kéo dài cho đến tới lần trả giá mà không ai trả giá cao hơn
Theo luật thường mại năm 2005 có hai phương thức đấu giá hàng hóa:
+ Phương thức trả tiền lên là phương thức bán đấy giá, theo đó người trả giá cao nhất so với giá khởi điểm là người có quyền mua hàng hóa
+ Phương thức đặt giá xuống là phương thức bán đấu giá, theo đó người đầu tiên chấp nhận ngay mức giá khởi điểm hoặc mức giá được hạ thấp hơn mức giá khởi điểm là người có quyền mua hàng
Đấu giá dùng lời nói là hình thức mà trong phiên bán đấu giá, nhân viên điều hành đấu giá dùng lời nói của mình để đưa ra giá khởi điểm
I.3 Chủ thể tham gia vào quan hệ đấu giá hàng hóa
Người bán hàng hóa: Là chủ sở hữu hàng hóa hoặc được chủ sở hữu hàng hóa
ủy quyền
Người tổ chức bán đấu giá và điều hành bán đấu giá, là thương nhân có đăng
ký kinh doanh dịch vụ đấu giá hoặc là người bán hàng của mình trong trường hợp tự tổ chức đấu giá
Người điều hành đấu giá: là người tổ chức hoặc được tổ chức ủy quyền
Người mua hàng hóa: là cá nhân, tổ chức đăng ký tham gia cuộc đấu giá
I.4 Thủ tục và trình tự đấu giá hàng hóa, dịch vụ
Trang 5Bán đấu giá hàng hóa cũng được tiến hành theo thủ tục và trình tự giống như bán đấu giá tài sản nói chung theo quy trình của Luật thương mại 2005, thủ tục
đó gồm những bước sau:
- Lập hợp đồng dịch vụ tổ chức đấu giá hàng hóa
Đấu giá hàng hóa có thể được thực hiện bởi chính chủ sở hữu hàng hóa hoặc thông qua một người bán hàng (không phải là tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp) Trong những trường hợp này, các chủ thể tự tiến hành đấu giá hàng hóa
và tự chụy trách nhiệm về công việc này Tuy nhiên do tính chất khá phức tạp của việc tổ chức một cuộc bán đấu giá, hơn nữa do tính đặc thù của hàng hóa mà
sự thành công hay thất bại của một cuộc bán đấu giá phụ thuộc rất nhiều vào cách tổ chức bán đấu giá Chính vì vậy, hầu hết các chủ sở hữu hàng hóa, khi đã lựa chọn bán hàng qua hình thức bán đấu giá thường cũng lựa chọn cho mình một tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp để tiến hành bán đấu giá
Đối với trường hợp bán đấu gia hàng hóa thông qua tổ chức bán đấu giá trung gian thì việc lập hợp đồng dịch vụ tổ chức đấu giá hàng hóa là thủ tục đầu tiên trong trình tự bán đấu giá hàng hóa
- Xác định giá khởi điểm
Giá khởi điểm của hàng hóa do người bán hàng xác định với sự tham gia của đại diện tổ chức bán đấu giá Giá khởi điểm cũng có thể do người bán đấu giá xác định nếu được người bán ủy quyền nhưng phải thông báo cho người bán hàng hóa biết trước khi được công bố cho người mua
- Chuẩn bị bán đấu giá: Niêm yết, thông báo công khai việc bán đấu giá, đăng ký mua hàng hóa bán đấu giá và đặt cọc, trưng bày, xem hàng hóa bán đấu giá
Sau khi hợp đồng dịch vụ tổ chức bán đấu giá hàng hóa được xác lập, các bên xác định được giá khởi điểm, người bán hàng hóa (trong trường hợp bán đáu giá không thông qua trung gian) hoặc người tổ chức bán đấu giá (trong trường hợp
Trang 6bán đấu giá qua trung gian) phải tiến hành mọi công việc chuẩn bị cần thiết để tổ chức thành công cuộc bán đấu giá, trong có có các công việc cơ bản sau:
+ Niêm yết, thông báo công khai việc bán đấu giá
+ Đăng kí mua hàng hóa bán đấu giá và đặt cọc
+ Trưng bày, xem hàng hóa bán đấu giá
- Tiến hành bán đấu giá
Tại cuộc đấu giá, người điều hành bán đấu giá thực hiện các công việc sau đây
+ Điểm danh người đã đăng kí tham gia đấu giá hàng hóa
+Giới thiệu từng hàng hóa bán đấu giá, nhắc lại giá khởi điểm, trả lời các câu hỏi của người tham gia đấu giá trả giá( khoản 1,3 Điều 201 Luật thương mại 2005)
+Xác định người trả giá hợp lệ để trở thành người mua hàng hóa;
+Tổ chức rút thăm giữa những người đồng thời trả mức giá cuối cùng đối với phương thức trả giá lên hoặc mức giá đầu tiên đối với phương thức đặt giá xuống;
+Lập văn bản đấu giá hàng hóa ngay tại cuộc đấu giá, kể cả trong trường hợp đấu giá không thành
- Hoàn thành văn bản bán đấu giá hàng hóa
Văn bản bán đấu giá là căn cứ xác nhận việc mua bán hàng hóa, có thể coi văn bản này là hợp đồng mua bán hàng hóa giữa người bán hàng hóa, tổ chức bán đấu giá, và người mua hàng hóa Nó không chỉ có giá trị xác nhận quan hệ mua bán hàng hóa thông qua đấu giá mà còn là căn cứ pháp lý để chuyển quyền
sở hữu đối với hàng hóa bán đấu giá mà quy định của pháp luật phải đăng kí quyền sở hữu
- Đăng kí quyền sở hữu đối với hàng hóa đấu giá
Trang 7Căn cứ vào các văn bản bán đấu giá và các giấy tờ hợp lệ khác, cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm đăng kí quyền sở hữu hàng hóa cho người mua theo quy định của pháp luật
I.5 Nguyên tắc bán đấu giá hàng hóa
- Nguyên tắc công khai
Đấu giá là hinh thức công khai lựa chọn người mua hàng hòa nên mọi vấn để
có liên quan dến cuộc bán đấu giá và những thông tin về hàng hóa bán đấu giá phải đưuọc công khai cho tất cả những ai muốn mua biết dưới các hình thức như niêm yết, thông báo, trưng bày, giới thiệu về tài sản… những nội dung bắt buộc phải công khai : thời gian, địa điểm, số lượng, chất lượng, giá khởi điểm của hàng hóa, các hố sơ tài liệ liên quan dến hàng hóa, công khai họ tên người bán hàng, tên tổ chức bán đấu giá, và những người đăng ký mua hàng…
- Nguyên tắc trung thực
Các thông báo về cuộc bán đấu giá và thông tin về hàng hóa, giấy tờ có liên quan đến hàng hóa bán đấu giá, những đặc điểm khuyết tật không nhìn thấy của hàng hóa, các giấy tờ xác định tư các người tham gia đáu giá phải thật rõ rang, chính xác và đầy đủ để không tạo ra sự nhầm lẫn hay lừa dối đối với các bên mà
sự nhầm lần hay lừa dối đó sẽ làm cho cuộc đấu giá đó vô hiệu Người bán cần phải trung thực khi xác định giá khởi điểm, không xác định giá khởi điểm quá cao so với giá trị thực của hàng hóa sẽ làm cho người mua bị thiệt
- Nguyên tăc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia
Quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các bên trong quan hệ đấu giá hàng hóa đểu phải được coi trọng và bảo đảm đầy đủ Người bán hàng hóa có quyền xác định giá khởi điểm của hàng hóa, có quyền yêu cầu tổ chức bán đấu giá thành toán đầy đủ tiền bán hàng hóa ngay sau khi cuộc bán đấu giá kết thúc, được bồi thường thiệt hại nếu tổ chức bán dấu giá hoặc bên mua có hành vi xâm phạm đền quyền và lợi ích của mình Người mua hàng hòa có quyền xem xét hàng hóa, và được cũng cấp đầy đủ thông tin liên quan đến hàng hóa, được tự đặt giá
Trang 8đưuọc xác lập quyền sở hữu đối với hàng hóa ngay sau khi hoàn thành căn bản đấu giá và họ đã thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán
2 Thực trạng về đấu giá ở Việt Nam hiện nay
- Vấn đề giao tài sản đấu giá cho người mua tài sản
Trở ngại lớn nhất trong việc bán đấu giá tài sản thi hành án hiện nay là việc bàn giao tài sản bán đấu giá thành cho người mua tài sản Nhiều trường hợp đã được bán đấu giá thành hơn 5 năm, nhưng cơ quan thi hành án vẫn chưa thực hiện được việc cưỡng chế để giao cho người trúng đấu giá Điều này đã làm giảm lòng tin của người mua tài sản, ảnh hưởng đến uy tín của Trung tâm dịch
vụ bán đấu giá Hiện vẫn còn một số đơn vị tự tổ chức bán tài sản thanh lý của
cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp theo quyết định của UBND cấp huyện và của UBND thành phố, không thông qua tổ chức bán đấu giá Việc tự tổ chức bán đấu giá tài sản của các đơn vị này chưa phù hợp với quy định của pháp luật, làm cho công tác quản lý gặp nhiều khó khăn, dễ phát sinh tiêu cực
- Hiện tượng thông đồng dìm giá trong mua bán, đấu giá tài sản diễn biến
phức tạp.
Đã có nhiều trường hợp người tham gia đấu giá bị mua chuộc, khống chế, không cho đấu giá với mức giá thực mua tài sản, hoặc muốn mua được tài sản thì phải trả một khoản tiền để thông đồng, cưỡng ép người khác trả giá mua sát với giá khởi điểm tài sản Kết quả là tài sản bán đấu giá vượt giá khởi điểm không cao, không đúng với giá trị thực Việc quản lý các doanh nghiệp có đăng
ký kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản hiện nay cũng rất khó khăn Công tác thông tin, tuyên truyền về lĩnh vực đấu giá tài sản chưa được các doanh nghiệp, các ngành, địa phương quan tâm đúng mức, dẫn đến chấp hành pháp luật chưa nghiêm…
3 Một số kiến nghị để giải quyết những bất cập của bán đấu giá
Để giải quyết những vướng mắc, hạn chế trong tổ chức và hoạt động bán đấu giá, cần sớm có mẫu Quy chế bán đấu giá áp dụng tại các tổ chức bán đấu giá,
Trang 9để tránh tình trạng thông đồng dìm giá; quy định chặt chẽ trình tự, thủ tục để bảo đảm hoạt động bán đấu giá tài sản được khách quan, minh bạch; có thông tư hướng dẫn về những tài sản phải bán đấu giá theo pháp luật
Bộ Tư pháp cũng cần nghiên cứu, bổ sung quy định về cơ chế phối hợp giữa Ngành Tư pháp và Kế hoạch – Đầu tư trong việc cấp Giấy đăng ký kinh doanh cho các doanh nghiệp hoạt động bán đấu giá tài sản Trước khi cấp Giấy đăng ký kinh doanh, phải thẩm tra kỹ điều kiện của doanh nghiệp Định kỳ hàng quý, Sở
Kế hoạch và Đầu tư có văn bản thông báo cho Sở Tư pháp về danh sách các doanh nghiệp đã được cấp Giấy đăng ký kinh doanh hoạt động bán đấu giá tài sản
II Pháp luật về đấu thầu
1 Khái quát về đấu thầu
1.1 Khái niệm
Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ là hoạt động thương mại, theo đó một bên mua hàng hóa dịch vụ thông qua mời thầu nhằm lựa chọn trong số các thương nhân tham gia đấu thầu thương nhân đáp ứng tốt nhất các yêu cầu do bên mời thầu đặt
ra và được lựa chọn để ký kết và thực hiện hợp đồng
Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ là 1 tập hợp đan xen của những quan hệ kinh tế và pháp lý phức tạp
1.2 Phân loại đấu thầu hàng hóa dịch vụ
Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ được phân chia thành nhiều loại khác nhau dựa trên các tiêu chí sau đây
- Dựa trên tiêu chí hình thức đấu thầu, có
+ Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu không hạn chế số lượng các bên dự thầu (điểm a khoản 1 Điều 215 Luật thương mại năm 2005) + Đấu thầu hạn chế: là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu chỉ mời một số nhà đấu thầu nhất định (điểm b khoản 1 Điều 215 Luật thương mại năm 2005)
- Dựa trên tiêu chí phương thức đấu thầu có 2 hình thức:
Trang 10+Đấu thầu một túi hồ sơ: là hình thức, khi dự thầu các nhà đầu tưu nộp các
đề xuát về kĩ thuật và về giá trong một túi hồ sơ để ben mời thầu xem xét và đánh giá chung Các túi hồ sơ về giá và chỉ tiêu kĩ thuật này được mở và đánh giá vào cùng một thời điểm (khoản 2 Điều 216 Luật thương mại 2005)
+Đấu thầu hai túi hồ sơ: thường áp dụng khi hàng hóa dịch vụ có yêu cầu dặc biệt về chỉ tiêu kĩ thuật) thì các đề xuât kĩ thuật và đề xuất về giá có thể được nộp cũng thời điểm nhưng trong hai túi hồ sơ khác nhau Khi mở thẩu, những túi
hồ sơ đề xuất về kĩ thuật sẽ được xem xét trước Những nhà thầu nào đạt được những điểm số về kĩ thuật sẽ được đem ra để so sánh (khoản 3 Điều 216 Luật thương mại 2005)
1.3 Nguyên tắc đấu thầu hàng hóa
Nguyên tắc đấu thầu là những tư tưởng chỉ đạo được rút ra từ những quy định pháp luật về đấu thầu, do tổ chức có thẩm quyền ban hành trên một bình diện nào đó, buộc các bên tham gia quan hệ đấu thầu phải tuân theo Về cơ bản, mọi hoạt động đấu thầu nói chung, trong đó có đấu thầu hàng hóa, dịch vị phải được thực hiện dựa vào các nguyên tắc sau đây:
- Nguyên tắc coi trọng tính hiệu quả
- Nguyên tắc thông tin đầy đủ công khai
- Nguyên tắc bảo mật thông tin đấu thầu
- Nguyên tắc đánh giá khách quan công bằng
- Nguyên tắc bảo đảm dự thầu
1.4 Thủ tục và trình tự đấu thầu hàng hóa dịch vụ
Theo quy định của pháp luật hiện hành, thủ tục đấu thầu hàng hóa, dịch
vụ được tiến hành theo trình tự các bước như sau:
Mời thầu là việc bên mua sắm hàng hóa, sử dụng dịch vụ đưa ra lời đề nghị mua hàng, dịch vụ kèm theo những điều kiện cụ thể của việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho các gói thầu Để tiến hành mời thầu, bên mua hàng hóa dịch vụ phải chuẩn bị các công việc sau đây