Ý tưởng là người lao động đi làm đóng một phần thu nhập của mình vào quỹ, khi về hữu họ sẽ nhận được tiền hưu trí trọn đời.. Nó đánh cược vào xác suất rằng sau khi về hưu nhiều ngừoi sẽ
Trang 1Một lập luận để tư nhân hóa Bảo Hiểm Xã Hội
Mô hình Bảo Hiễm Xã Hội (BHXH) trông rất lý tưởng, nhưng thực chất nó chẳng khác nào mô hình Ponzi – lấy tiền của người đi sau để trả cho người đi trước Ý tưởng là người lao động đi làm đóng một phần thu nhập của mình vào quỹ, khi về hữu họ sẽ nhận được tiền hưu trí trọn đời Cái này có 3 vấn đề:
1 Người đi làm có thể đóng nhiều tiền hơn họ nhận Vì sau khi đến tuổi về hưu – nam 60 tuổi, nữ 55 tuổi – thì xác suất rất cao là sẽ chết
2 Mô hình BHXH đánh cược rằng bạn sẽ nhận ít hơn Nó đánh cược vào xác suất rằng sau khi về hưu nhiều ngừoi sẽ chết mà không được nhận tiền hưu mình
đã đóng
3 Tài sản đó không phải là của mình, mình không thể chuyển nhượng lại hay đem thế chấp
Nếu tiền BHXH dùng để bỏ vào sổ tiết kiệm
Trước đây tôi đã có một bài tính rằng nếu người lao động bỏ tiền Bảo Hiểm Xã Hội
(BHXH) của mình vào cổ phiếu thì sau 20 năm họ sẽ có số tiền gấp 4 lần nếu bỏ vào quỹ BHXH Vậy thì không công bằng cho lắm Vì cổ phiếu hơi mạo hiểm vào lên xuống theo chu kỳ Tôi đồng ý
Nhưng người lao động vẫn có thể lấy tiền BHXH đó bỏ vào sổ tiết kiệm ngân hàng với lãi suất huy động Tiền này sẽ đứng tên họ và sẽ là của họ Còn nếu để vô BHXH thì họ không biết mình chính xác mình đã bỏ bao nhiêu và hưởng lợi bao nhiêu
Sau đây là phép tính
Lương 4,000,000 VND
Mức BHXH: 26% của lương (doanh nghiệp đóng 18%, người lao động đóng 8%) —- 26%
x 4,000,000 = 1,040,000 VND
Nếu bỏ vô quỹ BHXH cho 20 năm
1,040,000 x 12 tháng x 20 năm = 249,600,000 VND
Vấn đề: lạm phát mỗi năm là 10% Số 249tr đó trong 20 năm sẽ trở thành vô giá trị
NẾU BỎ VÔ sổ tiết kiệm – lãi suất 6%
Bỏ tiền BHXH vào sổ tiết kiệm ngân hàng, tài khoản tên mình, không cho rút trước kỳ hạn Lãi suất tiết kiệm hiện tại: 6%/năm
(Tính dùng máy tính tài chính)
Số lần đóng: 20 năm x 12 tháng (N) = 240 lần
Số tiền mỗi lần đóng: 4,000,000 x 26% (PMT) = -1,040,000 VND
Mức gia tăng: 6%, 6/12 tháng = 1 (I/Y)
N = 240, IY = 6/12, PMT = -1,040,000
FV = giá trị tương lai sau 240 lần (20 năm) là: ……… 480,522,531 VND
Trang 2Sau 20 năm bỏ tiền vào sổ tiết kiệm, người lao động với mức lương 4tr/tháng sẽ
được 480,522,531 VND Dù thấp hơn nếu đầu tư cổ phiếu, nhưng vẫn ăn đứt 249tr của tiền
BHXH
Bạn chọn cái nào?
NẾU tiền bỏ vô BHXH dùng để đầu tư cổ phiếu
Có bao giờ các bạn tự hỏi nếu công nhân thay vì bỏ tiền (26% lương) vào BHXH , họ dùng tiền đó bỏ vô quỹ hưu trí cá nhân để đầu tư cổ phiếu, thì 20 năm sau sẽ được bao nhiêu không? Sau đây là 1 bài toán đơn giản
Lương 4,000,000 VND
Mức BHXH: 26% của lương (doanh nghiệp đóng 18%, người lao động đóng 8%) —- 26%
x 4,000,000 = 1,040,000 VND
Nếu bỏ vô quỹ BHXH cho 20 năm
1,040,000 x 12 tháng x 20 năm = 249,600,000 VND
Vấn đề: lạm phát mỗi năm là 10% Số 249tr đó trong 20 năm sẽ trở thành vô giá trị
100đ, sau 20 năm, lạm phát 15%/năm thì sẽ còn giá trị bao nhiêu? 100d x (1 – 0.15)*20 = 3.875 Sau 20 năm, 100đ còn 3.875đ, mất 96%
NẾU BỎ VÔ QUỸ HƯU TRÍ CÁ NHÂN – ĐẦU TƯ CỔ PHIẾU ETF
Đầu tư vô 1 rỗ cổ phiếu, top 30-100 cổ phiếu, quỹ ETF, ăn theo index nào đó như SP500 của Mỹ hoặc Vn30 của Việt Nam
Giá trị gia tăng bình quân của thị trường: 12%/năm
(Tính dùng máy tính tài chính)
Số lần đóng: 20 năm x 12 tháng (N) = 240 lần
Số tiền mỗi lần đóng: 4,000,000 x 26% (PMT) = 1,040,000 VND
Mức gia tăng: 12%, 12/12 tháng = 1 (I/Y)
N = 240, IY = 12/12, PMT = 1,040,000
Trang 3FV = giá trị tương lai sau 240 lần (20 năm) là: ……… 1,028,825,580 VND
Sau 20 năm bỏ tiền vào quỹ hưu trí đầu tư ETF, người lao động với mức lương 4tr/tháng sẽ
được 1,028,825,580 VND Hơn 1 tỷ VND Ăn đứt 249tr của tiền BHXH.
5 lý do để tư nhân hóa BHXH
1 Tách biệt tiền BHXH (hưu trí) khỏi ngân sách nhà nước Hai cái này không liên quan Nếu ngân sách nhà nước có thâm hụt thì tiền BHXH của người dân không bị ảnh hưởng Hiện tại quỹ BHXH là một cái hố đen
2 BHXH tư nhân sẽ là một quỹ mang tên người lao động, họ đứng tên, nó là tài sản mang tên họ Họ có thể nhường lại cho con cháu, đem thế chấp ngân hàng
để mua nhà
3 Đa dạng hóa danh mục đầu tư và chống lạm phát Xin hãy đọc ở trên để coi lạm phát ăn bớt phần BHXH của người lao động như thế nào
4 Giảm bớt gánh nặng quản lý cho chính phủ Tư nhân sẽ dùng tiền này để đầu tư Tương tự như quỹ 401k, IRA của Mỹ, Superannuation ở Úc hay những quỹ hưu trí tư nhân khác Đây là cầu nối giữa doanh nghiệp và vốn
5 Khi tư nhân hóa những quỹ đầu tư dài hạn như Fidelity, BlackRock và
Vanguard sẽ vào Việt Nam Họ sẽ đưa ra những gói đầu tư, những ETF quốc tế Điều này sẽ cho phép người Việt Nam sở hữu cổ phiếu quốc tế và lợi tức sẽ cao hơn mức BHXH hiện tại rất nhiều
Nhưng đầu tư vào cổ phiêu hay bất động sản quá rủi ro?
• Vậy thì đầu tư vào trái phiếu chính phủ Việt Nam
• Khác ở chỗ là người lao động sẽ đứng tên tài khoản và quỹ đó của họ
• Tài sản vẫn là của họ, họ có thể chuyển cho con cháu
Vậy còn có lý do gì để không tư nhân hóa BHXH không?