Vai trò của chiến lược sản phẩm ngân hàng trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng, thực trạng tại ngân hàng tmcp kỹ thương việt nam

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG KHOA LUẬN TỐT NGHIỆP Đề tài: VAI TRÒ cùn CHIÊN Lược SẢN PHẨM NGÂN HÒNG TRONG Vlic NÔNG cno KHẢ NĂNG CẠNH TRANH cùn NGÂN H

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG

KHOA LUẬN TỐT NGHIỆP

Đề tài:

VAI TRÒ cùn CHIÊN Lược SẢN PHẨM NGÂN HÒNG TRONG Vlic NÔNG cno KHẢ NĂNG CẠNH TRANH cùn NGÂN HỒNG, THỰC TRỌNG TẠI NGAN HÀNG TMCP Kỹ THƯƠNG VIỆT NAM

Giảng viên hướng dẫn: Tiến sỹ Nguyễn Văn Hồng

Sình viên: Vũ Mai Hương

Lớp: A14K38D Ị — r — 1

HẢ Nội ĨHÁNQ 72/2003

MỤC L Ụ C

Chương ì: Khái quát chung về chiến lược sản phẩm ngân hàng và

giới thiệu chung về ngân hàng Thương m ạ i cổ phần Kỹ thương

Viêt Nam

02

1 Chiến lược sản phẩm ngăn hàng và vai trò của nó trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng

02

1.1.1 Chiến lươc và khái niêm về chiến lươc 02 1.1.2 Chiến lược kinh doanh và vai trò của trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp nói chung

03

1.2.1 Ngân hàng thương mại và đặc thù kinh doanh của ngân hàng thương mại

05 1.2.1.1 Ngân hàng thương mại và nguyên tắc hoạt động chủ yếu của ngân hàng thương mại

05 1.2.1.2 Hoạt động cạnh tranh tại các ngân hàng thương mai 07 1.2.2 Sản phẩm và vai trò của nó trong việc nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng

08

1.2.2.2 Vai trò của sản phẩm ngần hàng trong việc nâng cao khả năng

1.2.3 Yêu cầu chung khi hoach đinh chiến lươc sản phẩm ngân hàng 12 1.2.4 Các yếu tố ảnh hưởng trong việc ra quyết định về chiến lược sản phẩm ngân hàng

13

2 Giới thiệu chung về ngăn hàng Thương mại cổ phần Kỹ thương Vìêt Nam

18

2.1.1 Bối cảnh cho sự ra đòi và phát triổn của ngân hàng 18 2.1.2 Sơ bộ cơ cấu tổ chức ngân hàng Techcombank thời gian qua 19 2.2 Khái quát chung tình hình kinh doanh của ngân hàng giai đoan

2.2.2 Đánh giá chung về sư phát triổn của ngân hàng giai đoan

2.3 Khái quát tình hình kinh doanh giai đoan 1999-2003 21

2.3.1 Bối cảnh chung cho hướng đi mói của ngân hàng 21 2.3.2 Tình hình kinh doanh của ngân hàng Techcombank giai đoan này 23 2.3.3 Đánh giá chung về tình hình kinh doanh giai đoan 1999-2003 25

Chương li: Đánh giá về chiến lược sản phẩm của ngân hàng

techcombank thời gian qua

27

1 Giới thiệu chung về sản phẩm ngân hàng techcombank thời gian qua

27

1.1.2 Quan điểm và định hướng phát triển sản phẩm của Techcombank trong thời gian này

27 1.1.3 Sản phẩm ngân hàng Techcombank giai đoạn 1993-1998 28

1.2.2 Chiến lược sản phẩm của ngân hàng Techcombank

giai đoạn 1999-2003

30 1.2.3 Sản phẩm được cung cấp trong giai đoạn 1999-2003 32 1.2.3.1 Sân phẩm và dịch vụ bán lẻ các sản phẩm tiền gửi dành cho dân

cư

32 1.2.3.2 Sản phẩm dịch vụ dành cho khách hàng doanh nghiắp 35

2 Đánh giá chiến lược sản phẩm của techcombank trong thời gian qua

41

2.2.1 Những thành tựu, tiến bộ ngân hàng^đạt được trong giai đoan này 43

2.2.1.3 Hoạt động đầu tư, kinh doanh trên thi trường liên ngàn hàng 48

2.2.1.5 Phát triển hắ thống ngân hàng đại lý trên toàn cầu 49

2.2.1.7 Công tác marketing và phát triển sản phẩm 50

2.2.1.9 Chương trình quản lý chất lương theo tiêu chuẩn ISO

2.2.2 Những han chế cẩn khắc phúc 51 2.3 Đánh giá chung và bài học kinh nghiệm về chiến lược sản phẩm của Techcombank trong thời gian qua

52 2.3.1 Đánh giá chung tình hình thực hiện hiến lược trong cả hai

giai đoan

52 2.3.2 Một số nguyên nhân chính ảnh hưởng đến việc đưa ra quyết định và triển khai chiến lược sản phẩm của ngân hàng, bài học kinh nghiêm cho thòi gian tói

54

Chương I U : M ộ t số giải pháp xây dụng và thực hiện chiến lược sản phẩm trong thời gian tói từi ngân hàng Techcombank

58

1 Xu hướng phát triển chung của nền kinh tế và hệ thống ngân hàng thương mại nói riêng

58 1.1 X u hướng và định hướng của nước ta trong việc phát triển kinh

tế

58

1.2 X u hướng sử dụng dịch vụ tín dụng từi các NHCP của từng phân đoừn thị trường trong thời gian tới

59

1.2.1.6 Doanh nghiệp trong khu công nghiệp, khu chế xuất 64 1.2.2 Phân đoừn thị trường dân cư và bán lẻ 64

1.2.2.4 Thị trường thẻ và tín dụng tiêu dùng 66

1.3 Xu thí hội nhập và những thách thức đặt ra đối với hệ thống

1.3.1 X u thế hội nhập kinh tế quốc tế của ngân hàng trong thời gian tói 68 1.3.2 Những cơ hội và thách thức đối vói các ngân hàng trong thời

gian tói

69

1.3.2.2 Nhưng thách thức đặt ra đối với các ngân hàng trong thời gian

2 Chiến lược sản phẩm ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam trong thời gian tới

71

2.1 Tăng cường phát triển đích vu ngân hàng đích vụ dân sinh 71

3 Yêu cầu đặt ra đối với Techcombank trong việc phát triển chiến lược sản phẩm thời gian tới

74

4.1 Các kiến nghị chung đối với hệ thống N H T M Việt Nam 75 4.2 Một số giải pháp đối vói ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam 78 4.2.1 Đ ố i với viéc hoach đinh chiến lươc 78 4.1.2 Đ ố i với việc thực hiện chiến lược 79

LỜI MỞ ĐẦU

Trong giai đoạn hiện nay, toàn cầu hoa là xu hướng phát triển tất yếu của nền kinh tế thế giói Cùng với đó là sự bùng phát về khoa học cõng nghệ của nền kinh

tế tri thức, vói nhiều cơ hội lớn cũng nhu thách thức lớn đan xen, để có thể hoa nhịp với xu thế phát triển chung của nền kinh tí Thế giới và trong nước, các ngân hàng thương mại Việt Nam nói chung cũng như các ngân hàng thương mại cổ phần (TMCP) nói riêng cần hoạch định rõ ràng hướng phát triển kinh doanh của ngân hàng mình Một hướng phát triển đúng đắn chính là yếu tố quyết định tói sự thành bại trong cạnh tranh cũng như trong kinh doanh của ngân hàng

Trong chiến lược phát triển chung đó, chiến lược sận phẩm đóng vai trò là chiến lược chủ đạo, có yếu tố quyết định đến sự thành bại trong kinh doanh của ngân hàng Đ ể tồn tại và phát triển, ngân hàng cần phậi đưa ra một chiến lược sận phẩm rõ ràng và đúng đắn

Được thành lập vào tháng 9/1993, ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (sau đây gọi tắt là Techcombank) sau hơn 10 năm hoạt động và gần 5 năm triển khai chiến lược sận phẩm, bước đầu đã đạt được những thành tựu và tiến bộ đáng kể Một yếu tố quyết định đến sự thành công đó chính là việc ban Quận trị cũng như ban giám đốc đã sáng suốt thay đổi định hướng kinh doanh nói chung và chiến lược sận phẩm nói riêng Tuy nhiên, để thành công trong cạnh tranh cũng như là để phát triển mạnh mẽ, Techcombank cần phậi hoạch định một

chiến lược sận phẩm đúng đắn và phù hợp hơn nữa vói xu thế phát triển hiện nay

Trong phạm vi bài luận văn này, tác giậ tập trung phân tích tinh hình triển khai chiến lược sận phẩm tại ngân hàng Techcombank và vai trò của nó với sự phát triển của ngân hàng trong thời gian qua V ớ i phần kiến nghị và giậi pháp, tác giậ mong muốn đóng góp một phần nhỏ vào việc xây dựng và thực hiện chiến lược sận phẩm trong tương lai của ngân hàng

Để hoàn thành bài luận văn này, tác giậ xin gửi tói người thầy, người đã có đóng góp to lớn từ điểm khỏi dẫu là ý tưởng của đề tài tới suốt quá trình hoàn thành bài luận văn này, Tiến sỹ Nguyễn Vãn Hồng, lòi cậm ơn chân thành và sâu sắc nhất!

Em xin trân trọng cậm ơn thầy!

Sinh viên Vù Mai Hương

C H Ư Ơ N G ì:

KHÁI Q U Á T CHUNG VỀ CHIẾN Lược SẢN PHẨM N G Â N

H À N G VÀ GIỚI THIỆỤ CHUNG VE NGÂN H À N G T H Ư Ơ N G

MẠI CỐ PHẦN KỸ T H Ư Ơ N G VIỆT NAM

Ì CHIÊN L Ư Ợ C SẢN PHẨM N G Â N H À N G V À VAI T R Ò CỦA N Ó

TRỌNG VIỆC N Â N G CAO KHẢ N Ă N G CẠNH TRANH CỦA

N G Â N H À N G

1.1 Chiến lược và chiến lược sản phẩm

1.1.1 Chiến lược và khái niệm về chiến lược

Từ xa xua, chiến lược đã luôn đóng một vai trò vô cùng quan trọng không những

chỉ ở các hoạt động quân sự của các bộ tộc, các quốc gia m à còn ở chính sách

đối nội, đối ngoại của quốc gia đó Nhận thức được tầm quan trọng của việc

hoạch định chiến lược, đã có rụt nhiều nhà khoa học, các trường phái đưa ra các

khái niệm khác nhau về chiến lược Trước tiên, thòi xa xưa, khi m à chiến lược

chủ yếu được dùng trong các mục đích quân sự thì chiến lược được hiểu là những

kỹ năng và nghệ thuật sử dụng các nguồn lực quân sự của các nhà chì huy, nhằm

giành ưu thế về mình, xoay chuyển tình thế trong cuộc chiến để có thể đánh bại

đối phương Nói cách khác, thuật ngữ chiến lược thường được sử dụng để chỉ

những kế hoạch lớn, dài hạn được đua ra dựa trên cơ sở tin chắc cái gì đối

phương có thể làm, không thể làm để giành thắng lợi trước đối phương

Cùng với sự phát triển của xã hội, khái niệm chiến lược được hiểu một cách rộng rãi hơn và vai trò của nó ngày càng được đề cao ở nhiều lĩnh vực hơn N ó không

chỉ là "kế hoạch hay nghệ thuật thực hiện cuộc chiến tranh hoặc chiến dịch quân

sự" m à nó còn là "khoa học và nghệ thuật sử dụng các nguồn lực của quốc gia

hoặc của nhóm quốc gia để thực hiện chính sách hoa bình hoặc chiến tranh" Từ

tụt cả những tìm hiểu về khái niệm chiến lược trên ta có thể hiểu khái niệm chiến

lược một cách khái quát nhụt như sau: "chiến lược là khoa học, nghệ thuật xây

dựng mục tiêu dài hạn, các chính sách và tổ chức hoạt động sản xuụt kinh doanh,

phối họp một cách t ố i ưu các nguồn lực của doanh nghiệp, đồng thời hướng

doanh nghiệp thích ứng với sự biến động của môi trường, nhằm tạo ra lọi thế

cạnh tranh để đạt được những mục tiêu dài hạn m à doanh nghiệp đã đề ra và đưa

các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp lên một bước phát triển cao hơn."

Sinh viên Vũ Mai Hương Ì

Đại học Ngoại Thương Hà Nôi

Có rất nhiều cách để phân loại chiến lược theo tùng khía cạnh của đạc thù kinh

doanh nhung để hiểu một cách khái quát nhất vé chiến lược ta có thể phân chiến

lược thành ba loại:

Chiến lược tiến công hay còn gọi là chiến lược phát triển: thích họp vói một

doanh nghiệp đang ở trong điều kiện phát triển thuận lợi có ưu thế rất lớn về sản

phẩm, kỹ thuật, thị ttường.Chiến lược phòng ngự hay còn gọi là chiến lược duy

trì: thích hợp với doanh nghiệp m à môi trường bên ngoài và điều kiện bên trong

tạm thời ổ vào một tình thí xấu hoặc tương đối ổn đinh trong lúc kinh doanh của

doanh nghiệp vừa có ưu thế đột xuất lại vừa có nhân tố bất lợi rõ rệt

Chiến lược rút lui hay còn gọi là chiến lược rút gọn: thích hợp với doanh nghiệp

có một môi trường kinh doanh ở vào một địa vị hết sức bất lợi

Doanh nghiệp có thể lựa chọn một loại chiến lược mà cũng có thể căn cứ vào tình huống khác nhau vận dụng, xen kẽ 3 loại hay 2 loại chiến lược để có thể tiến lên

hoặc cũng có thể rút lui

Hiểu sâu hơn vế chiến lược đổng nghĩa phải gắn liến chiến lược vói các mối quan

hệ khác tương đổng như: kế hoạch, m ô hình và mục tiêu triển vọng

Chiến lược và kế hoạch: Chiến lược bao gồm trong nó những chuỗi liên tục các

hành động được định hướng, các hoạt động này nối tiếp nhau, có tính liên tục,

chuẩn bị để đương đầu với các tình huống có thể xảy ra m à doanh nghiệp đã dự

đoán trước nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra Kế hoạch chất lượng là một bộ

phận quan trọng của chiến lược

Chiến lược và mô hình: chiến lược là phản ánh ý chí các nhà lãnh đạo doanh

nghiệp nhằm hướng doanh nghiệp đạt được mục đích trong tương lai dài hạn, vì

vậy ứng với mỗi m ô hình tổ chức ta có Ì chiến lược phù hợp, đó chính là m ô hình

của phương án hành động trong Ì doanh nghiệp

Chiến lược và mục tiêu triền vọng: Khi xây dựng chiến lược, các nhà hoạch định

thường phải đặt ra những mục tiêu lớn, cơ bản và đây chính là hình ảnh của

doanh nghiệp tương lai

1.1.2 Chiến lược kinh doanh và vai trò của nó trong việc nâng cao khả

nâng cạnh tranh của doanh nghiệp nói chung

Trong xu thế hội nhập và vì mục tiêu phát triển kinh tế trên toàn thế giói, chiến lược kinh doanh hơn lúc nào hết đóng vai trò quyết định cho sự tồn tại và phát

triển của doanh nghiệp Chính vì vai MÒ to lớn đó m à chiến lược kinh doanh hiện

Đại học Ngoại Thương Hà Nôi

nay được các nhà khoa học nghiên cứu quan tâm hơn cả Chiến lược kinh doanh nhìn chung không thể tách rời những mối quan hệ nói trên Đ ó là các mối quan

hệ với kế hoạch, m ô hình, và mục tiêu triển vọng

Kết nối các mối quan hệ đó lại đặt trong môi trường kinh doanh của doanh

nghiệp ta thấy chiến lược có những tác dụng chủ yếu sau:

- Thúc đẩy và đảm bảo sộ phất triển thuận lợi của doanh nghiệp

- Nâng cao tính mục đích trong sản xuất và kinh doanh

- Tăng cường năng lộc quản lý của xí nghiệp

- Nâng cao phẩm chất của nhân viên kinh doanh của doanh nghiệp và của chủ doanh nghiệp

Như vậy, doanh nghiệp muốn thành công trên thương trường không thể thiếu việc hoạch định chiến lược kinh doanh Hiểu và nhận thức được một cách đầy đủ vai trò của chiến lược mới có thể giúp doanh nghiệp đưa ra một chiến lược kinh doanh đúng đắn Chiến lược nhìn chung có những có những vai trò chủ yếu sau:

Một là, chiến lược kinh doanh là định hướng dài hạn cho hoạt động kinh doanh

của doanh nghiệp Kinh doanh là một hành động luôn chịu sộ ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài và bên trong Chiến lược kinh doanh giúp doanh nghiệp vừa linh hoạt vừa chủ động để thích ứng vói những biến động của thị trường đồng thời chiến lược còn đảm bảo cho doanh nghiệp hoạt động và phát triển theo đúng huống Bên cạnh đó khi xây dộng chiến lược kinh doanh, các doanh nghiệp còn phải xác định cho mình các yếu tổ thuộc tính chiến lược đó là: tầm nhìn, nhiệm

vụ và mục đích Tất cả các yếu tố đó doanh nghiệp nào cũng đều phải ra sức phấn đấu để đạt được nhằm nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thị trường

Hai là, chiến lược kinh doanh là công cụ cạnh tranh có hiệu quả của doanh

nghiệp Trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt giữa các doanh nghiệp trên thị truồng như hiện nay, ngoài những yếu tố cạnh tranh như giá cả, chất lượng, quảng cáo, marketingũcác doanh nghiệp còn sử dụng chiến lược kinh doanh như một công cụ cạnh tranh có hiệu quả nhất trong điều kiện cạnh tranh toàn cầu hoa

và hội nhập ngày nay Trong bài phát biểu tại cuộc gặp gỡ các doanh nghiêp tại

Hà N ộ i ngày 25 tháng 3 năm 2003, Thủ tướng Phan Văn Khải đã khẳng định

"Doanh nghiệp trước hít phải xây dộng cho mình chiến lược cạnh tranh trong từng thòi kỳ dộa trên cơ sở nghiên cứu, đánh giá xu hướng của thị trường và lợi thí cạnh tranh của doanh nghiệp"

4