Quy chế pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoá và thực tiễn áp dụng ở việt nam

mực Lạc Mục lục Lời mở đầu Ì Chương 1: Những vân đề cơ bản của quy chế pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa 4 ì.. Tác dụng của giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa đối với chủ hàng

thực hiện : Bùi Thị Hương Ngân

: Trung li - K4ỎF - KTNT hướng dẫn : TS Bùi Ngọc Sơn

T R Ư Ờ N G Đ Ạ I H Ọ C NGOẠI T H Ư Ơ N G

K H O A KINH T Ế NGOẠI T H Ư Ơ N G

oa

rOREIGN TTODE UNIVERSI1Y

KHOA LUẬN TÓT NGHIỆP

Đề tài:

QUY CHẾ PHÁP LÝ VỀ GIẦY

CHỨNG XUÂN XUẤT xứ DÀNG HÓA VÀ mực TIỄN ÁP DỤNG ở VIỆT NAM

Sinh viên thực hiện

Lớp

Giáo viên hướng dẫn

Ì Ì •' ư V N

1 • -' - 1

N G Ó Si I \ :

Bài ĨTiị Hương Ngân

Trung li - K40F - KTNT

TS Bùi Ngọc Sơn

mực Lạc

Mục lục

Lời mở đầu Ì Chương 1: Những vân đề cơ bản của quy chế pháp lý về giấy chứng nhận

xuất xứ hàng hoa 4

ì Khái niệm chung về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa 4

1 Ý nghĩa của việc xác định xuất xứ hàng hoa 4

2 Giây chứng nhận xuất xứ hàng hoa 6

2.1 Khái niệm giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa 6

2.2 Nội dung cơ bản của giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa 9

2.3 Các loại giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa l o

3 Tác dụng của giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa l i

3.1 Tác dụng của giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa đối với chủ hàng l i

3.2 Tác dụng của Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa đối với Cơ quan Hải

quan 13 3.3 Tác dụng của c/o trong việc phát triỹn kinh tế và quản lý hoạt động xuất

nhập khẩu 14

li Các quy định pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa 14

Ì Các quy định của luật quốc gia 15

1.1 Cộng đổng Châu Âu 15

1.2 Mỹ 16 1.3 Nhật 17

2 Ì Hiệp định về chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung CEPT 18

2.2 Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập GSP 28

Chương 2: Thực tiễn áp dụng các quy định pháp lý về giấy chứng nhận xuất

xứ hàng hoa tại V N 34

ì Các quy định pháp luật về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa của VN 34

li Quy chế cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa ở Việt Nam 37

1 Cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa ở VN 37

1.1 Thẩm quyền của Bộ Thương mại trong việc cấp c/o 38

Ì 2 Thẩm quyển của VCCI trong việc cấp c/o 40

2 Nội dung quy chế cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa ở Việt Nam 42

2.1 Quy chế cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa của Bộ Thương mại 42

a Nguyên tắc cấp c/o 42

b Thủ tục cấp c/o của Bộ Thương mại 42

c Thời hạn cấp c/o mốu A và c/o mốu D 43

d Các trường hợp cấp khác (cấp chậm, cấp lại) 44

e Trường hợp từ chối cấp c/o 44

f Giải quyết khiếu nại và xử lý vi phạm 45

2.2 Quy chế cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa của VCCI 46

a Nguyên tắc cấp c/o 46

b Hồ sơ xin cấp 46

c Thời gian cấp c/o 47

d Lưu giữ hồ sơ 48

e Từ chối cấp c/o và thu hồi c/o đã cấp 48

g Kiểm tra xác minh khi có yêu cầu hay khiếu nại từ Cơ quan Hải quan của

nước nhập khẩu 49

h Quy định chung đối với việc xác định và kiểm tra xuất xứ hàng hoa 50

3 Thực tiễn sử dụng giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa và tình hình cấp

giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa ở Việt Nam 54

3.1 Tinh hình cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa của Bộ Thương mại 55

3.2 Tinh hình cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa của v c a 61

Chương 3: M ộ t số giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả quy chế về giấy

chứng nhận xuất xứ hàng hoa ở Việt Nam 69

ì Đánh giá chung tình hình áp dụng quy chế pháp lý về c/o ở Việt Nam 69

1 Ưu điểm 69

1.1 Ư u điểm của cơ quan quản lý hoạt động cấp c/o 69

1.2 Ư u điểm của cơ quan cấp c/o 71

1.3 Ư u điểm của doanh nghiệp xin cấp c/o 73

2 Những tồn tại của hoạt động cấp c/o ở Việt Nam 73

2 Ì Những tồn tại về phía cơ quan quản lý hoạt động cấp c/o 74

2.2 Những tồn tại về phía cơ quan cấp c/o 76

2.3 Những tồn tại về phía doanh nghiệp 78

xuất xứ hàng hoa ở Việt Nam 83

IU Những giải pháp nhằm thực hiện có hiệu quả quy chế về giấy chứng

nhận xuất xứ hàng hoa ở Việt Nam 87

1 Giải pháp cho cơ quan quản lý hoạt động cấp c/o 87

2 Giải pháp cho cơ quan cấp c/o 92

3 Giải pháp cho doanh nghiệp xin cấp c/o 94

Kết luận 98 Tài liệu tham khảo

Phụ lục: Hướng dẫn khai các loại c/o

m

Toàn cầu hóa kinh tế là xu thế khách quan, lôi cuốn các nước, bao trùm hầu hết các lĩnh vực, vừa thúc đẩy hợp tác, vừa tăng sức ép cạnh tranh và tính tuy thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế Các nước đang phát triển, trong đó có nước ta, có cơ hội thu hẹp khoảng cách so với các nước phát triển, cải thiện vờ thế của mình; đổng thời đứng trước nguy cơ tụt hậu xa hơn nếu không tranh thủ được cơ hội, khắc phục yếu kém dể vươn lên Toàn cầu hoa kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế là một quá trình vừa hợp tác để phát triển, vừa đấu tranh rất phức tạp, tất cả các quốc gia đều phải tự tìm cho mình con đường đề phát triển kinh tế, phát huy được những lợi thế của mình cũng như của quá trình toàn cầu hoa, đồng thời vượt qua được những thách thức của thời đại Quá trình hội nhập

đó đòi hòi việc xây dựng và áp dụng chính sách phải tính đến pháp luật và thực tiễn quốc tế

Trong xu hướng toàn cầu hoa, tự do hoa như hiện nay, chính sách mở cửa nền kinh tế của Việt Nam trong tiến trình hội nhập đó đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khẳng đờnh vị thế của mình trên thờ trường quốc tế Chủ dộng hội nhập, Việt Nam đã trở thành thành viên đẩy đủ của ASEAN, thành viên của ASEM và thành viên của APEC và đang trong tiến trình gia nhập WTO Khi việc gia nhập các tổ chức liên kết kinh tế- thương mại khu vực và thế giới trở thành một xu thế, một nhu cẩu bức thiết nhằm duy trì và đẩy mạnh quan hệ thương mại, thì việc xác đờnh xuất xứ hàng hoa càng có ý nghĩa quan trọng Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa trở thành một chứng từ quan trọng trong bộ hồ sơ xuất nhập khẩu đề đảm bảo quyền ưu đãi về thuế quan và phi thuế quan Bởi giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa không chỉ đơn thuần thể hiện nguồn gốc, xuất xứ, nơi sản xuất chế biến sản phẩm mà còn thề hiện rõ chính sách kinh tế trong

hệ song phương và đa phương giữa các nước

Xhoá luận tối n,jhiép (Bùi &fụ TOưgnq Qtựãn &2-X40T? JK&<W3

Mặc dù ra đời và được sử dụng từ rất lâu, nhưng phải đến năm 1986_khi Nhà nước thực hiện chính sách mở cửa nền kinh tế thì giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa mới thực sự được quan tâm theo đúng nghĩa của nó Có thề coi Giấy chứng nhận xuất xứ là một bững chứng quan trọng, một tấm giấy thông hành dẩy nhanh tiến trình hội nhập của nền kinh tế Việt Nam với nền kinh tế thế giới, tận dụng được những ưu đãi mà quá trình hội nhập mang lại

Tuy nhiên, tận dụng được hết những lợi thế của giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa không phải là một vấn đề đơn giản Hiện nay, trên thế giới, mỗi quốc gia, mỗi hệ thống kinh tế áp dụng một chế độ xuất xứ khác nhau Mỗi chế độ xuất xứ này lại có những quy định khác nhau về tiêu chuẩn xuất xứ, về bững chứng, chứng từ Việt Nam muốn hoa vào xu thế chung đó thì không có cách nào khác là phải từng bước tiến tới mặt bững pháp lý chung đồng thời đòi hỏi các nhà xuất khẩu phải nghiên cứu và tuân thủ đầy đủ, chính xác các quy định về xuất xứ và giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa

Xuất phát từ thực trạng trên, nhữm giúp các doanh nghiệp Việt Nam có cách nhìn đúng hơn trong việc áp dụng các quy tắc xuất xứ theo một số Điều ước quốc tế dối với hàng hóa xuất nhập khẩu và vấn đề sử dụng giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, em đã chọn đề tài khoa luận tốt nghiệp của mình là : "Quy chế pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa và thực tiễn áp dụng ở Việt Nam"

Bố cục của khoa luận gồm:

Lòi nói đầu

Chương Ì: Những vấn đề cơ bản cửa quy chế pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa

Chương 2: Thực tiễn áp dụng các quy định pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hoa tại Việt Nam

Chương 3: Một số giải pháp nhữm thực hiện có hiệu quả quy chế về giấy chứng nhận xuất xứ tại Việt Nam

Kết luận

Phụ lục: Hướng dẫn khai các loại c/o

2

-~KIỈOÚ luận lốt li lì íĩ lê ụ 'Bùi Ghi TCườnv Qtạản <32-3C40Tf JX<7<ìl&

Tuy nhiên, trong khuôn khổ của một khoa luận tốt nghiệp, đề tài không thể trình bày được hết thực trạng và những vấn đề còn tồn tại của cơ chế pháp lý về giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa của nước ta trong những năm vảa qua Thêm nữa, khoa luận tốt nghiệp mới chỉ dảng lại ở kết quả của quá trình nghiên cứu, phân tích tài liệu, chưa có nhiều kinh nghiệm tả thực tế nên không thề tránh được những thiếu sót và hạn chế Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn đế khoa luận tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn

Qua đây, em cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới thầy giớoJTS Bùi Ngọc Sơn và các cán bộ trong Bộ Thương mại và Phòng Thương mại và Công

nghiệp Việt Nam tại Hà Nội đã chỉ bảo và hướng dẫn nhiệt tình đề em hoàn thành khoa luận tốt nghiệp này

Hà Nội ngày 01/11/2005 Sinh viên thực hiện:

Bùi Thị Hương Ngân

Xhoá luận tói nghiện 'Bùi Ghi TTmVnụ Qlựán <32-3C40Tf JXĨJ<nQ

CHƯƠNG ì

aíHtìSG VẨN Đ Ề Cơ BẢN CỦA QUY CHÊ PHÁP IvÝ VỀ

GIẤY ClréíVG NHẬN XUẤT xứ HÀ1VG HOA

ì KHÁI NIỆM CHUNG VỀ GIẤY CHÚNG NHẬN XUẤT xứ HÀNG HOA

1 Ý nghĩa của việc xác định xuất xứ hàng hoa

Xác định xuất xứ là một khái niệm cần thiết và quan trọng của hệ thống thương mại đa phương Xuất xứ của hàng hoa được hiểu là nơi sản xuất, khai thác, chế biến ra hàng hoa đó Có nhiều lý do giải thích tại sao các quốc gia cần gắn xuất xứ cho hàng hoa Một trong những lý do đó là sự phù hợp vói cấc nguyên tắc cơ bản không phân biệt và mỳ cửa của hệ thống thương mại, một số

lý do khác được dựa trên các khái niệm hạn hẹp hơn về lợi ích thương mại Dù vì bất kỳ lý do gì, việc xác định xuất xứ hàng hoa cũng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong hoạt động kinh doanh thương mại quốc tế

Thứ nhất, xuất xứ hàng hoa là một trong những nhân tố quan trọng tạo

nên thương hiệu cho hàng hoa, nhất là đối với những sản phẩm thô và đặc sản Nhiều hàng hoa với tên gọi xuất xứ đã trỳ thành những thương hiệu sản phẩm hết sức nổi tiếng với chất lượng đặc trung Chỉ riêng nơi ấy với điều kiện tự nhiên và trình độ sản xuất như thế mới có được sản phẩm nổi tiếng như vậy Không phải ngẫu nhiên m à nhiều hàng hoa với tên gọi được gắn liền với nơi xuất xứ, tên địa phương sản xuất ra hàng hoa đó Pháp được biết đến như là một đất nước của rượu vang đỏ được chiết xuất từ những cánh đồng nho bạt ngàn Braxin lại được biết đến như xứ sỳ của cà phê với chất lượng nổi tiếng thế giới

ỳ Việt Nam, nước mắm Phú Quốc, bia Hà NộL.cũng đã khẳng định được chất lượng của mình qua tên gọi xuất xứ

Thứ hai, xuất xứ hàng hoa có liên quan đến việc tính thuế quan nhập

khấu, cụ thể là đến việc vận dụng mức thuế (thuế ưu đãi, thuế bình thường hay thuế trả đũa), đến những thủ tục hải quan Việc xác định được xuất xứ hàng hoa giúp có thể phân biệt được đâu là hàng nhập khẩu được hưỳng ưu đãi để áp dụng chế độ ưu đãi theo các thoa thuận thương mại đặc biệt và đâu là hàng không

„4-OUUM luận lối nghiện 'Bùi ®H TCưmnQ Qtạản <32-3C4ơCf _xgrn&

được hưởng ưu đãi Ví dụ k h i nói tới một mặt hàng có xuất xứ từ nước A nào đấy, nước nhập khẩu có thể xác định ngay thái độ cụ thể đối với hàng hoa nhập khẩu đó, có thể thủ tục rất đom giản hoặc có thể bị kiểm tra giám sát rất phức tữp Điều này cũng liên quan trực tiếp đến việc xác định thuế quan nhập khẩu và việc vận dụng các mức thuế khác nhau đối với nước xuất khẩu đó Nếu nước A được hưởng chế độ ưu đãi thuế quan từ nước nhập khẩu đối với các mặt hàng xuất khẩu theo những hiệp định ưu đãi thì nước nhập khẩu phải đảm bảo áp dụng thuế suất thấp hơn hoặc ưu đãi đối với sản phẩm có xuất xứ từ nước xuất khẩu A

T h ứ ba, xác định xuất xứ hàng hoa còn có tác dụng trong việc thực hiện chính sách thương mữi của một nước hay một khối nước dành cho nước hay khối nước cụ thể nào khác Chính sách thương mữi của các quốc gia và các thoa thuận thương mữi khu vực cụ thể đôi lúc có sự phân biệt Xác định được xuất xứ hàng hoa khiến có thể phân biệt đâu là hàng nhập khẩu được hưởng ưu đãi để áp dụng chế độ ưu đãi theo các thoa thuận thương mữi đặc biệt như trong các khu vực thương mữi Ngoài ra, trong các trường hợp k h i hàng hoa của một nước được phá giá tữi thị trường nước khác, việc xác định xuất xứ khiến các hành động chống phá giá và việc áp dụng thuế chống trợ giá trở nên khả thi

Chẳng hữn, trên cơ sở kết quả thống kê về hàng hoa có chứng nhận xuất

xứ được hưởng ưu đãi, liên minh Châu  u (EU) có thể xác định được mức độ phát triển kinh tế chung và kinh tế từng ngành hàng của các nước ưu đãi Từ đó

EU sẽ áp dụng chính sách nước trưởng thành và hàng trưởng thành đối với một

số nước có tốc độ phát triển khá cao Uỷ ban Châu  u mới đây cũng đã tiết l ộ

kế hoữch cải cách hệ thống ưu đãi thương mữi của E U cho các nước đang phát triển đơn giản và minh bữch hơn Những thay đổi với hệ thống GSP trong giai đoữn từ 2006 đến 2015 sẽ tập trung vào những nước nghèo nhất do ưu đãi thương mữi đóng vai trò quan trọng bậc nhất đối với những nước này để tiếp cận thị trường EU Uỷ ban Châu  u cũng đề xuất giảm 5 thoa thuận ưu đãi phổ cập xuống còn 3: thoa thuận chung, thoa thuận đặc biệt bao hàm miễn thuế và không áp dụng chế độ quota cho 50 nước nghèo nhất thế giới và một thoa thuận GSP mới nhằm khuyến khích phát triển bền vững và quản lý điều hành tốt Bên

5