Những tác động của hàng rào kỹ thuật thương mại của Mỹ đải với hàng thúy sản xuất khẩu của Việt Nam 52 3.Đải với mặt hàng đồ gỗ 59 3.1 Thực ứạng xuất khẩu mặt hàng đồ gỗ 59 4.. TBT Agree
Trang 1Tí
NGOẠI THƯƠNG
VGOẠI THƯƠNG
;
ĨIIÊÌ
: Cao Hồng Ngu vén
: Trung 2 - K40F KTNT
: TS, Bùi Thị Lý
% - 2005
Trang 2T R Ư Ờ N G Đ Ạ I H Ọ C NGOẠI T H Ư Ơ N G
KHOA KINH T Ế NGOẠI T H Ư Ơ N G
FOREIGN TRÍ1DE UNIVERỈirr
KHOA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐẼ TẢI:
M Ộ T S Ố BIỆN P H Á P V Ư Ợ T R À O C Ả N K Ỹ T H U Ậ T
T H Ư Ơ N G M Ạ I KHI C Á C DOANH NGHIỆP VIỆT N A M
X U Ấ T K H Ẩ U H À N G HOA SANG THỊ T R Ư Ờ N G HOA K Ỳ
Sinh viên thực hiện : Cao Hồng Nguyên Lớp : Trung 2 - K40F - KTNT
THƯ V I f N
ÌPUÒst V- ' * G C
N G O Í ! i H J 3 t O
HÀ NÔI - 2005
Trang 3LỜI CẢM ƠN
E m x i n trân trọng cảm ơn N h à trường và các thầy cô giáo đặc biệt là các thầy
cô trong K h o a k i n h tế ngoại thương đã dạy dỗ, truyền đạt kiến thức và tạo điều kiện cho em nghiên cứu đề tài này
V ớ i tình cảm chân thành nhất, em x i n bày tỏ lòng biết ơn tới cô giáo, Tiến sỹ Bùi Thị Lý, người đã dành nhiều thời gian tận tình hướng dẫn và giúp đợ em hoàn thành bản khoa luận này
E m cũng x i n g ử i l ờ i cảm ơn tới V i ệ n k i n h tế thế giới, V i ệ n nghiên cứu Châu
Mỹ, Thư viện Quốc gia đã giúp đợ em được tham khảo nhiều tài liệu để bản khoa luận được hoàn thành
Sinh viên
Cao Hồng Nguyên
Trang 4MỤC LỤC
DANH M Ụ C C Á C T Ừ V I Ế T T Ắ T Ì
L Ờ I NÓI Đ Ầ U 3
C H Ư Ơ N G ì - TỔNG QUAN V Ề H À N G R À O K Ỹ T H U Ậ T TRONG
T H Ư Ơ N G M Ạ I QUỐC TỂ V À QUY ĐỊNH C Ủ A M Ỹ V Ề H À N G R À O K Ỹ
THUẬT T H Ư Ơ N G M Ạ I 5
ì H À N G R À O K Ỹ THUẬT TRONG T H Ư Ơ N G M Ạ I QUỐC TẾ 5
l.Khái niệm 5 2.Phân loại 6
3 Đặc điỹm 8
4 Quy định của WTO về hàng rào kỹ thuật thương mại 8
5.Hệ thống quản lý chung 13
5.1.Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 13
5.2.GMP - Chứng nhận thực hành sản xuất tốt 15
5.3.Tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm HACCP - Phân tích các mối nguy
và xác định điỹm kiỹm soát tới hạn 16
5.4.Hệ thống quản lý môi trường 18
5.5.Tiêu chuẩn về an toàn lao động SA 8000 21
l i QUY ĐỊNH C Ủ A M Ỹ VỀ H À N G R À O K Ỹ THUẬT T H Ư Ơ N G M Ạ I 23
l.Tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm(Standard Code) 24
2.Các qui định về tiêu chuẩn kỹ thụât và vệ sinh dịch tễ 24
2 Ì Các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật 24
2.2.Các quy định về vệ sinh dịch tễ và an toàn cho người sử dụng25
2.2 Ì Các mặt hàng nông sản: 26
2.2.2.Hàng tiêu dùng 31
2.2.3 Thực phẩm, thuốc chữa bệnh, mỹ phẩm và trang thiết bị y tế.31
2.2.4.Thuỷ sản 31
2.2.5.Gỗ và các sản phẩm gỗ 33
2.2.7.Rượu cồn, bia 34
3.Quy định về bao bì và kí mã hiệu hàng hoa 35
Trang 54.Tiêu chuẩn về an toàn lao động 39
C H Ư Ơ N G li - TÁC ĐỘNG CỦA H À N G RÀO KỸ THUẬT CỦA M Ỹ Đ Ồ I
VỚI H À N G XUẤT KHẨU CỦA VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA41
I.KHÁI QUÁT VỀ QUAN HỆ THƯƠNG MẠI VIỆT NAM - HOA KỲ 41
li TÁC ĐỘNG CỦA HÀNG RÀO KỸ THUẬT THƯƠNG MẠI CỦA M Ỹ
ĐỐI VỚI MỘT SỐ MẶT HÀNG XUẤT KHẨU CHỦ Lực CỦA V Ệ T NAM
44
Ì Đải với mặt hàng nông sản 44
2.Đải vói mặt hàng thúy sản 49
2.1 Thực trạng xuất khẩu hàng thúy sản của Việt Nam sang thị trường
Mỹ 49 2.2 Những tác động của hàng rào kỹ thuật thương mại của Mỹ đải với
hàng thúy sản xuất khẩu của Việt Nam 52
3.Đải với mặt hàng đồ gỗ 59
3.1 Thực ứạng xuất khẩu mặt hàng đồ gỗ 59
4 Đải với mặt hàng dệt may 61
5 Đải với mặt hàng giày dép 65
in NGUYÊN N H Â N BỊ TÁC ĐỘNG 67
CHƯƠNG IU - GIẢI PHÁP VƯỢT RÀO CẢN KỸ THUẬT THƯƠNG MẠI
KHI CÁC DOANH NGHIỆP VIỆT NAM XUẤT KHẨU H À N G HOA
SANG THỊ TRƯỜNG M Ỹ 73
Ì Giải pháp về phía Nhà nước 73
2.Giải pháp về phía Hiệp hội 81
3.Giải pháp về phía doanh nghiệp 83
KÉT LUẬN 90 TÀI LIỆU THAM KHẢO 92
MỤC LỤC 94
Trang 6DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
AAFA American Apparel and Footwear Association
Hiệp hội dệt may và da giày Hoa Kỳ
AFTA ASEAN Free Trade Area
Khu vưc mâu đích tư do ASEAN
ANSI American National Standard Institute
Viện tiêu chuẩn quốc gia Mỹ
APHIS Animal and Plant Health Inspection Service
Cơ quan giám định động và thực vật Hoa Kỳ
ASTA American Spices Trade Asociation
Hiệp hội Gia vị Hoa Kỳ
BATF Bureau of Ancohol, Tobaco and Firearms
Văn phòng rượu thuốc lá và vũ khí
EPA Environmental Protection Agency
Cơ quan bảo vệ môi trường
EU European Union
Liên minh Châu  u
FDA Food and Drug Administration
Cục quản lý Dược phàm và thực phàm Hoa Kỳ
FSIS Food Saĩety and Inspection Service
Cục kiểm dịch an toàn tực phẩm
FTC Federal Trade Commission
Hội đồng thương mại liên bang
FWS Fish and Wildelife Service
Cục bảo vệ đời sống hoang dã và cá
GAP Good Agricultural Practice
Quy trình canh tác nông nghiệp đảm bảo
GMP Good Manufacture Practice
Chổng nhận thực hành sản xuất tốt
GSP Generalized System of Preferences
Chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung
HACCP Hazard Analynis and Critical Control Points
Điểm kiểm soát tới hạn và phân tích moi nguy hại về vệ sinh
leo International Coffee Organization
Tổ chổc cà phê thế giới
ILO International Labour Organizaton
Tố chổc lao động quốc tế
Trang 7ISO International Standardization Ogarnization
Tổ chức tiêu chuẩn hoa quốc tế
IPPC International Plant Protection Convention
Công ước bảo vệ cây trồng quốc tế
MFN Most Favoured Nation
Chế độ đãi ngộ tối huệ quốc
MRA Mutual Recognition Agreement
Thoa thuân thừa nhân lẫn nhau
NAFTA North American Free Trde Agreement
Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ
SA 8000 Social Accountability 8000
Tiêu chuẩn về trách nhiêm xã hôi 8000
SPS Agreement ôn the Applicaton of Sanitary and Phytosanitarry Mea
Hiệp định về áp dầng các biện pháp vệ sinh dịch tễ
TBT Agreement ôn Technical Barriers to trade
Hiệp định về Các hàng rào kỹ thuật đối với thương mại
USDA us Departerment of Agricultural
Bộ nông nghiệp Mỹ
WRAP Worldwide Responsible Apparel production
Chương trình trách nhiệm toàn cầu trong sản xuất hàng may mặc
2
Trang 8LỜI NÓI Đ À U
Cùng với xu hướng tự do hoa và quốc tế hoa đang diễn ra hết sức mạnh mẽ thì thương mại quốc tế trong những thập niên gần đây cũng có sự phát triên vượt bậc Điều này được minh chứng bằng việc các quốc gia, khu vực trên thế giới đã
và đang mờ cửa thị trường nội địa cểa mình, tham gia tích cực vào thương mại quốc tế Tự do hoa thương mại ngày nay đã trở thành một xu thế khách quan và
là nền tảng cho sự phát triển và đưa các quốc gia xích lại gần nhau Tuy nhiên cũng phải thấy một điều là cho dù mức độ tự do hoa thương mại ngày càng cao nhưng nhu cầu bảo hộ sản xuất trong nước cểa các quốc gia luôn luôn tồn tại bởi lợi ích kinh tế là một điều mà các quốc gia luôn xem xét đến khi tham gia vào bất cứ một mối quan hệ thương mại nào Đe giữ vững quyền lợi cểa mình, các quốc gia sử dụng rất nhiều các biện pháp và công cụ khác nhau trong đó phải kể đến một biện pháp đang ngày càng được sử dụng phổ biến giữa các quốc gia, đó
là hàng rào kỹ thuật thương mại
Hàng rào kỹ thuật được xem là công cụ bảo hộ hết sức hữu hiệu vì các hình thức phong phú cểa nó và với những lí do hết sức chính đáng như bảo vệ sức khoe cểa người, động thực vật, bảo vệ môi trường Ngày nay, số lượng các hàng rào kỹ thuật đang tăng lên và ngày càng tinh vi, lắt léo hơn chính là trờ ngại rất lớn cho các nhà xuất khẩu nước ngoài Các doanh nghiệp sẽ mất đi các
cơ hội kinh doanh nếu không đáp ứng được những yêu cầu về hàng rào kỹ thuật cểa các nước nhập khẩu
Hiện nay, các quốc gia sử dụng phổ biến các hàng rào kỹ thuật chể yếu là những nước phát triển, trong đó Mỹ đươc đánh giá là quốc gia có hàng rào tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh dịch tễ cao và phức tạp nhất thế giới Hàng hoa khi và thị trường Mỹ đòi hỏi đáp ứng được tất cả những qui định do Mỹ đưa ra Nếu không đáp ứng được những yêu cầu đó thì sản phàm sẽ không được phép đưa vào thị trường Mỹ Có thể nói, chiếc chìa khoa để mờ cánh cửa vào thị trường
Mỹ đó chính là phải thoa mãn các qui định đối với sản phẩm
3
Trang 9Chúng ta đều biết M ỹ là một thị trường lớn và đầy tiềm năng v ớ i n h u cầu tiêu dùng rất phong phú, đây là thị trường đầy hấp dẫn đối v ớ i bất cứ m ộ t đối tác kinh tế nào trong đó có V i ệ t Nam T u y nhiên, V i ệ t N a m m ớ i chỉ là một quốc gia đang phát triển còn nhiều khó khăn, tiềm lực k i n h tế còn nhiều hạn chế V ư ợ t qua được hàng rào kỹ thuẩt của M ỹ là điều không hề đơn giản đối v ớ i các doanh nghiệp V i ệ t Nam L à m thế nào để đẩy mạnh việc xuất khẩu hàng hoa vào thị trường này là vấn đề mang tính thời sự
Vì lí do đó, trong quá trình tìm tòi nghiên cứu, em mạnh dạn chọn vấn đề :
"MỘT S Ố BIỆN P H Á P V Ư Ợ T R À O C Ả N K Ỹ T H U Ậ T T H Ư Ơ N G M Ạ I KHI C Á C D O A N H NGHIỆP VIỆT N A M X U Ấ T K H Ẩ U H À N G HOA
SANG THỊ T R Ư Ờ N G HOA K Ỳ "
là đề tài cho khoa luẩn tốt nghiệp của mình
Mục đích của đề tài nhằm giới thiệu về hàng rào k ỹ thuẩt m à hiện nay M ỹ đang áp dụng cũng như các tác động của hàng rào này tói m ộ t số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của V i ệ t Nam, từ đó đưa ra các giải pháp giúp doanh nghiệp V i ệ t
N a m vượt rào thành công Ngoài l ờ i m ờ đầu, kết luẩn và tài liệu tham khảo, khóa luẩn tốt nghiệp g ồ m ba chương như sau:
Chương ì - Tống quan về hàng rào kỹ thuật trong thương mội quốc tế và qui định của Mỹ về hàng rào kỹ thuật thương mội
Chương l i - Tác động của hàng rào kỹ thuật của Mỹ tới hàng xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian qua
Chương HI - Giải pháp vượt rào càn kỹ thuật thương mội khi các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu hàng hoa sang thị trường Mỹ
Mặc dù đã rất cố gắng nhưng do khả năng thu thẩp và x ử lý thông tin còn hạn chế nên t r o n g quá trình tìm hiểu nghiên cứu không thể tránh k h ỏ i những thiếu sót Vì vẩy em kính m o n g các thầy cô giáo giúp đỡ bổ sung những thiếu sót để bài viết được thành công hơn
Sinh viên
Cao Hồng Nguyên
4
Trang 10C H Ư Ơ N G ì TÒNG QUAN VÈ HÀNG RÀO KỸ THUẬT TRONG THƯƠNG MẠI
Q U Ố C T É V À Q U Y Đ Ị N H C Ủ A M Ỹ V È H À N G R À O K Ỹ T H U Ậ T
T H Ư Ơ N G M Ạ I
ì HÀNG RÀO KỸ THUẬT TRONG THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ
1 Khái niệm
Ngày nay để tham gia một cách hiệu quả vào thương mại quốc tế, hội nhập vào nền kinh tế thế giới, các doanh nghiệp phải vượt qua hai rào cản lớn là hàng rào thuế quan (Tariff Barriers) và hàng rào phi thuế quan (Non-Tariff Barriers) Đối với hàng rào thuế quan: Đây là biện pháp được tổ chức thương mại thế giới WTO thừa nhận là công cụ nhằm bảo hộ các ngành sản xuất trong nước Tuy nhiên với mức độ tự do hoa thương mại ngày càng mữ rộng được biểu hiện qua các chính sách về quy chế tối huệ quốc (MFN), chế độ thuế quan ưu đãi phổ cập (GSP), Hiệp định thuế quan có hiệu lực chung của các khối liên kết kinh tế như: EU, AFTA, NAFTA , hàng rào thuế quan giữa các quốc gia ngày càng giảm, thay vào đó các quốc gia ngày càng sử dụng nhiều hàng rào phi thuế quan Các biện pháp phi thuế quan trờ thành công cụ bảo hộ hiệu quả trong điều kiện
tự do hoa thương mại ngày càng mữ rộng như hiện nay
Hàng rào thuế quan được WTO định nghĩa như sau: Hàng rào phi thuế quan
là những biện pháp phi thuế quan mang tính cản ừờ đối với thương mại m à không dựa trên cơ sữ pháp lý, khoa học hoặc bình đẳng Hiện nay các biện pháp phi thuế quan thường được sử dụng là: cấm nhập khẩu, hạn ngạch, quyền kinh doanh xuất nhập khẩu, trong đó hàng rào kỹ thuật thương mại ngày càng được sử dụng phổ biến, đặc biệt tại các quốc gia phát triển
5