Nghiên cứu những vấn đề cơ bản trong tư tưởng hồ chí minh về xây dựng quân đội nhân dân việt nam

Nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cảu Quân đội, làm cho Quân đội ta thực sự là lực lượng chính trị trong sạch, vững mạnh, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nh

ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

HOÀNG XUÂN KIÊN

NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục Quốc phòng và an ninh

ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2

HOÀNG XUÂN KIÊN

NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục Quốc phòng và an ninh

Người hướng dẫn khoa học

Đại tá ĐÀO VĂN CHUNG

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo Đại tá. Đào Văn Chung, Phó Giám đốc Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 đã dành nhiều thời gian hướng dẫn chỉ bảo tận tình em trong suốt thời gian em thực hiện khóa luận

Em xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc và các thầy giáo trong Trung tâm giáo dục quốc phòng Hà Nội 2 đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em trong suốt thời gian em làm khóa luận

Em cũng xin chân thành cảm ơn các thầy giáo giảng dạy trực tiếp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ em hoàn thành tốt khóa luận tốt nghiệp này

Hà Nội, tháng 04 năm 2016

Sinh viên

Hoàng Xuân Kiên

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan những nội dung em trình bày trong khóa luận là kết quả nghiên cứu của riêng bản thân, không trùng với kết quả nghiên cứu của tác giả khác

Nếu sai em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm

Hà Nội, tháng 04 năm 2016

Sinh viên

Hoàng Xuân Kiên

MỤC LỤC

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI KIỂU

MỚI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN THEO QUAN ĐIỂM TƯ TƯỞNG CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

5

1.1 Nguồn gốc, bản chất, chức năng của Quân đội 5 1.2 Sức mạnh chiến đấu của quân đội 14

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG TƯ TƯỞNG HỒ

CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM

28

2.1 Khẳng định sự ra đời của quân đội là một tất yếu, là vấn

đề có tính quy luật trong đấu tranh giai cấp, đấu tranh dân tộc ở Việt Nam

28

2.2 Quân đội ta do Đảng tổ chức và lãnh đạo là Quân đội của

dân, do dân, vì dân

Chương 3 VẬN DỤNG NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CỦA

CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY

39

3.1 Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp về

mọi mặt của Đảng cộng sản Việt Nam đối với Quân đội nhân dân Việt Nam

39

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ thiên tài, nhà lãnh tụ kiệt xuất của dân tộc Việt Nam Người là người cha thân yêu của lực lượng vũ trang Việt Nam nói chung và Quân đội nhân dân Việt Nam nói riêng Cuộc đời cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dành một phần công sức rất lớn lao cho công việc

rèn luyện, giáo dục Quân đội, hun đúc lên hình ảnh “anh Bộ đội Cụ Hồ” thật

đẹp trong mắt những người dân Việt Nam và bạn bè thế giới Đó là hình ảnh Quân đội ta luôn luôn tận trung với Đảng, với nước, tận hiếu với dân, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc Trên cơ sở quán triệt sâu sắc những nguyên lý cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lênin xây dựng Quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân vào điều kiện cụ thể Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tổ chức, lãnh đạo, giáo dục và rèn luyện Quân đội ta, một Quân đội mang đầy đủ bản chất, tính chất, đặc điểm của Quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân, được nhân dân kính trọng suy tôn là “Bộ đội Cụ Hồ” Quân đội nhân dân Việt Nam - “Bộ đội Cụ Hồ” - là một biểu hiện đặc thù của sự vận dụng sáng tạo tư tưởng của Lê Nin về xây dựng Quân đội kiểu mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh, thể hiện bản chất cách mạng của Quân đội của giai cấp công

nhân Việt Nam “Quân đội từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu”,

dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự thương yêu, đùm bọc, nuôi dưỡng của nhân dân Sự ra đời và lớn mạnh không ngừng của Quân đội nhân dân làm nòng cốt cho toàn dân đánh giặc, dân tộc ta đã giành được thắng lợi vẻ vang trong Cách mạng Tháng 8 năm 1945, trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Những thắng lợi vĩ đại đó là minh chứng cho sự chỉ đạo đúng đắn, sáng tạo và vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà chiến lược quân sự thiên tài, người cha thân yêu của lực lượng vũ

trang nhân dân Việt Nam, người sáng lập, giáo dục rèn luyện Quân đội nhân dân Việt Nam

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ di sản quân sự mà người để lại cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta Nội dung những quan điểm đó không chỉ có ý nghĩa trực tiếp đến việc xây dựng Quân đội nhân dân trong đấu tranh cách mạng, mà còn là cơ sở nền tảng để Đảng ta xây dựng Quân đội nhân dân trong giai đoạn cách mạng hiện nay

Trong tình hình mới hiện nay, các thế lực thù địch vẫn tiếp tục thực

hiện âm mưu “diễn biến hòa bình, bạo loạn lật đổ”; sử dụng các chiêu bài

“dân chủ”,“nhân quyền”, hòng làm thay đổi chế độ chính trị ở nước ta

Chúng sử dụng tất cả các thủ đoạn có thể, kể cả thủ đoạn vũ lực, tiến công

xâm lược vũ trang nếu chúng thấy “cần thiết” Một trong những mũi nhọn hướng tới của “diễn biến hòa bình” là tiến công vào Quân đội, thực hiện âm mưu “phi chính trị hóa” Quân đội ta, hòng làm cho Quân đội ta không còn là

Quân đội kiểu mới của dân, do dân vì dân nữa Trước yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong bối cảnh lịch sử mới, hơn lúc nào hết, đòi hỏi chúng ta càng phải thấm nhuần sâu sắc, tiếp tục đi sâu nghiên cứu và vận dụng sáng tạo tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam Nâng cao chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cảu Quân đội, làm cho Quân đội

ta thực sự là lực lượng chính trị trong sạch, vững mạnh, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, được nhân dân tin cậy, yêu mến, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống

Nhận thức được vai trò quan trọng của việc xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn cách mạng hiện nay, từ ý nghĩa và tính thực

tiễn của vấn đề này nên tôi đã chọn đề tài: “Nghiên cứu những vấn đề cơ bản

trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam” làm

đề tài nghiên cứu khóa luận của mình

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu:

- Cơ sở lý luận về xây dựng Quân đội kiểu mới của giai cấp công nhân theo tư tưởng của Chủ nghĩa Mác - Lê Nin

- Những vấn đề cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam

- Vận dụng những nội dung cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam trong giai đoạn Cách mạng hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Nghiên cứu những vấn đề cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam và vận dụng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp lịch sử

- Phương pháp logic

- Phương pháp liệt kê

- Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu

- Một số phương pháp chuyên ngành

6 Ý nghĩa khoa học thực tiễn của đề tài

Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, khẳng định giá trị to lớn trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam

Đề tài góp phần bổ sung những cơ sở, nền tảng trong xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nan, đáp ứng yêu cầu bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

7 Kết cấu đề tài

Cấu trúc đề tài gồm 3 phần:

- Phần Mở đầu

- Phần Nội dung

Chương 1 Cơ sở lý luận về xây dựng Quân đội kiểu mới của giai cấp

công nhân theo quan điểm tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin

Chương 2 Những vấn đề cơ bản trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây

dựng Quân đội nhân dân Việt Nam

Chương 3 Vận dụng những quan điểm cơ bản của Chủ tịch Hồ Chí

Minh về xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay

Kết luận

Tài liệu tham khảo

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG QUÂN ĐỘI KIỂU MỚI

CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN THEO QUAN ĐIỂM TƯ TƯỞNG

CỦA CHỦ NGHĨA MÁC - LÊNIN

1.1 Nguồn gốc, bản chất, chức năng của Quân đội

1.1.1 Nguồn gốc của quân đội

1.1.1.1 Khái niệm quân đội

Ph Ăngghen chỉ rõ: “Quân đội là một tập đoàn vũ trang có tổ chức, do nhà nước xây dựng lên và dùng vào cuộc chiến tranh tấn công hoặc chiến

tranh phòng ngự ” Từ điển Bách khoa quân sự Việt Nam viết: “Quân đội, tổ

chức vũ trang chuyên nghiệp do một tập đoàn nhà nước, tập đoàn chính trị hoặc phong trào chính trị làm chức năng nhà nước xây dựng để tiến hành đấu tranh vũ trang nhằm thực hiện mục đích chính trị của nhà nước, tập đoàn hay phong trào đó”

Trước hết, quân đội là một tổ chức vũ trang chuyên nghiệp, một tổ chức xã hội đặc thù Quân đội bao gồm những người có vũ trang, được tổ

chức chặt chẽ cơ cấu biên chế đặc thù phù hợp với chức năng, nhiệm vụ được giao và thực hiện chức năng bằng các vũ khí chuyên dùng Đây là đặc trưng

cơ bản của quân đội về phân biệt tổ chức quân đội với các tổ chức xã hội khác

và tổ chức vũ trang trong xã hội cộng sản nguyên thủy

Quân đội là công cụ bạo lực vũ trang chủ yếu của một giai cấp, nhà nước nhất định Quân đội mang bản chất giai cấp sâu sắc Trong một điều kiện cụ thể, quân đội là công cụ bạo lực vũ trang của một tập đoàn chính trị đại diện cho một giai cấp nhất định, đang có chức năng như nhà nước Ba đặc trưng cơ bản trên của quân đội có quan hệ biện chứng với nhau, phản ánh các mối liên hệ tất yếu của một tổ chức đặc thù trong xã hội có giai cấp và nhà nước

1.1.1.2 Nguồn gốc của quân đội

Trên lập trường duy tâm, các nhà tư tưởng của giai cấp phong kiến thời

kì trung đại quan niêm quân đội do Chúa Trời sinh ra để dành hòa bình và công bằng cho Cơ Đốc giáo, bảo vệ lợi ích của giai cấp phong kiến và nhà thờ Các nhà tư tưởng tư sản khi bàn về nguồn gốc của quân đội đã coi quân đội là sản phẩm tất yếu, tự nhiên thuần túy và tồn tại vĩnh viễn trong lịch sử

Do ảnh hưởng của thế giới quan duy tâm, phương pháp siêu hình và lợi ích giai cấp nên họ đã giải thích sai lầm, phiến diện nguồn gốc của quân đội

Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời, vấn đề nguồn gốc của quân đội mới được xem xét, luận giải một cách khoa học trên cơ sở quan hệ kinh tế và giai cấp của xã hội Đi từ các quan hệ kinh tế - xã hội hiện thực, quan điểm Mácxit

cho rằng, quân đội có nguồn gốc từ chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản

xuất và đối kháng giai cấp Trong đó, chế độ tư hữu là nguồn gốc kinh tế -

nguồn gốc sâu xa, đối kháng giai cấp là nguồn gốc xã hội - nguồn gốc trực tiếp của quân đội Chế độ tư hữu và đối kháng giai cấp trong xã hội là nguồn gốc khách quan đưa tới sự xuất hiện và tồn tại của nhà nước Để bảo vệ lợi ích của mình, đàn áp quần chúng nhân dân lao động, giai cấp thống trị đã tổ chức ra quân đội Mác - Lênin chỉ rõ: quân đội chính là công cụ bạo lực chủ yếu của quyền lực nhà nước

Thực tiễn lịch sử xã hội đã chứng minh, trong xã hội cộng sản nguyên thủy dựa trên chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, giai cấp và đối kháng giai cấp chưa xuất hiện; Do đó, quân đội cũng chưa xuất hiện Việc giữ gìn, bảo

vệ tài sản của thị tộc, bộ lạc nguyên thủy là trách nhiệm của tất cả các cư dân

đã đến tuổi trưởng thành Ph Ăngghen cho rằng, trong thị tộc và bộ lạc đã có

tổ chức “nhân dân vũ trang” hay tổ chức “vũ trang tự động” để giải quyết xung đột vũ trang Đó không phải tổ chức vũ trang chuyên nghiệp nên không phải quân đội

Đến cuối thời kỳ công xã nguyên thủy, lực lượng sản xuất phát triển đã đưa tới “của dư” xuất hiện trong xã hội Những người có chức quyền trong thị tộc, bộ lạc đã lợi dụng quyền lực để thâu tóm hầu hết tư liệu sản xuất và của cải do xã hội tạo ra Từ đó, phân chia xã hội thành các giai cấp có địa vị kinh

tế - xã hội đối lập nhau và xuất hiện mầm mống quân đội Thời kỳ đầu, đây là

tổ chức của những người có vũ trang, dưới hình thức các đội vũ trang thường trực, các đội dân binh phục vụ và bảo vệ tầng lớp quý tộc, thượng lưu Khi suất hiện chế độ chiếm hữu nô lệ và bộ máy cưỡng bức của nó là nhà nước chủ nô, tổ chức quân đội cũng chính thức xuất hiện Giai cấp thống trị chủ nô

đã tổ chức cơ cấu chỉ huy chặt chẽ huấn luyện chu đáo và trang bị vũ khí chuyên dùng cho quân đội

Từ khi xuất hiện bộ máy cưỡng bức đặc biệt là nhà nước, quân đội thực sự trở thành công cụ bạo lực để nhà nước đàn áp nhân dân lao động, duy trì lợi ích của giai cấp thống trị trong nước; bảo vệ lãnh thổ của nhà nước đó khỏi sự xâm lược từ bên ngoài và đi xâm chiếm các nước khác để

mở rộng lãnh thổ của nhà nước đó khỏi sự xâm lược tự bên ngoài và đi xâm chiếm các nước khác để mở rộng lãnh thổ, áp đặt ách nô dịch đối với các dân tộc khác

Như vậy, quân đội là một phạm trù lịch sử, nó chỉ xuất hiện, tồn tại gắn liền với chế độ tư hữu và đối kháng giai cấp và sẽ mất đi khi không còn chế

độ tư hữu và đối kháng giai cấp

1.1.2 Bản chất của quân đội

1.1.2.1 Quan điểm các nhà lý luận ngoài mácxít

Các nhà lý luận ngoài mácxít luôn tìm cách che đậy và xuyên tạc bản chất vốn có của quân đội, phủ nhận bản chất giai cấp của quân đội, cho quân đội là lực lượng siêu giai cấp, của mọi giai cấp hoặc của toàn dân tộc Họ tìm mọi cách xóa nhòa sự khác biệt về bản chất giữa quân đội tư sản với quân đội

xã hội chủ nghĩa, hòng lừa bịp nhân dân và binh lính trong quân đội của họ

1.1.2.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin

* Bản chất quân đội là công cụ bạo lực vũ trang của một giai cấp, một nhà nước nhất định

Quân đội mang bản chất giai cấp sâu sắc Vấn đề đã được Mác -Lênin khẳng định: “Không phải chỉ dưới chính thể quân chủ, quân đội mới là công

cụ đàn áp Nó vẫn là công cụ đàn áp trong tất cả các chính thể cộng hòa tư sản, kể cả những chính thể cộng hòa dân chủ nhất”

Với tính cách là một hiện tượng chính trị - xã hội, bất cứ quân đội nào trong lịch sử cũng mang bản chất giai cấp sâu sắc Yếu tố quyết định bản chất giai cấp của một quân đội là ở chỗ, quân đội đó là chỗ dựa của chế độ chính trị xã hội nào; hoạt động của nó bảo vệ lợi ích của giai cấp nào Bản chất giai cấp của quân đội còn được thể hiện trong quá trình xây dựng và tổ chức quân đội Giai cấp thống trị đảm bảo sự vững mạnh về chính trị của quân đội, bảo đảm phương hướng phát triển và hoạt động của quân đội phù hợp với lợi ích của mình

Trong lịch sử chưa có một quân đội nào chiến đấu vì lợi ích chung của tất cả các giai cấp, vì nó là công cụ bạo lực vũ trang của một giai cấp, một nhà nước nhất định Để giữ vững phương hướng chính trị và tăng cường bản chất giai cấp cho quân đội, giai cấp thống trị tiến hành truyền bá hệ tư tưởng của

nó cho quân đội bằng hệ thống giáo dục về tư tưởng cho binh lính; thực hiện triệt để đường lối tổ chức, phương hướng hoạt động và kiểm soát mọi hoạt động của quân đội

Sự ra đời, tồn tại và phát triển của quân đội luôn gắn với vai trò của giai cấp và nhà nước Bản chất giai cấp của quân đội được biểu hiện vai trò quyết định của giai cấp, nhà nước đối với quân đội về cả chính trị, tư tưởng và

tổ chức Về chính trị, giai cấp và nhà nước quyết định mục tiêu, lý tưởng chiến đấu; đến các chức năng nhiệm vụ cơ bản của quân đội Đồng thời, hệ tư

tưởng của giai cấp đó luôn giữ vai trò thống trị đối với quân đội, chi phối đến đời sống tinh thần của quân đội Về tổ chức, giai cấp và nhà nước quyết định đường lối, nguyên tắc tổ chức xây dựng quân đội; quyết định cơ chế lãnh đạo, thành phần chỉ huy và binh lính tham gia trong quân đội

Những nội dung trên là biểu hiện bản chất giai cấp của quân đội Để tăng cường bản chất giai cấp của quân đội, bảo đảm cho quân đội thực sự trung thành với lợi ích của mình, các giai cấp và nhà nước tổ chức ra quân đội phải luôn đặc biệt quan tâm xây dựng các yếu tố cơ bản trên

Bản chất của quân đội tương đối ổn định, xong không phải là cái cố định, bất biến mà có sự vận động, biến đổi Sự vận động biến đổi đó tùy thuộc vào nhiều yếu tố và theo hai chiều hướng hoặc tăng cường, hoặc là suy giảm Quân đội là một tổ chức, một lực lượng chính trị - xã hội của nhà nước, một

bộ phận của kiến trúc thượng tầng, phản ánh cơ sở hạ tầng nên sự tác động của các điều kiện kinh tế, chính trị, giai cấp, xã hội môi trường tất yếu ảnh hưởng đến bản chất giai cấp của quân đội Trong các yếu tố ảnh hưởng đến bản chất giai cấp của quân đội, yếu tố giai cấp luôn tác động trực tiếp, mạnh

mẽ và quyết định nhất Quân đội nào cũng do nhà nước tổ chức ra và chịu sự chi phối bởi đường lối chính trị của một giai cấp Bài học xương máu của Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu cho thấy, khi Đảng cộng sản mất vai trò lãnh đạo sự biến chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa là không tránh khỏi và hậu quả tất yếu của nó là làm cho quân đội mất phương hướng chính trị, thì có phải tỏ rõ điều đó bằng tổ chức quân sự của mình

* Đấu tranh, phê phán các học giả tư sản đang ra sức tuyên truyền cho quan điểm siêu giai cấp của Quân đội

Họ cho rằng, quân đội là công cụ của toàn xã hội, sự tồn tại của nó là cần thiết để đảm bảo hoạt động “bình thường” của bất cứ hệ thông xã hội nào

Do vậy, quân đội là tổ chức đứng ngoài xã hội và không có bản chất giai cấp;

là lực lượng “trung lập về chính trị” Thực chất của quan điểm trên là che đậy bản chất phản động vốn có của quân đội tư sản đế quốc; thực hiện mưu đồ

“vô hiệu hóa” quân đội của các nước có chế độ chính trị - xã hội xã hội chủ nghĩa còn lại, làm cho quân đội xã hội chủ nghĩa dao động về tư tưởng làm mất phương hướng chính trị; phai nhạt mục tiêu, lý tưởng chiến đấu; tước bỏ quyền lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với quân đội Cần thấy rằng, đây là một thủ đoạn hết sức nham hiểm trong chiến lược “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ và chuẩn bị gây chiến tranh xâm lược của chủ nghĩa đế quốc hiện nay để thực hiện mục tiêu lật đổ và xóa bỏ chủ nghĩa xã hội trên thế giới Bởi vậy, cần đấu tranh vạch trần bản chất phản động, phản khoa học của các luận điểm trên và khẳng định vấn đề có tính nguyên tắc do Mác - Lênin chỉ ra là, hiện nay cũng như trước kia và sau này, quân đội sẽ không bao giờ trung lập được Nghĩa là, không có quân đội nào ra đời và tồn tại lại thoát ly khỏi các quan hệ chính trị, giai cấp hiện thực; tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản với quân đội xã hội chủ nghĩa

là vấn đề tất yếu đặt ra Mặt khác, cần chủ động đấu tranh ngăn chặn, khắc phục các tác động tiêu cực làm ảnh hưởng đến bản chất giai cấp công nhân của quân đội chủ nghĩa hiện nay

1.1.3 Chức năng của quân đội

1.1.3.1 Chức năng của quân đội là dùng bạo lực vũ trang, kể cả tiến hành chiến trang để bảo vệ lợi ích căn bản của giai cấp, nhà nước tổ chức ra nó

Bản chất giai cấp và vai trò của quân đội trong một hệ thống chính trị -

xã hội còn được biểu hiện trực tiếp ở chức năng của nó Chức năng của quân đội là dùng bạo lực vũ trang, kể cả tiến hành chiến tranh để bảo vệ lợi ích căn bản của giai cấp, nhà nước tổ chức ra nó

Mỗi quân đội có hai chức năng cụ thể là chức năng đối nội và chức năng đối ngoại Tùy theo mục đích chính trị, tính chất nhiệm vụ, khả năng và

điều kiện thực hiện cũng như quan điểm và phương hướng sử dụng công cụ bạo lực của giai cấp, nhà nước nhất định mà dẫn đến biểu hiện chức năng của mỗi quân đội cụ thể có sự khác nhau

Quân đội của các giai cấp, nhà nước bóc lột, về đối nội là công cụ bạo lực để đàn áp sự phản kháng của nhân dân và phong trào cách mạng trong nước, bảo vệ lợi ích của giai cấp thống trị Về đối ngoại, quân đội là công cụ tiến hành chiến tranh xâm lược các nước khác nhằm mở rộng quyền thống trị của giai cấp thống trị ra ngoài biên giới quốc gia, chống phá các nước xã hội chủ nghĩa và phong trào giải phóng dân tộc, thực hiện mưu đồ bá chủ thế giới

Quân đội các nước xã hội chủ nghĩa, chức năng đối nội là công cụ bạo lực vũ trang của giai cấp công nhân và nhà nước chuyên chính vô sản để đè bẹp sự phản kháng của các thế lực thù địch, bảo vệ nền chuyên chính vô sản, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa Về đối ngoại, quân đội xã hội chủ nghĩa là công cụ bảo vệ Tổ quốc, sẵn sàng đập tan mọi âm mưu xâm lược của kẻ thù bên ngoài, làm nghĩa vụ quốc tế nhằm thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân

1.1.3.2 Bất cứ quân đội nào cũng có hai chức năng là đối nội và đối ngoại

Bất cứ quân đội nào cũng có hai chức năng là đối nội và đối ngoại Hai chức năng của quân đội có quan hệ biện chứng với nhau Song, tùy theo đường lối chính trị của giai cấp, nhà nước và trong hoàn cảnh cụ thể mà các chức năng đó được biểu hiện và thực thi khác nhau, đồng thời luôn có sự vận động, biến đổi

Sự tồn tại thực tế của các quân đội trong lịch sử cho thấy, bất cứ quân đội nào cũng là cơ sở bạo lực chủ yếu để nhà nước thực hiện chức năng đối nội và đối ngoại Theo đó, quân đội bao giờ cũng có chức năng bạo lực vũ trang Quân đội của các nhà nước thống trị bóc lột trong lịch sử luôn dùng sức

mạnh bạo lực vũ trang để răn đe, buộc quần chúng lao động phải phục tùng giai cấp thống trị và nhà nước của nó; dùng sức mạnh bạo lực vũ trang để đàn áp sự phản kháng của quần chúng lao động và duy trì sự áp bức của giai cấp thống trị bóc lột đối với toàn xã hội Mặt khác, nó còn là công cụ bạo lực vũ trang chủ yếu để nhà nước thống trị bóc lột tiến hành chiến tranh, sức mạnh bạo lực vũ trang của quân đội được nhà nước sử dụng để bảo vệ lãnh thổ đất nước khỏi các cuộc xâm lược từ bên ngoài và có thể tiến hành chiến tranh xâm lược các dân tộc khác vì lợi ích ích kỷ của giai cấp thống trị bóc lột trong nước

Ra đời và phát triển gắn với thực tiễn cách mạng Việt Nam, do Đảng Cộng Sản Việt Nam lãnh đạo và nhà nước xã hội chủ nghĩa tổ chức nuôi dưỡng Quân đội nhân dân Việt Nam có các chức năng và nhiệm vụ riêng Tuy nhiên, chức năng và nhiệm vụ của quân đội ta không phải thoát ly khỏi chức năng, nhiệm vụ của quân đội xã hội chủ nghĩa; vẫn là biểu hiện bản chất giai cấp công nhân, phản ánh sự phát triển phong phú các chức năng của quân đội xã hội chủ nghĩa, đồng thời, còn gắn với đặc thù của cách mạng Việt Nam

Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội có chức năng chiến đấu Là công cụ bạo lực vũ trang chủ yếu của nhà nước xã hội chủ nghĩa, quân đội ta

có chức năng dùng sức mạnh bạo lực vũ trang để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa, sẵn sàng đập tan các âm mưu xâm lược của các thế lực thù địch từ bên ngoài; bảo vệ các thành quả cách mạng và công cuộc lao động hòa bình của nhân dân và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế trên lập trường của các giai cấp công nhân Bên cạnh đó, quân đội ta còn phải dùng sức mạnh bạo lực

vũ trang để răn đe và sẵn sàng đập tan các cuộc vũ trang phản cách mạng của các thế lực phản động trong nước; bảo vệ lợi ích của nhân dân lao động và góp phần bảo vệ trật tự, an ninh xã hội Trong tình hình mới hiện nay, quân

đội ta còn phải tham gia tiến công địch trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận, văn hóa,… làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam

Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội có chức năng công tác Là quân đội của dân, do dân, vì dân; công cụ bạo lực chủ yếu của Đảng Cộng sản Việt Nam và nhà nước xã hội chủ nghĩa, quân đội ta có chức năng công tác, vận động quần chúng nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối chính trị của Đảng, chính sách của Nhà nước; tham gia xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh

Chức năng công tác của quân đội ta góp phần tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân; giữa quân đội với nhân dân Quân đội giúp đỡ nhân dân trong phòng chống thiên tai, giải quyết các khó khăn trong đời sống và sản xuất; cùng với nhân dân đấu tranh làm thất bại các âm mưu chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ của sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa

Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội có chức năng sản xuất Là quân đội kiểu mới, một tổ chức của Nhà nước và kiến trúc thượng tầng xã hội chủ nghĩa, quân đội ta còn tham gia tăng gia sản xuất để nâng cao đời sống cho bộ đội và tham gia xây dựng, phát triển kinh tế đất nước Từ khi ra đời đến nay, quân đội ta luôn tích cực tăng gia sản xuất ở mọi lúc, mọi nơi và tham gia có hiệu quả vào xây dựng, phát triển kinh tế đất nước Trong giai đoạn hiện nay, quân đội ta tiếp tục đi đầu phát triển các khu kinh tế - quốc phòng ở các địa bàn trọng điểm chiến lược với mục tiêu tăng cường quốc phòng - an ninh là chủ yếu

Trên cơ sở các chức năng cơ bản, nhiệm vụ của quân đội ta có sự vận động, phát triển để đáp ứng với từng giai đoạn cụ thể của sự nghiệp cách mạng Trong giai đoạn mới của sự nghiệp cách mạng, nhiệm vụ của quân đội

ta có sự phát triển mới Đảng ta xác định, Quân đội nhân dân Việt Nam là lực lượng nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa,

bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của đất nước; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; giữ vững ổn định chính trị của đất nước, đẩy lùi và kiên quyết làm thất bại mọi âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam hiện nay

1.2 Sức mạnh chiến đấu của quân đội

1.2.1 Quan niệm về sức mạnh chiến đấu của quân đội

1.2.1.1 Quan niệm ngoài mácxít về sức mạnh chiến đấu của quân đội

* Quan niệm tuyệt đối hóa sức mạnh vật chất

Quan điểm tuyệt đối hóa sức mạnh vật chất, ra sức biện hộ cho sức mạnh của vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự; xem đó là yếu tố có vai trò quyết định trong sức mạnh chiến đấu của quân đội Quan điểm này thường xem nhẹ,

hạ thấp, thậm chí phủ nhận vai trò của yếu tố con người, yếu tố tinh thần Hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ quân sự, những quan điểm này càng có điều kiện tiếp tục tồn tại và phát triển

* Quan niệm tuyệt đối hóa sức mạnh tinh thần

Ngược lại, quan điểm tuyệt đối hóa sức mạnh tinh thần, ra sức biện hộ cho yếu tố tinh thần; coi đó là yếu tố duy nhất quyết định sức mạnh chiến đấu của quân đội Quan điểm này thường xem nhẹ, hạ thấp, thậm chí phủ nhận vai trò của yếu tố vật chất, của vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự Hiện nay, trước

sự trỗi dậy của những quan điểm duy tâm, tôn giáo, những quan điểm lý luận này càng có điều kiện phát triển mạnh mẽ

Cả hai hệ thống lý luận trên đây đều không dựa trên cơ sở khoa học, cách mạng; do đó, không thể đưa ra được quan niệm đúng đắn về sức mạnh chiến đấu của quân đội

1.2.1.2 Quan niệm mácxít về sức mạnh chiến đấu của quân đội

Theo quan niệm Mác - Lê nin, sức mạnh chiến đấu của quân đội là tổng thể các yếu tố vật chất, tinh thần và sự tương tác giữa các yếu tố đó quy định

trạng thái và khả năng thực hiện mục đích chính trị của nhà nước, giai cấp nhất định

Sức mạnh chiến đấu của quân đội được biểu hiện cụ thể ở trạng thái và khả năng sẵn sàng chiến đấu và chiến đấu của quân đội Trong thời bình là trình độ huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu Trong chiến tranh là khả năng hoàn thành nhiệm vụ chiến đấu của đối tượng tác chiến cụ thể gắn với những điều kiện lịch sử cụ thể

Sức mạnh chiến đấu của quân đội là sức mạnh tổng hợp của nhiều yếu

tố, trong đó có các yếu tố cơ bản như: quân số, cơ cấu tổ chức biên chế; chính trị - tinh thần và kỷ luật; số lượng, chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự; trình độ khoa học và nghệ thuật quân sự; bản lĩnh lãnh đạo, trình độ tổ chức, chỉ huy, quản lý của đội ngũ sĩ quan Việc xác định đúng vị trí, vai trò của mỗi yếu tố có ý nghĩa quan trọng trong việc xem xét, đánh giá, xây dựng, củng cố và nâng cao sức mạnh chiến đấu của quân đội

* Quân số, cơ cấu tổ chức biên chế

Quân số, tổ chức biên chế là tình hình về quân số và cách thức tổ chức biên chế của quân đội trong từng giai đoạn lịch sử nhất định Đây là một trong những yếu tố cơ bản, quan trọng, không thể thiếu trong sức mạnh chiến đấu của quân đội Thực chất nói đến sức mạnh chiến đấu của quân đội trước hết phải nói đến yếu tố con người và mối quan hệ con người, cái “cốt vật chất” tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội

Mỗi quân đội đều phải có số lượng nhất định về quân số mới có thể đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ theo chức trách được giao Quân số nhiều hay

ít không chỉ phụ thuộc vào yêu cầu, nhiệm vụ, mà còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế của mỗi nước Ph Ăngghen cho rằng: “không bao giờ có một nước nào lại có thể giữ 5% dân số của mình ở lại cầm súng trong một thời gian dài”

Quân số nhiều hay ít còn phụ thuộc vào vũ khí, trang bị kỹ thuật quân

sự, khoa học nghệ thuật quân sự và phương thức tác chiến Trong điều kiện chiến tranh được tiến hành bằng vũ khí công nghệ cao, chắc chắn quân số trực tiếp chiến đấu sẽ giảm đáng kể, trong lúc đó, quân số phục vụ chiến đấu sẽ có chiều hướng tăng lên

Tổ chức quân đội là hình thức tổ chức đặc thù Đó là hình thức kết hợp giữa con người với vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự trên cơ sở khoa học, phù hợp với điều kiện thực tiễn Tổ chức đó phải đảm bảo cho quân đội có được sức mạnh chiến đấu cao Cơ cấu tổ chức, biên chế của quân đội phải phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của quân đội trong mỗi thời kỳ lịch sử; phù hợp với vũ trang, trang bị kỹ thuật quân sự; tư tưởng nghệ thuật quân sự và điều kiện kinh tế của đất nước Theo đó, cơ cấu biên chế tổ chức của quân đội luôn có

sự vận động, phát triển

* Chính trị - tinh thần và kỷ luật

Yếu tố chính trị - tinh thần và kỷ luật trong sức mạnh chiến đấu của quân đội là toàn bộ những quan điểm, tư tưởng, tình cảm, tâm trạng, truyền thống,… về chính trị, pháp luật, đạo đức được thấm sâu vào từng quân nhân

và thái độ, trách nhiệm của họ đối với những quan điểm tư tưởng ấy đối với

Tổ quốc, nhân dân và chế độ xã hội Đây là một yếu tố cơ bản, suy đến cùng giữ vai trò quyết định sức mạnh chiến đấu của quân đội

Theo Ph Ăngghen, muốn đánh giá đúng đắn khả năng chiến đấu của một quân đội, cần xem xét không những mặt trang bị của nó, mà cần xem xét

cả trình độ kỷ luật, tinh thần quyết chiến, khả năng và sự chuẩn bị của nó để chịu đựng những gian khổ của chiến tranh và “nhất là trạng thái tinh thần của

nó, nghĩa là có thể đòi hỏi nó những gì mà không sợ làm cho nó mất tinh thần” Tinh thần của quân nhân tham chiến giữ vai trò quyết định đến thắng bại của chiến tranh, vì chiến tranh là sự nguy hiểm đến tính mạng con người

Bất cứ một nhiệm vụ nào trong chiến tranh, mỗi bước trong tấn công hay mỗi ngày đêm trong phòng ngự đều có thể đổ máu và vũ khí càng nguy hiểm với con người bao nhiêu thì tinh thần của những người tham chiến càng giữ một vai trò quan trọng bấy nhiêu Mác - Lênin đã khẳng định: “Trong một cuộc chiến tranh, rốt cuộc thắng lợi đều tùy thuộc vào tinh thần của quần chúng đang đổ máu trên chiến trường”

Quy luật này được thể hiện đặc biệt rõ trong những cuộc chiến tranh mà một bên theo đuổi mục đích chính trị là giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, tính chất chính trị xã hội là chính nghĩa, bên kia là mục đích chính trị xâm lược,

nô dịch, tính chất chính trị xã hội là phi nghĩa Quy luật này sẽ có những biểu hiện mới trong chiến tranh được tiến hành bằng vũ khí công nghệ cao

Nội dung cơ bản của tinh thần là toàn bộ những tư tưởng chính trị và đạo đức, tâm trạng và tình cảm đã thấm sâu vào tập thể sĩ quan và chiến sĩ, thể hiện ở thái độ của họ đối với Tổ quốc, với nhân dân, với chế độ xã hội Trong chiến tranh, đó còn là thái độ đối với mục đích của chiến tranh, thái độ đối với kẻ thù và tinh thần nhiệt tình chiến đấu, dốc sức giành thắng lợi

Tinh thần của quân đội hình thành và phát triển phụ thuộc vào chế độ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; phụ thuộc vào vai trò lãnh đạo của giai cấp cầm quyền Trong chiến tranh, tinh thần của quân đội phụ thuộc vào mục đích chính trị, tính chất chính trị xã hội của chiến tranh Mác - Lênin cho rằng:

“Lòng tin vào cuộc chiến tranh chính nghĩa, sự giác ngộ rằng, cần phải hy sinh đời mình cho hạnh phúc của những người anh em là yếu tố nâng cao tinh thần của binh sĩ và làm cho họ chịu đựng được những khó khăn chưa từng thấy” Đặc biệt, yếu tố tinh thần của quân đội xã hội chủ nghĩa vận động, phát triển phụ thuộc vào hoạt động của công tác Đảng, công tác chính trị trong quân đội Mác - Lênin khẳng định: “Ở đâu mà công tác chính trị trong quân đội, công tác của các chính ủy làm được chu đáo nhất, thì ở đấy… tinh thần của họ cũng cao hơn”

Hoạt động của quân đội là hoạt động đặc biệt, hoạt động có sử dụng vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự Hoạt động đó còn là sự gắn kết, phối hợp của nhiều lực lượng, của các quân binh chủng khác nhau, với những ngành chuyên môn kỹ thuật khác nhau Trong chiến tranh hay trong các hoạt động quân sự đòi hỏi một sự phối hợp thực hiện các mệnh lệnh quân sự, nhất là trong điều kiện chiến đấu, cả khi chiến đấu trong đội hình chung cũng như trong tình huống chiến đấu độc lập Do đó, hơn bất cứ một tổ chức nào khác, quân đội phải có kỷ luật chặt chẽ, nghiêm minh

Chỉ có trên cơ sở có sự thống nhất cao về ý chí và hành động mới tạo nên sức mạnh Kỷ luật là một trong những yếu tố quan trọng tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội Mác - Lênin cho rằng: “Ở đâu mà kỷ luật giữ được vững nhất… ở đấy không hề có tình trạng lỏng lẻo trong quân đội, quân đội giữ gìn được trật tự tốt hơn và tinh thần của họ cũng cao hơn, ở đấy thu được nhiều thắng lợi hơn” Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Quân đội mạnh là nhờ giáo dục khéo, nhờ chính sách đúng và nhờ kỷ luật nghiêm”

Trình độ kỷ luật của quân đội được biều hiện cao nhất là tự giữ kỷ luật, một trong những đảm bảo cho sự vững chắc của tổ chức quân sự Tinh thần

kỷ luật của quân đội được thể hiện ở ý thức và hành động triệt để chấp hành mệnh lệnh, chỉ thị của cấp trên, tuyệt đối phục tùng lãnh đạo và chỉ huy Tinh thần kỷ luật của quân đội còn được thể hiện ở việc kiên quyết làm tròn chức trách, nhiệm vụ một cách tích cực, chủ động và sáng tạo Nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của Nhà nước, các điều lệnh, điều lệ, quy định của quân đội, của đơn vị cũng là một trong những biểu hiện của kỷ luật quân đội

* Số lượng, chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự

Số lượng, chất lượng vũ khí, trang bị kỹ thuật trong sức mạnh chiến đấu của quân đội là khả năng bảo đảm về vũ khí trang bị kỹ thuật cho quân đội và từng đơn vị nhằm đáp ứng yếu cầu nhiệm vụ của quân đội trong từng

giai đoạn lịch sử nhất định Đây là một yếu tố cơ bản trong sức mạnh chiến

đấu của quân đội Chủ nghĩa Mác - Lênin cho rằng trong chiến tranh con

người là yếu tố quyết định thắng lợi Song, yếu tố con người phải gắn với vũ

khí, trang bị kỹ thuật quân sự Yếu tố tinh thần chỉ có thể phát huy được tác

dụng tích cực, có hiệu quả khi được dựa trên một cơ sở vật chất nhất định

Tinh thần của quân đội dù có đến đâu cũng không thể là yếu tố duy nhất đảm

bảo thắng lợi V.I Lênin cho rằng: “Một đội quân giỏi nhất, những người

trung thành nhất với sự nghiệp cách mạng cũng đều sẽ lập tức bị kẻ thù tiêu

diệt, nếu họ không được vũ trang, tiếp tế lương thực và huấn luyện đầy đủ”

Vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự là cơ sở vật chất của sức mạnh chiến

đấu của quân đội Vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự càng nhiều về số lượng,

càng cao về chất lượng càng tạo ra khả năng to lớn để chiến thắng đối

phương Vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự của quân đội càng đầy đủ, hoàn

thiện, hiện đại và được sử dụng có hiệu quả, hoạt động quân sự càng đạt hiệu

quả cao Tuy nhiên, cũng không nên quan niệm, hễ cứ có lắm tiền, nhiều súng

là có thể không xảy ra đối với thực dân Pháp và đế quốc Mỹ trong cuộc chiến

tranh xâm lược Việt Nam

Số lượng, chất lượng của vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự phụ thuộc

vào trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, của khoa học và công nghệ

Quốc gia nào có lực lượng sản xuất phát triển, khoa học và công nghệ ngày

càng cao càng có những khả năng khách quan để phát vũ khí, trang bị kỹ

thuật quân sự Tuy nhiên, việc phát triển vũ khí, trang bị kĩ thuật quân sự

nhằm mục đích gì còn tùy thuộc vào tính chất của cuộc chiến tranh mà giai

cấp và nhà nước đại diện theo đuổi

Chủ nghĩa xã hội với bản chất ưu việt, việc phát triển vũ khí, trang bị kỹ

thuật quân sự để tăng cường sức mạnh chiến đấu của quân đội là nhằm mục đích

tiến hành chiến tranh chống xâm lược, giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc

Ngược lại, chủ nghĩa đế quốc, với bản chất kinh tế và chính trị phản động, việc phát triển vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự là nhằm mục đích tiến hành chiến tranh xâm lược, đe dọa hòa bình, độc lập dân tộc của các quốc gia khác

* Trình độ kỹ, chiến thuật và thể lực của quân nhân

Trình độ kỹ, chiến thuật và thể lực của quân nhân là khả năng sử dụng các loại vũ khí, trang bị kỹ thuật; khả năng vận dụng các hình thức chiến thuật

và sức khỏe của người quân nhân đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của quân đội Đây là cơ sở phát huy tác dụng của các yếu tố khác tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn; là cơ sở để chuyển hóa yếu tố chính trị tinh thần, kỷ luật và ý chí quyết tâm thành sức mạnh vật chất to lớn

Thực chất yếu tố này là nói đến con người có sức khỏe, có kỹ, chiến thuật trong chiến đấu Mác - Lênin đã từng chỉ rõ: một đội quân giỏi nhất gồm những người trung thành nhất với sự nghiệp cách mạng cũng đều sẽ lập tức bị quân thù tiêu diệt nếu họ không được trang bị, cung cấp lương thực và huấn luyện một cách đầy đủ Vì khả năng chiến đấu của quân đội được hình thành trên cơ sở kết hợp của vũ khí với con người có sức khỏe, có tri thức, kỹ năng, kinh nghiệm chiến đấu

Trong chiến tranh, đòi hỏi người quân nhân phải huy động toàn bộ mọi khả năng về trí lực, thể lực Vũ khí kỹ thuật càng hiện đại, đòi hỏi người sử dụng càng phải có trình độ kỹ, chiến thuật và sức khỏe cao Bởi vũ khí trang

bị có hiện đại đến đâu cũng vẫn chỉ là vật vô tri, vô giác Thông qua trình độ

kỹ, chiến thuật và sức khỏe của người sử dụng, vũ khí trang bị đó mới phát huy được tác dụng Mặt khác, cũng nhờ có sức khỏe dẻo dai và trình độ kỹ, chiến thuật tinh thông tác động vào tinh thần và kỷ luật làm tăng thêm niềm tin vào thắng lợi của chiến tranh mà họ tham gia Thực tế cho thấy, một quân đội được huấn luyện tốt, sát với thực tế chiến đấu và rèn luyện binh lính có sức khỏe dẻo dai, nắm vững kỹ, chiến thuật và linh hoạt trong vận dụng vào thực tiễn sẽ tạo ra sức mạnh chiến đấu cao và ngược lại

Đặc biệt, trong chiến tranh hiện đại, vũ khí công nghệ cao đòi hỏi chất lượng nhân tố con người về cả trí lực và thể lực càng cao Có như vậy, quân đội mới có đủ sức mạnh chiến thắng mọi kẻ thù

* Trình độ khoa học và nghệ thuật quân sự

Trình độ khoa học và nghệ thuật quân sự trong sức mạnh chiến đấu của quân đội là toàn bộ những tri thức khoa học của xã hội được huy động cho hoạt động quân sự và chiến tranh trong từng giai đoạn lịch sử nhất định Đây cũng là một yếu tố cơ bản tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội

Yếu tố con người và vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự chỉ có thể được phát huy hiệu quả cao, tạo nên sức mạnh chiến đấu to lớn khi nó được gắn với khoa học và nghệ thuật quân sự Trình độ khoa học và nghệ thuật quân sự càng cao, càng có khả năng tạo ra sức mạnh chiến đấu cao của quân đội và cùng với yếu tố khác trong sức mạnh chiến đấu của quân đội sẽ tạo ra khả năng to lớn đảm bảo cho hoạt động quân sự, tiến hành chiến tranh đạt được kết quả mong muốn

Khoa học quân sự bao gồm: khoa học kỹ thuật quân sự, khoa học nghệ thuật quân sự, khoa học xã hội và nhân văn quân sự, khoa học y dược quân

sự Mỗi một khoa học có vị trí, vai trò nhất định trong sức mạnh chiến đấu của quân đội Khoa học kỹ thuật quân sự góp phần quan trọng trong việc sản xuất vũ khí, trang bị kỹ thuật quân sự Khoa học nghệ thuật quân sự góp phần quan trọng trong việc xác định phương thức tác chiến Khoa học xã hội và nhân văn quân sự góp phần quan trọng trong việc bồi dưỡng nhân tố con người, nhân tố tinh thần, những phẩm chất chính trị, đạo đức, kỷ luật của quân đội Khoa học y dược quân sự góp phần quan trọng trong việc bồi dưỡng thể chất cho quân nhân

Khoa học quân sự là biểu hiện lại năng động chủ quan của con người trong việc nhận thức và vận dụng những quy luật khách quan để chỉ đạo đấu

tranh vũ trang, chỉ đạo chiến tranh Cũng như khoa học xã hội, khoa học quân

sự là sản phẩm của chế độ kinh tế, chính trị, xã hội, sản phẩm của những quan

hệ sản xuất nhất định Khoa học quân sự còn là sự kế thừa, nâng lên một tầm cao mới những kinh nghiệm, truyền thống quân sự của dân tộc, tiếp thu, kế thừa tinh hoa quân sự thế giới

Khoa học quân sự mang tính giai cấp sâu sắc Lịch sử đã từng tồn tại hai nền khoa học quân sự khác nhau, đối lập nhau: khoa học quân sự tư sản và khoa học quân sự vô sản Giai cấp tư sản với bản chất kinh tế và chính trị của

nó đã sản sinh ra một nền khoa học quân sự nhằm thực hiện những mục đích chính trị phản động, xâm lược của chủ nghĩa tư bản Giai cấp vô sản với bản chất ưu việt đã sản sinh ra một nền khoa học quân sự cách mạng nhằm thực hiện những mục đích chính trị cách mạng của giai cấp vô sản

Cùng với sự phát triển của kinh tế, của khoa học xã hội, yêu cầu của đấu tranh giai cấp, hoạt động quân sự, đấu tranh vũ trang, chiến tranh, vai trò của khoa học và nghệ thuật quân sự ngày càng tăng lên Đặc biệt, trong chiến tranh hiện đại, vai trò của khoa học và nghệ thuật quân sự ngày càng to lớn hơn Tuy nhiên, nội dung biểu hiện của khoa học và nghệ thuật quân sự trong điều kiện đó rõ ràng sẽ có những nét phát triển mới

1.2.2 Bản lĩnh lãnh đạo, trình độ tổ chức chỉ huy, quản lý của đội ngũ sỹ quan

1.2.2.1 Vai trò của bản lĩnh lãnh đạo, trình độ tổ chức chỉ huy, quản lý của đội ngũ sỹ quan

Bản lĩnh lãnh đạo, trình độ tổ chức, chỉ huy, quản lý của đội ngũ sĩ quan là tổng hợp những phẩm chất, năng lực lãnh đạo, chỉ huy, quản lý của đội ngũ sĩ quan, phát huy vai trò của các yếu tố khác nhằm tạo ra sức mạnh to lớn thực hiện thắng lợi nhiệm vũ được giao Đây cũng là một yếu tố cơ bản trong sức mạnh chiến đấu của quân đội Phẩm chất tinh thần của bộ đội, vũ

khí, trang bị kỹ thuật quân sự, trình độ khoa học và nghệ thuật quân sự có được phép phát huy không, phát huy được cao hay thấp là tùy thuộc có tính chất quyết định vào bản lĩnh lãnh đạo, trình độ tổ chức, chỉ huy, quản lý của đội ngũ sỹ quan

Đội ngũ sĩ quan là lực lượng nòng cốt trong tổ chức quân đội; là người đại diện của giai cấp, nhà nước trong tổ chức quân sự, trực tiếp tổ chức của hoạt động quân sự, đấu tranh vũ trang, tiến hành chiến tranh theo đường lối chính trị, quân sự của một giai cấp, nhà nước nhất định; là người đại diện cho truyền thống khoa học và nghệ thuật quân sự của giai cấp, nhà nước thống trị

Sỹ quan không chỉ là người tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức,

kỉ luật, mà còn là người nắm vững quan điểm, đường lối chính trị, quân sự; có trình độ lãnh đạo, chỉ huy, quản lý giỏi; có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao; có phương pháp, tác phong làm việc khoa học

Người sỹ quan còn là người luôn chấp hành triệt để, nghiêm chỉnh, tự giác mọi chỉ thị, mệnh lệnh của cấp trên, luôn tìm mọi biện pháp khắc phục mọi khó khăn để thực hiện mọi thắng lợi các chỉ thị, mệnh lệnh trong mọi tình huống, nhất là trong tình huống chiến đấu khẩn trương, ác liệt

Trong huấn luyện hay trong chiến đấu, người sỹ quan chỉ huy phải có

tư duy sắc sảo, nhanh nhạy, biết đánh giá đúng tình hình, trên cơ sở đó hạ quyết tâm chính xác, kịp thời bảo đảm cho các hoạt động quân sự giành thắng lợi Tư duy của người sỹ quan chỉ huy trong hoạt động quân sự có những yêu cầu cao hơn, nhanh nhạy hơn, chính xác hơn quyết đoán hơn bất cứ một lĩnh vựng hoạt động nào khác Điều đó xuất phát từ đặc điểm, yêu cầu của hoạt