Quan điểm tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của người thầy giáo Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng và quan tâm đến việc giáo dục, rèn luyện đ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG HÀ NỘI 2
ĐÀO THỊ THÙY LINH
BIỆN PHÁP XÂY DỰNG UY TÍN NGHỀ NGHIỆP CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng và an ninh
Người hướng dẫn khoa học
ThS PHẠM VĂN DƯ
HÀ NỘI, 2016
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo Thượng tá, Thạc sĩ Phạm Văn Dư đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận
Em xin chân thành cảm ơn các thầy, cô giáo trong Trung tâm Giáo dục Quốc phòng Hà Nội 2 đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em trong thời gian làm khóa luận cũng như trong thời gian học tập và sinh hoạt tại trung tâm
Em cũng bày tỏ lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ
em hoàn thành khóa luận
Với điều kiện hạn chế về thời gian cũng như kiến thức nên khóa luận khó tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được sự chỉ bảo của Thầy,
Cô cũng như ý kiến đóng góp của các bạn sinh viên
Em xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 05 tháng 05 năm 2016
Sinh viên
Đào Thị Thùy Linh
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan kết quả nghiên cứu khóa luận là của riêng bản thân Những kết quả thu được hoàn toàn chân thực và chưa có đề tài nào nghiên cứu
Nếu sai em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm
Hà Nội, ngày 05 tháng 05 năm 2015
Sinh viên
Đào Thị Thùy Linh
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CNH, HĐH: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa GDQP&AN: Giáo dục quốc phòng và An ninh GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo
HS - SV: Học sinh - Sinh viên
KTDH: Kĩ thuật dạy học
KT - XH: Kinh tế - Xã hội
Trang 5MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 3
6 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn 3
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC XÂY DỰNG UY TÍN NGƯỜI GIÁO VIÊN GDQP&AN 5
1.1 Cơ sở lí luận 5
1.1.1 Vai trò của người giáo viên trong đời sống xã hội 5
1.1.2 Các quan điểm về uy tín 14
1.2 Cơ sở thực tiễn 27
1.2.1 Những yếu tố tác động đến việc xây dựng uy tín của người giáo viên 27
1.2.2 Đánh giá mặt mạnh, yếu khi xây dựng uy tín người giáo viên 28
1.2.3 Tầm quan trọng của công tác giáo dục quốc phòng và an ninh 31 1.2.4 Yêu cầu đối với giáo viên GDQP&AN 33
Kết luận chương 1 35
Chương 2 THỰC TRẠNG VỀ NHÂN CÁCH CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN HIỆN NAY 36
2.1 Đánh giá chung về tình hình đội ngũ giáo viên 36
2.2 Đặc trưng phẩm chất và năng lực cần có ở người giáo viên GDQP&AN 37 2.3 Giáo dục uy tín tại các cơ sở đào tạo giáo viên GDQP&AN 40
Trang 62.4 Những tấm gương về người giáo viên xây dựng được uy tín cao trong
thực tế 41
Kết luận chương 2 43
Chương 3 BIỆN PHÁP XÂY DỰNG UY TÍN CỦA NGƯỜI GIÁO VIÊN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH 44
3.1 Xây dựng lòng yêu nghề 44
3.2 Tích cực học tập nâng trình độ chuyên môn và năng lực sư phạm 46
3.3 Nâng cao tinh thần trách nhiệm trong xây dựng tập thể trường, lớp 48
3.4 Thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức 50
3.5 Xây dựng lối sống giản dị, tinh thần đoàn kết tốt 52
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 56
TÀI LIỆU THAM KHẢO 58
Trang 7MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã từng căn dặn: “Nghề thầy giáo rất quan trọng và cũng rất vẻ vang” vì nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục Nói về vấn đề này, nhà hiền triết và thi hào vĩ đại của Ấn Độ TOGO
đã nói: “Giáo dục một người đàn ông thì được một con người, giáo dục một người đàn bà thì được một gia đình còn giáo dục một người thầy giáo thì
được một thế hệ”
Điều này đã cho thấy ở bất cứ thời đại nào, giai đoạn nào thì vai trò của người thầy đều vô cùng to lớn Với một dân tộc có truyền thống “Tôn sư trọng đạo” như Việt Nam ta thì kính trọng thầy cô giáo gần như đã trở thành bài học đạo đức vỡ lòng không thể thiếu được
Dọc suốt chiều dài lịch sử, dân tộc ta chưa bao giờ thiếu những tấm gương vĩ đại về người thầy như: Chu Văn An, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Quý Đôn, Nguyễn Đình Chiểu hay gần nhất và ngời sáng nhất là Chủ Tịch
Hồ Chí Minh - Vị lãnh tụ - Người Thầy đáng kính của nhiều thế hệ con người Việt Nam
Ngày nay, cùng với sự phát triển chung về nhiều mặt của đời sống xã hội, những giá trị đầy tính nhân văn đó vẫn luôn luôn được gìn giữ, bồi đắp Chúng ta luôn hiểu rằng: Sư phạm nói chung và người thầy giáo nói riêng vẫn còn nguyên ý nghĩa cao cả vốn có Việc xây dựng cho ngành giáo dục được khẳng định mạnh mẽ rằng nó là một vấn đề vô cùng quan trọng Như vậy, ta
đã biết, từ cổ chí kim con người Việt Nam đã mang trong mình lòng yêu nước
và tinh thần học hỏi không chỉ trong nước mà còn học hỏi bạn bè quốc tế, vậy điều gì đã khai sáng cho tinh thần của con người Việt Nam, một đất nước
đi lên từ nông nghiệp như vậy, đó là nhờ có những người thầy cao quý, họ mang trong mình những phẩm chất tốt đẹp nhất, họ đã để lại một sức mạnh to
Trang 8lớn trong việc khẳng định vị thế quan trọng của việc học tập, để từ đó ta rút ra được trong đó chính là lòng yêu nghề sâu sắc, cách hành xử trong cuộc sống
xã hội, tinh thần vượt khó, để tìm đến cái chữ, mang lại sự thông thái hơn trong con người Việt Nam, những người khai sáng Vậy điều gì làm cho những bậc thầy ấy có thể chiếm được niềm tin của con người chúng ta, đó là
uy tín
Từ xưa đến nay con người Việt Nam, mong có được cái chữ cũng là vì muốn thoát khỏi cảnh nghèo khổ bao trùm, rồi để thoát khỏi cái ách đô hộ hơn mấy nghìn năm qua mà chúng ta phải chiến đấu, để làm nên những thắng lợi như ngày hôm nay, chúng ta không chỉ học cái chữ đơn thuần, như chúng ta biết cuốn “Binh pháp Tôn Tử”, chúng ta đã và đang học cách để bảo vệ bản thân cũng như đất nước chúng ta, mong muốn phát triển về mọi mặt, từ xa xưa đã vậy, thế nên ngày nay để giữ được rừng vàng biển bạc, mảnh đất phì nhiêu của ta, tránh mọi sự nhòm ngó, mong muốn chiếm đoạt của đối phương,
mà ta cần khẳng định vị trí về chính trị và nền quốc phòng toàn dân
Để hưởng ứng và phát triển tất cả những phong trào yêu nước thương dân của ta từ xưa tới nay, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm chặt chẽ đến vấn đề xây dựng an ninh quốc phòng, đặc biệt mở ra các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh nhằm đào tạo các giáo viên chuyên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh Vậy làm thế nào để sinh viên, học sinh ngày nay có thể nắm chắc và nhiệt tình ủng hộ chuyên ngành học này, điều đầu tiên chúng
ta cần quan tâm tới chính là cơ sở đào tạo, và nguồn giáo viên đào tạo Cần có đội ngũ giáo viên giỏi, có phẩm chất đạo đức tốt và uy tín nghề nghiệp cao
Từ những gì được học hỏi và sau khi tìm hiểu như trên, em chọn đề tài nghiên cứu khoa học là: “Biện pháp xây dựng uy tín nghề nghiệp của người giáo viên giáo dục quốc phòng an ninh”, nhằm đóng góp những giải pháp tích
Trang 9cực để xây dựng một đội ngũ giáo viên nhiệt tình, tâm huyết và truyền thụ được hết lòng yêu nghề đối với học sinh, sinh viên
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn từ đó đề xuất những biện pháp nâng cao uy tín nghề nghiệp của người giáo viên GDQP&AN
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu tổng quan về uy tín
Nghiên cứu nội dung chính của uy tín nghề nghiệp đối với người giáo viên giáo dục quốc phòng và an ninh
Vận dụng các kết quả đã nghiên cứu đưa ra biện pháp nâng cao uy tín nghề nghiệp người giáo viên GDQP&AN
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp xây dựng uy tín nghề nghiệp người giáo viên giáo dục quốc phòng và an ninh
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên giáo dục quốc phòng an ninh ở các trường THPT
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Nghiên cứu các văn kiện của Đảng, các tài liệu chuyên môn và các tài liệu khác để phân tích, tổng hợp những thông tin có liên quan
5.2 Phương pháp chuyên gia
Tham khảo ý kiến của các thầy cô giáo đang giảng dạy môn học
Trang 10nhiệm tính tự học, tự nghiên cứu và rèn luyện phẩm chất đạo đức của người giáo viên GDQP&AN
Trang 11Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VIỆC XÂY DỰNG
UY TÍN NGƯỜI GIÁO VIÊN GDQPAN 1.1 Cơ sở lí luận
1.1.1 Vai trò của người giáo viên trong đời sống xã hội
1.1.1.1 Vai trò của người thầy trong xã hội Việt Nam xưa
Nghề giáo từ lâu vốn được xem là một nghề cao quý, được xã hội tôn vinh, kính trọng Sự tôn vinh và kính trọng đó được đúc kết và thể hiện qua rất nhiều câu ca dao, tục ngữ như: “Tôn sư trọng đạo”; “Không thầy đố mày làm nên”; “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” hay “Muốn sang thì bắc cầu Kiều, muốn con hay chữ thì yêu lấy thầy”
Trong xã hội phong kiến, những ông đồ dạy học hay những người học hành đỗ đạt như ông Nghè, ông Cống được xã hội rất mực coi trọng Họ là những người học chữ “thánh hiền” nên họ luôn có ý thức trau dồi tài năng và giữ gìn phẩm cách Vì vậy, xã hội luôn gửi gắm ở họ niềm tin về nhân cách, tài năng, luôn coi họ là chuẩn mực, là hình mẫu để vươn tới Những quan điểm, tư tưởng có tính nhân văn đó đã góp phần hình thành nên những nếp nghĩ, cách hành động rất kính trọng đối với người thầy, thậm chí vị trí người thầy còn được xác định cao hơn cả người cha trong gia đình, thể hiện ở câu
“Quân, sư, phụ” có nghĩa về thứ bậc trong xã hội: Trước hết là vua, đến thầy rồi mới đến cha Bởi lẽ, cha ông ta hết sức coi trọng việc học, “học là để làm người, biết điều hơn thiệt, biết lời thị phi” Dù nghèo đến đâu, cha ông ta cũng
cố gắng lo cho con “kiếm năm ba chữ để làm người” Coi trọng đạo làm người, cha ông ta luôn biết ơn, trân trọng và tôn vinh những người truyền dạy đạo làm người, “Công cha, áo mẹ, chữ thầy” là ba nghĩa lớn thể hiện sự tôn vinh công lao to lớn đó của người thầy
Về phẩm cách và trí tuệ của người thầy trong xã hội phong kiến thì người thầy là những người có kiến thức rộng, có phẩm chất đạo đức tốt, có
Trang 12lòng yêu nước nồng nàn, có lối sống giản dị, gần gũi với nhân dân Như nhà giáo dục học vĩ đại Comenxki đã từng nói: “Dưới ánh sáng của mặt trời không có nghề nào cao quý hơn nghề dạy học” Dân tộc Việt Nam đã trải qua bao thăng trầm lịch sử, biến cố của thời gian Mỗi biến cố, mỗi thăng trầm ấy đều ghi lại dấu chân của những người “hiền sĩ” đã góp công mình làm nên
“núi bút, non nghiên” Người thầy được ví như những con ong cần mẫn, bay qua bao chặng đường đầy nắng, gió để tìm nguyên liệu làm nên giọt ngọt cho đời, chính những giọt ngọt đó đã được kết lọc trong lớp lớp những thế hệ học trò Đó là thành quả, là món quà vô giá đối với người thầy trong sự nghiệp trồng người Năm xưa, người thầy là truyền giảng cho học trò bài học về đức
hy sinh, lòng nhân ái, vị tha Thầy giáo là những người dạy cho học trò về truyền thống tốt đẹp của dân tộc: “Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn” Và họ cũng chính là những tấm gương đạo đức sáng ngời cho mọi thế hệ học trò noi theo Tấm gương người thầy giáo Nguyễn Tất Thành, người đã hy sinh cả cuộc đời vì nước vì dân Người đã không nghĩ đến hạnh phúc của mình, người đã vượt đại dương đi tìm lý tưởng cách mạng để gieo “hạt đỏ” cho dân tộc Chính hình ảnh của thầy, tri thức cuả thầy, sự hy sinh của thầy là bài học quý báu đã có sức lan tỏa đến muôn người Người thầy còn là người gạn đục khơi trong, tiếp thu những tinh hoa của đạo đức của nhân loại để truyền tải lại cho những lớp người kế tục Họ giáo dục cho học trò những giá trị đạo đức truyền thống: Nhân, Lễ, Nghĩa, Trí, Tín, Dũng và bài học của người quân tử, luôn lấy dân làm gốc Xã hội phong kiến với một nền giáo dục hà khắc, nó đã tạo nên kỉ cương tuân phục tuyệt đối của trò đối với thầy, chính kỉ cương ấy đã tạo nên những người thầy luôn nghiêm khắc với mình và học trò Có thể nói những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta về tư tưởng, tình cảm, về đạo đức đều tập trung ở thầy giáo Người thầy hầu hết đều có cái “Tâm” Cái tâm của người thầy chính là những
Trang 13hành động theo giá trị “chân, thiện, mỹ”, bất luận trong hoàn cảnh nào nhịp đập con tim của người thầy cũng luôn hướng về học trò, vì lợi ích của cộng đồng, vì lợi ích của dân tộc
1.1.1.2 Quan điểm tư tưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh về vai trò của người thầy giáo
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng và quan tâm đến việc giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng, nhất là việc rèn luyện để xây dựng đạo đức và uy tín của người cán bộ trước kia và đặc biệt được coi trọng trong việc xây dựng uy tín cho người giáo viên hiện nay Người giáo viên, mỗi người là một người cán bộ của Đảng và Nhà nước, mà đặc biệt còn mang trong mình những nhiệm vụ và trọng trách
vô cùng cao quý
Sự nghiệp giáo dục là đào tạo sự nghiệp chung của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội nhưng người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ là nhà giáo Theo Hồ Chủ tịch, vấn đề then chốt quyết định chất lượng giáo dục chính là đội ngũ những người thầy giáo và cán bộ quản lý giáo dục Bởi vì các thầy giáo có nhiệm vụ nặng nề là đào tạo cán bộ nước nhà, là “người chiến sĩ trên mặt trận
tư tưởng văn hóa”, thầy giáo có trách nhiệm truyền bá cho thế hệ trẻ lý tưởng đạo đức chân chính, hệ thống các giá trị, tinh hoa văn hóa của dân tộc và nhân loại, bồi dưỡng cho họ những phẩm chất cao quý và năng lực sáng tạo phù hợp với sự phát triển và tiến bộ của xã hội Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Nhiệm
vụ giáo dục là rất quan trọng và vẻ vang, nếu không có thầy giáo, sẽ không có giáo dục…không có giáo dục thì sẽ không có kinh tế - văn hóa
Thầy giáo là người định hướng, dẫn dắt thế hệ trẻ từng bước nắm bắt chân lí thời đại Chủ tịch luôn đánh giá đúng và đề cao vai trò của các thầy giáo, cô giáo đối với xã hội Người nhấn mạnh: “Những người thầy giáo tốt là những người vẻ vang nhất, là những anh hùng vô danh” Trong bài phát biểu
Trang 14tại trường đại học sư phạm Hà Nội (10/1964) Người nói: “Có gi vẻ vang hơn
là nghề đào tạo những thế hệ sau này tích cực góp phần xây dựng Chủ nghĩa
xã hội và Chủ nghĩa cộng sản Người thầy giáo tốt, người thầy giáo xứng đáng là người thầy vẻ vang nhất, dù tên tuổi không đăng trên báo, không được thưởng huân chương Song người thầy giáo tốt là những anh hùng vô danh Đây là một điều rất vẻ vang, nếu không có thầy giáo dạy dỗ cho con em nhân dân thì làm sao mà xây dựng chủ nghĩa xã hội được Vì vậy, nghề thầy giáo rất quan trọng, rất vẻ vang Ai có ý nghĩ không đúng về nghề thầy giáo thì phải sửa chữa” Để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang đó, Hồ Chí Minh đòi hỏi “thầy giáo xứng đáng là thầy giáo”, xứng đáng danh hiệu “người kĩ sư tâm hồn” Muốn làm được điều đó, trước hết người thầy giáo phải tự cải tạo tư tưởng, bản thân mình và cần xây dựng tư tưởng dạy học để phục vụ Tổ quốc, phục
vụ nhân dân Đó là những người yêu nghề, yêu trường, hết lòng thương yêu, chăm sóc, giáo dục thế hệ trẻ, không ngừng “ưu tiên hậu lạc” Trên tinh thần nắm vững quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin “bản thân nhà giáo dục cũng cần phải được giáo dục”, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, để xứng đáng
là “người chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng văn hóa”, trau dồi đạo đức cách mạng, phải có chí khí cao thượng với tinh thần cách mạng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Người huấn luyện phải học tập mãi thì mới làm tốt được công việc của mình Người huấn luyện nào tự cho mình là biết đủ cả rồi thì người đó là người dốt nhất” Người dẫn lại câu nói của Khổng Tử: “Học không biết chán, dạy không biết mỏi” và lời dạy của V.I.Lênin: “Học, học nữa, học mãi” để nhấn mạnh rằng người huấn luyện nào tự mãn cho mình giỏi
mà dừng việc học là lùi bước, là lạc hậu, là tự đào thải mình Người nói:
“Giáo dục được người thầy giáo, được cả một thế hệ”, thầy tốt thì ảnh hưởng tốt, thầy xấu thì ảnh hưởng xấu Ngay từ những ngày đầu cách mạng Hồ Chí Minh đã rất coi trọng công tác Đảng, công tác cán bộ Mỗi người giáo viên
Trang 15chính như một người cán bộ, theo Người, cán bộ có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của đất nước, của toàn dân ta Người nhấn mạnh “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, công việc muốn thành công hay thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém, Người còn chỉ rõ: “Cán bộ là cái dây truyền của bộ máy, nếu dây truyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt,
dù chạy toàn bộ máy cũng tê liệt” Không chỉ thế, Người còn xem “cán bộ là tiền vốn của Đoàn thể” có vốn mới làm ra làm ra lãi, trong bất cứ công việc
gi, chỉ cần có người cán bộ tốt là có lãi Chúng ta vận dụng những tư tưởng này của Người trong công việc đào tạo người giáo viên chân chính, trước hết
từ các cấp của ngành giáo dục, cần có một đầu tàu guơng mẫu, cần có người chỉ huy liêm khiết, trong sạch, và tự biết giữ mình cũng như xây dựng uy tín cho bản thân Khi có một người lãnh đạo tốt, ta sẽ có được một tập thể lành mạnh và trong sạch, sẽ xây dựng được một đội ngũ giáo viên hòa thuận, có được sự tín nhiệm của tất cả mọi người Và khi có người lãnh đạo tốt, sẽ dễ đưa ra người thầy giáo tốt, khi có người thầy giáo tốt, sẽ cho ra lớp học sinh ngoan Dù cho học sinh có chăm chỉ, có tự mình ý thức đến đâu, mà người thầy chỉ vì một mục đích của cá nhân, cũng dễ dàng làm suy nhụt ý chí của lớp học sinh đó, không chỉ thế, còn dễ dàng làm tối suy nghĩ cũng như ý thức của học sinh, người thầy là người trồng cây, người uốn nắn, mà người trồng không biết cách trồng, không biết cách uốn, hay uốn theo ý mình mà theo hướng đi ngược lại với quy luật tự nhiên, ắt sẽ tạo ra một thế hệ mới hoàn toàn không có kết quả tốt Hay dù cho học sinh có chăm chỉ đến đâu, nhưng lại không có người dẫn dắt, để chúng tự đi theo quy luật tự nhiên thì vẫn có thể dẫn đến những hậu quả sai lầm, hay quá mất thời gian cho sự phát triển hoàn thiện
Theo Hồ Chí Minh: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn 100 bài diễn văn tuyên truyền”, thầy giáo là những người đi khai sáng trí tuệ, ngọn
Trang 16lửa tâm hồn cho học sinh Thầy tốt thì ảnh hưởng tốt, thầy xấu thì ảnh hưởng xấu, một tấm gương sáng của người thầy sẽ có cả một thế hệ noi theo, ngược lại, một hành vi xấu của người thầy có thể làm tổn thương, làm mất niềm tin
là không có bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với kinh tế, đối với văn hóa Ý thức được điều đó, Đảng ta đã thực sự coi “Giáo dục là quốc sách hàng đầu” Hội nghị TW 4 khóa VII đã khẳng định “Giáo dục - Đào tạo là chìa khóa để mở cửa tiến vào tương lai” Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã tiếp tục khẳng định “muốn tiến hành CNH-HĐH thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục - đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững” Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã khẳng định:
“Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lí giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lí là khâu then chốt” Đại hội cũng đã xác định: chăm lo xây dựng đội ngũ giáo viên, xã hội hóa giáo dục, đào tạo, khuyến khích các hoạt động khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập,
mở rộng hợp tác quốc tế và tăng ngân sách cho hoạt động giáo dục, đào tạo
Trang 17Phát triển đội ngũ nhà giáo với cơ cấu hợp lí, có chất lượng sẽ là động lực quan trọng để đổi mới và nâng cao chất lượng GD&ĐT, góp phần quan trọng tạo ra nguồn lực có chất lượng cao, đáp ứng càng ngày càng tốt hơn nhu cầu phát triển của xã hội và hội nhập quốc tế Đồng thời, Đại hội cũng đã chỉ ra các giải pháp cơ bản phát triển đội ngũ giáo viên, trong đó coi giải pháp: “Xây dựng đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đáp ứng yêu cầu về chất lượng”, là khâu then chốt, là tiền đề trong đổi mới GD&ĐT hiện nay Chủ trương phát triển đội ngũ giáo viên là khâu then chốt trong đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo thể hiện tư duy và đạo đức cách mạng, khoa học, toàn diện, triệt
để và sâu sắc của đại hội XI Trong môi trường giáo dục, một môi trường mang đậm tính nhân văn, thì điều đáng quan tâm và quan trọng nhất chính là việc nâng cao phẩm chất người giáo viên là yếu tố và vấn đề đáng quan tâm nhất, có thể nói, phẩm chất người nhà giáo còn quan trọng hơn những gì người đó dạy Trong những năm qua, lớp lớp thế hệ nhà giáo của ngành đã nỗ lực hết mình vượt qua bao khó khăn gian khổ để tạo cho quê hương, đất nước những thế hệ con người mới có tri thức cao, có phẩm chất đạo đức tốt, có kĩ năng nghề nghiệp và kĩ năng của ngành tâm huyết, có tinh thần trách nhiệm, tận tụy với công việc, sáng tạo và có nhiều đóng góp cho sự phát triển giáo dục và đào tạo của mình Tuy nhiên cùng với sự phát triển đất nước, do ảnh hưởng của mặt trái cơ chế thị trường, cùng với đời sống còn nhiều khó khăn,
đã xuất hiện một số nhà giáo chưa thật sự gương mẫu, đang có nguy cơ suy thoái về phẩm chất đạo đức, nhân cách, xói mòn lương tâm nghề nghiệp Chính vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các ban ngành nhà nước cần phải chú trọng đặc biệt quan tâm hết sức đến vấn đề xây dựng uy tín của người giáo viên, từ đó đặt ra các yêu cầu cụ thể và sâu sắc Theo chỉ thị số 40/ CT/TW ngày 15 tháng 6 năm 2014 của Ban bí thư TW Đảng và quyết định số 09/2015/QĐ - TTG ngày 11 tháng 1 năm 2015 của Thủ tướng chính phủ đã
Trang 18xác định rõ tầm quan trọng của việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục theo hướng chuẩn hóa, đặc biệt nâng cao tinh thần trách nhiệm, đạo đức và lương tâm nghề nghiệp: “Tâm huyết với nghề, có ý thức giữ gìn danh dự, lương tâm nhà giáo”, có tinh thần đoàn kết yêu thương, giúp đỡ đồng nghiệp trong cuộc sống và trong công tác, có lòng nhân ái, bao dung, hòa nhã với người học, đồng nghiệp, tận tụy với công việc, công bằng trong giảng dạy, chống bệnh thành tích và thường xuyên học tập nâng cao trình độ chuyên môn Có thể nói, xã hội luôn đặt ra những yêu cầu rất cao về phẩm chất đạo đức của nhà giáo bởi lẽ, “người cậy ở tâm, cây lương ở rễ”, tâm đức, phẩm hạnh là yếu tố làm nên căn cốt của một con người, nhất là những người thầy và sản phẩm của giáo dục là con người, không được phép phế phẩm, “dạy chữ” là quan trọng, nhưng “dạy người” còn quan trọng hơn Mục đích của việc học đã được UNESCO khẳng định: “Học
để biết, học để làm, học để chung sống, học để khẳng định mình”, nói cách khác học để làm người Cho nên, người học thường lấy hình mẫu của các nhà giáo để noi theo Những bài giảng nhiệt huyết, say mê, lương tâm cùng tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy của nhà giáo, tấm gương học và rèn luyện cùng nhân cách trong sáng của người thầy sẽ tạo một dấu ấn vô cùng sâu đậm trong tâm hồn các thế hệ học sinh
Để nâng cao hơn nữa đạo đức nhà giáo và đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp giáo dục và đào tạo như xã hội trông đợi: “Giáo dục và đào tạo trở thành quốc sách hàng đầu” để phát triển kinh tế, xã hội của đất nước, chính vì thế những nhà giáo và cán bộ quản lí đang trên con đường đảm trách sự nghiệp trồng người cần thực hiện tốt những nhiệm vụ sau đây:
Thứ nhất, tích cực và sáng tạo đẩy mạnh việc “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, thực hiện tốt các quy định về “những điều đảng viên không được làm” gắn với các cuộc vận động, các phong trào thi
Trang 19đua của ngành, đặc biệt là cuộc vận động “mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”
Thứ hai, phải quán triệt sâu sắc và nghiêm túc quy định về đạo đức nhà giáo theo chỉ thị số 40- CT/TW ngày 15/06/2014 của Ban bí thư Trung ương Đảng, đồng thời phải biến những quy định thành chuẩn mực đạo đức để nhà giáo phấn đấu
Thứ ba, phải làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đạo đức cho mỗi nhà giáo và cán bộ giáo dục Nâng cao hơn nữa về nhận thức vai trò trọng trách của nhà giáo để mỗi nhà giáo thấy rõ được trách nhiệm của mình với xã hội, với việc đào tạo bồi dưỡng con người cho đất nước
Thứ tư, các nhà trường và cơ sở giáo dục cần chăm lo đến đời sống của nhà giáo, tạo điều kiện thuận lợi nhất cả vật chất lẫn tinh thần trong điều kiện
có thể, để nhà giáo làm việc và cống hiến Kêu gọi sự quan tâm của toàn xã hội đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo, nhất là sự ủng hộ của các cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân
Thứ năm, tăng cường công tác thanh tra và kiểm tra để chấn chỉnh xử lí kịp thời những hiểu hiện về vi phạm đạo đức nhà giáo, góp phần làm trong sạch môi trường giáo dục đồng thời tuyên dương những tấm gương nhà giáo tiêu biểu, có lương tâm, trách nhiệm, tận tụy, dành trọn tâm huyết và trí tuệ cho sự nghiệp giáo dục, hết lòng vì học sinh thân yêu
Dù có khó khăn đến đâu thì tất cả các tiêu chí đặt ra là những yêu cầu cho nền móng tư tưởng cũng như hành động để xây dựng một đội ngũ cán bộ nhà giáo có tâm huyết và trách nhiệm với nghề Những con người “mô phạm”
về nhân cách đạo đức, được xã hội tôn vinh làm “nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý”
Chính về thế, việc xây dựng một đội ngũ giáo viên chuyên ngành giáo dục quốc phòng và an ninh là một ngành cần đặt ra nhiều yêu cầu hơn cả, một
Trang 20ngành học mang trong mình những yếu tố căn cốt của một ngành quân sự, cần
có sự tôn nghiêm trong quy cách đào tạo, hiền tài là nguyên khí của quốc gia,
có người thầy giỏi mới có người trò ngoan Đặc biệt trong công tác giảng dạy chuyên ngành giáo viên giáo dục quốc phòng an ninh càng cần đề cao hơn việc nâng cao uy tín giảng dạy của mình, cần có sự tôn nghiêm, công bằng, liêm chính, chí công vô tư, mọi công việc giảng dạy không màng xen các mối quan hệ xã hội khác Đối với chuyên ngành đặc biệt này, có môi trường học tập riêng biệt, yêu cầu người giáo viên chủ động quan sát nắm bắt tình hình học sinh, sinh viên Nên hiểu rõ về hoàn cảnh từng em, xây dựng tập thể theo hướng dân chủ… như vậy mới phần nào có thể giúp mình hòa nhập hơn với học sinh, sinh viên, tạo điều kiện cho thầy trò hiểu nhau và làm tăng thêm uy tín của mình
1.1.2 Các quan điểm về uy tín
1.1.2.1 Khái niệm về uy tín
Trong xã hội hiện đại ngày càng phát triển, nhu cầu của con người ngày càng được nâng cao, những nhu cầu về vật chất lẫn tinh thần luôn cần được đáp ứng, trong đó, việc thể hiện rõ vị trí đứng của mình trong xã hội lại càng
là một vấn đề đáng bàn bạc và quan tâm Khi con người có thể khẳng định được mình thì khi đó nhu cầu về tinh thần đã được giải quyết, và từ đó kéo theo các nhu cầu khác cũng được thỏa mãn Việc thể hiện được mình trong xã hội hiện đại ngày nay, là một việc vô cùng khó khăn, vì đất nước càng ngày càng nhiều nhân tài được đào tạo, vậy để có chỗ đứng trong xã hội, con người muốn đứng được trên lập trường của mình thì không chỉ có tài mà còn phải có đức, cái này tồn tại và thể hiện rõ trong hai từ “Uy tín”, vậy làm sao để có uy tín Đặc biệt đối với người lãnh đạo có một vị trí, vai trò rất quan trọng trong tập thể lao động, khi đó vị trí của người lãnh đạo trong hệ thống quản lý được xác định bởi uy tín của mình Uy tín trước hết được nhìn nhận ở yếu tố uy
Trang 21quyền, uy thế, uy lực để tạo ra nội lực căn bản trong bản thân, hấp dẫn và thuyết phục được người khác, uy càng cao, càng nhiều thì vị thế của cá nhân càng mạnh và dĩ nhiên sự ảnh hưởng của nó càng rộng khắp Còn tín là tín nhiệm, niềm tin, vì thế ta mới nói, có uy chưa chắc có tín, mà cần phải có cả hai Uy tín ở góc độ chung nhất được hiểu là một hiện tượng tâm lý xã hội, là nội lực tất yếu khách quan trong cuộc sống của con người, tạo ra trong các mối quan hệ giữa người với người và các lĩnh vực khác nhau
Chính vì thế mà chúng ta thấy được uy tín được nhiều nhà Triết học,
Xã hội học, Tâm lí học nghiên cứu Do tiếp cận vấn đề theo rất nhiều các cách khác nhau và mục đích nghiên cứu cũng khác nhau nên có nhiều định nghĩa
về uy tín:
Trước hết, chúng ta xem xét các định nghĩa về uy tín nhằm đưa ra cái chung và có trong các định nghĩa đó, ngoài ra làm rõ riêng định nghĩa về uy tín trong ngành sư phạm
- Trong bài viết “Bàn về uy tín”, F.Ăngghen đã viết: “Uy tín là một loại quan hệ giữa người với người” Trong đó, một mặt đòi hỏi ý chí của một người nào đó phải phát huy tác dụng và mặt khác, sự phục tùng theo ý chí này Theo ông, uy tín này sinh ra theo sự phát triển của xã hội, cùng với giao tiếp, hoàn cảnh kinh tế, mang tính giai cấp và tính lịch sử rõ ràng
- Hay V.I.Lênin nói nhiều về uy tín, đặc biệt là uy tín của người quản
lí, lãnh đạo Người cho rằng uy tín thực sự của người lãnh đạo là kết quả của
sự tác động biện chứng giữa uy tín và chính trị, uy tín đạo đức và uy tín nghề nghiệp, là sự kết hợp giữa phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực hoạt động nghề nghiệp
- Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng: “Người có uy tín chân chính bao giờ cũng được quần chúng quý mến, người có uy tín phải có đức và tài, có năng lực hành động, làm gương cho mọi người noi theo” Trong hệ thống tư tưởng
Trang 22của Người chữ tín luôn được coi trọng Theo Hồ Chí Minh, người cán bộ có
uy tín là phải giữ chữ tín với nhân dân “tín là phải làm cho người ta tin ở mình… tín cũng có nghĩa là phải tự tin vào sức mình nữa, nhưng không phải
tự mãn, tự cao”
- Trong xã hội học thì uy tín được nghiên cứu như một hiện tượng xã hội biểu hiện ở những hành động, suy nghĩ của của một người hay một nhóm người phụ thuộc vào người khác Với nghĩa rộng thì từng cá nhân hay từng từng nhóm người đều có thể có uy tín
- Hay uy tín còn được nghiên cứu trong lĩnh vực tâm lí học quân sự- A.V.Barabansicop (1967) đã đề cập tới khái niệm uy tín thông qua hiện tượng chịu ảnh hưởng và phục tùng Tác giả nhấn mạnh ảnh hưởng của người chỉ huy quân đội có uy tín Uy tín là một hiện tượng phức tạp hơn nhiều so với sự tôn trọng và tin tưởng Trong cuốn “tâm lí học quân sự”, tác giả Bùi Xuân Hoàn đã nghiên cứu uy tín của cá nhân trong tập thể quân đội Theo tác giả uy tín được hình thành phụ thuộc rất lớn vào các nhân tố bao gồm các nhân tố chủ quan thuộc về chủ thể, và nhân tố khách quan thuộc về khách thể Các nhân tố chủ quan thuộc về chủ thể là những phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực…những nhân tố khách quan thuộc về khách thể bao gồm vai trò, vị thế xã hội đang chiếm giữ, trình độ học vấn và giác ngộ của tập thể, bầu không khí trong tập thể, uy tín của tập thể mà cá nhân là thành viên…
Sau đó ta có thể thấy, vấn đề uy tín của người giáo viên giữ vị trí vô cùng quan trọng Trong các tác phẩm của các nhà giáo dục học và các nhà tâm lí học Xô Viết A.X.Macarenco rất quan tâm đến vấn đề uy tín trong việc giáo dục thế hệ trẻ Ông đã nêu lên quan điểm có tầm quan trọng về mặt lý luận giáo dục: nhà sư phạm trở thành người có uy tín trong quá trình hoạt động sư phạm của mình và trong quá trình xây dựng các mối quan hệ với học sinh A.X.Macarenco viết: “Bản thân ý nghĩa của uy tín còn ở chỗ nó không
Trang 23đòi hỏi những bằng chứng nào cả, nó được thừa nhận như một phẩm giá hiển nhiên của người lớn tuổi, là sức mạnh, là giá trị của người ấy và như người ta nói, đập ngay vào mắt con người… uy tín không phải có được nhờ các thủ thuật giả tạo nào đó mà là toàn bộ cuộc sống của người thầy giáo, là hành vi hằng ngày của họ Uy tín trước tiên phải căn cứ vào tài nghệ của người thầy giáo và những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của họ”
Có thể định nghĩa về uy tín như sau: “Uy tín là khả năng tác động
của người đó đến người khác, là sự ảnh hưởng đến người khác, cảm hóa người khác, làm cho người khác tin tưởng, phục vụ và tuân theo mình một cách tự giác”
Vậy ta có thể định nghĩa uy tín người giáo viên GDQP&AN: Là tấm lòng và tài năng của người giáo viên, khả năng tác động của người đó tới học sinh và đồng nghiệp, lãnh đạo
1.1.2.2 Các loại uy tín
Trong thực tế, ta có thể thấy uy tín được chia thành hai loại là: uy tín đích thực và uy tín giả danh Uy tín đích thực thì chỉ có một trong khi uy tín giả danh có nhiều loại
* Uy tín đích thực: Là sự kết hợp một cách đặc biệt khách quan giữa những phẩm chất, tư tưởng, chính trị, tâm lý đạo đức của người lãnh đạo, uy tín đích thực được hình thành và phát triển thông qua hoạt động giao lưu của chủ thể và khách thể trong quản lý, lãnh đạo nhằm tích cực hóa quá trình đó
Là người “dùng nhân cách để giáo dục nhân cách”, người thầy phải là tấm gương mẫu mực về đạo đức, tác phong Có thể nói, xây dựng uy tín nói chung và xây dựng uy tín người giáo viên nói riêng là một quá trình liên tục
và lâu dài Đó còn là một quá trình khổ luyện nên đòi hỏi mỗi chúng ta phải
cố gắng không ngừng
* Uy tín giả danh: Là loại uy tín do cá nhân tự tạo ra cho riêng bản thân
Trang 24mình để mong có được sự tín nhiệm, nể sợ của mọi người bằng nhiều cách, nhưng uy tín giả danh ắt sẽ không lâu dài
Có những kiểu uy tín giả danh cơ bản như sau:
+ Uy tín giả tạo kiểu công thần: người lãnh đạo thích làm việc và sống với những thành tích trong quá khứ, tự coi mình là lý tưởng, bất khả xâm phạm Thường chủ quan, phiến diện, ít chịu khó học tập để nghiên cứu nâng cao trình độ, đem hiểu biết và kinh nghiệm và điều kiện mới Hay bảo thủ, trì trệ, xem thường lớp trẻ, khó tiếp nhận cái mới Hậu quả hay dẫn đến là quan liêu, tham quyền cố vị
+ Uy tín kiểu dân chủ giả hiệu: đây là kiểu người lãnh đạo bên ngoài thì
tỏ ra dân chủ song thực chất là mị dân, cuối cùng vẫn quyết định theo ý mình Kiểu tạo dựng uy tín này sẽ mất đi ý nghĩa của nguyên tắc dân chủ, mất đi tính sáng tạo của quần chúng
+ Uy tín giả danh kiểu dạy khôn: Loại uy tín này thường có ở người lãnh đạo luôn muốn tỏ ra mình là người thầy, người am hiểu nhất Trong quan
hệ với mọi người họ luôn nhồi nhét, ra vẻ dạy khôn mọi người Đây là kiểu uy tín giả danh theo kiểu thông thái “dởm”, tự tôn về đề cao minh
+ Uy tín giả danh do mượn ô dù cấp trên: Loại uy tín này là kiểu người luôn luôn mượn lời cấp trên để trấn áp hoặc tạo ra cho mọi người tưởng mình gần gũi, được cấp trên tin tưởng Lúc nào cũng khoe là được gặp gỡ cấp trên, hay được cấp trên tiết lộ cho bí mật quan trọng Thường họ là những người hay theo sát cấp trên để được cấp trên bổ nhiệm, lấy uy thế của cấp trên để xây dựng uy tín
+ Uy tín giả danh dựa trên sự trấn áp bằng quyền lực: Đây là loại uy tín rất tai hại, vì nó làm giảm hiệu quả lao động mà còn làm cho bầu không khí tâm lí trong cơ quan căng thẳng, đố kị thiếu tin tưởng lẫn nhau Mặt khác nó cũng làm mất đi tính độc lập sáng tạo của mọi người, tạo điều kiện cho kẻ xu
Trang 25Tóm lại: Những người xây dựng uy tín giả danh chỉ nhờ cậy nói bằng miệng mà khó có những hành động cụ thể, hay cậy nhờ vào sự quen biết với cấp trên, ông to bà lớn mà dụ dỗ những thành phần khác đi theo mình, làm theo ý mình, xây dựng cho riêng mình mà không phải vì tập thể, bạn bè, tồn tại trong cuộc sống xu nịnh, mong nhàn nhã mà không mất gì Chắc chắn những người dung uy tín giả danh sẽ khó tồn tại trong tập thể được lâu dài
Trang 26quốc phòng an ninh chính một phần để làm nên yếu tố căn bản đó
Người giáo viên có uy tín thường ảnh hưởng rất lớn đến tư tưởng, tình cảm của học sinh, vì uy tín là tấm lòng, tài năng của mỗi GV
Uy tín là tiền đề và điều kiện để đảm bảo chắc chắn cho sự thành công trong công tác quản lý của người lãnh đạo
Chúng ta có thể hiểu, uy tín không thể tự nhiên hình thành hay tự nhiên xây dựng nên nó một cách kiên cưỡng Muốn có uy tín và duy trì uy tín thì cá nhân và tổ chức phải phấn đấu và nỗ lực thực sự, bằng tài năng, trí tuệ, nhiệt huyết, và đặc biệt là sự cộng hưởng của cả tâm và tài Lênin nói rằng: “điều quyết định thành công trong công tác lãnh đạo quần chúng không phải bởi sức mạnh của quyền hành mà là sức mạnh của uy tín, sức mạnh của nghị lực Của
sự hiểu biết phong phú, của tài năng xuất sắc, nhờ có uy tín mà người lãnh đạo bằng những yêu cầu, bằng những lời thuyết phục, bằng những quyết định quản lí của mình, luôn luôn có khả năng ám thị từng cá nhân và tập thể Điều
đó có nghĩa là họ thực hiện nhiệm vụ được giao một cách tự giác, nhờ đó mà người lãnh đạo thực hiện có kết quả những mục tiêu quản lí đã đề ra”, từ đó càng chứng tỏ có uy tín là có sức mạnh cả trong tiếng nói cũng như trong việc làm, vậy càng phải đặt ra mục tiêu tích cực trong việc xây dựng uy tín cho người giáo viên giáo dục quốc phòng và an ninh Ta có thể thấy uy tín cái căn cốt là ở bản thân con người, mỗi con người khi sinh ra đã tụ mang trong mình một phẩm chất và đức hạnh riêng, để có thể làm nó tốt lên hay phát huy cái tốt đã sẵn có trong bản thân thì tất cả là do lối suy nghĩ của người đó Không riêng về uy tín trong nghề nghiệp, mà uy tín nói chung muốn có và muốn được phát huy thì tất cả là ở ý thức mỗi con người Trong xã hội ngày càng hiện đại, uy tín càng cần được nêu cao, việc chống lại tham nhũng trong chính bản bản thân mình là lấy làm cái cốt Nếu một con người, chỉ vì cái ham muốn của bản thân, vì những nhu cầu đặt ra trong xã hội, mà không thể tự bản
Trang 27thân nhún lại thì ắt sẽ sa ngã trong xã hội, tự bản thân không rèn luyện thì sẽ
dễ dàng bị tha hóa về đạo đức, từ đó càng trở lên mưu mô và có cách sống thủ đoạn, như vậy là phần nào làm hỏng con người
Có thể lấy ví dụ trên những người không có vị trí cao trong xã hội, vì nhà mình chưa có đủ điều kiện như những gia đình khác, muốn có một ngôi nhà khang trang hơn, thay vì cố gắng tích cực phấn đấu, họ lại cố gắng theo con đường khác như làm những việc vi phạm pháp luật, như buôn bán trái phép gỗ hay ma túy, mong muốn kiếm tiền nhanh mà không tốn sức, từ đó kiếm tiền để xây nhà, đây là một hành vi đang làm suy giảm đạo đức con người, chưa mất uy tín với người ngoài thì đã tự đánh mất uy tín đối với chính người thân trong gia đình, không thể nuôi dạy lại được con cái
Còn đối với những người lãnh đạo, khi Việt Nam đang tích cực đẩy lùi tham nhũng, thì bản thân chúng ta không thể phủ nhận và phải khẳng định là tham nhũng vẫn “giữ mức bình ổn”, vậy mức bình ổn về tham nhũng ở đây chứng tỏ con người chúng ta đặc biệt là tầng lớp chính trị đứng đầu, vẫn đang
có những con người tha hóa về phẩm chất đạo đức Khi bàn về uy tín trong công việc ta có thể thấy uy tín chuyên môn của người giảng viên là uy tín cá nhân được hình thành và phát triển trên cơ sở những phẩm chất và năng lực chuyên môn nghiệp vụ và những giá trị xã hội nhân cách người giảng viên, thông qua hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học học tập bồi dưỡng chuyên môn tạo nên sự thu hút và sức cảm hóa rất lớn đối với nhận thức, thái
độ và hành vi của sinh viên
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc hình thành và nâng cao uy tín nghề nghiệp chuyên môn là những vấn đề được xuất phát từ rất nhiều các cơ sở, mà đặc biệt đối với chuyên ngành giáo dục quốc phòng an ninh là một nội dung quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông, thì uy tín của người giảng viên đại học nói chung và uy tín chuyên môn nói riêng nó có vai trò đặc biệt
Trang 28quan trọng trong công tác sư phạm, nó quyết định trực tiếp đến hiệu quả công việc Uy tín mà người giảng dạy có được đều xuất phát để phục vụ nhu cầu chính đáng của bản thân và xã hội, vì vậy, các yếu tố ảnh hưởng đến uy tín là
cả bên ngoài và bên trong thực thể, có cả tính chủ quan và khách quan của công việc Những yếu tố chủ quan là những yếu tố được xác định từ trình độ chuyên môn, vốn văn hóa chung rộng, năng lực tổ chức dạy học, năng lực hiểu học sinh, năng lực truyền đạt tri thức, năng lực nghiên cứu khoa học, phương pháp dạy học hợp lí, tích cực, tư thế tác phong mẫu mực, khéo léo xử
lí tình huống sư phạm, lòng yêu nghề, say mê nghề nghiệp, thương yêu đối xử công bằng với sinh viên, tính kiên trì…
Uy tín của con người không tự nhiên mà có được, tất cả là sự nỗ lực của bản thân trong rất nhiều ngày và là cả một quá trình Sự phấn đấu rèn luyện gian khổ, bền bỉ của bản thân Người có uy tín là người biết lắng nghe,
kể cả những lời nói trái, không tự ái, không sĩ diện, thành kiến, là những người bản lĩnh, dũng cảm, kiên cường, bảo vệ người ngay thẳng, trung thực, đấu tranh với những cái xấu, những hành vi sai trái, những biểu hiện cơ hội, thực dụng, không nịnh ai và cũng không thích ai nịnh mình Xây dựng được
uy tín đã khó, nhưng giữ được uy tín lại càng khó hơn, vì chỉ cần chạy theo dục vọng cá nhân, không biết kiềm chế, không dám hi sinh… chỉ phút chốc sẽ làm hoen ố uy tín cá nhân và uy tín tổ chức
Khi chúng ta có uy tín, chúng ta có thể tự đứng vững trên đôi chân của mình trong tập thể, và không sợ bất cứ sóng gió nào trong công việc Khi chúng ta tạo được uy tín trong công việc, mọi việc của chúng ta muốn làm sẽ
dễ dàng được thực hiện hơn, mọi công việc của chúng ta cũng suôn sẻ hơn, nếu là cá nhân trên lập trường cấp dưới, nếu là người có uy tín sẽ dễ dàng được cấp trên đề bạt những chức vụ cao hơn và dễ dàng lập thành tích trong công việc, các chế độ lương, thưởng cũng luôn có tên để được xem xét, ngoài
Trang 29ra còn rất được lòng các đồng nghiệp và nhận được sự tín nhiệm cao, nếu cá nhân đứng trên lập trường người người lãnh đạo, nếu có uy tín dễ dàng xây dựng tổ chức của mình vững mạnh hơn, lời nói của người lãnh đạo cũng được mọi người tin tưởng hơn, và dễ dàng đưa tập thể của mình đi lên, vững mạnh Khi xây dựng được một tập thể vững mạnh, là góp phần xây dựng đất nước đất nước phát triển và tiến lên giàu mạnh, khẳng định vị trí của mình trên trường quốc tế Là những người có uy tín thì bản thân được hãnh diện trước mọi người mà cả gia đình cũng được tiếng thơm theo, bố mẹ hãnh diện và tự hào về con cái, gia đình thì luôn hòa thuận và có trách nhiệm với nhau, chỉ cần gia đình có người có uy tín là gia đình sẽ có văn hóa hơn Con cái khi ra ngoài xã hội cũng được người ngoài coi trọng, công việc cũng dễ dàng được thăng tiến
Đối với bản thân những người thầy giáo, cô giáo, nếu giữ được uy tín cho bản thân thì luôn luôn được học trò yêu quý, kính trọng, lời nói của người thầy giáo cô giáo đó sẽ luôn có trọng lượng đối với tất cả mọi người Khi đã tạo được uy tín trong lòng học sinh, thì dễ trở thành những tấm gương tốt cho học sinh phấn đấu và noi theo, dễ dàng dạy bảo và đào tạo được các em hơn
Tóm lại, uy tín là động lực bên trong giúp cho tinh thần người lãnh đạo luôn sảng khoái, bình tĩnh, tự tin, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm bởi họ biết rằng tập thể coi mọi quyết định của họ là vì tập thể, cho tập thể Người lãnh đạo có uy tín còn giúp tăng cường tinh thần và hiệu quả làm việc của cán bộ, nhân viên, tăng cường nhịp điệu hoạt động của tập thể Người có uy tín dễ dàng góp phần xây dựng được thành công của đất nước dù
là những đóng góp nhỏ nhất
1.1.2.4 Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về uy tín
Theo như Người: “có vốn thì mới có lãi”, vì thế một yêu cầu bắt buộc đối với người lãnh đạo là phải có đủ đức đủ tài, có uy tín trước nhân dân và
Trang 30tập thể, một người lãnh đạo có uy tín là người được tập thể tin, tập thể phục, tập thể yêu Do đó, cán bộ nào không khiến tập thể tin, tập thể phục, tập thể yêu thì chưa xứng đáng là một người lãnh đạo Theo Hồ Chí Minh người cán
bộ có uy tín phải là người có đạo đức cách mạng Chính vì thế, chữ Tín theo quan niệm này không phải chỉ là sự thuyết phục bằng lời nói, việc làm để mọi người tin ở mình, mà quan trọng hơn phải là nói cái gi và làm như thế nào để gây dựng và giữ được niềm tin Vì việc làm vừa là hình thức biểu hiện, vừa là kết quả, là thước đo phản ánh cô động nhất toàn bộ những phẩm chất và nhân cách của người lãnh đạo Chính vì thế, để có uy tín trong toàn thể tập thể giáo viên, cũng như có uy tín trước tập thể học sinh, sinh viên, yêu cầu những lời nói của nhà lãnh đạo, những người thầy, cô giáo phải là những lời nói có tính thuyết phục, cần phải văn minh, hợp với tình hình chính trị, và đặc biệt là phải thực hiện được những hoạt động mà mình đưa ra, và hoàn thiện được lời nói của mình, phải xây dựng được hình ảnh của mình một cách thiết thực nhất Chỉ khi này người giáo viên mới có thể xây dựng được uy tín của mình Khi
đã có uy tín, thì công việc mà người giáo viên giao đến học sinh, sinh viên của mình cũng dễ dàng hơn, học sinh tiếp thu hơn, thực hiện được tốt và nhanh nhẹn hơn, khi này hiệu quả công việc của cả hai bên đã đạt đến ngưỡng cao nhất Chính vì thế, người giáo viên luôn phải có gắng trau dồi đầy đủ phẩm chất, năng lực, đáp ứng được những yêu cầu thực tiễn nhất đặt ra Ở mỗi giai đoạn lịch sử cụ thể của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc cũng như công việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Bác lại đề ra những tiêu chí cụ thể để xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ trong thời kì Đảng ta đang phải hoạt động bí mật, Hồ chí minh đã hết sức quan tâm đến việc xây dựng tư cách người cán bộ cách mạng để lãnh đạo được quần chúng nhân dân Tư cách người cán bộ cách mạng được xem xét, đánh giá trong các mối quan hệ với bản thân mình, với công việc và với đoàn thể Ngay cả khi chuẩn bị cho lớp
Trang 31cán bộ đầu tiên, Người đã đề ra hệ tiêu chuẩn có tính bắt buộc mà người cán
bộ cần phải phấn đấu, tu dưỡng, rèn luyện để trở thành người có tư cách đạo đức cách mạng đó là: “Tự mình phải”
Cần kiệm, hòa mà không tư, cả quyết sửa lỗi mình, cẩn thận làm không nhút nhát, hay hỏi, nhẫn lại (chịu khó), hay nghiên cứu, xem xét, vị công vô
tư, không hiếu danh, không kiêu ngạo, nói thì phải làm, giữ chủ nghĩa cho vững, hy sinh, ít lòng tham về vật chất, bí mật
Sở dĩ Người đề ra tiêu chuẩn như vậy bởi lẽ lớp cán bộ cách mạng đầu tiên này, nếu không kiên trì, không nhẫn lại, không giám hy sinh thì không thể lãnh đạo được quần chúng làm cách mạng Tư cách người cán bộ còn được thể hiện qua cách ứng xử, cách giải quyết công việc trong mối quan hệ với đoàn thể Theo đó người cán bộ cần phải chủ động, sáng tạo, quyết đoán, kỉ luật và quả cảm trong công việc, tạo được lòng tin và có khả năng tập hợp quần chúng Bên cạnh đó người cán bộ lãnh đạo còn cần phải có năng lực tổ chức, sắp đặt công việc và có năng lực sư phạm khéo léo để giải quyết, vận động quần chúng Trong thời kì kháng chiến kiến quốc, người cách mạng chuyển từ hoạt động bí mật sang hoạt động công khai, làm công tác lãnh đạo, quản kí trong các cơ quan Đảng và Nhà Nước Khi có chức, có quyền lực trong tay, nhiều người trong họ rất dễ thay đổi, biến chất, sinh ra các bệnh như quan liêu, hách dịch, của quyền, tư lợi cá nhân… xuất hiện và có xu hướng gia tăng Nhận thức rõ điều này, Người đã xây dựng đội ngũ cán bộ với tư cách là người lãnh đạo, đồng thời là công bộc của dân Vì thế ngay từ ngày đầu cách mạng phải làm theo nguyên tắc: “Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh” và muốn được dân yêu, muốn được lòng dân, trước hết phải yêu dân, phải đặt quyền lợi của dân lên hết thảy, phải có một tinh thần chí công vô tư” Cán bộ “các cơ quan chính phủ từ toàn quốc đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh việc
Trang 32chung cho dân, chứ không phải đè đầu dân” Cho nên đạo đức của người cán
bộ khi này là luôn làm việc vì Đảng, vì dân, chí công vô tư, vừa “hồng” vừa
“chuyên”, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trước bất kì những khó khăn nào
Từ việc hưởng ứng những chính sách này của Người, mà ngành giáo dục hiện nay luôn đặt và ưu tiên các mầm non, thế hệ trẻ lên hàng đầu, với khẩu hiệu
“tất cả vì tương lai con em chúng ta” thực hiện xây dựng một đội ngũ cán bộ chuyên nghiệp, tận tình, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước Cũng từ đó, Người khẳng định, uy tín được hình thành và phát triển phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trước hết là quá trình tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, năng lực
và khả năng thu phục nhân tâm, xây dựng lòng tin với quần chúng nhân dân của người cán bộ lãnh đạo Cũng như hiện nay bên cạnh đội ngũ những cán
bộ có phẩm chất đạo đức tốt thì vẫn còn tồn tại những thành phần bị mặt trái
cơ chế thị trường và nhiều yếu tố khác làm ảnh hưởng tới phẩm chất đạo đức của mình Trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, vai trò và uy tín của người lãnh đạo càng có ý nghĩa quan trọng Vì thế, đòi hỏi người lãnh đạo phải thích ứng với những chuyển biến mới của xã hội và thể hiện trên ba mặt cơ bản: đạo đức, lối sống, trình độ, năng lực và chuyên môn công tác Ba mặt này quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành “tư cách” người cán bộ hay còn là những tiêu chí để hướng tới trong quá trình xây dựng uy tín người cán bộ Từ những tư tưởng của Người, Đảng và Nhà nước
ta luôn chăm sóc cán bộ bằng các hình thức cũng như thường xuyên xây dựng các cuộc thi học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nhằm nâng cao hơn những phẩm chất tốt đẹp của người cán bộ, đặc biệt là trong ngành giáo dục, đạo đức được hiểu theo nghĩa chung nhất, là một hình thái của ý thức xã hội, bao gồm những nguyên tắc, chuẩn mực và thang bậc giá trị, được
xã hội thừa nhận, đạo đức có chức năng giáo dục, để mỗi cá nhân có thể tự giáo dục, rèn luyện mình Mặt khác khi nhận xét, đánh giá hành vi đạo đức