KHối u buồng trứng thầy nguyễn quốc TUấn

Giải phẫu và chức năng của buồng trứng... U buồng trứng cơ năng U buồng trứng thực thể Không xuất hiện ở tuổi mãn kinh.. Triệu chứng cơ năng - Không có hoặc không điển hình → phát hi

ThS Nguyễn Quốc Tuấn

GV BM Sản Trường ĐHYD Cần Thơ

Khối u buồng trứng

Giải phẫu và chức năng

của buồng trứng

- UNBT cơ năng (u nang buồng trứng)

- UNBT thực thể (khối u buồng trứng.)

- Bóc u

- Cắt phần phụ, cắt u buồng trứng

Khái niệm cơ bản

- Lành tính

- Có thể tự biến mất

- Gây biến chứng: xoắn, vỡ, xuất huyết

- Có thể ác tính

- Cần phải phẫu thuật

- Gây biến chứng: xoắn, vỡ, xuất huyết

U buồng trứng cơ năng U buồng trứng thực thể

Không xuất hiện ở tuổi mãn kinh Xuất hiện ở tuổi mãn kinh

Di động dễ dàng Có thể dính

Kích thước  6 cm (8 – 10 cm) Kích thước > 6 cm (8 – 10 cm)

Thường chỉ có 1 bên Có thể 1 hoặc 2 bên

Siêu âm: vỏ mỏng, không có vách

ngăn, không có chồi sùi bên trong,

ECHO trống

Siêu âm: vỏ dày, có vách ngăn, có chồi sùi bên trong, ECHO hỗn hợp

Không có dịch trong ổ bụng Có thể có dịch trong ổ bụng

Thường biến mất sau 3 chu kỳ kinh Thường không biến mất sau 3 chu kỳ

kinh

Phân loại

- Là khối u thường gặp ở vùng chậu

- Có thể có 1 hoặc 2 bên

- Có 2 dạng: cơ năng và thực thể

- Nguy cơ của khối u buồng trứng: xoắn, vỡ và ác tính

Triệu chứng cơ năng

- Không có hoặc không điển hình → phát hiện sớm khối u buồng trứng cần phải khám phụ khoa định kỳ (3 – 6 tháng)

- SA tử cung phần phụ (đầu dò bụng hoặc âm đạo)

Có nhiều phương pháp phẫu thuật tùy vào: tuổi bệnh nhân,

số con, kích thước khối u, tính chất khối u

Khối u buồng trứng xoắn

- Là phẫu thuật cấp cứu phụ khoa thường gặp

- Cần được chẩn đoán và xử trí sớm

- Là một trong những nguyên nhân gây đau bụng cấp

- Hiếm khi gây tử vong

- Có thể xảy ra đối với khối u thực thể hoặc cơ năng

- Xuất hiện ở mọi độ tuổi Đa số xảy ra ở người trẻ tuổi (26 tuổi) 70% - 75% < 30 tuổi

- Có thể xảy ra trong thai kỳ (20%) Và những người mãn kinh

- Xoắn buồng trứng có thể xảy ra ở buồng trứng bình thường, cơ chế chưa rõ ràng

Đại cương

- Bên phải thường xoắn nhiều hơn bên trái (80% - 20%) nguyên nhân có thể là dây chằng tử cung buồng trứng bên phải dài hơn bên trái và (hoặc) bên trái có đại tràng xích

ma có thể ngăn sự xoắn của buồng trứng (Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol 2010)

- Hậu quả: buồng trứng thiếu máu nuôi, hoại tử, phù nề, xuất huyết → mất chức năng

- Chiếm khoảng 3% cấp cứu phụ khoa

- Tỷ lệ tử vong thấp Nguyên nhân tử vong là do thuyên tắc phổi từ cục máu đông ở tĩnh mạch buồng trứng

-

Đại cương

- Có thể xảy ra trên những trường hợp đã cắt tử cung

(thường chẩn đoán trễ)

- Thường là xoắn buồng trứng và vòi trứng

- Khó chẩn đoán chính xác (NC: 46% trường hợp chẩn đoán là xoắn ngay lúc đầu)

Đại cương

Nên nghi ngờ khối u buồng trứng xoắn nếu bệnh nhân đau bụng và có khối u buồng trứng đi kèm

- Triệu chứng lâm sàng: thường không điển hình → chẩn đoán và xử trí muộn (chẩn đoán lầm còn hơn bỏ sót?)

+ Đau bụng: đau 1 bên, lan ra sau lưng và xuống đùi

+ Buồn nôn và nôn Tiêu chảy hoặc táo bón

- Chẩn đoán phân biệt: VRT, vỡ nang hoàng thể,TNTC, viêm vùng chậu, khối u dạng lạc nội mạc tử cung

Triệu chứng lâm sàng

- Test thai

- Huyết đồ: bạch cầu tăng

- Siêu âm màu

- CT và MRI

Cận lâm sàng

- Tháo xoắn + bóc u

- Cắt phần phụ

Nếu chẩn đoán sớm thì không cần phải cắt phần phụ, có thể tháo xoắn

Điều trị

Khối u buồng trứng

ở người mãn kinh

- Tiền mãn kinh: nang noãn và nang hoàng thể

- Tỷ lệ ung thư: tiền mãn kinh 13%; mãn kinh: 45%

- Mãn kinh nếu khối u < 3cm + CA 125 không tăng và không có biểu hiện lâm sàng thì 100% là lành tính

- Tiền mãn kinh: khối u < 10 cm và không có triệu chứng gì thì có thể theo dõi và dùng thuốc viên tránh thai Cho thuốc viên tránh thai 1 pha, tái khám sau 4 – 6 tuần Nếu không đổi thì phẫu thuật (70% có thể biến mất)

- Phải loại trừ thai ngoài tử cung ở những người tiền mãn kinh có khối u

- Khối u ác tính: di căn từ ung thư vú hoặc ung thư dạ dày

AAFP (American Academy of Family Physicians )

Khối u buồng trứng và thai

- Có cần phẫu thuật hay không?

- Nếu cần phẫu thuật thì nên tiến hành vào thời điểm nào?

- Phương pháp phẫu thuật?

+ Nội soi hay mở bụng

+ Bóc u hay cắt phần phụ

- Nguy cơ sau khi phẫu thuật?

Vấn đề

Đại cương

Chân thành cám ơn