Không những vậy, AEC sẽ hòa trộn nền kinh tế của 10 quốc gia thành viên thành một khối sản xuất thương mại và đầu tư, tạo ra thị trường chung của một khu vực có dân số 600 triệu người và
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG NAI
6 Nguyễn Bình Phương Huyền
7 Nguyễn Thảo Linh
8 Nguyễn Hoàng Long
9 Trần Thị Yến Nhi
10 Nguyễn Thị Tuyết Sương
11 Đinh Đỗ Hoàng Tân
12 Thiều Thị Thu Thảo
13 Nguyễn Thị Thu Thủy
Ngày thực hiện: 27-9-2014
MỤC LỤC
Trang 2Lời nói đầu
CHƯƠNG I: SƠ LƯỢC VỀ AEC
I Những nét chính về AEC
II Việt Nam và AEC
CHƯƠNG II: NHẬN ĐỊNH CHUNG VỀ TÌNH HÌNH KINH DOANH BÁN LẺ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
I Doanh nghiệp bán lẻ mạnh nhất tại Việt Nam
II Phân khúc thị trường bán lẻ
III Dự đoán về sự sắp xếp lại thị trường trong thời gian tới
CHƯƠNG III: CHIẾN LƯỢC CỦA CO.OPMART
I Giới thiệu về siêu thị Co.opmart
II Phân tích các yếu tố bên trong
III Phân tích các yếu tố bên ngoài
IV Chiến lược của Co.opmart
V Chiến lược đề xuất cho Co.op Mart
Lời nói đầu
Trang 3Theo cam kết gia nhập WTO, đến tháng 1/2015, Cộng đồng kinh tế ASEAN được thànhlập, mức thuế giảm xuống còn 0%, một điều kiện thuận lợi để mở rộng thị phần bán lẻ trênthị trường ASEAN, trong đó có Việt Nam Theo các chuyên gia kinh tế, sắp tới, thị trườngnước ta nói chung và thị trường bán lẻ nói riêng sẽ diễn ra các "cuộc chiến" khốc liệt Vớitiềm lực kinh tế lớn, các "ông lớn" ngoại quốc rõ ràng sẽ chiếm ưu thế trong cuộc chiến và
"thâu tóm" thị trường
Một loạt tên tuổi các "ông lớn" bán lẻ đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ đang hướng tới thịtrường Việt Nam như Aeon, Lotte, Wal-Mart hay Fairprice của Singapore Trong lĩnh vựcbán lẻ thì họ không chỉ mạnh về tiềm lực tài chính, thương hiệu, mà còn có mối quan hệ vớicác đối tác lớn Khi họ đã vào Việt Nam sẽ là đối thủ đáng gờm của nhiều nhà bán lẻ trong
và ngoài nước
Với 90 triệu dân, mức tăng trưởng 23% ở thị trường bán lẻ, Việt Nam đang được xem là
"mảnh đất" có rất nhiều tiềm năng để phát triển
Rõ ràng, trong cuộc chiến này, kẻ yếu về quản lý, năng lực sẽ bị những người có tiềm lựcmạnh hơn thâu tóm Sức cạnh tranh của các nhà bán lẻ trong nước còn khá yếu so với cácnhà bán lẻ lớn đang thâm nhập vào thị trường Việt Nam Có thể thấy, yếu thế chính của cácnhà bán lẻ trong nước vẫn là tiềm lực kinh tế, tài chính vẫn còn yếu; đồng thời kinh nghiệmhoạt động kinh doanh của các nhà bán lẻ nội vẫn chưa thể so sánh được với các nhà bán lẻnước ngoài Do vậy, hướng phát triển trong thời gian sắp tới cần phải được các doanh nghiệptrong nước nghiên cứu một cách chi tiết và cẩn thận
Đề tài này tập trung nghiên cứu về thị trường bán lẻ Việt Nam hiện nay và lựa chọn chiếnlược cho Co.opmart – chuỗi siêu thị hàng đầu Việt Nam khi hội nhập Cộng đồng Kinh tếASEAN vào năm 2015
Trong quá trình nghiên cứu còn nhiều thiếu sót, mong được sự góp ý thêm của giảng viên
Trang 4CHƯƠNG I: SƠ LƯỢC VỀ AEC
Cộng đồng kinh tế ASEAN (ASEAN Economic Community - AEC) là một khối kinh tếkhu vực của các quốc gia thành viên ASEAN dự định sẽ được thành lập vào năm 2015 AEC
là một trong ba trụ cột quan trọng của Cộng đồng ASEAN nhằm thực hiện các mục tiêu đề ratrong Tầm nhìn ASEAN 2020 Hai trụ cột còn lại là: Cộng đồng An ninh ASEAN và Cộng đồng Văn hóa-Xã hội ASEAN AEC sẽ được coi là một bước ngoặt đánh dấu sự hòa nhập toàn diện các nền kinh tế Đông Nam Á Không những vậy, AEC sẽ hòa trộn nền kinh tế của
10 quốc gia thành viên thành một khối sản xuất thương mại và đầu tư, tạo ra thị trường chung của một khu vực có dân số 600 triệu người và GDP hàng năm gần 3.000 tỷ USD
I Những nét chính về AEC
1 Mục đích thành lập
Theo dự định của các nhà lãnh đạo ASEAN, AEC sẽ được thành lập vào 31/12/ 2015
Tuyên bố Hòa hợp ASEAN II nhấn mạnh: Cộng đồng Kinh tế ASEAN là việc thực hiện mục tiêu cuối cùng của hội nhập kinh tế trong "Tầm nhìn ASEAN 2020", nhằm hình thành một khu vực kinh tế ASEAN ổn định, thịnh vượng và có khả năng cạnh tranh cao, trong
đó hàng hóa, dịch vụ, đầu tư sẽ được chu chuyển tự do, và vốn được lưu chuyển tự do hơn, kinh tế phát triển đồng đều, đói nghèo và chênh lêch kinh tế-xã hội được giảm bớt vào năm
2020 Kế hoạch trung hạn 6 năm lần thứ hai của ASEAN (2004-2010) - Chương trình Hành động Vientian - đã xác định rõ hơn mục đích của AEC là: tăng cường năng lực cạnh
tranh thông qua hội nhập nhanh hơn, nhằm thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế của ASEAN
2 Các biện pháp thực hiện
Các biện pháp chính mà ASEAN sẽ cần thực hiện để xây dựng một thị trường ASEAN thống nhất bao gồm: hài hòa hóa các tiêu chuẩn sản phẩm (hợp chuẩn) và qui chế, giải quyết nhanh chóng hơn các thủ tục hải quan và thương mại, và hoàn chỉnh các quy tắc về xuất xứ Các biện pháp để xây dựng một cơ sở sản xuất ASEAN thống nhất sẽ bao gồm: củng cố mạng lưới sản xuất khu vực thông qua nâng cấp cơ sở hạ tầng, đặc biệt là trong các lĩnh vực năng lượng, giao thông vận tải, công nghệ thông tin và viễn thông, và phát triển các kỹ năng thích hợp
Các biện pháp nói trên đều đã và đang được các nước thành viên ASEAN triển khai trong khuôn khổ các thỏa thuận và hiệp định của ASEAN Như vậy, AEC chính là sự đẩy mạnh những cơ chế liên kết hiện có của ASEAN, như Hiệp định Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN(AFTA), Hiệp định Khung ASEAN về Dịch vụ (AFAS), Khu vực Đầu tư ASEAN (AIA), Hiệp định Khung về Hợp tác Công nghiệp ASEAN (AICO), Lộ trình Hội nhập Tài chính và Tiền tệ ASEAN, v.v…, để xây dựng ASEAN thành "một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất" Nói cách khác, AEC là mô hình liên kết kinh tế khu vực dựa trên và nâng cao những
cơ chế liên kết kinh tế hiện có của ASEAN có bổ sung thêm hai nội dung mới là tự do di chuyển lao động và di chuyển vốn tự do hơn
3 Bốn mục tiêu trụ cột
Trang 5Từ lâu ASEAN với 10 nước thành viên đã nhận thấy tầm quan trọng của việc thúc đẩy tự
do hóa thương mại nội khối và đẩy nhanh quá trình gắn kết các thành viên trong một sân chơi chung, nhằm thúc đẩy sự thịnh vượng của từng thành viên
Khu vực thương mại tự do ASEAN (AFTA, thành lập năm 1993) vẫn đang từng bước tiến tới thực hiện những cam kết cuối cùng Một bước tiếp theo, với nhiều tham vọng và kỳ vọng hơn, là AEC, hoặc như một số nước muốn gọi chung chung hơn, là Cộng đồng ASEAN(AC), chính thức được thành lập vào năm 2015
Mục tiêu của AEC là tạo dựng một thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất cho các quốc gia thành viên, thúc đẩy dòng chu chuyển tự do của hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, và lao động cótay nghề trong khối
Bốn mục tiêu trụ cột của AEC được tuyên bố bao gồm:
Thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất;
Một khu vực kinh tế cạnh tranh;
Một khu vực phát triển đồng đều;
Hội nhập với nền kinh tế toàn cầu
II Việt Nam và AEC
1 Sự chuẩn bị của Việt Nam
a Về phía Chính phủ
Nhằm tiến tới tự do hóa hoàn toàn về thuế quan, ASEAN đã thống nhất sẽ xóa bỏ toàn bộ thuế quan, đối với ASEAN 6 (gồm Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan) vào năm 2010 và với các nước CLMV (Campuchia, Lào, Myanmar, Việt Nam) vào năm 2015 với một số linh hoạt đến 2018 (khoảng 7% tổng số dòng thuế)
Ngoài ra, một số mặt hàng nông nghiệp nhạy cảm của Việt Nam như mía đường được phép duy trì mức thuế suất 5% sau giai đoạn 2018 Để hoàn thiện lộ trình cắt giảm thuế quan trong Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA), Bộ Công Thương đang tích cực phối hợp với Bộ Tài chính để lấy ý kiến các bộ, ngành cũng như các hiệp hội DN xây dựng danh mục 7% số dòng thuế linh hoạt sẽ được xóa bỏ vào năm 2018
Bộ Công Thương đang tích cực phối hợp với các nước để xây dựng cơ chế vận hành và các vấn đề kỹ thuật khác liên quan đến cơ sở dữ liệu thương mại ASEAN (ATR) Với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển các mạng lưới sản xuất, thương mại trong khu vực, bên cạnh việc cắt giảm thuế quan, các nước ASEAN cũng đang nỗ lực cắt giảm các hàng rào phi thuế quan (NTM) Các nước đang tiếp tục trao đổi về mặt kỹ thuật đối với việc xác định và loại bỏ các hàng rào phi thuế quan này
Việt Nam cũng đang tích cực triển khai các biện pháp khác để thực hiện cam kết về dịch
vụ và đầu tư trong ASEAN để hướng tới hình thành một thị trường đơn nhất, một cơ sở sản xuất và phân phối chung Thực hiện Quyết định 48/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ
về việc thí điểm cơ chế một cửa quốc gia, ngày 26-2-2014, Việt Nam đã chính thức khởi động hệ thống một cửa quốc gia với sự tham gia của Bộ Công Thương,
Bộ Giao thông-Vận tải và Bộ Tài chính (Tổng cục Hải quan) Hiện nay các bộ, ngành có liênquan khác cũng đang chuẩn bị các công việc phục vụ kết nối giai đoạn 2 của Quyết định 48/2011/QĐ-TTg nêu trên Việt Nam đang cân nhắc để tham gia dự án tự chứng nhận xuất
xứ số 2 trong ASEAN
Cơ chế tự chứng nhận xuất xứ cho phép các DN được chứng nhận, bao gồm các nhà xuất khẩu, thương nhân, các nhà sản xuất đã chứng minh được khả năng tuân thủ các yêu cầu về
Trang 6xuất xứ để có thể tự xác định rõ nguồn gốc của hàng hóa thay vì phải có giấy chứng nhận xuất xứ do cơ quan có thẩm quyền của Chính phủ cấp.
Tới nay có 5 nước là Brunei, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Myanmar đã hoặc sẽ thamgia dự án thí điểm tự chứng nhận thứ nhất (SCPP 1) Indonesia, Lào, Philippines sẽ thực hiệnthí điểm tự chứng nhận số 2 (SCPP 2)
b Về phía các doanh nghiệp
Viện Nghiên cứu Đông Nam Á của Singapore (ISEAS) đã có một cuộc điều tra về nhận thức và sự quan tâm của doanh nghiệp đến AEC ở các quốc gia ASEAN, trong đó có các doanh nghiệp Việt Nam (ISEAS, 2013)
Theo đó, các doanh nghiệp Việt Nam có hiểu biết và nhận thức rất hạn chế về AEC Cụ thể: có 76% số doanh nghiệp được điều tra không biết về AEC và 94% doanh nghiệp không biết về Biểu đánh giá thực hiện AEC (AEC Scorecard) Các doanh nghiệp được hỏi cũng không hiểu rõ những cơ hội cũng như thách thức đối với Việt Nam nói chung và với các doanh nghiệp nói riêng khi Việt Nam gia tham gia vào AEC 2015 Có đến 63% doanh
nghiệp cho rằng AEC không có ảnh hưởng hoặc ảnh hưởng rất ít đến việc kinh doanh của mình Đây là tỷ lệ lớn nhất trong số các quốc gia ASEAN
Những nhận thức còn hạn chế như vậy sẽ khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tậndụng được các ưu đãi và cơ hội đến từ AEC (như ưu đãi về thuế quan, về thủ tục hải quan, sựcông nhận lẫn nhau đối với một số ngành, các ngành được ưu tiên trong ASEAN ) Ví dụ: hiện nay mới chỉ 25% doanh nghiệp trong nước tận dụng lợi ích trong việc sử dụng ưu đãi thuế quan theo C/O form D(1)
Điều này còn dẫn tới việc doanh nghiệp không nhận thức, không lường trước được nhữngkhó khăn và sức ép cạnh tranh khi Việt Nam mở cửa Từ đó, không có những chuẩn bị cần thiết và kịp thời để ít nhất giữ vững được vị thế trên sân nhà
Các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu nhìn nhận AEC như cơ hội tiếp cận thị trường, gia tăng xuất khẩu, mà lợi ích này trong AEC là tương đối hạn chế Tuy nhiên mục tiêu của AECkhông chỉ là tiếp cận thị trường riêng lẻ, sự kết nối thành một “thị trường và cơ sở sản xuất thống nhất” mới là mục tiêu chính của AEC Đây mới chính là lợi ích dài hạn mà các doanh nghiệp trong ASEAN cần nhắm đến
AEC giúp tăng trưởng xuất khẩu
ASEAN hiện là đối tác thương mại quan trọng hàng đầu của Việt Nam và là động lực giúpnền kinh tế nước ta duy trì tốc độ tăng trưởng và xuất khẩu trong nhiều năm qua, vượt trên cả
EU, Nhật Bản, Trung Quốc hay Hoa Kỳ Với lợi thế là khu vực phát triển năng động, gần gũi
Trang 7về địa lý, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và ASEAN có mức tăng trưởng cao Giai đoạn
2002 – 2013, nhịp độ tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam sang ASEAN đạt28,4%/năm và nhập khẩu đạt 27%/năm Từ năm 2010, kim ngạch xuất khẩu của Việt Namsang Campuchia, Indonesia, Philippines, Thái Lan, Singapore đều đạt hơn 1 tỷ USD
Giai đoạn 2006 – 2013, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trung bình của Việt Nam sangASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Australia, New Zealand và Ấn Độ đạt trên 20%,cao hơn so với tốc độ tăng trưởng xuất khẩu chung (khoảng 15%) và cao hơn tốc độ tăngtrưởng nhập khẩu trong cùng thời kỳ Trong thời gian tới, nếu AEC được thành lập và hoạtđộng một cách toàn diện thì thuận lợi hóa thương mại trong khu vực sẽ là cơ hội lớn cho ViệtNam để làm tăng thêm khối lượng trao đổi thương mại của Việt Nam với các nước trongASEAN
Tham gia AEC sẽ tác động đến việc thay đổi cơ cấu sản phẩm xuất khẩu theo chiều hướng tích cực.
ASEAN là thị trường chung có qui mô lớn Thời gian qua, cơ cấu xuất khẩu của ViệtNam sang ASEAN đang chuyển biến theo chiều hướng tích cực, được nâng cao cả về chấtlượng và giá trị Ngoài những mặt hàng nông sản và nguyên liệu có hàm lượng chế tác thấp,Việt Nam đã xuất khẩu nhiều mặt hàng tiêu dùng, hàng công nghiệp như linh kiện máy tính,dệt may, nông sản chế biến, mỹ phẩm với giá trị cao và ổn định
Tham gia AEC góp phần tích cực mở rộng thị phần của hàng hóa Việt Nam tại thị trường các nước ASEAN, Hàn Quốc và Nhật Bản
Trên thực tế, thị phần của hàng Việt Nam trên các thị trường này đã tăng đột biến và giữđược sức tăng ổn định ngay sau khi các FTA có hiệu lực Các doanh nghiệp Việt Nam ngàycàng chủ động và tích cực hơn trong viêc tận dụng các ưu đãi về thuế trong các FTA Tỷ lệhàng hóa được hưởng ưu đãi của Việt Nam (đáp ứng được yêu cầu về xuất xứ) cao so vớicác đối tác trong khu vực và luôn có xu hướng tăng lên qua các năm thực hiện Riêng đối vớiHàn Quốc, trên 90% hàng xuất khẩu của Việt Nam được hưởng ưu đãi về thuế thông quaFTA ASEAN – Hàn Quốc
Tham gia AEC giúp gia tăng năng lực cạnh tranh cho hàng xuất khẩu của Việt Nam
Khi AEC được thành lập, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thị trường rộng lớn hơn Thêmvào đó, khi thuế suất trong ASEAN giảm xuống 0%, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có điềukiện giảm chi phí, hạ giá thành hàng xuất khẩu, góp phần gia tăng năng lực cạnh tranh Theoquy định của ASEAN, các sản phẩm sản xuất có tỷ lệ “nội khối” 40% được xem là sản phẩmvùng ASEAN, sẽ được hưởng các ưu đãi khi xuất khẩu sang các thị trường khu vực ASEAN
đã có FTA Đây cũng là cơ hội để Việt Nam tận dụng các ưu đãi nhằm gia tăng năng lựccạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu trong nước sang thị trường khu vực
Trang 82008 gấp gần 2 lần so với kim ngạch xuất khẩu Giai đoạn 2009 – 2013, tỷ lệ kim ngạchnhập khẩu và kim ngạch xuất khẩu tuy có giảm nhưng vẫn ở mức cao.
Nguy cơ tiềm ẩn của việc gia tăng tình trạng nhập siêu của Việt Nam Hiệp địnhASEAN – Trung Quốc là một ví dụ Theo tiến trình cắt giảm thuế quan với Trung Quốc,phần lớn hàng hóa Trung Quốc vào Việt Nam sẽ chỉ còn thuế suất từ 0 - 5% vào năm 2015.Với mức thuế suất như vậy, kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ gia tăng, khiến cán cânthương mại Việt Nam – Trung Quốc có xu hướng càng mất cân đối nghiêm trọng hơn
Các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh của hàng hóa từ các nước khác trên thị trường ASEAN
Do AEC hình thành sẽ tạo ra thị trường chung, không còn các rào cản hàng hóa, dịch
vụ, vốn… Hàng hóa ở các nước thành viên AEC sẽ có mức thuế ưu đãi như nhau, khi đó sứccạnh tranh sẽ tập trung vào chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm Trong khi đó, vớithiết bị, công nghệ như hiện nay, sản phẩm của doanh nghiệp Việt Nam khó có thể cạnhtranh với sản phẩm xuất khẩu của các nước trong khối Thị trường ASEAN vốn là thị trường
có mức tiêu dùng cao, không chuộng sản phẩm chất lượng kém, không rõ nguồn gốc xuất xứ.Khi ASEAN thực hiện tự do hóa thương mại với các đối tác Hàn Quốc, Trung Quốc, NhậtBản, Ấn Độ, EU…, các sản phẩm có chất lượng cao của Nhật Bản, Hàn Quốc, EU… sẽ cónhiều thuận lợi khi thâm nhập thị trường ASEAN Như vậy, sản phẩm xuất khẩu của ViệtNam sang ASEAN sẽ càng gặp khó khăn hơn
Thuận lợi hóa thương mại trong AEC cũng sẽ tạo ra sự cạnh tranh của hàng hóa nhập khẩu đối với các sản phẩm, ngành hay lĩnh vực sản xuất, kinh doanh ngay tại thị trường Việt Nam.
Hiện nay, tại các thành phố lớn của Việt Nam như Hà Nội, Đà Nẵng, TPHCM, các sảnphẩm có nguồn gốc từ ASEAN xuất hiện ngày càng nhiều Mặc dù có thể xem đây là cơ hộicho người tiêu dùng trong nước, nhưng cũng là nguy cơ khiến Việt Nam trở thành nơi tiêu
Khi Việt Nam thực hiện cam kết giảm thuế suất đối với các sản phẩm nhập khẩu từ cácnước đối tác mà Việt Nam đã cùng ASEAN ký kết Hiệp định thương mại, hàng hóa ViệtNam sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh của hàng nhập khẩu từ các nước đối tác này Khi mộtnền kinh tế chưa được chuẩn bị đầy đủ trước những đối thủ cạnh tranh trong điều kiện cáchàng rào thuế quan đã sớm bị dỡ bỏ sẽ dẫn đến những tổn thất về kinh tế trong cuộc cạnhtranh không cân sức, đồng thời còn gây sức ép đối với nền công nghiệp non trẻ của ViệtNam
Trang 9CHƯƠNG II: NHẬN ĐỊNH CHUNG VỀ TÌNH HÌNH KINH DOANH
BÁN LẺ TẠI VIỆT NAM HIỆN NAY
I Nhận định chung
Theo Bangkok Post, bất chấp việc phải đối mặt với tình trạng lạm phát cao, thâm hụt thương mại và tỷ giá trao đổi ngoại tệ bấp bênh trong những năm gần đây, nhưng các nhà đầu tư vẫn coi Việt Nam là một điểm đến đầu tư đầy hấp dẫn Vài năm trở lại đây được coi làmột khoảng thời gian chuyển đổi trong đầu tư nước ngoài từ khu vực sản xuất sang những khu vực liên quan tới nhu cầu nội địa Đặc biệt là lĩnh vực bán lẻ, đã trở thành một trong những khu vực hấp dẫn đầu tư nhất
Chi tiêu tiêu dùng ở Việt Nam đang tăng trưởng rất nhanh nhờ sức mua phát triển mạnh
và quy mô thị trường lớn Với dân số 90 triệu người, 60% số dân Việt Nam đang ở độ tuổi lao động và có thu nhập ngày càng tăng Mặc dù hầu hết dân số có mức thu nhập trung bình thấp, nhưng số người có mức thu nhập trung bình cao hơn dự báo sẽ tăng mạnh từ khoảng 1% năm 2011 lên tới 10% vào năm 2030 Điều này sẽ dẫn tới nhu cầu tiêu dùng hàng hóa và dịch vụ, đặc biệt là ở những đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đồng Nai và Cần Thơ
Thói quen chi tiêu của người Việt Nam đang quen dần với các cửa hàng bán lẻ hiện đại, nơi có thể đáp ứng những nhu cầu đang thay đổi với sự đa dạng hơn về hàng hóa và dịch vụ Theo đó, nhu cầu truyền thống đối với các sản phẩm tươi sống sẽ được thay thế bằng nhiều sản phẩm chế biến sẵn, để đáp ứng yêu cầu của đại bộ phận người đi làm hiện nay Điều này
sẽ dẫn tới việc có thêm nhiều người tiêu dùng đi chợ hàng tuần thay cho việc tới các chợ truyền thống
Người tiêu dùng Việt Nam cũng đang có nhu cầu ngày càng tăng về các sản phẩm thời trang, công nghệ và đồ dùng trang thiết bị nội thất Thói quen tiêu dùng đang thay đổi nhanh chóng này sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư
Việt Nam hiện có khoảng 8.600 chợ, hàng chục vạn cửa hàng bán lẻ, khoảng 650 siêu thị,
125 trung tâm thương mại Trong đó hệ thống siêu thị của các doanh nghiệp nước ngoài baogồm Metro, BigC, LotteMart, Parkson…với hệ thống phân phối lớn trong khi đó, doanhnghiệp trong nước là SaiGon Co.op, CityMart, Hapro, Fivi Mart, Intemex…
II Doanh nghiệp bán lẻ mạnh nhất tại Việt Nam
Hiện tại, doanh nghiệp bán lẻ mạnh nhất Việt Nam là Saigon Co.op
- Lợi nhuận sau thuế: 168.516.566.610, tăng 11,68% so với năm 2012
- Thị phần đang năm giữ: 50%
- Số lượng điểm bán lẻ: 70 siêu thị Co.op Mart, 80 cửa hàng Co.op Food
- Số lao động 6.630 người
- Nằm trong Top 500 nhà bán lẻ hàng đầu châu Á – Thái bình Dương
III Phân khúc thị trường bán lẻ
1 Phân khúc theo mặt hàng
Trang 10Xác định những mặt hàng tiềm năng (xét trên những tiêu chí về mức độ tiêu thụ lâu dàicủa người dùng, về sự độc đáo của sản phẩm dịch vụ,…) và tìm hiểu mức độ cạnh tranhcủa những doanh nghiệp bán lẻ khác để đưa ra định hướng về mặt hàng kinh doanh củadoanh nghiệp
2 Phân khúc theo độ tuổi
Xác định độ tuổi của khách hàng là một trong những yếu tố quan trọng giúp kinh doanhthành công Lựa chọn được nhóm khách hàng tiềm năng sẽ giúp doanh nghiệp dễ dàng lựachọn các sản phẩm phù hợp với độ tuổi đó để việc kinh doanh có hiệu quả
Việc phân khúc độ tuổi này còn có tác dụng tạo nên phong cách của cửa hàng, một cửahàng có phong cách ấn tượng sẽ gây được ấn tượng cho khách hàng, đặc biệt là khách hàng ở
độ tuổi phù hợp với phong cách đó
Ví dụ: Sản phẩm kem dưỡng da Pons nhắm tới các khách hàng trẻ tuổi nên Pons thiết kế bao
bì có màu hồng pastel trẻ trung và tươi sáng
3 Phân khúc theo đối tượng
Xác định đối tượng mà doanh nghiệp muốn hướng tới: người giàu, người có thu nhậptrung bình, người có thu nhập thấp để có những định hướng trong việc lựa chọn mặt hàngkinh doanh, lựa chọn đơn vị cung cấp, lựa chọn mặt bằng kinh doanh, xây dựng hệ thống giá,xây dựng chiến dịch Marketing… Những điều này là rất quan trọng và là điều kiện tiên quyếtảnh hưởng đến sự thành – bại của một doanh nghiệp bán lẻ
Ví dụ: Phân khúc của siêu thị Co.op mart là người lao động có thu nhập trung bình, côngchức, những người nội trợ
4 Phân khúc theo nhu cầu
Chú trọng vào nhu cầu của khách hàng để lựa chọn mặt hàng kinh doanh cũng là mộttrong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến doanh số bán hàng của một doanhnghiệp bán lẻ Các nhà bán lẻ nên nghiên cứu, tìm hiểu nhu cầu của người dùng để lựa chọnmặt hàng kinh doanh cho phù hợp, nên chú trọng vào những nhu cầu có tính lâu dài củangười dùng để có doanh số bán hàng ổn định và bền lâu Tuy nhiên, cũng có nhiều cửa hànglựa chọn những mặt hàng mang tính thời vụ và khi nhu cầu của thị trường giảm thì họ sẽchuyển sang một mặt hàng khác cũng thời vụ như thế – kinh doanh theo hình thức này khánguy hiểm nhưng có thể giúp họ kiếm bội từ những mặt hàng “bỗng nhiên sốt” ở từng thờiđiểm
Ví dụ: Bánh Trung thu luôn là một mặt hàng “HOT” vào mùa trung thu, vì thế từ các gian hàng của công ty sản xuất đến các siêu thị và các chợ đều đua nhau bán mặt hàng này
IV Dự đoán về sự sắp xếp lại thị trường trong thời gian tới
Hiện tại, doanh nghiệp bán lẻ hàng đầu tại Việt Nam – Co.op Mart đang nắm giữ nhiều thị phần nhất Tuy nhiên, trong thời gian tới, khi Cộng đồng kinh tế Asean được thành lập, sẽ có rất nhiều nhà bán lẻ nước ngoài vào cạnh tranh thị phần với Co.op Mart Chính vì vậy, thị trường sẽ được sắp xếp lại.
Trang 11Để dự đoán về điều này, nhóm dựa trên những tiêu chí: tốc độ tăng lợi nhuận, điểm mạnh yếu của doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp nước ngoài, thị phần (ở nước sở tại), lợi thế cạnh tranh
1 Co.op Mart:
- Tốc độ tăng lợi nhuận: 11,68%
- Điểm mạnh: nhiều siêu thị, nguồn lực ổn định, thương hiệu uy tín, nguồn hàng đa dạng
- Thị phần : 50%
- Lợi thế cạnh tranh: Am hiểu văn hoá, thói quen người Việt
2 BigC
- Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận: 25%
- Điểm mạnh: nguồn vốn mạnh, thương hiệu uy tín
- Điểm yếu: không có nhiều điểm bán lẻ
- Thị phần: 17%
- lợi thế cạnh tranh: giá rẻ
3 Lotte
- Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận:
- Điểm mạnh: nguồn vốn mạnh, văn hóa tương đồng
- Điểm yếu: Số lượng siêu thị không nhiều
- Thị phần: 20%
- Lợi thế cạnh tranh: Văn hóa Hàn Quốc tương đông với Việt Nam
- Tổng vốn đầu tư: 75 triệu USD
4 Wal – mart
- Tốc độ tăng trưởng lợi nhuận : 2.8%
- Điểm mạnh: nguồn vốn mạnh, danh tiếng toàn cầu, kinh nghiệm cạnh tranh.
- Điểm yếu: không am hiểu văn hóa Việt Nam
- Thị phần: 30%
- Lợi thế cạnh tranh: giá cả cạnh tranh
- Luôn là siêu thị lớn nhất thế giới
Nhìn vào phần thống kê trên, ta có thể thấy, các doanh nghiệp nước ngoài có một lượng vốn đầu tư khổng lồ và họ sẵn sàng chiếm lĩnh thị trường Việt Nam Tuy nhiên, mọi việc đều không chắc chắn.
Ví dụ: Wal-mart đã mở một chuỗi đại siêu thị tại Hàn Quốc nhưng kết quả là tập đoàn đoàn bán lẻ lớn nhất thế giới phải rút lui khỏi Hàn Quốc do không am hiểu về văn hóa và xu hướng tiêu dùng của người dân
Về phần các siêu thị trong nước, Co.op Mart cũng đang chuẩn bị cho sự cạnh tranh khốc liệt sắp tới, tuy nhiên sẽ khó đánh bại các doanh nghiệp bán lẻ khác về phần vốn
Trang 12đầu tư Mặt khác, ta thấy rằng trong 10 năm qua, khi các siêu thị lớn đồng loạt vào Việt Nam nhưng Co.op Mart vẫn giữ được vị trí hàng đầu
Mặc dù là một chuỗi siêu thị lớn nhưng lotte dường như chưa thể bứt phá, tốc độ tăng trưởng khá chậm Lotte có cơ hội rất lớn để thay đổi thói quen tiêu dùng của người Việt Nam, chuyển sang sử dụng hàng Hàn Quốc Tuy nhiên, thay vì làm như vậy thì Lotte lại chuyển sang bán hàng Việt Nam, lượng hàng Việt Nam chiếm 90% trong siêu thị này.
Big C là một đối thủ mạnh, doanh nghiệp này đã kinh doanh bán lẻ tại Việt Nam từ rất lâu, nó có nhiều sự thu hút đặc biệt với người tiêu dùng như bánh mì Pháp, nhiều chương trình khuyến mãi, dịch vụ hiện đại Vấn đề của BigC là số lượng siêu thị quá
ít để cạnh tranh.
Như vậy, đi ngược với nhiều ý kiến cho rằng doanh nghiệp Việt Nam khó trụ vững khi hôi nhập AEC Nhóm cho rằng Co.op Mart vẫn sẽ giữ được vị thế hàng đầu của mình Kế đên là Wall-mart, BigC và cuối cùng là Lottte