Biện pháp quản lý công tác đánh giá kết quả học tập của học viên trong đào tạo trực tuyến ở trường đại học sư phạm hà nội

LỜI CẢM ƠN Sau hai năm 2005-2007 học tập và nghiên cứu, tác giả đã hoàn thành chương trình khoá học Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Khoa Sư phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội và

F31 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

- -

LÊ KHẮC QUYỀN

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN TRONG ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN

Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: QUẢN LÍ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn khoa học: TS NGÔ QUANG SƠN

HÀ NỘI – 2008

LỜI CẢM ƠN

Sau hai năm (2005-2007) học tập và nghiên cứu, tác giả đã hoàn thành

chương trình khoá học Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Khoa Sư

phạm - Đại học Quốc gia Hà Nội và hoàn thành luận văn “Biện pháp quản lý

công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội”

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến Ban chủ

nhiệm Khoa, các thầy cô giáo đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ trong suốt quá

trình học tập và nghiên cứu, đặc biệt là sự giúp đỡ và chỉ bảo tận tình, quý

báu của Tiến sĩ Ngô Quang Sơn, Học viện Quản lý Giáo dục, người thầy đã

trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Với tình cảm chân thành của mình, tác giả xin được gửi lời cảm ơn tới

Dự án Đào tạo Giáo viên Trung học Cơ sở - Loan No.1718 VIE(SF), các thầy

cô giáo Trường ĐHSP Hà Nội, Trung tâm Công nghệ Thông tin trường ĐHSP

Hà Nội, cùng các bạn đồng nghiệp và gia đình đã tận tình giúp đỡ, tạo điều

kiện để tôi hoàn thành việc học tập, thu thập và xử lý thông tin phục vụ quá

trình nghiên cứu của mình

Do điều kiện nghiên cứu còn hạn chế, luận văn sẽ khó tránh khỏi những

thiếu sót, tác giả mong nhận được những chỉ dẫn và những ý kiến đóng góp

quý báu của các thầy cô giáo và đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 04 năm 2008

Tác giả

Lê Khắc Quyền

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 6

1 Lý do chọn đề tài 6

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài 7

3 Giả thuyết khoa học 7

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 7

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8

6 Phương pháp nghiên cứu 8

7 Phạm vi nghiên cứu 8

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC VIÊN TRONG ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN 9

1.1 Sơ lược về lịch sử phát triển ĐTTT 9

1.1.1 Trên thế giới 9

1.1.2 Ở trong nước Error! Bookmark not defined

1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường Error! Bookmark not defined

1.2.3 Quản lý hoạt động dạy học trong ĐTTT Error! Bookmark not defined 1.2.4 Học viên Error! Bookmark not defined 1.2.5 Kết quả học tập Error! Bookmark not defined 1.2.6 Một số khái niệm trong ĐTTT Error! Bookmark not defined

1.3 Ứng dụng CNTT&TT trong giáo dục Error! Bookmark not defined

1.3.1 Ứng dụng CNTT&TT trong giáo dục Error! Bookmark not defined 1.3.2 Ứng dụng CNTT&TT trong dạy học Error! Bookmark not defined

1.3.3 Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong ĐTTT Error!

Bookmark not defined

1.4 Đánh giá kết quả học tập Error! Bookmark not defined

1.4.1 Tổng quan về ĐGKQHT Error! Bookmark not defined 1.4.2 Vai trò, chức năng của ĐGKQHT Error! Bookmark not defined 1.4.3 Các nguyên tắc đánh giá Error! Bookmark not defined 1.4.4 Các hình thức đánh giá Error! Bookmark not defined 1.4.5 Quy trình đánh giá Error! Bookmark not defined

1.5 Đánh giá KQHT trong ĐTTT Error! Bookmark not defined

1.5.1 Đánh giá KQHT của học viên trong ĐTTT Error! Bookmark not defined 1.5.2 Quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT Error! Bookmark

not defined

Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐGKQHT CỦA HỌC VIÊN

TRONG ĐTTT Ở TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI ERROR! BOOKMARK

NOT DEFINED

2.1 Khái quát về trường ĐHSP Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.1.1 Chức năng, nhiệm vụ, tầm nhìn, sứ mạng của trường ĐHSP Hà Nội

Error! Bookmark not defined 2.1.2 Các mục tiêu của trường Error! Bookmark not defined

2.1.3 Quy mô trường, lớp, số học viên, cán bộ giảng viên của trường ĐHSP Hà

Nội năm học 2006 - 2007 Error! Bookmark not defined

2.1.4 Quan hệ hợp tác Quốc tế Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng ĐTTT và công tác ĐGKQHT của học viên ở Trường ĐHSP Hà Nội Error! Bookmark not defined

2.2.1 Thực trạng ứng dụng CNTT trong dạy và học ở trường ĐHSP Hà Nội

Error! Bookmark not defined

2.2.2 Thực trạng ĐTTT ở Trường ĐHSP Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.2.3 Thực trạng công tác ĐGKQHT của học viên ở trường ĐHSP Hà Nội

Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC ĐGKQHT CỦA HỌC

VIÊN TRONG ĐTTT Ở TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI ERROR!

BOOKMARK NOT DEFINED

3.1 Cơ sở đề xuất các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined

3.2.1 Các biện pháp đề xuất phải mang tính hệ thống và đồng bộ Error! Bookmark not defined

3.2.2 Các biện pháp đề xuất phải mang tính khả thi Error! Bookmark not defined

3.2.3 Các biện pháp đề xuất phải đảm bảo tính hiệu quả Error! Bookmark not defined

3.3 Một số biện pháp pháp quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng quy chế ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội Error! Bookmark not defined

3.3.2 Biện pháp 2: Hoàn thiện CSVC trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội Error!

Bookmark not defined

3.3.3 Biện pháp 3: Xây dựng quy trình và quản lý quy trình đánh giá KQHT của

học viên trong ĐTTT Error! Bookmark not defined

3.3.4 Biện pháp 4: Nâng cao năng lực đánh giá KQHT cho đội ngũ CBQL và

giáo viên trong ĐTTT Error! Bookmark not defined

Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined

2.1 Đối với trung tâm CNTT của trường Error! Bookmark not defined 2.2 Đối với trường ĐHSP Hà Nội Error! Bookmark not defined 2.3 Đối với bộ GD&ĐT Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

PHỤ LỤC ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

CNH-HĐH Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa CNNT Công nghệ Thông tin

CNTT&TT Công nghệ thông tin và truyền thông

Đài TNVN Đài tiếng nói Việt Nam

ĐGKQHT Đánh giá kết quả học tập

ĐH CNTT Đại học Công nghệ Thông tin

ĐTTT Đào tạo trực tuyến

GD-ĐT Giáo dục-Đào tạo

KH-CN Khoa học-Công nghệ

KT-XH Kinh tế-Xã hội

QLGV Quản lý giáo viên

QLSV Quản lý sinh viên

TBDH Thiết bị dạy học

THCN Trung học chuyên nghiệp

THCS Trung học Cơ sở

THPT Trung học phổ thông

TP HCM Thành phố Hồ Chí Minh

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nền kinh tế thế giới đang bước vào giai đoạn kinh tế tri thức Việc nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục, đào tạo sẽ là nhân tố sống còn quyết định sự tồn tại

và phát triển của mỗi quốc gia, công ty, gia đình và cá nhân ĐTTT chính là giải pháp hữu hiệu giải quyết vấn đề này Ngày nay công nghệ ĐTTT đã góp phần đổi mới cả phương thức dạy và học ĐTTT đã đáp ứng những tiêu chí giáo dục mới mà

từ trước tới nay chưa từng được áp dụng đó là: có thể học mọi nơi, học mọi lúc, học theo sở thích, học suốt đời,… ĐTTT không chỉ dùng cho GDTX qua mạng mà

sẽ cùng tồn tại với cách học tập truyền thống và bổ sung cho cách học truyền thống

ĐTTT đã trở thành một xu thế tất yếu trong nền kinh tế tri thức và đã tạo ra một cuộc cách mạng về dạy học ĐTTT mang lại hiệu quả kinh tế cao và đang thu hút được sự quan tâm đặc biệt của nhiều nước trên thế giới Nhiều trường đại học

có danh tiếng trên thế giới đã chọn ĐTTT như một chiến lược định hướng phát triển Chỉ với một giáo viên hoặc một chuyên gia giỏi có thể giảng dạy cho một số lượng lớn người học Với mỗi khóa ĐTTT có thể dễ dàng mời giáo viên, chuyên gia nước ngoài giảng dạy từ xa nên giảm được chi phí… Như vậy, ĐTTT góp phần

mở rộng quy mô đào tạo, làm giảm bất bình đẳng về cơ hội học tập giữa người giàu và người nghèo, giữa nông thôn và thành thị, giúp giáo dục Việt Nam hội nhập với nền giáo dục thế giới

ĐTTT cũng thay đổi cách tiếp cận và lĩnh hội tri thức so với mô hình học tập truyền thống Các hoạt động học tập, nghiên cứu, thảo luận, chia sẻ kiến thức trên mạng mang lại cho người học sự hứng thú, sáng tạo và chủ động

Ở nước ta, ĐTTT đã và đang được triển khai, thử nghiệm ở một số trường Đại học và cũng đã thu được những kết quả nhất định song vẫn có những khó khăn trong quá trình thiết kế học liệu; đánh giá chương trình; ĐGKQHT của học viên; cài đặt và ứng dụng các công cụ quản lý trong ĐTTT, v.v… Đặc biệt phải kể đến những khó khăn về công tác quản lý ĐTTT và ĐGKQHT của học viên

Để góp phần giải quyết một số tồn tại trên, tác giả chọn đề tài nghiên cứu

“Biện pháp quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP

Hà Nội”

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Nghiên cứu đề xuất một số biện pháp quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội

3 Giả thuyết khoa học

Nếu đề ra được các biện pháp quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT phù hợp với các yêu cầu và khả năng thực tế của trường thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

a Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT

b Nghiên cứu thực trạng công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội, từ đó phân tích các ưu, nhược điểm trong công tác quản lý hoạt động này

c Đề xuất một số biện pháp quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT

ở trường ĐHSP Hà Nội

5 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

 Khách thể: Công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP

Hà Nội

 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý công tác ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội

6 Phương pháp nghiên cứu

 Nghiên cứu lý luận: nghiên cứu hệ thống lý luận về quản lý và lý luận về ĐGKQHT của học viên Ứng dụng CNTT&TT trong ĐTTT

 Nghiên cứu thực tiễn: Nghiên cứu trạng quản quản lý công tác đánh giá KQHT của học viên ở trường ĐHSP Hà Nội, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý công tác đánh giá KQHT của học viên trong ĐTTT

7 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu công tác quản lý việc ĐGKQHT của học viên trong ĐTTT ở trường ĐHSP Hà Nội

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC

ĐÁNH GIÁ KQHT CỦA HỌC VIÊN TRONG ĐTTT 1.1 Sơ lược về lịch sử phát triển ĐTTT

1.1.1 Trên thế giới

Theo tác giả Natalie Aranda [2], khi nền giáo dục thay đổi môi trường dạy học như thay đổi lớp học trước đây chỉ học cố định một chỗ, ĐTTX đã bắt đầu ra đời Ý tưởng về GDTX có thể được vạch ra bởi kỹ thuật in ấn Từ rất sớm, việc in ấn đã trở thành phương thức thúc đẩy học tập, sinh viên có thể tự học theo kế hoạch riêng của mình mà không có sự trợ giúp của người hướng dẫn Sự tự giúp đỡ bản thân đơn giản này là một trong những ví dụ về ĐTTX

Khi các công nghệ tiến bộ hơn xuất hiện ra đã tạo ra khả năng mở rộng hơn cho ĐTTX Khi đài phát thanh (Radio) trở nên thông dụng, khả năng cung cấp kiến thức qua phương tiện trung gian này đã được nghiên cứu kỹ lưỡng Tivi là một lợi thế cơ bản đã được sử dụng trong ĐTTX Sự phát triển của một mạng lưới Tivi khép kín trở nên phù hợp với mô hình lớp học chỉ với một giáo viên tại chỗ và các sinh viên ở nhiều địa điểm, được và phủ sóng trên phạm vi rộng Trở ngại của phương thức đào tạo này là sinh viên phải sẵn sàng học vào giờ phát sóng [2]

Tiếp theo đó là sự xuất hiện của máy tính và sự phát triển của Internet đã mang chúng ta đến với thời kỳ vàng hiện nay của ĐTTX GDTX thực tế đã bắt đầu với sự xuất hiện của “Trung tâm học tập với sự trợ giúp của máy tính” (CALC: Computer Assisted Learning Center) vào năm 1982 ở Rindge, New Hampshire Đây là trường học trực tuyến đầu tiên ở Mỹ mặc dù cũng có một chương trình khác tương tự đang được thử nghiệm ở Na-Uy vào cùng thời

điểm Từ 1994 - 1995, khi Internet đã trở nên phổ biến rộng rãi chỉ từ một mô hình nhỏ ban đầu của các nhà cung cấp Internet nội bộ, nhờ đó GDTT đã thực

sự trở nên bùng nổ [2]

Giai đoạn đầu là sự giới thiệu các lớp học trực tuyến riêng biệt Các lớp học này dự định cung cấp cho các khu trường sở (Campus) và không thay thế chúng Đã có sự miễn cưỡng khi cải cách giáo dục để không thay đổi các phương pháp dạy học truyền thống và sự miễn cưỡng này vẫn tồn tại kéo dài trong một số trường hợp Tuy vậy, các lợi ích của GDTT ngày càng trở nên rỡ ràng hơn Ngay bây giờ, một chương trình cấp bằng trực tuyến có thể dễ dàng được tìm thấy từ các trường cao đẳng, các trường chuyên nghiệp (Collesges) Hiện nay, các cơ hội từ GDTT tăng nhanh mỗi ngày và bằng cấp trực tuyến đã được những người sử dụng lao động đón nhận một cách tự nhiên cũng như Internet đã trở nên hòa nhập vào cuộc sống thường ngày [2]

Cũng theo tác giả Natalie Aranda [1], E-Learning là một thuật ngữ rất rộng Nó thường được sử dụng để mô tả môi trường dạy học có sử dụng máy tính Có rất nhiều công nghệ có thể dùng cho E-Learning Đào tạo từ xa là một thuật ngữ đã được rút ra từ E-Learning Thuật ngữ ĐTTX được sử dụng

để mô tả một môi trường học tập mà địa điểm lớp học thay đổi so với lớp học truyền thống và trường sở

E-Learning đã được bắt đầu cũng vào khoảng thời gian máy tính được phát triển cho nhu cầu thực hành cá nhân Trên thực tế, ý tưởng và thực hành

về ĐTTX xảy ra trước thời kỳ của máy tính hầu như 100 năm Ở Anh, vào năm 1840, các lớp học tốc ký đã được đề xuất bởi các khóa học tương tự qua thư tín Sự phát triển của dịch vụ bưu điện đã làm cho phương thức của ĐTTX này thông dụng ở giai đoạn đầu thế kỷ trước Phương thức này đã dẫn đến một số lượng lớn các chương trình giáo dục “thông qua thư tín” Máy tính

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Natalie Aranda, A Brief History of E-Learning and Distance Education, 2008,

http://ezinearticles.com/?A-Brief-History-of-E-learning-and-Distance-Education&id=496460

2 Natalie Aranda, Online Education: A Brief History, 2008,

http://ezinearticles.com/?Online-Education:-A-Brief-History&id=465039

3 Đặng Quốc Bảo, Quản lý nhà nước về GD&ĐT, Đề cương bài giảng cao học

QLGD (Khoa SP - ĐHQ Hà Nội, 2006)

4 Nguyễn Đức Chính, Bài giảng Đo lường đánh giá trong Giáo dục (2006)

5 Nguyễn Đức Chính, Đo lường - Đánh giá kết quả học tập của học sinh (Khoa SP -

ĐHQG Hà Nội, 2004)

6 Vũ Cao Đàm, Giáo trình cao học Phương pháp luận nghiên cứu khoa học (ĐHQG

Hà Nội, 2006)

7 Trần Khánh Đức, Đo lường và đánh giá trong Giáo dục (ĐHQG Hà Nội)

8 Trần Khánh Đức, Quản lý Nhà nước về giáo dục, Tài liệu bài giảng cao học

QLGD (Hà Nội, 2006)

9 EndNote V9, User's Guide, 2005, http://www.endnote.com/support/ensupport.asp

10 Đặng Xuân Hải, Quản lý sự thay đổi và vận dụng nó trong QLGD/QLNT, Chuyên

đề cao học QLGD (Khoa Sư Phạm - ĐHQG Hà Nội, 2006)

11 HEFCE - Higher Education Funding Council for England, Effective Practice with e-Assessment - An overview of technologies, policies and practice in further and higher education (The Joint Information Systems Committee - JISC,

www.jisc.ac.uk/assessment.html , 2007)

12 Đào Duy Huân, Quản trị học (NXB Thống kế, 1996)

13 Đặng Bá Lãm, Kiểm tra - đánh giá dạy học Đại học (NXB Giáo dục, Hà Nội,

2002)

14 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Bài giảng Cơ sở Khoa học quản lý

(Khoa SP - ĐHQG Hà Nội, Hà Nội, 2006)