Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường trung cấp văn hóa nghệ thuật yên bái trong giai đoạn hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM NGUYỄN THỊ KHÁNH HOÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG CẤP VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT TỈNH YÊN BÁI LUẬN VĂN THẠC SĨ QU

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ KHÁNH HOÀ

BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG

CẤP VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT TỈNH YÊN BÁI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ : 60.14.05

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Bùi Văn Quân

HÀ NỘI - 2007

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Khoa Sư phạm- Đại học Quốc gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy, giúp đỡ hướng dẫn và cung cấp cho tôi những nguồn tài liệu và tri thức quý giá trong suốt quá trình học tập và và nghiên cứu tại trường

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới thầy giáo PGS TS Bùi Văn Quân

đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn tôi thực hiện đề tài này

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái,

Sở Văn hoá Thông tin tỉnh Yên Bái, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Yên Bái, Phòng Đào tạo trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái và các đồng chí chuyên viên Sở, giáo viên trong nhà trường đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình lấy số liệu và điều tra tại cơ sở

Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng vì thời gian và năng lực có hạn, nên luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót Kính mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô giáo và bạn bè đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 12 năm 2007

Tác giả

Nguyễn Thị Khánh Hoà

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Cấu trúc luận văn 3

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 4

1.2 Một số khái niệm công cụ 5

1.2.1 Biện pháp quản lý 5

1.2.1.1 Quản lý 5

1.2.1.2 Biện pháp quản lý 7

1.2.2 Đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật 7

1.2.2.1 Giáo viên văn hoá nghệ thuật 7

1.2.2.2 Đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật 10

1.2.3 Chất lượng đội ngũ giáo viên 10

1.2.3.1 Chất lượng 10

1.2.3.2 Chất lượng đội ngũ 12

1.2.3.3 Chất lượng đội ngũ giáo viên 12

1.3 Những vấn đề lý luận cơ bản về đội ngũ giáo viên trong các trường Văn hoá nghệ thuật 13

1.3.1 Trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật trong hệ thống giáo dục quốc dân 13

1.3.2 Đặc thù loại hình trường đào tạo văn hoá nghệ thuật 15

1.3.3 Đặc thù đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật 16

1.3.4 Các yếu tố tạo thành chất lượng đội ngũ giáo viên trường văn hoá nghệ thuật 17

1.4 Cơ sở lý luận quản lý đội ngũ giáo viên trong nhà trường 19

1.4.1 Tuyển chọn 19

1.4.2 Đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giáo viên 21

1.4.3 Quản lý hoạt động của đội ngũ giáo viên 23

1.4.4 Tạo môi trường hoạt động thuận lợi cho đội ngũ giáo viên 24

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG CẤP VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT TỈNH YÊN BÁI 26

2.1 Khái quát về tỉnh Yên Bái, tình hình giáo dục đào tạo và hoạt động văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 26

2.1.1 Khái quát chung tỉnh Yên Bái 26

2.1.2 Tình hình giáo dục và đào tạo tỉnh Yên Bái 27

2.1.3 Hoạt động văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 29

2.2 Khái quát về trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 30

2.2.1 Sơ lược về sự hình thành và phát triển của trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 30

2.2.2 Cơ cấu tổ chức của trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 32

2.2.3 Cơ sở vật chất của trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 35

2.3 Thực trạng công tác đào tạo ở trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 37

2.3.1 Sự phát triển của các chuyên ngành đào tạo 37

2.3.2 Hoạt động giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh 43

2.3.3 Kết quả đào tạo 45

2.4 Thực trạng đội ngũ giáo viên và quản lý đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 46

2.4.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên 46

2.4.1.1 Số lượng đội ngũ giáo viên 46

2.4.1.2 Chất lượng đội ngũ giáo viên 48

2.4.1.3 Cơ cấu đội ngũ giáo viên 52

2.4.2 Quản lý đội ngũ giáo viên 53

2.4.2.1 Quản lý về số lượng và cơ cấu đội ngũ 53

2.4.2.2 Quản lý về chất lượng đội ngũ 54

2.4.2.3 Các biện pháp quản lý các điều kiện để nâng cao chất lượng đội ngũ 56

2.5 Đánh giá thực trạng 56

2.5.1 Ưu điểm 56

2.5.2 Nhược điểm 57

Chương 3 CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRƯỜNG TRUNG CẤP VĂN HOÁ NGHỆ THUẬT

TỈNH YÊN BÁI 59

3.1 Các định hướng để đề xuất biện pháp 59

3.2 Các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái 61

3.2.1 Nhóm biện pháp tăng cường số lượng và cơ cấu đội ngũ giáo viên 61

3.2.1.1 Quy hoạch đội ngũ giáo viên 61

3.2.1.2 Công tác tuyển chọn, sử dụng 63

3.2.1.3 Hoàn thiện về cơ cấu, loại hình, đảm bảo về số lượng đội ngũ 65

3.2.2 Nhóm biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên 66

3.2.2.1 Đào tạo đội ngũ giáo viên 66

3.2.2.2 Bồi dưỡng đội ngũ giáo viên 66

3.2.2.3 Quản lý việc thực hiện bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên 74

3.2.3 Nhóm biện pháp quản lý các điều kiện đảm bảo cho sự phát triển của đội ngũ giáo viên 78

3.2.3.1 Đầu tư tài chính thích hợp và cần thiết để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên 78

3.2.3.2 Cải thiện đời sống 78

3.2.3.3 Biện pháp thực hiện chế độ chính sách đối với giáo viên 79

3.3 Thăm dò ý kiến các biện pháp 79

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 82

1 Kết luận 82

2 Khuyến nghị 83

TÀI LIỆU THAM KHẢO 84 PHỤ LỤC

DANH MỤC BẢNG BIỂU SƠ ĐỒ

Trang

Sơ đồ 1.1 Các yếu tố tạo thành chất lượng đội ngũ giáo viên 18

Sơ đồ 1.2 Quy trình tuyển chọn giáo viên 20

Sơ đồ 2.1 Bộ máy tổ chức trường Trung cấp văn hoá nghệ thuật Yên Bái 33

Bảng 2.1 Thống kê quy mô đào tạo từ năm 1997 38

Bảng 2.2 Bảng tổng hợp số lượng cán bộ giáo viên 47

Bảng 2.3 Cường độ giảng dạy của giáo viên 48

Bảng 2.4 Tình hình đội ngũ giáo viên 48

Bảng 2.5 Kết quả điều tra về phẩm chất năng lực chuyên môn nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên 50

Bảng 2.6 Đội ngũ giáo viên chia theo ngành nghề 51

Bảng 3.1 Cơ cấu tổ chức đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái đến năm 2012 66

Sơ đồ 3.1 Nội dung bồi dưỡng giáo viên 70

Sơ đồ 3.2 Hình thức bồi dưỡng giáo viên 74

Sơ đồ 3.3 Quản lý việc thực hiện bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ giáo viên 77

Bảng 3.2 Tổng hợp điều tra tính khả thi của các biện pháp 80

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Trong thời đại ngày nay, nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của đất nước Chất lượng nguồn nhân lực phụ thuộc vào chất lượng giáo dục- đào tạo Để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước, Đảng và nhà nước ta đã thực sự quan tâm đầu tư cho giáo dục Đảng ta đã khẳng định: Cùng với khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, mục tiêu của giáo dục là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài

Giáo dục Trung cấp chuyên nghiệp có vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân Việt Nam Đội ngũ giáo viên giữ vai trò quyết định chất lượng đào tạo của các trường Trung cấp chuyên nghiệp Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh: “Nếu không có thầy giáo thì không có giáo dục” Nghị quyết Hội nghị lần thư hai Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã khẳng định: “Giáo viên là nhân

tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh”

Trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái nằm trong mạng lưới các trường trung cấp chuyên nghiệp, Cao đẳng và dạy nghề của ngành Giáo dục & Đào tạo tỉnh Yên Bái có đủ tư cách pháp nhân,

đủ điều kiện để đào tạo các chuyên ngành Văn hoá thông tin, các loại hình nghệ thuật, các nhóm sư phạm

âm nhạc- mỹ thuật ở các bậc học Trung cấp, Cao đẳng và liên kết đào tạo Đại học, Cao đẳng cho tỉnh Yên Bái và các tỉnh phụ cận Đồng thời làm nhiệm vụ bồi dưỡng cán bộ nghiệp vụ Văn hoá xã hội, nghiệp vụ sư phạm nhạc- hoạ cho sự nghiệp văn hoá, sự nghiệp giáo dục trong tỉnh

Trong những năm qua, nhà trường đã có những chiến lược và giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo, chuẩn hoá và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo nhằm đáp ứng yêu cầu đào tạo theo nhu cầu xã hội Bên cạnh những thành quả đã đạt được, đội ngũ giáo viên của trường còn nhiều bất cập:

- Đội ngũ giáo viên còn thiếu so với yêu cầu, đặc biệt là giáo viên chuyên ngành Nhạc – Hoạ, cơ cấu đội ngũ chưa đồng bộ nên khó khăn trong công tác đào tạo, trong việc bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ

- Chất lượng đội ngũ còn hạn chế, trình độ chưa đồng đều giữa các bộ môn, còn một bộ phận giáo viên hạn chế về năng lực chuyên môn

- Tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ, năng lực sư phạm của đội ngũ giáo viên chưa được

tổ chức một cách có hệ thống

Xuất phát từ những bất cập nêu trên, tôi chọn đề tài “Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội

ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái ” làm đề tài nghiên cứu luận văn

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trường

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến đề tài

- Phân tích thực trạng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái

- Đề xuất một số biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên, đáp ứng yêu cầu phát triển của nhà trường

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Đội ngũ giáo viên và công tác quản lý đội ngũ giáo viên của trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái

5 Giả thuyết khoa học

Nếu tìm ra biện pháp khoa học và thích hợp trong việc quản lý và bồi dưỡng giáo viên Văn hoá- nghệ thuật, thì sẽ giúp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái, góp phần cải thiện chất lượng giáo dục

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu các Nghị quyết, văn kiện, tài liệu có liên quan đến đề tài

- Sử dụng các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá để xây dựng các khái niệm công cụ và khung lý thuyết cho đề tài

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra bảng hỏi

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp chuyên gia

7 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày

trong 3 chương:

- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

- Chương 2: Thực trạng công tác quản lý đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn hoá nghệ thuật

tỉnh Yên Bái

- Chương 3: Các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trường Trung cấp Văn

hoá nghệ thuật tỉnh Yên Bái

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Với quan điểm con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển, Đảng và Nhà nước ta chủ trương coi giáo dục là quốc sách hàng đầu trong chính sách phát triển đất nước Trên cơ sở nhận thức

đó, trong vòng hai thập kỷ qua (kể từ Hội nghị Trung ương bốn khoá VII) Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều Nghị quyết, Chỉ thị về phát triển giáo dục Trong đó để nâng cao chất lượng giáo dục, Đảng đã hết sức coi trọng việc bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục

Trong chiến lược phát triển giáo dục 2000- 2010 Chính phủ đã chỉ rõ: phải “đổi mới quản lý giáo dục” coi việc “đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên cán bộ quản lý giáo dục các cấp về kiến thức, kỹ năng quản lý” là khâu then chốt để thực hiện mục tiêu giáo dục

Các học giả nghiên cứu về lý luận quản lý cũng như các nhà quản lý hiện đại trên thế giới đều cho rằng chất xám là nguồn lực quan trọng nhất quyết định sự thành bại của các tổ chức trong việc thực hiện các mục tiêu chung

Gần đây, có một số luận văn nghiên cứu vấn đề đội ngũ giáo viên và đề xuất một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, nhưng mới chỉ đề cập một cách chung chung, chưa đi sâu nghiên cứu về đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật Ở tỉnh Yên Bái, vấn đề quản lý nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung và đội ngũ giáo viên văn hoá nghệ thuật nói riêng được Hiệu trưởng các trường quan tâm, song nó chỉ tồn tại như những kinh nghiệm rải rác trên các sáng kiến kinh nghiệm hoặc báo cáo tổng kết của các nhà trường, chưa có công trình nào đề cập một cách đầy đủ và hệ thống

TÀI LIỆU THAM KHẢO

* VĂN KIỆN, VĂN BẢN:

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quy chế trường Trung cấp chuyên nghiệp Nxb Giáo dục, Hà Nội,

1996

2 Các Mác- Ăng ghen – Toàn tập Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1993

3 Đảng CSVN- Văn kiện Đại hội Đảng CSVN về Văn hoá nghệ thuật Nxb Sự thật, Hà Nội,

1993

4 Đảng CSVN- Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành TW khoá VIII, Nxb Chính trị Quốc

gia, Hà Nội, 1997

5 Đảng CSVN- Văn kiện Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành TW khoá VIII, Nxb Chính trị Quốc

gia, Hà Nội, 1997

6 Điều lệ Trường Trung cấp chuyên nghiệp Nxb Giáo dục, 2000

7 Luật giáo dục năm 2005

8 Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban chấp hành TW Đảng CSVN khoá VIII, Nxb Chính trị

Quốc gia, Hà Nội, 1997

9 Từ điển bách khoa Việt Nam- Tập 1- Trung tâm biên soạn từ điển bách khoa, Hà Nội, 1995

10 Từ điển Tiếng việt- Trung tâm từ điển ngôn ngữ, Hà Nội, 1992

* TÁC GIẢ, TÁC PHẨM:

11 Đặng Quốc Bảo Giáo dục và phát triển Trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo, 1998

12 Đặng Quốc Bảo Khoa học tổ chức và quản lý Nxb Thống kê, Hà Nội, 1999

13 Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc Lý luận đại cương về quản lý, Hà Nội, 1996

14 Nguyễn Quốc Chí – Nguyễn Thị Mỹ Lộc Cơ sở khoa học quản lý Tập bài giảng lớp Cao

học QLGD Khoa Sư phạm- ĐH Quốc gia Hà Nội

15 Vũ Cao Đàm Phương pháp luận nghiên cứu khoa học Nxb Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội,

1998

16 Trần Khánh Đức Cơ cấu tổ chức và quản lý hệ thống giáo dục quốc dân Tập bài giảng lớp

Cao học QLGD Khoa sư phạm- ĐH Quốc gia Hà Nội

17 Phạm Minh Hạc Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục Nxb Giáo dục, 1986

18 Vũ Ngọc Hải- Trần Khánh Đức Hệ thống giáo dục hiện đại trong những năm đầu thế kỷ

XXI ( Việt Nam và thế giới) Nxb Giáo dục, Hà Nội, 2003

19 Đỗ Huy- Lê Hữu Ái Tìm hiểu tư tưởng văn hoá nghệ thuật Hồ Chí Minh Nxb Khoa học xã

hội, Hà Nội, 1995

20 Hồ Sỹ Hồ Những bài giảng về quản lý trường học Tập 3 Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1985

21 Đặng Bá Lãm (chủ biên) Quản lý nhà nước về giáo dục lý luận và thực tiễn Nxb Chính trị

Quốc gia, Hà Nội, 2005

22 Nguyễn Ngọc Quang Những khái niệm cơ bản về lý luận quản lý giáo dục Trường cán bộ

quản lý giáo dục và đào tạo, 1989

23 Trần Hồng Quân Giáo dục đào tạo là con đường quan trọng nhất để phát huy nguồn lực

con người Trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo, 1986

24 Hoàng Minh Thao Tâm lý học quản lý Trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo, 1998

25 Bùi Trọng Tuân Phát triển nguồn nhân lực Trường cán bộ quản lý giáo dục và đào tạo,

1999

26 Bùi Trọng Tuân Năm 1998 Tổ chức lao động một cách khoa học

27 Mạc Văn Trang- Trần Thị Bạch Mai Tài liệu môn Quản lý dân sự trong quản lý giáo dục

đào tạo Viện nghiên cứu phát triển giáo dục, 1998