Kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết vụ án dân sự qua thực tiễn thực hiện tại viện kiểm sát nhân dân huyện thủy nguyên, thành phố hải phòng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT BÙI VĂN TUÂN KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT TRONG GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ QUA THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN THỦY NGUYÊN, T

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

BÙI VĂN TUÂN

KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT

TRONG GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ QUA THỰC TIỄN

THỰC HIỆN TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN THỦY NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Hà Nội – 2015

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

BÙI VĂN TUÂN

KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT

TRONG GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ QUA THỰC TIỄN

THỰC HIỆN TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN HUYỆN THỦY NGUYÊN, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

Chuyên ngành : Luật Dân sự và Tố tụng dân sự

Mã số : 60 38 01 03

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS TRẦN PHƯƠNG THẢO

Hà Nội – 2015

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Một chặng đường học tập và nghiên cứu tại Bộ môn luật dân sự – Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội sắp qua Trong suốt quãng thời gian ấy, em không chỉ học được nhiều kiến thức và bài học bổ ích mà còn nhận được sự dạy dỗ nhiệt tình của các thầy cô

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Trần Phương Thảo, người

đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ, động viên em trong suốt quá trình

em thực hiện luận văn của mình

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các thầy cô, cán bộ trong bộ

môn cùng các anh chị và các bạn đang học tập tại Bộ môn luật dân sự - Khoa

luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện cho em hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, em xin cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè cùng các đồng nghiệp đang công tác tại Viện kiểm sát nhân dân huyện Vĩnh Bảo, Viện kiểm sát nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng đã luôn động viên, giúp đỡ và là nguồn động lực cho em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Hà Nội, ngày 26 tháng 09 năm 2015

Học viên

Bùi Văn Tuân

Trang 4

4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của TS Trần Phương Thảo – Giảng viên khoa Pháp luật Dân sự, Trường Đại học Luật Hà Nội

Những thông tin, số liệu và trích dẫn trong luận văn là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và chính xác

Tác giả luận văn

Bùi Văn Tuân

Trang 5

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SÁT VIỆC TUÂN

THEO PHÁP LUẬT TRONG GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ.Error! Bookmark not defined

1.1 Khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa của kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải

quyết vụ án dân sự Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết vụ án dân sự:Error! Bookmark not defined

1.1.2 Đặc điểm của hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giải quyết vụ

án dân sự Error! Bookmark not defined

1.1.3 Ý nghĩa của hoạt động kiểm sát Error! Bookmark not defined

1.2 Cơ sở của việc xây dựng quy định về kiểm sát việc tuân theo pháp luật của

VKSND trong giải quyết vụ án dân sự Error! Bookmark not defined

1.2.1 Cơ sở lý luận Error! Bookmark not defined

1.2.2 Cơ sở thực tiễn Error! Bookmark not defined

1.3 Sơ lược quá trình hình thành, phát triển các quy định của pháp luật về kiểm sát

việc tuân theo pháp luật của VKS trong giải quyết vụ án dân sự.Error! Bookmark not defined

1.3.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến năm 1959 Error! Bookmark not defined

1.3.2 Giai đoạn từ năm 1959 đến năm 1989 Error! Bookmark not defined

1.3.3 Giai đoạn từ năm 1989 đến trước ngày 01/01/2005.Error! Bookmark not defined

1.3.4 Giai đoạn từ ngày 01/01/2005 đến nay Error! Bookmark not defined

1.4 Tham khảo quy định của pháp luật tố tụng dân sự một số nước về nhiệm vụ,

quyền hạn của Viện kiểm sát (Viện công tố) Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM

HIỆN HÀNH VỀ KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO PHÁP LUẬT TRONG

GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ CỦA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN.Error! Bookmark not defined

2.1 Kiểm sát việc thụ lý Error! Bookmark not defined

2.2 Kiểm sát việc lập hồ sơ vụ án dân sự trong giai đoạn chuẩn bị xét xử.Error! Bookmark not defined

Trang 6

2.3 Kiểm sát thủ tục tiến hành phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án dân sự của Tòa án

nhân dân Error! Bookmark not defined

2.3.1 Viện kiểm sát tham gia phiên tòa sơ thẩm Error! Bookmark not defined

2.3.2 Hoạt động của Viện kiểm sát tại phiên tòa sơ thẩm.Error! Bookmark not defined

2.3.3 Kiểm sát một số quyết định của Tòa án nhân dân:Error! Bookmark not defined

2.4 Kiểm sát các hoạt động tố tụng theo pháp luật tại tòa án cấp phúc thẩm, giám

đốc thẩm, tái thẩm Error! Bookmark not defined

2.4.1 Kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm Error! Bookmark not defined

2.4.2 Kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm.Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN THỰC HIỆN KIỂM SÁT VIỆC TUÂN THEO

PHÁP LUẬT TRONG GIẢI QUYẾT VỤ ÁN DÂN SỰ TẠI VIỆN KIỂM SÁT

NHÂN DÂN HUYỆN THỦY NGUYÊN VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊError! Bookmark not defined

3.1.Thực tiễn thực hiện hoạt động kiểm sát các vụ án dân sự của Viện kiểm sát nhân

dân huyện Thủy Nguyên Error! Bookmark not defined

3.1.1 Những kết quả đã đạt được Error! Bookmark not defined

3.2 Những tồn tại, vướng mắc và nguyên nhân Error! Bookmark not defined

3.2.1 Một số tồn tại, vướng mắc trong hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật

đối với vụ án dân sự: Error! Bookmark not defined

3.2.2 Nguyên nhân dẫn đến tồn tại, vướng mắc trên.Error! Bookmark not defined

3.3 Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của công tác kiểm sát việc tuân theo

pháp luật trong giải quyết các vụ án dân sự, quyền hạn kiểm sát trong tố tụng dân

sự Error! Bookmark not defined

3.3.1 Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát

trong giải quyết các vụ án dân sự Error! Bookmark not defined

3.3.2 Kiến nghị thực hiện pháp luật về nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát

trong giải quyết các vụ án dân sự Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 3

Trang 7

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 BLTTDS : Bộ luật Tố tụng dân sự

2 LTCVKSND : Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân

3 TAND : Tòa án nhân dân

4 TANDTC : Tòa án nhân dân tối cao

5 TTDS : Tố tụng dân sự

6 TTLT : Thông tư liên tịch

7 UBND : Ủy ban nhân dân

8 VKS : Viện kiểm sát

9 VKSND : Viện kiểm sát nhân dân

10 VKSNDTC : Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Trang 8

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 3.1 Thống kê số lượng vụ án dân sự VKSND huyện

Thủy Nguyên thụ lý năm 2012, 2013, 2014 và 6 tháng đầu

năm 2015

60

Bảng 3.2 Thống kê kết quả công tác kiểm sát thụ lý của

VKSND huyện Thủy Nguyên trong các năm 2012, 2013,

2014, 06 tháng đầu năm 2015

60

Bảng 3.3 Thống kê số lượng bản án, quyết định giải

quyết vụ án dân sự của Tòa án nhân dân huyện Thủy

Nguyên ban hành trong thời gian năm 2012, 2103, 2014

và 06 tháng đầu năm 2015

62

Bảng 3.4 Thống kê số lượng bản án, quyết định VKS đã

kiểm sát trong năm 2012, 2013, 2014 và 06 tháng đầu

năm 2015

63

Bảng 3.5 Thống kê số lượng vụ án do Viện kiểm sát nhân

dân huyện Thủy Nguyên kháng nghị phúc thẩm trong năm

2012, 2013, 2014 và 06 tháng đầu năm 2015

65

Trang 9

1

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Đại hội lần thứ IX của Đảng đã khẳng định mô hình nền kinh tế ở nước

ta trong thời kỳ quá độ là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa (gọi tắt là kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa) Sự lựa chọn đó là xuất phát từ những lợi ích của việc phát triển kinh tế - xã hội đem lại cho nước ta Sự phát triển theo mô hình này đã giúp làm cho nền kinh tế nước ta phát triển năng động Trong cơ chế kinh tế cũ, vì coi thường quy luật giá trị, cạnh tranh, cung cầu nên các cơ sở kinh tế cũng thiếu sức sống và động lực để phát triển sản xuất Sử dụng kinh tế thị trường là sử dụng quy luật giá trị, cạnh tranh, cung cầu, buộc mỗi người sản xuất tự chịu trách nhiệm về hàng hóa do mình làm ra Chính vì thế mà nền kinh tế trở nên sống động Mỗi người sản xuất đều chịu sức ép buộc phải quan tâm tới sự tiêu thụ trên thị trường, sao cho sản phẩm của mình được xã hội thừa nhận và cũng từ đó họ mới có được thu nhập Không những vậy, kèm theo sự tác động của hội nhập quốc tế trên mọi lĩnh vực ở nước ta đã thúc đẩy giao lưu buôn bán, thúc đẩy giao dịch giữa cả người dân trong nước với các đối tác nước ngoài Sự giao lưu kinh tế dân sự phát triền, các mối quan hệ dân sự ngày càng phổ biến và thể hiện trên nhiều khía cạnh Tuy nhiên các mối quan hệ đó ngoài những mặt tích cực đi kèm theo là những mâu thuẫn khó khăn, đời sống con người được nâng cao dẫn đến các quan hệ dân sự ngày càng phức tạp, phát sinh nhiều mâu thuẫn cần được điều chỉnh một cách khoa học và hợp lí hơn Việc giải quyết các mâu thuẫn phát sinh trong các mối quan hệ dân sự đó cần phải được giải quyết một cách đúng đắn, khách quan, đúng theo quy định của pháp luật

Bộ luật tố tụng dân sự năm 2004 cho thấy, mặc dù về cơ bản, các quy định của Bộ luật đã đi sâu vào đời sống xã hội nước ta, nhưng các quy định về

Trang 10

2

việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật của VKSND trong tố tụng dân sự vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập Mặc dù pháp luật vẫn quy định VKSND có đầy đủ các quyền kiến nghị, kháng nghị nhưng thiếu cơ chế, phương thức, cơ sở pháp

lý để thực hiện quyền của mình Sau 5 năm thực hiện BLTTDS năm 2004 thấy rằng, chất lượng công tác kiểm sát giải quyết các vụ án dân sự của VKSND vẫn còn nhiều hạn chế Việc phát hiện vi phạm để kiến nghị, kháng nghị còn ít, chất lượng chưa đảm bảo, trong khi đó vi phạm trong việc giải quyết án dân sự vẫn chiếm tỷ lệ cao, tình trạng khiếu kiện của người dân về việc giải quyết án dân sự ngày càng có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp Án dân sự ở cấp sơ thẩm bị cấp phúc thẩm cải sửa, huỷ án còn nhiều, dẫn đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tập thể và công dân không được đảm bảo Nguyên nhân nêu trên là do hệ thống pháp luật về dân

sự và tố tụng dân sự hiện hành còn chưa đầy đủ, đồng bộ và hoàn thiện, chất lượng giải quyết án dân sự của Tòa án còn hạn chế, nhưng một phần quan trọng cũng là do các quy định của pháp luật về vị trí, vai trò cũng như chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của VKSND trong tố tụng dân sự vẫn còn nhiều bất cập Mặt khác, nền kinh tế thị trường vốn dĩ luôn vận động và không ngừng phát triển, sự tham gia vào quá trình liên kết, hợp tác khu vực và quốc

tế như: tham gia vào Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á (ASEAN), diễn đàn hợp tác kinh tế Châu á - Thái Bình Dương (APEC), Tổ chức thương mại thế giới (WTO), việc ký kết Hiệp định thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ… đã đặt

ra những yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam Đó là yêu cầu sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ và ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật trong nước, để bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế Đứng trước những thử thách và yêu cầu mới của thế kỷ XXI, vị trí, vai trò của VKSND trong tố tụng dân sự vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu để có quy định phù hợp với tình hình mới, bối cảnh mới Trước thực trạng nêu trên, tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XII, Uỷ ban thường vụ Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của

Trang 11

3

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Chính phủ (1946), Sắc lệnh số 13 ngày 24/01/1946 quy định về Tổ chức Tòa án và các ngạch thẩm phán

2 Chính phủ (1946), Sắc lệnh số 51 ngày 17/04/1946 ấn định thẩm quyền của Tòa án và phân công giữa các nhân viên trong Tòa án

3 Chính phủ (1950), Sắc lệnh số 85 ngày 22/05/1950 về cải cách bộ máy tư pháp và luật tố tụng

4 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Bộ Chính trị, Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 02/06/2005 về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội

5 Đảng Cộng sản Việt Nam (2010), Bộ Chính trị, Kết luận 79-KL/TW ngà 28/07/2010 về Đổi mới tổ chức và hoạt động của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan điều tra, Hà Nội

6 Bùi Thị Huyền (2011), Phiên tòa sơ thẩm dân sự - Những vấn đề lý luận

và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

7 Khuất Văn Nga (Chủ biên) (2008), Vị trí, vai trò của Viện kiểm sát trong

tố tụng dân sự theo yêu cầu cải cách tư pháp, Nxb tư pháp, Hà Nội

8 Hoàng Phê (Chủ biên) (2006), Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, Đà Nẵng

9 Nxb thông tin lý luận (1985), V.I Lenin – Về bộ máy của Đảng và Nhà nước

10 Nguyễn Như Ý (chủ biên) (1999), Đại từ điển Tiếng Việt, Nxb Văn hóa,

Hà Nội

11 Quốc hội (1946), Hiến pháp, Hà Nội

13 Quốc hội (1960), Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Hà Nội

Trang 12

4

19 Quốc hội (2004), Bộ luật tố tụng dân sự, Hà Nội

20 Quốc hội (2011), Bộ luật tố tụng dân sự (sửa đổi bổ sung), Hà Nội

23 Trường Đại học Luật Hà Nội (2010), Giáo trình luật tố tụng dân sự, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội

24 TS.Trần Văn Trung (2005), Về việc tham gia phiên tòa dân sự của Viện kiểm sát nhân dân, Tạp chí Luật học, Đặc san BLTTDS 08/2005

25 TS Trần Văn Trung (2003), Vai trò của Viện kiểm sát trong TTDS, tài liệu Tọa đàm dự thảo BLTTDS, tháng 11/2003

26 TS Mai Ngọc Dương (2010), Giám đốc thẩm trong tố tụng dân sự Việt Nam – một số lý luận và thực tiễn, Luận án tiến sĩ, Hà Nội

27 TS Bùi Thị Huyền (2008), Phiên tòa sơ thẩm dân sự - Những vấn đề lý luận và thực tiễn, Luận án tiễn sĩ, Hà Nội

28 TS Nguyễn Công Bình (chủ biên) (2014), Giáo trình luật tố tụng dân sự Việt Nam, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội

29 Ủy ban tư pháp Quốc tịch (2010), Báo cáo số 4232/BC-UBTP ngày 16/09/2010 về “Báo cáo thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều BLTTDS”, Hà Nội

30 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1989), Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ

án dân sự, Hà Nội

31 Ủy ban thường vụ Quốc hội (1994), Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án kinh tế, Hà Nội

Trang 13

5

32 Ủy ban thường vụ Quốc hội (1996), Pháp lệnh thủ tục giải quyết các tranh chấp lao động, Hà Nội

33 Ủy ban thường vụ Quốc, Báo cáo tổng hợp ý kiến các đại biểu Quốc hội khóa XII thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật tố tụng dân sự, Hà Nội

34 Viện khoa học pháp lý (2006), Từ điển luật học, Nxb Từ điển bách khoa – Nxb tư pháp, Hà Nội

35 Viện Khoa học pháp lý (2004), Một số vấn đề Luật TTDS nước CHND Trung Hoa, Nxb Tư pháp, Hà Nội

36 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2002), Bộ luật tố tụng dân sự của Cộng hòa Liên Bang Nga

37 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2000 -2014), Báo cáo tổng kết công tác kiểm sát (từ năm 2000 đến năm 2014), Hà Nội

38 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2013), Báo cáo sơ kết một năm thực hiện Luật sửa đổi bổ sung một số điều của BLTTDS (dự thảo), Hà Nội

39 Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao (2012), Thông tư liên tịch số 04/2012/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 01/8/2012 hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về kiểm sát việc tuân theo pháp luật tố tụng dân sự, Hà Nội

40 Võ Thị Phượng (2010), sự tham gia tố tụng của Viện kiểm sát nhân dân trong tố tụng dân sự Việt Nam, luận văn thạc sĩ Luật học, Trường đại học Luật Hà Nội, Hà Nội

41 Viện kiểm sát nhân dân huyện Thủy Nguyên (2012), Báo cáo tổng kết năm, Hải Phòng

42 Viện kiểm sát nhân dân huyện Thủy Nguyên (2013), Báo cáo tổng kết năm, Hải Phòng

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	381,84 KB