Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa tỉnh bạc liêu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN LÊ THỊ HỒNG THANH NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA TỈNH BẠC LIÊU Chuyên ngành: Du lịch Chương trình đào tạo t

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LÊ THỊ HỒNG THANH

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA

TỈNH BẠC LIÊU

Chuyên ngành: Du lịch

(Chương trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : VŨ ANH TÚ

(GVHD ký tên)

Hà Nội, 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

LÊ THỊ HỒNG THANH

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA

TỈNH BẠC LIÊU

Chuyên ngành: Du lịch

(Chương trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : VŨ ANH TÚ

(GVHD ký tên)

Hà Nội, 2015

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG BIỂU v

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐÒ vi

MỞ ĐẦU 7

1 Lí do chọn đề tài 7

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 8

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Error! Bookmark not defined 3.2 Phạm vi nghiên cứu: Error! Bookmark not defined

4 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined

5 Lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

6 Bố cục của luận văn Error! Bookmark not defined

7 Đóng góp của luận văn Error! Bookmark not defined Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH VĂN HÓA VÀ PHÁT TRIỂN Error! Bookmark not defined

DU LỊCH VĂN HÓA Error! Bookmark not defined 1.1 Du lịch văn hóa Error! Bookmark not defined

1.1.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.1.2 Đặc điểm Error! Bookmark not defined 1.1.3 Sản phẩm du lịch Error! Bookmark not defined 1.1.4 Khách du lịch văn hóa Error! Bookmark not defined

1.2 Điều kiện phát triển du lịch văn hóa Error! Bookmark not defined

1.2.1 Tài nguyên du lịch Error! Bookmark not defined 1.2.2 Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật Error! Bookmark not defined 1.2.2.1 Cơ sở hạ tầng Error! Bookmark not defined 1.2.2.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật Error! Bookmark not defined 1.2.3 Nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 1.2.4 Chính sách phát triển Error! Bookmark not defined

1.2.5 Những điều kiện về thị trường Error! Bookmark not defined 1.2.5.1 Thị trường quốc tế Error! Bookmark not defined 1.2.5.2 Thị trường trong nước Error! Bookmark not defined 1.2.5.3 Thị trường du lịch Bạc Liêu Error! Bookmark not defined

1.3 Những bài học kinh nghiệm trong việc phát triển du lịch văn hóaBản Sín Chải- Sa Pa Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VĂN HÓA TỈNH BẠC LIÊU Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về Bạc Liêu Error! Bookmark not defined

2.1.1 Lịch sử hình thành – phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Điều kiện kinh tế – xã hội Error! Bookmark not defined Tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế Error! Bookmark not defined 2.1.3 Vị trí của du lịch Bạc Liêu trong mối quan hệ vùng Error! Bookmark not

defined

2.2 Điều kiện phát triển du lịch văn hóa của Bạc Liêu Error! Bookmark not

defined

2.2.1 Tài nguyên du lịch Error! Bookmark not defined 2.2.1.1 Tài nguyên du lịch tự nhiên Error! Bookmark not defined Đất đai, địa hình Error! Bookmark not defined Khí hậu Error! Bookmark not defined Nguồn nước Error! Bookmark not defined 2.2.1.2 Tài nguyên du lịch nhân văn Error! Bookmark not defined

Di tích văn hóa lịch sử gắn liền với giai thoại về Công tử Bạc Liêu Error!

Bookmark not defined

2.2.2 Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật ngành Error! Bookmark not

defined

2.2.2.1 Cơ sở hạ tầng Error! Bookmark not defined

2.2.2.2 Cơ sở vật chất kỹ thuật ngành Error! Bookmark not defined

2.2.3 Nhân lực du lịch Error! Bookmark not defined 2.2.4 Chính sách phát triển du lịch Error! Bookmark not defined

2.3 Tổ chức quản lý hoạt động du lịch văn hóa Error! Bookmark not defined

2.3.1 Cơ cấu tổ chức – quản lý ngành du lịch Error! Bookmark not defined 2.3.2 Các chương trình, hoạt động của Tỉnh nhằm phát triển du lịch văn hóa Error! Bookmark not defined 2.3.3.Thực trạng xúc tiến, tuyên truyền, quảng bá du lịch văn hóa Error!

Bookmark not defined

2.4 Kết quả hoạt động du lịch văn hóa tại Bạc Liêu Error! Bookmark not

defined

2.4.1 Thị trường khách du lịch văn hóa của Bạc Liêu Error! Bookmark not

defined

2.4.1.1 Lượng khách du lịch Error! Bookmark not defined 2.4.1.2 Đặc điểm nguồn khách đến với tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not

defined

2.4.2 Sản phẩm – dịch vụ du lịch văn hóa chính của tỉnh Bạc Liêu Error!

Bookmark not defined

2.4.3 Đóng góp của du lịch văn hóa đối với đời sống kinh tế xã hội của địa

phương Error! Bookmark not defined

2.5 Du lịch với công tác bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined 2.6 Nhận xét về hiện trạng phát triển du lịch văn hóa tỉnh Bạc Liêu Error!

Bookmark not defined

Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA TỈNH BẠC LIÊU Error! Bookmark not defined 3.1 Những căn cứ đề xuất giải pháp Error! Bookmark not defined

3.1.1 Định hướng phát triển theo ngành Error! Bookmark not defined 3.1.2 Định hướng phát triển theo lãnh thổ Error! Bookmark not defined

3.1.3 Định hướng đầu tư phát triển du lịch Error! Bookmark not defined

3.2 Những giải pháp phát triển du lịch văn hóa tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark

not defined

3.2.1 Giải pháp về phát triển cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ du lịch Error!

Bookmark not defined

3.2.2 Giải pháp về phát triển nguồn nhân lực Error! Bookmark not defined 3.2.3 Giải pháp về xúc tiến, quảng bá sản phẩm du lịch Error! Bookmark not

defined

3.2.4 Giải pháp về tổ chức, quản lý hoạt động du lịch văn hóa Error! Bookmark

not defined

3.2.5 Giải pháp về phát triển sản phẩm du lịch Error! Bookmark not defined 3.2.6 Giải pháp phát triển thị trường du lịch Error! Bookmark not defined 3.2.7 Giải pháp bảo tồn di sản và môi trường tài nguyên du lịch Error! Bookmark

not defined

Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

ASEAN Association of Southeast Asia Nations

Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

Tổng sản phẩm quốc nội

ICOMOS International Council on Monuments and Sites

Hội đồng quốc tế các di tích và di chỉ

QĐ-

SVHTTDL Quyết định- Sở Văn hóa Thể Thao và Du lịch

QĐ- UBND Quyết định- Ủy ban nhân dân

UNESCO United Nations Educational, Scientific and Culture Organization

Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hiệp quốc

Tổ chức Du lịch thế giới

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1 Vị trí, vai trò của Bạc Liêu trong Vùng đồng bằng sông Cửu Long Error! Bookmark not defined Bảng 2 So sánh Bạc Liêu với các tỉnh trong Vùng đồng bằng sông Cửu Long Error! Bookmark not defined Bảng 1: Vị trí và đóng góp của du lịch trong nền kinh tế Error! Bookmark not

defined

DANH MỤC BIỂU ĐÒ, HÌNH VẼ

Biểu đồ 1: Thị trường Khách nội địa theo mục đích du lịch Error! Bookmark not

defined

Biểu đồ 2: Thị trường khách quốc tế theo mục đích du lịch Error! Bookmark not

defined

Biểu đồ 3: Thị trường khách quốc tế theo vị trí địa lý (2010 và 2011) Error!

Bookmark not defined

Hình 01: Bản đồ tỉnh Bạc Liêu Error! Bookmark not defined.

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Văn hóa và du lịch rất cần thiết trong việc quảng bá hình ảnh của một quốc gia đến với các quốc gia khác trên thế giới Trong các loại hình du lịch, du lịch văn hóa đang trở thành xu hướng phát triển của các nước trong khu vực vì các lý do khác nhau Nó tác động kinh tế và xã hội tích cực, là cầu nối để khôi phục, duy trì và phát huy những giá trị văn hóa của cộng đồng địa phương, bảo tồn các di sản văn hóa-lịch sử Bên cạnh đó, nó còn tạo điều kiện hòa hợp, hiểu biết trao đổi văn hóa giữa khách du lịch và người dân địa phương

Du lịch văn hóa tạo thuận lợi cho sự hòa hợp văn hóa và sự hiểu biết giữa người dân Nó thúc đẩy giao tiếp và hội nhập Đây là một yếu tố quan trọng trong việc giữ gìn

và nâng cao niềm tự hào và tinh thần quốc gia và địa phương

Trong số khách du lịch quốc tế đến Việt Nam hàng năm chỉ có khoảng 5-8% tham gia vào các tour du lịch sinh thái tự nhiên và khoảng 40- 45% tham gia vào các tour du lịch tham quan - sinh thái nhân văn Cho nên sản phẩm quan trọng của du lịch là du lịch văn hóa Sức hấp dẫn du khách là bản sắc văn hóa, cách ứng xử văn hóa của điểm đến

và trình độ văn hóa của những nhà tổ chức du lịch chuyên nghiệp Không có sản phẩm

du lịch nào không mang nội dung, không thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc Không một

di sản thiên nhiên nào không mang dấu ấn di sản văn hóa dân tộc Ngay việc bảo tồn, giữ gìn, trân trọng thiên nhiên đến độ cả nhân loại suy tôn một địa danh là di sản thiên nhiên thế giới cũng đã là một sự suy tôn giá trị văn hóa, cách ứng xử văn hóa đối với thiên nhiên của một dân tộc

Bạc Liêu không phải là địa phương có lợi thế về địa lý giao thương Nhưng đây là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi, mưa thuận, gió hòa, giàu sản vật Đặc biệt hơn hết, con người Bạc Liêu giàu truyền thống đoàn kết, yêu nước, yêu lao động, cần cù sáng tạo Tuy mới tách tỉnh năm 1997 cũng là một tỉnh mới nhưng Bạc Liêu không thiếu những anh hùng hào kiệt trên nhiều lĩnh vực mà chính họ đã góp phần định vị văn hóa Bạc Liêu gắn trong tổng thể bề dày lịch sử văn hóa dân tộc Đó là Lê Duẩn, Nguyễn Văn Linh, Võ Văn

Lầu, Yên Lang… Và còn rất nhiều danh nhân khác mà tên tuổi của họ trở thành tên đường, tên trường, là những tấm gương mẫu mực có tác dụng giáo dục truyền thống cho thế hệ sau Tỉnh Bạc Liêu, với nhiều di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia, cấp tỉnh có giá trị tham quan, nghiên cứu, là lợi thế của Bạc Liêu để khai thác phát triển du lịch văn hóa Bên cạnh những văn hóa phi vật thể, đây còn là cái nôi của nghệ thuật đờn ca tài tử Nam

Bộ - quê hương của bản “Dạ cổ hoài lang”gắn liền với cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu, là nơi xuất hiện thể loại văn học nói thơ Bạc Liêu độc đáo Ngoài ra, Tỉnh còn có nhiều danh lam thắng cảnh, di tích văn hóa - lịch sử như vườn chim, vườn nhãn cổ, hay kiến trúc cổ nhà Công tử, những đình chùa, miếu được Nhà nước các cấp công nhận xếp hạng di tích

Trong những năm qua, nhất là từ khi tỉnh được tái lập, ngành du lịch Bạc Liêu được chú ý đầu tư và có bước phát triển nhất định Một số dự án du lịch được triển khai, bước đầu hình thành được một số cơ sở du lịch, du khách trong và ngoài tỉnh đến thăm quan du lịch ngày càng tăng Giá trị ngành kinh doanh dịch vụ- du lịch ngày càng chiếm

tỉ trọng cao trong ngành kinh tế, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm cho người lao động, cải thiện đời sống nhân dân, mở rộng các mối quan hệ hợp tác của Tỉnh Tuy nhiên, du lịch Bạc Liêu nhìn chung phát triển chậm, còn nhiều việc phải làm,

cả về hạ tầng, loại hình du lịch, dịch vụ du lịch và văn minh du lịch Loại hình du lịch còn nghèo nàn, cả về du lịch văn hóa, du lịch sinh thái, sông nước, du lịch vườn Hoạt động

du lịch còn rời rạc chưa tạo được tour, tuyến trong tỉnh và giữa Bạc Liêu với các tỉnh, thành, phố trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long, cả nước và nước ngoài

Căn cứ vào nghiên cứu thực trạng và tính cấp bách của vấn đề, tác giả đã lựa chọn

đề tài “ Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa Bạc Liêu” nhằm tìm ra những định

hướng và giải pháp khai thác sản phẩm du lịch văn hóa của tỉnh trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả phát triển du lịch văn hóa của tỉnh Bạc Liêu

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu các điều kiện phát triển du lịch văn hóa tỉnh Bạc Liêu

TÀI LIỆU THAM KHẢO Tài liệu tiếng Việt

1 Đào Duy Anh (2000), Việt Nam văn hóa sử cương, Nxb Văn hóa- Thông tin, Hà

Nội

2 Minh Anh (2008), 25 lễ hội đặc sắc ở Việt Nam, Nxb Hồng Đức, Hà Nội

3 Phan Kế Bính (1990), Việt Nam phong tục, Nxb TP Hồ Chí Minh

4 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (2011), Văn bản pháp quy về Văn hóa, Thể thao

và gia đình

5 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch- Tổng cục du lịch Việt Nam (2008), Tài liệu hướng dẫn thực hiện luật Du lịch, Hà Nội

6 Lê Ngọc Canh (1999), Văn hóa dân gian Việt Nam- những thành tố, Nxb Văn hóa

thông tin

7 Nguyễn Thị Chiến (2004), Văn hóa trong phát triển du lịch bền vững ở Việt Nam,

Nxb Trẻ

8 Di tích lịch sử văn hóa Việt Nam ( 1991), Nxb KHXH, Hà Nội

9 Đặc san văn hóa, thể thao và du lịch Bạc Liêu (2015), Cục báo chí Bộ thông tin và

truyền thông số 27/ GP- XBĐS

10 Chu Viết Luân (2006), Bạc Liêu thế và lực trong thế kỉ 21, Nxb Chính trị quốc gia

, Hà Nội

11 Luật Di sản văn hóa và Nghị định hướng dẫn thi hành (2002), Nxb Chính trị quốc

gia, Hà Nội

12 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam: Luật Du lịch, 2005

13 Dương Văn Sáu (2002), Di tích lịch sử - văn hóa và danh thắng Việt Nam, Nxb

Đại học Quốc gia, Hà Nội

14 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bạc Liêu (2014), Báo cáo tình hình du lịch năm

2010, 2011, 2012, 2013

15 Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu - Cao Văn Lầu và Nghệ thuật đờn

ca tài tử Nam Bộ ( 2014), Nxb Trẻ

16 Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu - Đồng Nọc Nạng( 2014), Nxb

Trẻ

17 Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu - Hướng dẫn du lịch Bạc Liêu

(2014), Nxb Thông Tấn

18 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bạc Liêu (2014), Quy hoạch phát triển du lịch

Bạc Liêu đến năm 2020, tầm nhìn 2030

19 Sở Văn Hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu - Theo dấu chân tài tử Bạc Liêu (

2014), Nxb Trẻ

20 Trần Đức Thanh (2005), Nhập môn khoa học du lịch, Nxb Đại học Quốc Gia Hà

Nội

21 Hoàng Văn Thành (2014), Giáo trình Văn hóa Du lịch, nxb Giáo dục quốc gia

22 Lê Văn Thăng, (2008), Giáo trình Du lịch và Môi trường do nhà xuất bản Đại học

quốc gia

23 Trần Ngọc Thêm ( 1999), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục

24 Trần Mạnh Thường (biên soạn), Nguyễn Minh Tiến (hiệu đính), (2005), Việt Nam

văn hóa và du lịch được nxb Thông Tấn và Công ty Văn hóa Hương Trang

25 Việt Nam - điểm đến của thiên niên kỉ mới “ Chào mừng quý khách đến Bạc

Liêu”, (2003) Nxb Thông Tấn

26 Trần Quốc Vượng ( chủ biên) ( 1998), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục, Hà

Nội

Tài liệu tiếng Anh

27 Alf H Walle (1998), Cultural Tourism: A Strategic Focus, Westview Press

28 Barbara Kirshenblatt - Gimblett (1998) Destination Culture: Tourism, Museums,

and Heritage, University of California Press

29 Bob McKercherand Hilary du Cros, (2002), Cultural tourism : the partnership

between tourism and cultural heritage management, published by The Haworth

press

30 Can-Seng Ooi, (2002), Cultural tourism and tourism cultures the business of

mediating experiences in Copenhagen ,Copenhagen Business School Press

31 David Crouch, Nina Lübbren (2003), Visual Culture and Tourism

32 David Leslie, Marianna Sigala (2006), International Cultural Tourism

33 Donald Macleod (Editor), James G Carrier (2012), Tourism, Power and Culture:

Anthropological Insights (Tourism and Cultural Change)

34 G Richards (2001), Cultural attractions and European tourism, CIBA publishing,

Wallingford, UK

35 Goodrich, J N (1991) Cultural tourism in Europe [Journal of Travel Research]

35(3), 91

36 Greg Richards, (2007), Cultural tourism : Global and local perspectives

Routledge

37 Ivanovic, M (2008) Cultural tourism Cape Town, South Africa: Juta &

Company, Ltd

38 Leslie, David and Marianna Sigala (2005), International Cultural Tourism, Taylor

& Francis

39 Luigi Fusco Girard, Peter Nijkamp (2009), Cultural Tourism and Sustainable

Local Development (New Directions in Tourism Analysis)

40 Milena Ivanovic (2008), Cultural tourism, Cape Town, Juta.Greg

41 Razaq Raj, Kevin Griffin, Nigel D Morpeth (2013), Culture Tourism