Biện pháp xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia ở huyện từ liêm

Kính mong được sự chỉ dẫn của các thầy cô giáo, sự góp ý của các bạn đồng nghiệp để luận văn được bổ sung, hoàn thiện nhằm giúp cho phòng giáo dục và đào tạo chỉ đạo tốt các trường THCS

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

_

NGUYỄN HỮU HẢI

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN TỪ LIÊM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2008

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA SƯ PHẠM

_

NGUYỄN HỮU HẢI

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN TỪ LIÊM

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành : QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60 14 05

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN VĂN LÊ

HÀ NỘI - 2008

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy cô giáo là giảng viên Khoa sư phạm, Phòng Quản lý đào tạo và khoa học, Phòng Hành chính Tổng hợp, Chủ nhiệm bộ môn quản lý giáo dục Trường Đại Quốc gia

Hà Nội đã trang bị những tri thức cần thiết để tác giả có thể tập dượt nghiên cứu khoa học và hoàn thành được luận văn

Đặc biệt, tác giả bày tỏ lòng biết ơn đến Phó Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Văn

Lê – Hiệu trưởng trường Cao đẳng sư phạm mẫu giáo Trung ương đã tận tình

hướng dẫn, chỉ bảo tác giả trong suốt quá trình lập đề cương, tổ chức nghiên cứu

đề tài và viết luận văn

Xin chân thành cảm ơn Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội, Phòng Giáo dục và Đào tạo Huyện Từ Liêm, các đồng chí cán bộ quản lí trường THCS huyện Từ Liêm, các đồng chí giáo viên là tổ trưởng chuyên môn và giáo viên các trường THCS huyện Từ Liêm đã nhiệt tình cộng tác và ủng hộ tác giả trong quá trình tổ chức nghiên cứu và khảo nghiệm đề tài

Mặc dù đã rất cố gắng nhưng luận văn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong được sự chỉ dẫn của các thầy cô giáo, sự góp ý của các bạn đồng nghiệp để luận văn được bổ sung, hoàn thiện nhằm giúp cho phòng giáo dục và đào tạo chỉ đạo tốt các trường THCS quản lí xây dựng trường chuẩn Quốc gia đạt hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng GD toàn diện ở các trường THCS huyện

Từ Liêm, Hà Nội trong thời gian tới/

Hà Nội, ngày tháng năm 2008

Tác giả luận văn

Nguyễn Hữu Hải

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG TRƯỜNG TRUNG

HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA

5

1.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về xây dựng trường chuẩn Quốc gia 7 1.2.1.Các văn bản, chiến lược xây dựng trường chuẩn Quốc gia 8 1.2.2 Lý luận chung về xây dựng trường chuẩn Quốc gia 15 1.2.3 Quản lý việc xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia 20

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA PHÒNG GIÁO DỤC

VÀ ĐÀO TẠO, CÁC TRƯỜNG TRONG VIỆC XÂY DỰNG

TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở

HUYỆN TỪ LIÊM

33

2.1 Vài nét chung về tình hình giáo dục huyện Từ Liêm 33

2.1.2 Tình hình giáo dục Trung học cơ sở của huyện Từ Liêm trong

những năm gần đây

36

2.2 Thực trạng xây dựng các trường Trung học cơ sở đạt chuẩn quốc

gia và thực trạng quản lý việc xây dựng trường Trung học cơ sở đạt

chuẩn quốc gia ở huyện Từ Liêm

49

2.2.1 Thực trạng phấn đấu xây dựng trường Trung học cơ sở đạt

chuẩn quốc gia ở huyện Từ Liêm

50

2.2.2 Thực trạng quản lý việc xây dựng trường Trung học cơ sở đạt

chuẩn Quốc gia của phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Từ Liêm

51

2.2.3 Thực trạng phối hợp quản lý xây dựng trường Trung học cơ sở

đạt chuẩn Quốc gia của hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở và

phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Từ Liêm

56

2.2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý việc xây dựng trường

Trung học cơ sở đạt chuẩn QG ở huyện Từ Liêm

58

Chương 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CỦA PHÒNG

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO, CÁC TRƯỜNG TRONG VIỆC XÂY

DỰNG TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐẠT CHUẨN QUỐC

GIA Ở HUYỆN TỪ LIÊM

61

3.1 Một số nguyên tắc có tính chất định hướng cho việc đề ra các biện pháp 61 3.2 Một số biện pháp quản lý nhằm xây dựng trường Trung học cơ sở

đạt chuẩn Quốc gia của phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Từ Liêm

61

3.2.1 Nhóm 1: Biện pháp chỉ đạo việc xây dựng các tổ chức trong nhà

trường Trung học cơ sở theo chuẩn Quốc gia

61

3.2.2 Nhóm 2: Biện pháp tổ chức chỉ đạo và bồi dưỡng nâng cao trình

độ đội ngũ cán bộ Quản lý, giáo viên và nhân viên trường Trung học cơ

66

sở đáp ứng yêu cầu trường chuẩn Quốc gia

3.2.3 Nhóm 3: Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng giấo dục toàn

diện học sinh Trung học cơ sở theo chuẩn Quốc gia

75

3.2.4 Nhóm 4: Tăng cường quản lý khai thác sử dụng và đầu tư xây

dựng cơ sở vật chất nhà trường Trung học cơ sở theo chuẩn Quốc gia 84 3.2.5 Nhóm 5: Quản lý thực hiện công tác Xã hội hóa giáo dục góp

3.4 Khảo nghiệm về tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 96

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục là nền tảng, là động lực phát triển đất nước Trong giai đoạn phát triển đất nước ta hiện nay để nhằm đáp ứng công cuộc CNH và HĐH đất nước, đưa nước ta, về cơ bản, trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020, sánh vai cùng các cường quốc trong khu vực và trên thế giới, Đảng và Nhà nước ta đã nhận định:

GD là quốc sách hàng đầu, điều này thể hiện ở Điều 35, Chương III, Hiến pháp

nước cộng hoà XH chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, sửa đổi bổ sung vào năm 2001:

“Phát triển GD là quốc sách hàng đầu Nhà nước và XH phát triển GD nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Mục tiêu của GD là hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân; đào tạo những người lao động có tay nghề, năng động và sáng tạo, có niềm tự hào dân tộc, có đạo đức, có ý chí vươn lên góp phần làm cho dân giàu nước mạnh, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”

Tuy nhiên, về cơ bản nền GD nước ta vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế của đất nước, chưa làm thoả mãn được nhu cầu và nguyện vọng học tập của quần chúng nhân dân trong thời gian qua Chất lượng GD còn bất cập ở tất

cả các bậc học, ngành học, đội ngũ GV không đồng bộ vừa thừa, vừa thiếu, vừa yếu, các điều kiện thiết yếu, cơ sở vật chất phục vụ cho GD còn nhiều hạn chế, hiện tượng tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong GD còn phổ biến, hệ thống cơ chế, chính sách của Nhà nước về GD còn chưa hoàn thiện, thiếu hiệu lực… Một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng trên đó là mức đầu

tư cho sự nghiệp GD, đầu tư cho các điều kiện CSVC phục vụ cho GD còn rất thấp

so với tầm quan trọng và vị trí của GD trong hệ thống kinh tế quốc dân, trong đó

có đầu tư cho GD THCS

Việc tăng cường đầu tư cho GD, xây dựng một hệ thống trường chuẩn QG là nhằm từng bước nâng cao chất lượng GD, khắc phục những tình trạng bất cập, yếu kém, đáp ứng nhu cầu của đất nước, nguyện vọng chính đáng của quần chúng nhân dân, đưa nền GD Việt Nam phát triển mạnh và bền vững, hội nhập với nền GD thế giới

Ngay từ đầu, công tác xây dựng một hệ thống trường THCS đạt chuẩn QG được Đảng bộ, các cấp uỷ Đảng , Chính quyền Huyện Từ Liêm xác định là nhiệm

vụ trọng tâm, then chốt trong việc nâng cao chất lượng GD học sinh phổ thông một cách toàn diện nói chung, và chất lượng học sinh THCS nói riêng Về các tiêu chí

để đánh giá, công nhận trường THCS đạt chuẩn QG, Bộ GD&ĐT đã có Quyết định số: 27/2001– QĐ/BGD&ĐT ngày 5/7/2001, Quyết định “V/v Ban hành Quy chế công nhận trường trung học đạt chuẩn QG (giai đoạn 2001 đến 2010)”, Quyết định số: 08/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/3/2005 của Bộ GD&ĐT “V/v Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế công nhận trường trung học đạt chuẩn QG (giai đoạn 2001 đến 2010)”, Công văn số: 3481/GDTrH ngày 6/5/2005 của Bộ GD&ĐT

về việc hướng dẫn xây dựng trường chuẩn QG Tuy nhiên, việc tổ chức thực hiện còn nhiều lúng túng, nhiều vấn đề cần được quan tâm, để tìm ra giải pháp cho phù hợp nhằm vừa có thể hoàn thành nhiệm vụ đề ra, vừa có thể đáp ứng được nhu cầu của địa phương trong thời đại mới

Ngành GD huyện Từ Liêm trong những năm qua đã có những bước phát triển đáng khích lệ , là huyện hoàn thành phổ cập GD tiểu học , giáo dục THCS đúng độ tuổi, và đang tiến tới phổ cập THPT, tuy nhiên công tác này cũng gặp rất nhiều khó khăn, nhất là đối với các trường vùng sâu xa trong huyện

Xuất phát từ yêu cầu và thực tiễn công tác chỉ đạo các trường THCS, tôi

chọn đề tài “Biện pháp xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Từ Liêm” nhằm góp phần xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG giai đoạn

2008-2010 trên địa bàn Huyện, đáp ứng yêu cầu của địa phương trong thời kỳ đổi mới

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các biện pháp xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG trong giai đoạn

2008 - 2010 trên địa bàn huyện Từ Liêm nhằm giúp cho các trường THCS phấn đấu đạt chuẩn QG, góp phần nâng cao chất lượng GD, xây dựng thương hiệu ở các trường THCS trong Huyện

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động quản lí của Phòng GD&ĐT, các trường trung học cơ sở trong việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lí của Phòng GD&ĐT, các trường THCS huyện Từ Liêm trong việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG

4 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Phạm vi đối tượng

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu các biện pháp quản lí của Phòng GD&ĐT, các trường THCS trong việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG huyện Từ Liêm

4.2 Phạm vi địa bàn

Đề tài được triển khai nghiên cứu ở Phòng GD&ĐT và ở 21 trường THCS Huyện Từ Liêm

4.3 Phạm vi thời gian

Nghiên cứu về các biện pháp quản lí việc xây dựng trường THCS đạt chuẩn

QG ở Huyện Từ Liêm giai đoạn 2000 – 2005, 2005-2008, đề xuất các biện pháp thực hiện giai đoạn 2008-2010

5 Giả thuyết khoa học

Hiện nay công tác quản lí của Phòng GD&ĐT nhằm tổ chức thực hiện xây dựng trường THCS đạt chuẩn QG trên địa bàn Huyện Từ Liêm tuy đã có nhiều kinh nghiệm nhưng vẫn còn những hạn chế, bất cập Điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có vấn đề quản lí của Phòng GD&ĐT, các trường THCS Nếu tìm ra các biện pháp quản lí của Phòng GD&ĐT và của các trường THCS phù hợp thực tế sẽ giúp các trường THCS trên địa bàn Huyện Từ Liêm sớm đạt chuẩn

QG sẽ tạo được sự chuyển biến rõ rệt về chất lượng GD trong các nhà trường THCS

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu một số vấn đề lí luận về quản lí, xây dựng trường Trung học cơ

sở đạt chuẩn Quốc gia

6.2 Khảo sát thực trạng quản lí của Phòng Giáo dục và Đào tạo và thực trạng phấn đấu của các trường Trung học cơ sở trong việc xây dựng trường đạt chuẩn Quốc gia lí giải nguyên nhân của thực trạng này

6.3 Đề xuất các biện pháp quản lí của Phòng Giáo dục và Đào tạo, các trường Trung học cơ sở trong việc xây dựng trường Trung học cơ sở đạt chuẩn Quốc gia Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp nêu ra

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương phấp nghiên cứu lí luận: Phân tích khái quát các tài liệu lí

luận và các văn bản

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban bí thƣ Trung Ƣơng Đảng (2004) Chỉ thị số 40-CT/TW ngày

15/06/2004 về xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý GD

2 Đặng Quốc Bảo Giáo dục - Nhà trường người thầy: Một số góc nhìn (Tập

bài giảng cao học chuyên ngành Quản lí giáo dục)

3 Đặng Quốc Bảo Nhà trường vầng trán của cộng đồng và quản lý nhà

trường đáp ứng các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội (Tập bài giảng cao

học chuyên ngành Quản lí giáo dục)

4 Bộ Chính trị (1979) Nghị quyết số 14-NQ/TW về cải cách GD

5 Bộ GD&ĐT (2000) Chiến lược phát triển GD&ĐT đến năm 2020 Nxb

Giáo dục Hà Nội

6 Bộ GD&ĐT (2002) Chỉ thị số: 04/ 2002/ TT-BGD&ĐT về việc hướng dẫn

UBND các tỉnh, Thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện Chỉ thị số:14/2001/CT-TTg

7 Bộ GD&ĐT (2004) Chỉ thị số 25/2004/CT-BGD&ĐT của Bộ trưởng Bộ

Giáo dục và Đào tạo về nhiệm vụ của toàn ngành

8 Bộ GD&ĐT (2007) Điều lệ Trường trung học Nxb Giáo dục Hà Nội

9 Bộ GD&ĐT (2001) Quy chế công nhận trường trung học đạt chuẩn QG

(ban hành kèm theo quyết định số 27/2001/QĐ-BGD&ĐT)

10 Bộ GD&ĐT (1997) Quyết định số 1366/GD-ĐT ngày 26/4/1997 về việc

ban hành Quy chế công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia giai đoạn

1996 - 2000

11 Bộ GD&ĐT (2005) Quyết định số 08/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 14 tháng

03 năm 2005 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế công nhận

trường trung học đạt chuẩn quốc gia (giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010)

12 Bộ GD&ĐT (2006) Quyết định số 22/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 12/05/2006

13 Bộ GD&ĐT (2005) Quyết định số 32/2005/QĐ-BGD&ĐT ngày 24/10/2005

14 Bộ GD&ĐT (2008) Quyết định số 36 /2008/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 07

năm 2008 về việc ban hành Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia

15 Bộ GD&ĐT–Bộ Nội vụ (2004) Thông tư liên tịch số:

21/2004/TTLT/BGD&ĐT-BNV về việc hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn giúp UBND quản lí Nhà nước về GD&ĐT ở địa phương

16 Bộ GD&ĐT và Bộ Nội Vụ (2006) Thông tư liên tịch số

35/2006/TTLT-BGD&ĐT-BNV ngày 23/08/2006

17 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc Cơ sở khoa học quản lý (Tập

bài giảng cao học chuyên ngành Quản lí giáo dục)

18 Nguyễn Ngọc Dũng (2004) Thực trạng và những giải pháp xây dựng

trường tiểu học đạt chuẩn QG ở Tây Ninh (luận án tiến sĩ), Hà Nội

19 Đảng Cộng sản Việt Nam (2001) Báo cáo Chính trị tại Đại hội IX Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà Nội

20 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002) Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần

thứ IX Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

21 Đảng cộng sản Việt Nam (2006) Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần

thứ X Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

22 Đảng cộng sản Việt Nam (1997) Văn kiện Hội nghị lần thứ Hai Ban chấp

hành Trung ương Đảng khoá VIII Nxb Chính trị quốc gia ,Hà Nội

23 Giáo dục Việt Nam (2001) Hệ thống các văn bản qui phạm pháp luật

ngành giáo dục Việt Nam (2001) Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

24 Giáo dục Việt Nam thời hội nhập (2007) Nxb Lao động, Hà Nội

25 Phạm Minh Hạc Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa thế kỷ XXI Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

26 Phạm Minh Hạc (2001) Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công

nghiệp hoá hiện đại hoá Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

27 Đặng Xuân Hải (2007) Vai trò của cộng đồng xã hội đối với giáo dục và

quản lý giáo dục (Đề cương bài giảng cho cao học quản lý giáo dục)

28 Vũ Ngọc Hải - Trần Khánh Đức (2003) Hệ thống giáo dục hiện đại trong

những năm đầu thế kỷ XXI Nxb Giáo dục, Hà Nội

29 Nguyễn Thị Phương Hoa (2006) Lý luận dạy học hiện đại (Tập bài giảng

cao học chuyên ngành Quản lí giáo dục)

30 Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh(2004) Giáo trình tâm lý học

lãnh đạo quản lý Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

31 Lê Ngọc Hùng (2006) Xã hội học giáo dục Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội

32 Huyện Ủy Từ Liêm (2005) Chương trình số 06-CTr/HU của Ban chấp

hành Đảng bộ Từ Liêm về việc “Nâng cao chất lượng một số lĩnh vực trọng tâm văn hoá - xã hội của huyện Từ Liêm”

33 Trần Kiểm (2004) Khoa học quản lí giáo dục - Một số vấn đề lí luận và

thực tiễn Nxb Giáo dục, Hà Nội

34 Phạm Thị Loan (2005) “Bồi dưỡng cán bộ QL trường mầm non - một

biện pháp xây dựng trường mầm non thành thị đạt chuẩn QG ở Hải Phòng”,

Tạp chí Giáo dục, số 109, tr.16-17

35 Luật giáo dục (2005) Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

36 Hồ Chí Minh (2002) Về giáo dục và đào tạo Nxb Giáo dục, Hà Nội

37 Niên giám thống kê Hà Nội năm 2006 Nxb Thống kê, Hà Nội

38 Đoàn Văn Ninh (2006) Biện pháp quản lí việc xây dựng trường chuẩn

Quốc gia của hiệu trưởng trường THPT Tỉnh Tuyên Quang (Luận văn thạc

sĩ)

39 Hoàng Phê (1996) Từ điển tiếng Việt Nxb Đà Nẵng

40 Phòng GD&ĐT huyện Từ Liêm Bản tổng kết và phương hướng nhiệm vụ

các năm học: 2001-2002, 2002-2003, 2003-2004, 2004-2005, 2005- 2006, 2006- 2007 của Phòng GD&ĐT Từ Liêm – Hà Nội

41 Phòng GD&ĐT huyện Từ Liêm Báo cáo thống kê các năm học từ

2001-2002, đến 2007-2008 của Phòng GD&ĐT Từ Liêm – Hà Nội

42 Phòng GD&ĐT huyện Từ Liêm (2008) Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ

năm học 2008- 2009

43 Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992) Hiến pháp

nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam 1992 Nxb Chính trị quốc gia, Hà

Nội

44 Quốc Hội (2000) nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nghị quyết

số 40/2000/QH10 ngày 09/12/2000 của Quốc hội khóa X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông