ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN VÂN YÊN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG QUẬN 5, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP Ứ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN VÂN YÊN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG
QUẬN 5, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2015
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN VÂN YÊN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH
Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG
QUẬN 5, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐINH THỊ KIM THOA
HÀ NỘI – 2015
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Với tất cả tình cảm và lòng chân thành của mình tôi xin bày tỏ lòng biết
ơn sâu s ắc đến quí thầy cô Trường Đại học Giáo dục Đại học Quốc gia
Hà Nội cùng các thầy cô giáo đã trực tiếp giảng dạy chúng tôit rong cả khoá học.Các thầy cô đã dành nhiều công sức giảng dạy, tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiêncứu
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất của mình tới PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa người đã quan tâm và tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn Cô đã cho tôi thêm nhiều kiến thức về khoa học quản lý giáo dục cũng như giúp tôi rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học Một lần nữa, tôi xin được trân trọng Cảm ơn cô!
Xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, Ban giám hiệu, các đồng chí cán bộ giáo viên, phụ huynh học sinh và học sinh Trường THPT Hùng Vương, quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh đã nhiệt tình cộng tác, cung cấp số liệu, cho ý kiến
Cảm ơn những người thân trong gia đình và bạn bè đã luôn quan tâm, động viên, giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và nghiên cứu trong suốt thời gian qua!
Mặc dù đã cố gắng thật nhiều trong quá trình thực hiện đề tài, song không thể tránh khỏi những thiếu sót nhất định Rất mong nhận được sự thông cảm và đóng góp ý kiến của quý các thầy, cô giáo, các bạn đồng nghiệp và những người cùng quan tâm tới những vấn đề được trình bày trong luận văn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 10 tháng 11 năm2015
Tácgiả NGUYỄN VÂN YÊN
Trang 4DANH MỤC VIẾTTẮT
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC VIẾTTẮT ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC BẢNG vi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ vii
MỞ ĐẦU 8
1 Lý do chọn đề tài 8
2 Mục đích nghiên cứu Error! Bookmark not defined
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu Error! Bookmark not defined
3.1 Khách thể nghiên cứu Error! Bookmark not defined 3.2 Đối tương nghiên cứu Error! Bookmark not defined
4 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
5 Giả thuyết nghiên cứu Error! Bookmark not defined
6 Nhiệm vụ nghiên cứu Error! Bookmark not defined
7 Phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8 Phương pháp nghiên cứu Error! Bookmark not defined
8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận Error! Bookmark not defined 8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn Error! Bookmark not defined 8.3 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm để đánh giá chất lượng Error!
Bookmark not defined
9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài Error! Bookmark not defined
9.1 Ý nghĩa khoa học: Error! Bookmark not defined 9.2 Ý nghĩa thực tiễn: Error! Bookmark not defined
10 Cấu trúc luận văn Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH Error! Bookmark not defined 1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined
Trang 61.2 Cơ sở lý luận về quản lý và quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined
1.3 Cơ sở lý luận về giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
1.3.1 Đạo đức Error! Bookmark not defined 1.3.2 Giáo dục đạo đức cho học sinh Error! Bookmark not defined
1.4 Quản lí hoạt động giáo dục đạo đức trong nhà trường Error! Bookmark not defined
1.4.1 Nội dung quản lý hoạt động giáo dục đạo đức Error! Bookmark not
defined
1.4.2 Các yếu tố tác động đến quản lý giáo dục đạo đức học sinh Error!
Bookmark not defined
Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT HÙNG VƯƠNG - QUẬN 5, THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về trường THPT Hùng Vương Error! Bookmark not defined
2.1.1 Quy mô trường lớp Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý Error! Bookmark not defined
2.2 Thực trạng đạo đức và hoạt động giáo dục đạo đức học sinh trường THPT
Hùng Vương Error! Bookmark not defined
2.2.1 Đạo đức học sinhcủa trường THPT Hùng Vương Error! Bookmark not
defined
2.2.2 Thực trạng giáo dục đạo đức học sinhcủa trường THPT HùngVương
Error! Bookmark not defined
2.2.3 Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của
trường THPT Hùng Vương Error! Bookmark not defined
2.3 Kết luận chung về thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học
sinh trường THPT Hùng Vương Error! Bookmark not defined
2.3.1 Ưu điểm Error! Bookmark not defined 2.3.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém Error! Bookmark not
Trang 7defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined
Trang 8CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT HÙNG VƯƠNG QUẬN 5, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY Error! Bookmark not defined 3.1 Một số căn cứ và nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined
3.1.1 Căn cứ Error! Bookmark not defined 3.1.2 Nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined
3.2 Một số biện pháp quản lý giáo dục đạo đức học sinh trường THPT Hùng
Vương đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các thành viên, tổ chức
trong nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Error!
Bookmark not defined
3.2.2 Kế hoạch hóa hoạt động GDĐĐ cho học sinh Error! Bookmark not
defined
3.2.3 Bồi dưỡng đội ngũ GVCN có phẩm chất đạo đức cách mạng, vững vàng
về chuyên môn, gương mẫu, tích cực trong giảng dạy và giáo dục Error!
Bookmark not defined
3.2.4 Đa dạng hóa các hình thức hoạt động giáo dục đạo đức học sinh Error!
Bookmark not defined
3.2.5 Khai thác công nghệ thông tin trong quản lý các hoạt động giáo dục
đạo đức Error! Bookmark not defined
3.2.6 Tăng cường kiểm tra, đánh giá công tác giáo dục đạo đức cho học sinh
Error! Bookmark not defined
3.2.7 Xây dựng cơ chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội nhằm
GDĐĐ cho học sinh Error! Bookmark not defined 3.2.8 Tăng cường tính đồng bộ của các biện pháp giáo dục đạo đức Error!
Bookmark not defined
3.3 Khảo sát tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined
2.1 Đối với Sở GD&ĐT Thành phố Hồ Chí Minh Error! Bookmark not
Trang 9defined
2.2 Đối với nhà trường Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 10DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2 1: Kết quả 5 năm học từ 2010 - 2015Error! Bookmark not defined
Bảng 2 2: Thống kê tình hình đội ngũ từ năm học 2010 - 2015Error! Bookmark not defined
Bảng 2 3: Những biểu hiện vi phạm đạo đức của học sinh (tỉ lệ %)Error! Bookmark not defined
Bảng 2 4: Nguyên nhân dẫn đến những vi phạm đạo đức của học sinh
(tỉ lệ %) Error! Bookmark not defined
Bảng 2 5: Đánh giá vị trí, vai trò của giáo dục đạo đức (tỉ lệ %)Error! Bookmark not defined
Bảng 2 6: Đánh giá của giáo viên về công tác giáo dục đạo đức so với
công tác chuyên môn (tỉ lệ %) Error! Bookmark not defined
Bảng 2 7: Mức độ cần thiết của các nội dung GDĐĐError! Bookmark not defined
Bảng 2 8: Đánh giá của GV về hình thức, hoạt động giáo dục đạo đức
được nhà trường tổ chức nhằm GDĐĐ học sinh (tỉ lệ %)Error! Bookmark not defined.6
Bảng 2 9: Mức độ sử dụng các biện pháp GDĐĐ cho HS (tỉ lê %)Error! Bookmark not defined Bảng 2 10: Một số nguyên nhân làm hạn chế hiệu quảError! Bookmark not defined
Bảng 2 11: Đánh giá của CB – GV và HS về mức độ ảnh hưởng của các
LLGD đối với hoạt động GDĐĐ cho HS (tỷ lệ %)Error! Bookmark not defined
Bảng 2 12: Các nội dung quản lí giáo dục đạo
đức………Error! Bookmark not defined
Bảng 2 13: Thực trạng triển khai các biện pháp quản lí GDĐĐ cho học
sinh của hiệu trưởng( tỉ lệ %) Error! Bookmark not defined
Bảng 2 14: Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý hoạt
động giáo dục đạo đức cho học sinhError! Bookmark not defined
Bảng 3 1: Tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp đề xuấtError! Bookmark not defined
Trang 11DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2 1: Kết quả xếp loại học tập của học sinh trong 5 năm họcError! Bookmark not defined
Biểu đồ 2 2: Kết quả xếp loại đạo đức của HS trong 5 năm học từ 2010 -
2015 Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 2 3: Các yếu tố ảnh hưởng mạnh nhất đến hiệu quả quản lýError! Bookmark not defined
Biểu đồ 3 1: Tính cần thiết và tính khả thi của các biện phápError! Bookmark not defined
Sơ đồ 1 1: Mô hình quản lý Error! Bookmark not defined
Trang 12MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo là một trong những lĩnh vực được toàn xã hội quan tâm, đóng một vai trò quan trọng và góp phần trực tiếp trong việc bồi dưỡng và đào tạo con người Giáo dục đào tạo mang trong mình sứ mạng cao cả là đào tạo nhân tài, phát triển nguồn nhân lực cho đất nước Lịch sử nhân loại đã chứng minh chân lý:
Ở quốc gia nào và ở giai đoạn nào giáo dục và đào tạo được quan tâm đúng đắn thì khi đó xã hội phát triển lành mạnh, bền vững
Đảng và Nhà nước ta luôn xác định giáo dục là chiến lược, là quốc sách hàng đầu
Lúc sinh thời Bác Hồ nói: “Nâng cao dân trí là nhiệm vụ hết sức quan trọng, nó có tính chất quyết định đến sự thành bại của đất nước” Quan điểm giáo dục toàn diện
được quán triệt xuyên suốt ngay từ khi nền giáo dục cách mạng ra đời Trong thời
kì đổi mới, Nghị quyết hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng
sảnViệt Nam khóa VIII khẳng định: “Thực hiện giáo dục toàn diện đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học (hết sức coi trọng giáo dục đạo đức)” Đại hội XI, Đảng ta tiếp tục nhấn mạnh: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức; cơ chế quản lý; nội dung; phương pháp dạy và học; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa chất lượng nền giáo dục Việt Nam” Nghị
quyết 29 của Ban chấp hành trung ương Đảng cộng sản Việt Nam khoá XI ngày
23/11/2013 về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đã đặt ra yêu cầu cấp bách cho giáo dục đạo đức hiện nay là: “ Chú trọng giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, tri thức pháp luật
và ý thức công dân Tập trung vào những giá trị cơ bản của văn hóa, truyền thống
và đạo lý dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại, giá trị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí
Trang 13TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ban Tư tưởng văn hoá Trung ương (2005), Tài liệu nghiên cứu tư tưởng
Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
2 Ban Tư tưởng văn hoá Trung ương (2002), Văn hoá với thanh niên, thanh niên với văn hoá, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
3 Bảo tàng Hồ Chí Minh (1986), Chủ tịch Hồ Chí Minh với vấn đề đạo đức cách mạng, NXB Thông tin lý luận, Hà Nội
4 Hoàng Chí Bảo và nhóm tác giả (2000), Danh nhân Hồ Chí Minh tập 1+2, NXB lao động, Hà Nội
5 Đặng Quốc Bảo - Đặng Bá Lãm- Nguyễn Lộc - Phạm Quang Sáng-
Nguyễn Đức Thiệp(2010), Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam, Nxb Giáo dục Việt Nam, Hà Nội
6 Đặng Quốc Bảo (1999), Kế hoạch tổ chức và quản lý, một số vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Thống kê
7 Đặng Quốc Bảo (1997), Một số khái niệm về Quản lý giáo dục, trường
CBQL GDĐT Hà Nội
8 Bộ Giáo dục và Đào tạo(2011), Chiến lược phát triển giáo dục 2011-
2020, Nxb Giáo dục, Hà Nội
9 Bộ GDĐT (2007), Điều lệ trường THPT Nxb Giáo dục
10 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Giáo dục đạo đức học sinh, sinh viên ở nước ta: Thực trạng và giải pháp, Kỷ yếu hội thảo khoa học, Hà Nội
11 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb
chính trị quốc gia, Hà Nội
12 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức, lối sống, phòng chống tội phạm, bạo lực trong học sinh phổ thông, Kỷ yếu hội thảo khoa học, Hà Nội
Trang 1413 Bộ GDĐT (2009), Luật giáo dục sửa đổi bổ sung Nxb Giáo dục
14 Bộ GDĐT (2008), Quyết định số 16/2008/QĐ – BGDĐT ngày 22/10/2008 Ban hành quy định đạo đức nhà giáo
15 Bộ GDĐT (2011), Thông tư số 58/2011/TT - BGDĐT ngày 22/10/2011 Ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông
16 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc(2010), Những quan điểm giáo dục hiện đại, Nxb Đại học quốc gia Hà Nội
17 Chính phủ, Chỉ thị của Chính phủ về đổi mới giáo dục phổ thông, Số
14/2001/CT-TTg ngày 01/6/2001
18 Chính phủ, Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020, Ban hành kèm
Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm 2012
19 Nguyễn Đức Chính (2012), Đo lường và đánh giá trong giáo dục, Tài
liệu giảng dạy Cao học QLGD, Trường ĐHGD-ĐHQG Hà Nội
20 Vũ Cao Đàm (2008), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học Nxb Giáo
dục, Hà Nội
21 Đảng Cộng sản Việt Nam (2004),Văn kiện hội nghị lần thứ IX Ban chấp hành Trung ương khóa IX, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
23 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011),Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội
24 Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Nghị quyết số 29 - NQ/TW của hội nghị Trung ương 8 - Khóa XI
25 Phạm Minh Hạc và nhiều tác giả (2002), Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng của thế kỷ XXI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
Trang 1526 Phạm Minh Hạc (2001), Về phát triển con người toàn diện thời kỳ Công nghiệp hóa - Hiện đại hoá, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
27 Nguyễn Thị Hồng (2013), Biện pháp quản lý GDĐĐ cho học sinh các
trường THPT thuộc khu vực đô thị hoá huyện Từ Liêm, thành phố Hà Nội, luận
văn chuyên ngành quản lý giáo dục ( Mã số: 6010114)
28 Phạm Thị Minh Huệ (2011), Quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh ở trường THPT Thành phố Thái Bình, Luận văn chuyên ngành Quản lý giáo dục (Mã
số: 601405)
29 Trần Hậu Kiểm (1997), Đạo đức học, Nxb Hà Nội
30 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn Nxb ĐHQG Hà Nội
31 Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đinh Thị Kim Thoa, Trần Văn Tính và Vũ
Phương Liên(2010), Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh THPT,
Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
32 Ngô Đình Qua (2013), Phương pháp nghiên cứu khoa học, NXB Đại học
Sư phạm TPHCM
33 Nguyễn Thị Thái và nhiều tác giả (2009), Điều hành các hoạt động trong trường học, Nxb Hà Nội
34 Hà Nhật Thăng (1998), Công tác giáo viên chủ nhiệm lớp, Nxb Giáo dục
35 Đinh Thị Kim Thoa, Trần Văn Tính và Đặng Hoàng Minh (2010),Tâm lí học đại cương, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
36 Phạm Viết Vượng (2010), Giáo dục học, Nxb Đại học Sư phạm Hà Nội