Quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo tiếp cận năng lực thực hiện trong bối cảnh đổi mới giáo dục việt nam hiện nay

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC HÀ THANH HƯƠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN NGHỆ THUẬT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HÀ THANH HƯƠNG

QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN NGHỆ THUẬT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN TRONG BỐI CẢNH

ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HÀ THANH HƯƠNG

QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN NGHỆ THUẬT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 62 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Nguyễn Công Giáp

2 GS.TSKH Phạm Lê Hòa

HÀ NỘI - 2016

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa được ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác

Tác giả luận án

Hà Thanh Hương

LỜI CẢM ƠN

Với những tình cảm chân thành và sự biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm ơn:

PGS.TS Nguyễn Công Giáp và GS.TSKH Phạm Lê Hòa, người Thầy, người hướng dẫn khoa học đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo tôi trong suốt quá trình học tập, công tác và thực hiện luận án;

Trường Đại học Giáo dục, ĐHQG Hà Nội; quý thầy giáo, cô giáo đã giảng dạy, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu;

Ban Giám hiệu, cùng toàn thể các đồng nghiệp của Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương đã luôn động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ tôi trong quá trình triển khai khảo sát số liệu cho nghiên cứu của luận án

Tôi xin tri ân sự khích lệ và giúp đỡ của gia đình, người thân đã dành cho tôi trong suốt quá trình công tác, học tập và nghiên cứu khoa học

Hà Nội, ngày tháng 6 năm 2016

Tác giả luận án

Hà Thanh Hương

MỤC LỤC

Lời cam đoan i

Lời cảm ơn ii

Mục lục iii

Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt 8

Danh mục các bảng Error! Bookmark not defined Danh mục các hình Error! Bookmark not defined Danh mục các biểu đồ Error! Bookmark not defined

MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN

NGHỆ THUẬT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC

THỰC HIỆN Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan về nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined

1.1.1 Quản lý đào tạo giáo viên ở một số nước trên thế giớiError! Bookmark not defined.

1.1.2 Quản lý đào tạo giáo viên ở Việt Nam Error! Bookmark not defined

1.1.3 Các công trình nghiên cứu về quản lý đào tạo giáo viên ở trong nước

Error! Bookmark not defined

1.2 Các khái niệm công cụ của đề tài Error! Bookmark not defined

1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.4 Quản lý đào tạo Error! Bookmark not defined 1.2.5 Quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật Error! Bookmark not defined

1.3 Đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo tiếp cận

năng lực thực hiện Error! Bookmark not defined

1.3.1 Đào tạo giáo viên trình độ đại học Error! Bookmark not defined 1.3.2 Các hình thức của quá trình đào tạo giáo viên nghệ thuật Error!

Bookmark not defined.

1.3.3 Các yếu tố của quá trình đào tạo giáo viên nghệ thuậtError! Bookmark

not defined.

1.3.4 Đào tạo theo tiếp cận năng lực thực hiện Error! Bookmark not defined

1.4 Khung năng lực thực hiện trong đào tạo giáo viên nghệ thuật

trình độ đại học Error! Bookmark not defined

1.4.1 Cơ sở để xây dựng khung năng lực trong bối cảnh đổi mới giáo dục Error!

Bookmark not defined.

1.4.2 Mục đích đề xuất khung năng lực thực hiện của giáo viên nghệ thuật

Error! Bookmark not defined

1.4.3 Hướng đề xuất khung năng lực thực hiện trong đào tạo giáo viên nghệ

thuật Error! Bookmark not defined

1.5 Yêu cầu đổi mới của giáo dục đào tạo đối với đào tạo giáo viên

nghệ thuật 39

1.5.1 Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 39

1.5.2 Yêu cầu đổi mới đào tạo giáo viên nghệ thuậtError! Bookmark not defined.

1.5.3 Định hướng đào tạo giáo viên nghệ thuật Error! Bookmark not defined

1.6 Nội dung quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo tiếp cận năng lực thực hiện Error! Bookmark not defined

1.6.1 Quản lý công tác tuyển sinh Error! Bookmark not defined 1.6.2 Quản lý chương trình đào tạo giáo viên nghệ thuật Error! Bookmark not

defined.

1.6.3 Quản lý hoạt độngdạy học Error! Bookmark not defined 1.6.4 Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá trong quá trình đào tạo Error!

Bookmark not defined.

1.6.5 Quản lý các điều kiện phục vụ đào tạo giáo viên nghệ thuật Error!

Bookmark not defined.

1.6.6 Quản lý kết quả đầu ra của quá trình đào tạo giáo viên nghệ thuật Error!

Bookmark not defined

1.7 Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo năng lực thực hiện Error! Bookmark not defined

1.7.1 Nhận thức và năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý đào tạo 63 1.7.2 Chính sách trong quản lý của nhà nước và của ngành giáo dục 64 1.7.3 Nội dung đào tạo 65

1.7.4 Hình thức, phương pháp đào tạo giáo viên Error! Bookmark not defined

1.7.5 Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạoError! Bookmark

not defined.

1.7.6 Nguồn tuyển sinh Error! Bookmark not defined

1.8 Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN

NGHỆ THUẬT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC TRONG CÁC CƠ SỞ

GIÁO DỤC ĐẠI HỌC VIỆT NAM HIỆN NAY Error! Bookmark not defined 2.1 Tình hình đào tạo giáo viên nghệ thuật trong các cơ sở giáo dục hiện nay

Error! Bookmark not defined 2.1.1 Khái quát về các cơ sở đào tạo giáo viên nghệ thuậtError! Bookmark not

defined.

2.1.2 Các ngành đào tạo giáo viên nghệ thuật 72 2.1.3 Quy mô đào tạo giáo viên nghệ thuật 72

2.1.4 Đội ngũ giảng viên tham gia đào tạo giáo viên nghệ thuật Error!

Bookmark not defined.

2.2 Tổ chức khảo sát đánh giá thực trạng quản lý đào tạo giáo viên

nghệ thuật trình độ đại học trong các cơ sở giáo dục đại học Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Mục đích khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.2 Phạm vi và đối tượng khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.3 Nội dung khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.4 Thiết kế mẫu phiếu khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.5 Tổ chức thực hiện và xử lý số liệu Error! Bookmark not defined 2.2.6 Thời gian khảo sát Error! Bookmark not defined

2.3 Thực trạng công tác đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học

trong các cơ sở giáo dục đại học hiện nay Error! Bookmark not defined

2.3.1 Thực trạng công tác tuyển sinh Error! Bookmark not defined 2.3.2 Thực trạng về chương trình đào tạo giáo viên nghệ thuật Error!

Bookmark not defined.

2.3.3 Thực trạng về đội ngũ giảng viên tham gia đào tạo giáo viên

nghệ thuật Error! Bookmark not defined

2.3.4 Thực trạng về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ đào tạo 82

2.4 Thực trạng quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học ở Việt Nam Error! Bookmark not defined

2.4.1 Thực trạng quản lý công tác tuyển sinh trong đào tạo giáo viên

nghệ thuật Error! Bookmark not defined

2.4.2 Thực trạng quản lý thực hiện chương trình đào tạo giáo viên nghệ thuật

trong các cơ sở giáo dục đại học hiện nay Error! Bookmark not defined 2.4.3 Thực trạng quản lý tổ chức đào tạo Error! Bookmark not defined 2.4.4 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập Error!

Bookmark not defined.

2.4.5 Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ đào tạo giáo viên

nghệ thuật Error! Bookmark not defined

2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo năng lực thực hiện trong các cơ sở đào tạo hiện nay

Error! Bookmark not defined 2.5.1 Điểm mạnh Error! Bookmark not defined 2.5.2 Hạn chế, tồn tại Error! Bookmark not defined 2.5.3 Nguyên nhân của hạn chế Error! Bookmark not defined

2.6 Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined Chương 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN NGHỆ THUẬT TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC VIỆT NAM HIỆN NAY Error! Bookmark not defined.

3.1 Định hướng đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học

trong giai đoạn tới Error! Bookmark not defined 3.2 Nguyên tắc đề xuất giải pháp Error! Bookmark not defined

3.2.1 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined 3.2.2 Đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.2.3 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined

3.3 Đề xuất giải pháp quản lý đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ

đại học theo tiếp cận năng lực thực hiện 112

3.3.1 Giải pháp 1: Tổ chức cụ thể hóa khung năng lực thực hiện làm

cơ sở triển khai đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học trong

các cơ sở giáo dục đại học 112 3.3.2 Giải pháp 2: Tổ chức tư vấn hướng nghiệp và tuyển sinh trong

đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo năng lực thực hiện Error!

Bookmark not defined.

3.3.3 Giải pháp 3: Tổ chức định kỳ điều chỉnh, bổ sung chương trình

đào tạo giáo viên nghệ thuật trình độ đại học theo tiếp cận năng lực

thực hiện để phù hợp nhu cầu thực của người học và xã hộiError! Bookmark not defined.

3.3.4 Giải pháp 4: Tổ chức quá trình dạy học trong đào tạo giáo viên

nghệ thuật trình độ đại học theo năng lực thực hiện 135 3.3.5 Giải pháp 5: Quản lý công tác đánh giá kết quả đầu ra và cấp văn bằng trong đào tạo giáo viên nghệ thuật theo tiếp cận năng lực thực hiện 140 3.3.6 Giải pháp 6: Quản lý các điều kiện bảo đảm chất lượng phục vụ

yêu cầu đào tạo giáo viên nghệ thuật theo tiếp cận năng lực thực hiện 145 3.3.7 Giải pháp 7: Quản lý thông tin đầu ra trong đào tạo giáo viên

nghệ thuật trình độ đại học theo năng lực thực hiệnError! Bookmark not defined.

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi của các giải pháp

đề xuất trong luận án Error! Bookmark not defined

3.4.1 Giới thiệu tổ chức khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4.2 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined

3.5 Tổ chức thử nghiệm một số giải pháp đã đề xuấtError! Bookmark not defined.

3.6 Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢError! Bookmark not defined.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tài liệu Tiếng Việt

1 Đặng Quốc Bảo (2005), Quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, Giáo trình

Cao học quản lý giáo dục, Đại học quốc gia Hà Nội

2 Đặng Quốc Bảo (2013), Quản lý nhà trường, Tài liệu chuyên đề NCS quản

lý giáo dục, ĐHGD-Đại học quốc gia Hà Nội

3 Đinh Quang Báo (2010), “Mối quan hệ giữa chuẩn nghề nghiệp giáo viên,

chuẩn đầu ra và chương trình đào tạo giáo viên”, Tạp chí Giáo dục, Số đặc biệt, tr6-8

4 Ban Khoa giáo trung ƣơng (2002), Giáo dục và đào tạo trong thời kỳ đổi

mới: Chủ trương, thực hiện, đánh giá, Nxb Chính trị Quốc gia HN

5 Ban cán sự đảng Chính phủ (2013), Đề án đổi mới căn bản toàn diện giáo

dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, Báo

cáo BCH TW Đảng

6 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở,

giáo viên trung học phổ thông , Ban hành kèm theo thông tư số 30 /2009 /TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009

7 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Đề án đổi mới giáo dục đại học Việt Nam,

Hà Nội

8 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Kỷ yếu Hội thảo Nâng cao năng lực đào tạo

bồi dưỡng giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục các trường sư phạm đáp ứng yêu cầu đổi mới, Đà Nẵng

9 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Tài liệu Hội thảo tập huấn Phát triển

chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên THPT theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học, Hà Nội

10 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Dự án phát triển giáo viên trung học phổ

thông và trung cấp chuyên nghiệp “Chuẩn đầu ra trình độ đại học khối ngành

sư phạm đào tạo giáo viên trung học phổ thông”, Nxb Văn hóa-Thông tin, Hà

Nội

11 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Tài liệu lưu hành nội bộ Đổi mới công tác

đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên phổ thông của các cơ sở đào tạo giáo viên, Hà Nội

12 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Tài liệu lưu hành nội bộ Một số vấn đề về

đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông, Hà Nội

13 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Tài liệu Hội thảo Biên soạn tài liệu hướng

dẫn dạy học và sách giáo khoa theo chương trình GDPT-Kinh nghiệm quốc tế

và vận dụng vào điều kiện của Việt Nam, Hà Nội

14 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Dự án phát triển GV THPT và THCN, Tài

liệu tham khảo Hoạt động đảm bảo chất lượng trong đào tạo giáo viên THPT&TCCN, Hà Nội

15 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2014), Tài liệu Hội thảo lưu hành nội bộ Xây dựng

chương trình giáo dục phổ thông theo định hướng phát triển năng lực học sinh, Hà Nội

16 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2015), Quy định về khối lượng kiến thức tối thiểu,

yêu cầu về năng lực mà người học đạt được sau khi tốt nghiệp đối với mỗi trình độ đào tạo của giáo dục đại học và quy trình xây dựng, thẩm định, ban hành chương trình đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, Ban hành kèm theo Thông tư 07/2015-TT-BGDĐT ngày 16/4/2015

17 Bộ Văn hóa TT&DL (2013), Hội nghị-Hội thảo ứng dụng khoa học công

nghệ mới trong đào tạo văn hóa nghệ thuật, Nha Trang

18 Nguyễn Thúy Bình (2008), Xây dựng chương trình rèn luyện nghiệp vụ Sư

phạm Âm nhạc thường xuyên đáp ứng mục tiêu đào tạo giáo viên THCS, Đề tài NCKH cấp Bộ, Mã số B2003-48-04

19 Chính phủ nước CHXHCNVN (2012), Chiến lược phát triển giáo dục

2011-2020, Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012

20 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1997), Những cơ sở khoa học về

quản lý giáo dục, Học viện quản lý giáo dục, Hà Nội

21 Nguyễn Đức Chính (2002), Kiểm định chất lượng trong giáo dục đại học,

Nxb Đại học quốc gia, Hà Nội

22 Nguyễn Đức Chính (2012), Bài giảng chuyên đề tiến sĩ Các mô hình quản lí

chất lượng, ĐHGD,ĐHQG HN

23 Cao Danh Chính (2012), Dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện ở các

trường sư phạm kỹ thuật, Luận án Tiến sĩ Lý luận và lịch sử giáo dục, Trường

ĐH Sư phạm Hà Nội

24 Vũ Quốc Chung-Nguyễn Văn Khải-James Cameron (2011), Giới thiệu

mô hình đào tạo giáo viên THPT và trung cấp chuyên nghiệp ở một số quốc gia và bài học kinh nghiệm, NXB Giáo dục, Hà Nội

25 Nguyễn Tiến Cường, Nghiêm Đình Thắng (Tuyển chọn) 2014, Những

điều cần biết về tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2014, Nxb Giáo dục Việt

Nam

26 Trường Đại học Giáo dục (2014), Tài liệu hội nghị “Sơ kết công tác đào tạo

giáo viên theo mô hình a+b tại ĐHQG HN”, Hà Nội

27 Đảng Cộng sản Việt Nam (2013), Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn

bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, tại Hội nghị lần thứ 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, ngày ban hành 4/11/2013

28 Nguyễn Tiến Dũng (2014), Quản lý phát triển đội ngũ giáo viên các trường

THPT đáp ứng yêu cầu xây dựng nhà trường hiệu quả, Luận án Tiến sĩ, ĐH Giáo dục-ĐHQGHN

29 Trần Khánh Đức (2013), Phát triển và đánh giá chương trình đào tạo giáo

viên trong nền giáo dục hiện đại, Bài viết kỷ yếu Hội thảo “Đổi mới phương pháp giảng dạy và phương pháp đánh giá đối với giáo dục phổ thông, cao đẳng và đại học sư phạm”, Hà Nội