Tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ chủ yếu trong giao tiếp với người nước ngoài, là một trong những phương tiện không thể thiếu, là cầu nối hết sức quan trọng trong quá trình nước ta hội nh
Trang 1Đại học quốc gia hà nội trung tâm đào tạo bồi d-ỡng giảng viên lý luận chính trị
- -
V-ơng Xuân H-ơng
thực hiện công bằng xã hội trong chăm
sóc sức khoẻ nhân dân
ở n-ớc ta hiện nay
Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học
Mã số: 5.01.02
I Luận văn thạc sĩ Triết học
Ng-ời h-ớng dẫn khoa học: TS Nguyễn Văn D-ơng
Hà Nội - 2004
Trang 2Mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây, tiếng nước ngoài nói chung, tiếng Anh nói riêng ngày càng được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam Tiếng Anh đã trở thành ngôn ngữ chủ yếu trong giao tiếp với người nước ngoài, là một trong những phương tiện không thể thiếu, là cầu nối hết sức quan trọng trong quá trình nước ta hội nhập kinh tế, giao lưu văn hóa với các nước trong khu vực và trên thế giới Tiếng Anh
đã được đưa vào chương trình giảng dạy ở các cấp học phổ thông, đại học và việc nghiên cứu đối chiếu tiếng Anh với tiếng Việt ngày càng được đẩy mạnh Việc nghiên cứu đối chiếu câu cũng như các thành phần khác của câu giữa hai ngôn ngữ khác loại hình này đã gợi mở nhiều vấn đề về lý luận, đồng thời bổ sung nhiều ứng dụng hiệu quả vào thực tế giảng dạy và học tập tiếng Anh
Nghiên cứu tổ chức cú pháp của câu trong đó thành phần câu là một trong những vấn đề quan trọng Trong ngữ pháp truyền thống, "trạng ngữ" là một thuật ngữ đã có từ lâu và cũng được nghiên cứu nhiều trong các công trình ngữ pháp tiếng Việt Xung quanh thuật ngữ này còn có nhiều quan niệm, ý kiến khác nhau, song đa số các học giả đều nhìn nhận đây là tên gọi của một loại thành phần phụ trong tổ chức cú pháp của câu
Tuy nhiên, trong những năm trước đây các nhà nghiên cứu mới chỉ tập trung vào các thành phần chính của câu như chủ ngữ, vị ngữ, mà ít quan tâm đến thành phần phụ của câu như trạng ngữ, còn việc so sánh đối chiếu giữa trạng ngữ của hai ngôn ngữ thì hầu như chỉ đếm được trên đầu ngón tay
Trang 3Qua quá trình giảng dạy môn Anh văn cho sinh viên cao đẳng sư phạm, những giáo viên trung học cơ sở tương lai, chúng tôi nhận thấy để thuận lợi cho việc tiếp thu và nâng cao hiệu quả học ngoại ngữ, cần thiết phải có cải tiến nhất định dựa trên những nghiên cứu về ngữ pháp Do phạm vi giới hạn của một luận văn cao học, chúng tôi chọn đề tài "Trạng ngữ phương thức, trạng ngữ so sánh và trạng ngữ điều kiện trong tiếng Anh (có đối chiếu với tiếng Việt)" với mong muốn bằng những kết quả nghiên cứu này có thể áp dụng vào thực tế giảng dạy để cho học sinh biết và sử dụng đúng trạng ngữ
2 Mục đích của đề tài
- Về mặt khoa học, dựa trên nghiên cứu về thành phần trạng ngữ trong tiếng Anh của các nhà ngôn ngữ học (có đối chiếu với tiếng Việt) để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt giữa chúng
- Về mặt ứng dụng, có thể sử dụng để biên soạn các giáo trình dạy tiếng Anh cho người Việt và giáo trình dạy tiếng Việt cho người Anh cũng như giúp cho công tác biên dịch, phiên dịch đạt hiệu quả cao hơn
3 Phương pháp nghiên cứu và tư liệu nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu: Ngoài phương pháp bao trùm toàn bộ luận văn là so
sánh - đối chiếu thành phần trạng ngữ của tiếng Anh với tiếng Việt, luận văn còn sử dụng phương pháp phân tích, miêu tả thành phần trạng ngữ và biểu hiện của thành phần này trong câu Phương pháp thống kê cũng được dùng để làm cơ sở định tính của luận văn
- Tư liệu nghiên cứu: Các tư liệu dùng để phân tích trong luận văn lấy từ các
tác phẩm văn học, trong các giáo trình tiếng Anh và tiếng Việt
Chúng tôi đã tiến hành thống kê và phân loại được trên 1700 câu có thành phần trạng ngữ cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt nhưng chỉ chọn ngữ liệu thuộc trạng ngữ phương thức, trạng ngữ so sánh và trạng ngữ điều kiện để phân tích
Trang 4Tất cả ngữ liệu này được sắp xếp đánh số và đóng riêng thành một quyển tư liệu kèm theo luận văn này
4 Bố cục của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm có
bốn chương như sau :
Chương 1: Các khái niệm có tính chất lý thuyết liên quan đến đề tài
Chương 2: Trạng ngữ phương thức trong tiếng Anh
(có đối chiếu với tiếng Việt)
Chương 3: Trạng ngữ so sánh trong tiếng Anh
(có đối chiếu với tiếng Việt)
Chương 4: Trạng ngữ điều kiện trong tiếng Anh
(có đối chiếu với tiếng Việt)
Trang 5TÀI LIỆU THAM KHẢO
TIẾNG VIỆT
1 Diệp Quang Ban (2000), Ngữ pháp tiếng Việt, tập 1, tập 2, NXB Giáo Dục
2 Xuân Bá (2002), Bài tập Ngữ pháp tiếng Anh, NXB Thế giới
3 Nguyễn Tài Cẩn (1999), Ngữ pháp tiếng Việt, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
4 Đỗ Hữu Châu, Bùi Minh Toán (2002), Đại cương ngôn ngữ học, tập 1, tập 2,
NXB Giáo Dục
5 Nguyễn Văn Chiến (1982), Ngôn ngữ học đối chiếu và đối chiếu các ngôn ngữ Đông Nam Á, NXB Đại học và THCN, Hà Nội
6 Nguyễn Đức Dân (2000), Ngữ dụng học, tập 1, tập 2, NXB Giáo Dục
7 Lê Dũng (2002), Ngữ Pháp tiếng Anh nâng cao, NXB Giáo Dục
8 Mai Ngọc Chừ, Vũ Đức Nghiệu, Hoàng Trọng Phiến (2000), Cơ sở ngôn ngữ học và tiếng Việt, NXB Giáo Dục
9 Hữu Đạt, Trần Trí Dõi, Thanh Lan (2000) Cơ sở tiếng Việt, NXB Văn hoá
Thông tin
10 Hữu Đạt (1999), phong cách học tiếng Việt hiện đại, NXB Khoa học xã hội,
Hà Nội
11 Đinh Văn Đức (2001), Ngữ pháp tiếng Việt - Từ loại, NXB Đại học Quốc gia,
Hà Nội
12 Nguyễn Thiện Giáp (chủ biên), Đoàn thiện Thuật, Nguyễn Minh Thuyết
(1997), Dẫn luận ngôn ngữ học, NXB Giáo Dục
13 Nguyễn Thiện Giáp (1998), Từ vựng học tiếng Việt, NXB Khoa học xã hội,
Hà Nội
14 Nguyễn Hạnh (1996), Văn phạm Anh ngữ (tác giả Rebecca E Hayden,
Dorothy W Pilgrim, Aurora Quiros Haggard), Nxb Đà Nẵng
15 Cao Xuân Hạo (1991), Ngữ pháp tiếng Việt - Sơ khảo ngữ pháp chức năng,
tập 1, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội
16 Cao Xuân Hạo (1998), Tiếng Việt- Mấy vấn đề ngữ âm, ngữ pháp, ngữ nghĩa,
NXB Giáo Dục
17 Kasevich V.B (1998), Những yếu tố cơ sở của ngôn ngữ học đại cương, NXB
Giáo Dục
Trang 618 Nguyễn Lai (1997), Những bài giảng về ngôn ngữ học đại cương - tập I, NXB
Đại học Quốc gia, Hà Nội
19 Wallice L Chafe (Nguyễn Lai dịch) (1998), Ý nghĩa và cấu trúc của ngôn ngữ, NXB Giáo Dục, Hà Nội
20 Nguyễn Văn Lăng (1970), Nghiên cứu tiếng Việt theo quan điểm ngữ đoạn tầng bậc có hạt nhân, Tạp chí Ngôn ngữ số 3/1970
21 Lyons J, (1995), Nhập môn ngôn ngữ học lý thuyết, NXB Giáo Dục Hà Nội
22 Hoàng Trọng Phiến (1980), Ngữ pháp tiếng Việt - Câu, NXB ĐH & THCN
Hà Nội
23 Rozdextvenxki IU.V (1998), Những bài giảng ngôn ngữ học đại cương, NXB
Giáo Dục, Hà Nội
24 F de Saussure (1973), Giáo trình ngôn ngữ học đại cương, NXB Khoa học xã
hội, Hà Nội
25 Nguyễn Văn Thành (2003), Tiếng Việt hiện đại, NXB Khoa học xã hội
26 Nguyễn Kim Thản (1964), Nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt, tập 2, NXB
Khoa học xã hội, Hà Nội
27 Nguyễn Kim Thản (1981), Cơ sở ngữ pháp tiếng Việt, NXB Tổng hợp Tp Hồ
Chí Minh
28 Trần Ngọc Thêm (1985), Hệ thống liên kết văn bản tiếng Việt, NXB Khoa học
xã hội, Hà Nội
29 Lê Quang Thiêm (1989), Nghiên cứu đối chiếu các ngôn ngữ, NXB Đại học
và DGCN, Hà Nội
30 Hoàng Tuệ, Lê Cận, Cù Đình Tú (1962), Giáo trình về Việt ngữ, ĐHSP Hà
Nội
31 Nguyễn Minh Thuyết, Nguyễn Minh Hiệp (1998), Thành phần câu tiếng Việt,
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
32 Uỷ ban Khoa học Xã hội Việt Nam (1983), Ngữ pháp tiếng Việt, NXB Khoa
học xã hội
33 Viện Ngôn ngữ học (1993), Từ điển Anh Việt, NXB thành phố Hồ Chí Minh
34 Viện Ngôn ngữ học (1996), Từ điển tiếng Việt, NXB Đà Nẵng
35 Bùi Ý, Vũ Thanh Phương (2003), Ngữ Pháp tiếng Anh, NXB Đại học Quốc
Gia, Hà Nội
Trang 7II TIẾNG ANH
36 Alexander L.G (1998), Longman English Grammar, Longman
37 Alexander L.G (1993), Longman Advanced Grammar - Reference and
Practice, Longman
38 Alwyn Cox, Neville Grant, Helen O'Neill, (1976), English Examined, Butler
& Tanner Ltd in Great Britain
39 Barabash, T.A (1975), A Guide to Better Grammar, Moscow
40 Betty Schrampfer Azar (1992), Understanding and using English Grammar,
Prentice Hall, New Delhi
41 Cobuild, Collins (1990), English Grammar, Collins Publishers
42 Elaine Walker, Steve Elsworth (1996), Grammar Practice for Upper
Intermediate Students, Longman
43 Gordon E.M., Krylova I.P.(1974), A Grammar of Present-day English, Higher
School Publishing House, Moscow
44 Hornby A.S (1975), Guide to Pattern and Usage in English, Oxford
University Press
45 Jack C.Richards, John Platt, Heidi Platt (1993), Longman Dictionary of Language Teaching and Applied Linguistics, Longman
46 John Eastwood (1994), Oxford Guide to English Grammar, Oxford University
Press
47 Jake Allsop (1992), Students' English Grammar, Prentice Hall International
(UK) Limited
48 Jay Maurer (1996), Focus on Grammar - an advance course for reference
and practice, Longman
49 Marcella Frank (1998), Modern English - A Practical reference guide
Prentice Hall, INC., Englewood Cliffs, New Jewsey
50 Marjorie Fuchs, Miriam Westheimer with Margaret Bonner (1996), Focus on
Grammar - an intermediate course for reference and practice, Longman
51 Marjorie Fuchs, Margaret Bonner (1996), Focus on Grammar - a
high-intermediate course for reference and practice, Longman
52 Michael Swan (1995), Practical English Usage, Oxford University Press
Trang 853 Oxford Advanced Learner's Encyclopedic Dictionary (1993) Oxford
University Press
54 Randolph Quirk, Sidney Greenbaum (1976), A University Grammar of English Longman
55 Raymond Murphy (2001), English Grammar in Use
56 Robert Ilson, Janet Whitcut (1994), Mastering English Usage, Prentice Hall
International English language teaching
57 Thomson A.J and Martinet A.V (1993), A Practical English Grammar,
Oxford University Press
58 Victoria Neufeldt, David B.Guralnik (1995), Webster's New World College Dictionary, Micmillan USA
NGUỒN TƯ LIỆU TRÍCH DẪN
59 Viết Linh (2000), H.C An Đéc Xen - Người kể chuyện thiên tài, NXB Hội nhà văn
60 Phạm ích Khiêm, Nguyễn Thị Khánh, Đặng Mộng Lân, Bùi Ngọc, Lê Hùng Tiến (1998), Quyền con người - các văn kiện quan trọng, NXB Viện Thông tin Khoa học Xã hội, Hà Nội
61 Bùi Ngọc Tấn (2003), rừng xưa xanh lá, NXB Hải Phòng
62 Nguyễn Tâm (1987), The Umbrella and three other Indian short stories (Cái ô
và 3 truyện ngắn Ấn Độ khác), NXB Ngoại văn
63 Robert L Saitz, John M Kopec (1998), Milestones, NXB Trẻ
64 Oscar Wilde (1998), An Ideal Husband, NXB Thế giới
65 Trần Đăng Khoa (2001), Người thường gặp, NXB Thanh Niên Hà Nội
66 Trần Đăng Khoa (1999), Chân dung và đối thoại, NXB Thanh Niên Hà Nội
67 Ernest Hemingway (1986), The Short Happy Life of Francis Macomber (Hạnh phúc ngắn ngủi của Franxit Macombơ), NXB Ngoại văn Hà Nội
68 Nguyễn Minh Châu (1990), Truyện ngắn của Nguyễn minh Châu, NXB Văn Học
69 Nguyễn Minh Châu (1990), Mảnh trăng cuối rừng, NXB Văn Học
70 Nguyễn Minh Châu (1990), Bến quê, NXB Văn Học
71 Vũ Trọng Phụng (1990), Vũ Trọng Phụng toàn tập, NXB Văn Học
72 Nam Cao (1988), Truyện ngắn chọn lọc, NXB Văn Học
Trang 973 Nguyễn Phan Hách (1988), Truyện ngắn của Nguyễn Phan Hách (tập 2), NXB Văn Học
74 Nguyễn Quang Sáng (1996) ,“Con mèo của Phouijita" NXB Văn Học
75 Nguyễn Quang Sáng (1989) , Đạo tưởng, NXB Văn Học
76 Milon Nandy (1995), 136 Model Essays: letters and dialogues with important notes on essays writing, NXB Trẻ
77 Partricia Ackert (1999), Concepts and Comments, NXB Trẻ
78 Particia Ackert (1997), Cause and Effect, NXB Đồng Nai
79 Vũ Nho, Vũ Băng Tú, Nguyễn Hữu Kiều (1999), Những bài văn chọn lọc lớp
9, NXB Giáo Dục
80 Irene E Schoenberg (1996), Focus on Grammar - a basic course for reference and practice, Longman