ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC --- ĐỖ ĐỨC MINH QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ - TỈNH PHÖ THỌ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-
ĐỖ ĐỨC MINH
QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ - TỈNH PHÖ THỌ
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI, NĂM 2016
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
-
ĐỖ ĐỨC MINH
QUẢN LÝ ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ - TỈNH PHÖ THỌ
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC QUẢN LÝ GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS PHÓ ĐỨC HÕA
HÀ NỘI, NĂM 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Có được bản luận văn tốt nghiệp này, tác giả xin bày tỏ lòng chân thành cảm
ơn đến Ban Giám hiệu; đội ngũ cán bộ, giảng viên Trường Đại học Giáo dục – Đại
học Quốc gia Hà Nội đã hết lòng giảng dạy, tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá
trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp
Xin cảm ơn sự giúp đỡ và ủng hộ của Ban giám hiệu, các cán bộ giáo viên,
nhân viên của các trường tiểu học thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ Xin trân trọng
cảm ơn các chuyên viên Phòng GD&ĐT Việt Trì đã cung cấp số liệu
Đặc biệt, tác giả luận văn xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS
Phó Đức Hòa, người Thầy đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn, giúp đỡ, tạo điều kiện
cho tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này
Dù đã hết sức cố gắng trong quá trình thực hiện đề tài, song chắc chắn luận
văn không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự chia
sẻ và những ý kiến đóng góp quý báu từ các thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học và
các bạn đọc để luận văn được hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Tác giả luận văn
Đỗ Đức Minh
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CNH- HĐH
Công nghệ thông tin và truyền thông CNTT&TT
Giáo án dạy học tích cực GADHTC
Giáo dục và Đào tạo
Giáo viên, Học sinh
GD&ĐT
GV, HS
Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân HĐND, UBND
Phương tiện kỹ thuật dạy học PTKTDH
Quản lý
Thiết bị dạy học
QL
TBDH
Tiểu học, Trung học cơ sở, Trung học phổ thông TH, THCS, THPT
Sáng kiến kinh nghiệm SKKN
Chất lượng dạy học CLDH
Phương tiện dạy học PTDH
Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CNH - HĐH
Trang 5MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN i
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ii
MỤC LỤC iii
DANH MỤC CÁC BẢNG vi
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ vii
MỞ ĐẦU 8
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÍ ỨNG DỤNG CNTT TRONG DẠY HỌC TIỂU HỌC Error! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined.
1.1.1 Trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.1.2 Tại Việt Nam Error! Bookmark not defined
1.2 Lý luận về quản lí và quản lí dạy học Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quản lí Error! Bookmark not defined 1.2.2 Chức năng quản lí Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý hoạt động dạy học tiểu học Error! Bookmark not defined
1.3 CNTT và ứng dụng CNTT trong dạy học tiểu học Error! Bookmark not defined.
1.3.1 Khái niệm CNTT Error! Bookmark not defined 1.3.2 Ứng dụng CNTT trong dạy học Error! Bookmark not defined 1.3.3 Nội dung ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Error!
Bookmark not defined.
1.4 Nội dung quản lí ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học Error! Bookmark not defined.
1.4.1 Quản lí việc ứng dụng CNTT để thiết kế, tổ chức kế hoạch dạy học
Error! Bookmark not defined
1.4.2 Quản lí việc ứng dụng CNTT để hỗ trợ và khuyến khích học tập Error!
Bookmark not defined.
1.4.3 Quản lí việc xây dựng và sử dụng phòng học đa phương tiện Error!
Bookmark not defined.
1.4.4 Quản lí việc ứng dụng CNTT nhằm khai thác các tiện ích trên mạng
Error! Bookmark not defined
Trang 61.5 Các yếu tố ảnh hưởng quản lí ứng dụng thành công CNTT vào hoạt động dạy học trong trường tiểu học Error! Bookmark not defined
1.5.1 Chủ trương, cơ chế chính sách về ứng dụng CNTT trong giáo dục nói
chung và dạy học trong trường tiểu học nói riêng Error! Bookmark not
defined.
1.5.2 Nhận thức của cơ quan quản lí và các cơ sở giáo dục trong việc chỉ đạo
triển khai ứng dụng CNTT trong trường tiểu học Error! Bookmark not
defined.
1.5.3 Nhân lực và trình độ tin học của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong trường tiểu
học Error! Bookmark not defined 1.5.4 Cơ sở vật chất hạ tầng về CNTT Error! Bookmark not defined.
Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined
Chương 2:THỰC TRẠNG QUẢN LÍ ỨNG DỤNG CNTT TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC TP VIỆT TRÌ – TỈNH PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined
2.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế-văn hóa- xã hội thành phố Việt Trì Error!
Bookmark not defined.
2.1.2 Tình hình giáo dục tiểu học thành phố Việt Trì năm học 2 năm gần đây
2013 -2015 Error! Bookmark not defined.
2.2 Thực trạng ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học tại các trường tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined
2.2.1 Thực trạng về cơ sở vật chất cho việc ứng dụng CNTT tại các trường
tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thực trạng trình độ CNTT của đội ngũ CBQL và giáo viên tại các
trường tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not
defined.
2.2.3 Thực trạng ứng dụng CNTT để thiết kế, tổ chức kế hoạch dạy học Error!
Bookmark not defined.
2.2.4 Thực trạng UDCNTT trong quản lí để hỗ trợ và khuyến khích học tập Error!
Bookmark not defined.
2.2.5 Thực trạng ứng dụng CNTT để khai thác các tiện ích trên mạng Error!
Bookmark not defined.
Trang 72.2.6 Những ưu điểm hạn chế của việc ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy
học tại các trường tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error!
Bookmark not defined.
2.3 Thực trạng quản lí ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học tại các trường tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined.
2.3.1 Tổ chức khảo sát thực trạng Error! Bookmark not defined 2.3.3 Kết quả khảo sát Error! Bookmark not defined
2.4 Đánh giá thuận lợi, khó khăn và các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined
2.4.1 Thuận lợi trong việc quản lí ứng dụng CNTT trong dạy học tiểu học.
Error! Bookmark not defined
2.4.2 Những khó khăn trong việc quản lí ứng dụng CNTT vào DHTH Error!
Bookmark not defined.
2.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí ứng dụng CNTT vào DHTH Error!
Bookmark not defined.
Kết luận chương 2: Error! Bookmark not defined
Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÍ ỨNG DỤNG CNTT TRONG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TẠI CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ TỈNH PHÚ THỌ Error! Bookmark not defined
3.1 Các nguyên tắc trong việc đề xuất các biện pháp Error! Bookmark not defined.
3.1.1 Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp Error! Bookmark not
defined.
3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn của các biện pháp Error! Bookmark not
defined.
3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa của các biện pháp Error! Bookmark not
defined.
3.1.4 Đảm bảo tính khả thi của các biện pháp Error! Bookmark not defined
3.2 Đề xuất biện pháp quản lí việc ứng dụng CNTT trong hoạt động dạy học tại các trường tiểu học thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error! Bookmark not defined.
3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho CB-GV về tầm quan trọng, lợi ích
của việc ứng dụng CNTT trong dạy học Error! Bookmark not defined
Trang 83.2.2 Biện pháp 2: Tổ chức, bồi dưỡng cho GV về ứng dụng CNTT trong dạy
học Error! Bookmark not defined
3.2.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo tăng cường việc ứng dụng các phần mềm giáo dục trong quản lý dạy học theo hướng tích hợp Khai thác và sử dụng có hiệu quả
các ứng dụng trên mạng và Internet Error! Bookmark not defined
3.2.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo quy trình thiết kế và sử dụng giáo án dạy học tích
cực có ứng dụng CNTT Error! Bookmark not defined
3.2.5 Biện pháp 5: Quản lí hạ tầng cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện đại,
xây dựng phòng học ĐPT Error! Bookmark not defined
3.2.6 Biện pháp 6: Ban hành các quy định bằng văn bản cho việc ứng dụng
CNTT trong DH Error! Bookmark not defined.
3.2.7 Biện pháp 7: Giám sát, kiểm tra quá trình thực hiện việc ứng dụng CNTT
trong dạy học các trường TH thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ Error!
Bookmark not defined.
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.4 Khảo nghiệm về mức độ cần thiết và khả thi của những biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined.
3.4.1 Kết quả khảo nghiệm về mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất Error!
Bookmark not defined.
3.4.2 Kết quả khảo nghiệm về mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất Error!
Bookmark not defined.
Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
DANH MỤC CÁC BẢNG
Trang 9viên ở các trường
3
Bảng 2.3: Tổng hợp ý kiến về các hình thức ứng dụng CNTT để
phục vụ việc DH của đội ngũ GV các trường TH thành phố Việt
Trì, tỉnh Phú Thọ
46
4
Bảng 2.4: Tổng hợp ý kiến về các hình thức ứng dụng CNTT
trong quá trình DH của đội ngũ GV ở các trường TH thành phố
Việt Trì – tỉnh Phú Thọ
47
5
Bảng 2.5: Tổng hợp ý kiến về các nội ứng dụng CNTT trong
quản lí để hỗ trợ và khuyến khích học tập ở các trường TH
thành phố Việt Trì – tỉnh Phú Thọ
48
6
Bảng 2.6: Tổng hợp ý kiến về các hình thức dụng CNTT để khai
thác các tiện ích trên mạng ở các trường TH thành phố Việt Trì
– tỉnh Phú Thọ
49
11
Bảng 2.11: Tổng hợp ý kiến đánh giá về quản lí ứng dụng CNTT
trong quá trình DH tại các trường TH thành phố Việt Trì – tỉnh
Phú Thọ
56
Trang 1016 Bảng 2.16: Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lí ứng dụng
17
Bảng 3.1: Kết quả đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp
quản lí ứng dụng CNTT trong DH các trường TH thành phố Việt
Trì – tỉnh Phú Thọ (Phụ lục10)
99
18
Bảng 3.2: Kết quả đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp
quản lý ứng dụng CNTT trong DH các trường TH thành phố
Việt Trì (Phụ lục 11)
101
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
5
Biểu đồ 3.4: Biểu đồ mối tương quan giữa tính cần thiết và tính
khả thi của các biện pháp đề xuất quản lý ứng dụng CNTT trong
dạy học tiểu học
102
Trang 11
MỞ ĐẦU 1/- Lý do chọn đề tài
1.1/- Xuất phát từ xu thế hội nhập và toàn cầu hoá, việc tiếp nhận những công
nghệ mới trong đó công nghệ thông tin (CNTT) là yếu tố khách quan và tất yếu để khẳng định sự hưng thịnh của một quốc gia Giáo dục không nằm ngoài quy luật đó, việc ứng dụng CNTT trong giáo dục thể hiện sự lớn mạnh về khoa học, về công nghệ, về kinh tế… của một đất nước Một đất nước muốn phát triển nhanh và bền vững thì nền kinh tế tri thức phải được ưu tiên hàng đầu CNTT đã làm thay đổi căn bản bức tranh của nền kinh
tế tri thức đó
Trong “Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010” của Chính phủ đã nhận định:
“Sự đổi mới và phát triển giáo dục đang diễn ra ở qui mô toàn cầu tạo cơ hội tốt để giáo dục Việt Nam nhanh chóng tiếp cận với các xu thế mới, tri thức mới, những cơ sở lý luận, phương thức tổ chức, nội dung giảng dạy hiện đại và tận dụng các kinh nghiệm quốc tế
để đổi mới và phát triển” [14]
Nhận rõ vai trò quan trọng của CNTT trong sự phát triển của đất nước, Chỉ thị số 55/2008/CT-BGD ĐT ngày 30/9/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về tăng cường giảng dạy, đào tạo, ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008 - 2012 đã chỉ rõ:
“Phát triển nguồn nhân lực CNTT và ứng dụng CNTT trong giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng có ý nghĩa quyết định sự phát triển CNTT của đất nước” [12]
Trong những năm gần đây việc đổi mới phương pháp dạy học nói chung và việc ứng dụng CNTT vào dạy học nói riêng đã được Bộ giáo dục & Đào tạo (BGD&ĐT) quan tâm nhiều mặt: từ tổ chức đào tạo kiến thức CNTT cho đội ngũ cán bộ quản lý (CBQL) và giáo viên (GV), dạy tin học cho học sinh (HS) đến các ứng dụng trong lĩnh vực GD&ĐT như: ứng dụng CNTT trong quản lý hồ sơ giáo viên, trong các loại hình báo cáo, xây dựng
hệ thống thông tin giữa Trường → Phòng → Sở → Bộ Đặc biệt là việc ứng dụng CNTT vào trong dạy học đã đem lại hiệu quả cao
Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng - Chủ tịch Ủy ban Quốc gia về ứng dụng CNTT - vừa ra thông báo số 249 yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương cần thực hiện quyết
Trang 12DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Danh Ánh (2010) – Đổi mới giáo dục bắt đầu từ đâu – Viện Khoa học
giáo dục Việt Nam
2 Bách khoa toàn thư Wikipedia
3 Ban chấp hành Trung ương – “Chỉ thị số 40/CT-TW về việc xây dựng, nâng cao
chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”
4 Ban chấp hành Trung ương - Nghị quyết lần thứ hai khóa VIII
5 Ban điều hành đề án 112 (2003) – “Giáo trình quản trị mạng và các thiết bị
mạng” - Chương trình tổng thể cải cách hành chính của Chính phủ giai đoạn
2001-2010, Hà Nội
6 Ban khoa giáo Trung ương - Giáo dục và Đào tạo trong thời kì đổi mới - NXB
Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2002)
7 Bộ Bưu chính viễn thông - Chỉ thị 08/ 2003 ngày 02 / 05/ 06 2003: “Đưa
Internet đến tất cả các trường Đại học, Cao đẳng, THCN, THPT trên phạm vi
cả nước và kết nối tới các trường THCS, TH ở những nơi có điều kiện.”
8 Bộ Chính trị - Nghị quyết số 36 ngày 01/07/2014 “về đẩy mạnh ứng dụng và
phát triển CNTT đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế”
9 Bộ Giáo dục và Đào tạo - Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT ngày 30/7/2001
10 Bộ Giáo dục và Đào tạo - Chỉ thị số 9584 / BGD &ĐT- CNT, ngày 7/ 9/ 2007
“về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2008 – 2009 “
11 Bộ Giáo dục và Đào tạo - Công văn số 12966/ BGD&ĐT – CNTT ngày
10/02/2007 “về hướng dẫn và yêu cầu các Sở GD&ĐT, các trường Cao đẳng, Đại học đẩy mạnh triển khai một số hoạt động về CNTT”
12 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo - Chỉ thị số 55/2008/CT-BGD ĐT ngày
30/9/2008 về tăng cường giảng dạy, đào tạo, ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2012
13 Chính phủ - Chiến lược phát triển CNTT&TT Việt Nam đến năm 2010 và định
hướng đến năm 2020
14 Chính phủ - Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010
Trang 1315 Chính phủ - Nghị định số 49/CP của ngày 04 / 08 / 1993 “Về phát triển CNTT
ở nước ta trong những năm 90”
16 Hồ Sĩ Đàm, Hồ Cẩm Hà, Nguyễn Đức Nghĩa, Trần Đỗ Hùng, Nguyễn Thanh
Tùng, Ngô Ánh Tuyết (2009), “Giáo trình Tin học 10”, NXB Giáo dục, Hà Nội
17 Hồ Sĩ Đàm, Hồ Cẩm Hà, Nguyễn Đức Nghĩa, Trần Đỗ Hùng, Nguyễn Thanh
Tùng, Ngô Ánh Tuyết (2009), “Giáo trình Tin học 11”, NXB Giáo dục, Hà Nội
18 Hồ Sĩ Đàm, Hồ Cẩm Hà, Nguyễn Đức Nghĩa, Trần Đỗ Hùng, Nguyễn Thanh
Tùng, Ngô Ánh Tuyết (2009), “Giáo trình Tin học 12”, NXB Giáo dục, Hà
Nội
19 Nguyễn Tiến Đạt (2010), “Giáo dục so sánh”, NXB Đại học Quốc gia
20 Hồ Thị Minh Hiền (2014), “Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học ở các
trường THCS quận Đống Đa, TP Hà Nội”, Bộ quốc phòng – Học viện chính
trị
21 Hiến pháp nước CNXHCN Việt Nam (2013) NXB Chính trị Quốc gia
22 Phó Đức Hòa, Ngô Quang Sơn (2008), “Ứng dụng CNTT trong dạy học tích
cực”, NXB giáo dục, Hà Nội
23 Phó Đức Hòa, Ngô Quang Sơn (2016), “Phương pháp và CNTT trong môi
trường sư phạm tương tác”, NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội
24 Đặng Vũ Hoạt (chủ biên), Hà Thị Đức (2003), Lý luận dạy học, NXB Đại
học Sư phạm Hà Nội
25 Trần Kiểm (2006), “Khoa học quản lý giáo dục-Một số vấn đề lý luận và thực
tiễn”, NXB Giáo dục
26 Đào Thái Lai (2003), “Ứng dụng CNTT trong dạy học ở trường phổ thông Việt
nam”, Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục
27 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1997) - Tâm lý học quản lý – Trường Cán bộ Quản lý
Giáo dục
30 Nguyễn Văn Nam - “Quản lý ứng dụng CNTT trong dạy học tại các trường
THPT huyện Yên Lạc-tỉnh Vĩnh Phúc”, Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục –