ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ THANH THƯƠNG QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VĂN CHƯƠNG, QUẬN ĐỐNG ĐA,
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ THANH THƯƠNG
QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VĂN CHƯƠNG, QUẬN ĐỐNG ĐA,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI – 2016
Trang 2
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ THANH THƯƠNG
QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC VĂN CHƯƠNG, QUẬN ĐỐNG ĐA,
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa
HÀ NỘI – 2016
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Sau thời gian tập trung nghiên cứu đề tài “Quản lý phát triển chương
trình hoạt động trải nghiệm sáng tạo tại trường tiểu học Văn Chương, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội”, đến nay tôi đã hoàn thành và được phép bảo vệ
luận văn
Với tình cảm và lòng biết ơn chân thành, tôi xin được gửi lời cảm ơn đến các Thầy Cô giáo, Ban Giám hiệu, đội ngũ cán bộ và giảng viên của trường Đại học Giáo dục – Đại học Quốc Gia Hà Nội đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu luận văn này
Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ - giáo viên - học sinh trường tiểu học Văn Chương, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn
Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa, người hướng dẫn khoa học đã tận tâm chỉ bảo, hướng dẫn tôi nghiên
cứu và hoàn thành luận văn này
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, những người luôn động viên, khích lệ tôi trong quá trình hoàn thành luận văn này
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân tôi đã rất cố gắng, nỗ lực, song luận văn chắc chắn khó tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2016
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thanh Thương
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CBQL Cán bộ quản lý
CSVC Cơ sở vật chất
CTGD Chương trình giáo dục
GD& ĐT Giáo dục và Đào tạo
GDNGLL Giáo dục ngoài giờ lên lớp
GVCN Giáo viên chủ nhiệm
GVBM Giáo viên bộ môn
HĐGD Hoạt động giáo dục
HĐGDNGLL Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp HĐTN Hoạt động trải nghiệm
HĐTNST Hoạt động trải nghiệm sáng tạo
PHHS Phụ huynh học sinh
PTCTGD Phát triển chương trình giáo dục QLGD Quản lý giáo dục
QLNT Quản lý nhà trường
Trang 5MỤC LỤC
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt (xếp theo ABC) ii
9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 5
Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý phát triển chương trình HĐTNST
1.1 Tổng quan những công trình nghiên cứu về quản lý phát triển chương
1.2 Một số vấn đề trong lý luận quản lý giáo dục 7
1.2.3 Phát triển chương trình nhà trường 19
1.3 Phát triển chương trình HĐTNST tại trường TH 20
Trang 61.3.2 Vị trí 25
1.3.4 Xây dựng nội dung chương trình HĐTNST trong trường TH 26 1.3.5 Phương pháp và hình thức tổ chức 28
1.3.7 Đánh giá HĐTNST của HS tiểu học 29
1.4.2 Tổ chức phát triển chương trình 31
1.4.5 Định kỳ tổng hợp và đánh giá, cải tiến CTGD 32 1.4.6 Quản lý phát triển chương trình hoạt động trải nghiệm sáng tạo 33
1.4.6.2 Quản lý phát triển nội dung chương trình HĐTNST 34 1.4.6.3 Quản lý các hình thức và phương pháp tổ chức HĐTNST 34 1.4.6.4 Quản lý kiểm tra đánh giá phát triển chương trình HĐTNST 34 1.4.6.5 Vai trò của các lực lượng bên ngoài với công tác quản lý phát triển
1.4.6.6 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý phát triển chương trình
1.5 Mối quan hệ giữa Hiệu trưởng – GVCN trong việc quản lý phát triển
1.6 Đặc điểm tâm sinh lí của học sinh TH 38
Chương 2: Thực trạng phát triển chương trình và quản lý phát triển
chương trình HĐTNST tại trường tiểu học Văn Chương, quận Đống Đa,
Trang 72.1 Khái quát về đặc điểm, tình hình các trường TH quận Đống Đa 42 2.1.1 Đặc điểm chung về các trường TH quận Đống Đa 42 2.1.2 Đặc điểm HĐTNST của HS các trường TH quận Đống Đa 43 2.1.3 Đặc điểm tình hình trường TH Văn Chương, Đống Đa, Hà Nội 44
2.3.Thực trạng phát triển chương trình HĐTNST ở trường TH
2.3.1 Thực trạng việc thực hiện mục tiêu HĐTNST ở trường TH
2.3.2 Thực trạng thực hiện nội dung chương trình HĐTNST của GV ở trường
2.3.3 Thực trạng khả năng phát triển nội dung HĐTNST của GV 54 2.3.4 Thực trạng năng lực phát triển chương trình HĐTNST của GV ở trường
2.3.5 Thực trạng các hình thức và phương pháp tổ chức HĐTNST ở
2.3.6 Thực trạng về tỷ lệ HS được GV đánh giá trong HĐTNST ở mỗi
2.4 Thực trạng quản lý phát triển chương trình HĐTNST 61 2.4.1 Thực trạng về mức độ quản lý thực hiện chương trình HĐTNST trong
2.4.2 Thực trạng về công tác kiểm tra – đánh giá việc thực hiện các HĐTNST
2.4.3 Thực trạng quản lý việc bồi dưỡng các lực lượng làm công tác phát
Trang 82.4.4 Thực trạng quản lý việc thu hút các lực lượng giáo dục tham gia tổ
2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý phát triển chương trình
HĐTNST ở trường TH Văn Chương, Đống Đa 72
Chương 3: Các biện pháp quản lý phát triển chương trình HĐTNST tại trường tiểu học Văn Chương, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 77
3.1 Các nguyên tắc xây dựng phương pháp quản lý phát triển chương trình
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục của cấp TH 77 3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích của việc thực hiện phát triển chương
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp chế - kế hoạch của thực hiện phát triển
3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo thực hiện phát triển chương trình HĐTNST phù hợp đặc trưng loại hình và đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 78 3.1.5 Nguyên tắc quản lý phát triển chương trình HĐTNST phải phù hợp với
3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, hiệu quả và khả thi khi thực hiện
3.2 Một số biện pháp quản lý phát triển chương trình HĐTNST tại trường TH Văn Chương, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội 80 3.2.1 Bồi dưỡng lý luận chung về HĐTNST cho đội ngũ GV nhà
Trang 93.2.2 Bồi dưỡng năng lực xây dựng và phát triển chương trình HĐTNST
3.2.3 Đa dạng hóa các loại hình tổ chức HĐTNST 86 3.2.4 Quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện phát triển chương
3.2.5 Quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện để thực hiện phát triển chương
3.2.6 Tăng cường quản lí việc phối hợp các lực lượng giáo dục tham gia vào
3.2.7 Tổ chức tốt công tác thi đua khen thưởng về phát triển chương trình
3.3 Khảo sát tính khả thi và sự cấp thiết của các biện pháp đề xuất 96
2.2 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, Phòng Giáo dục và Đào tạo
Trang 10DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG
Sơ đồ 1.1 Mở rộng cơ sở chương trình của Tyler 16
Sơ đồ 1.2 Quan niệm của Saylor, Alexander và Lewis về quá trình hoạch
Sơ đồ 1.3 Mô hình xây dựng chương trình của Oliva 18
Sơ đồ 1.5 Nội dung quản lý phát triển CTGD 23
Bảng 2.1 Thực trạng việc thực hiện mục tiêu chương trình HĐTNST 48 Bảng 2.2 Thực hiện nội dung chương trình HĐTNST của GV 53
Bảng 2.3 Thực trạng khả năng phát triển nội dung HĐTNST của GV 54 Bảng 2.4 Năng lực phát triển chương trình HĐTNST của GV 55 Bảng 2.5 Mức độ thực hiện các hình thức tổ chức HĐTNS trong trường TH 57 Bảng 2.6 Tỷ lệ HS được GV đánh giá trong HĐTNST ở mỗi hoạt động 60
Bảng 2.7 Mức độ quản lý thực hiện chương trình HĐTNST 62
Bảng 2.8 Công tác kiểm tra – đánh giá việc thực hiện HĐTNST của GV 65 Bảng 2.9 Quản lý điều kiện CSVC, kinh phí phục vụ phát triển chương trình
Bảng 2.10 Hiệu quả của các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát sự cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý thực hiện phát triển chương trình HĐTNST 98
Trang 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Đặng Quốc Bảo, Tài liệu môn học “Quản lý nhà trường” Bài giảng cho hệ
Cao học Chuyên ngành Quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm, ĐHQG Hà Nội
2 Đặng Quốc Bảo, Một số khái niệm về Quản lý giáo dục, Trường cán bộ
quản lý GD&ĐT, Hà Nội, 1997
3 Đặng Quốc Bảo (1997), Một số góc nhìn về phát triển và quản lí giáo dục
NXB Giáo dục, Hà Nội
4 Đặng Quốc Bảo (1997), Một số kinh nghiệm về quản lý, Hà Nội
5 Đặng Quốc Bảo, Ý tưởng của tiền nhân và thông điệp thời đại về phát triển
giáo dục và quản lý, Hà Nội
6 Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Đắc Hưng, Hoạt động quản lý và sự vận dụng
vào quản lý Nhà trường phổ thông NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
7 Báo Giáo dục và thời đại online, “Cần làm gì để đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục Việt Nam?”, Hiếu Nguyễn ghi ý kiến tâm huyết của nhiều nhà
khoa học, chuyên gia giáo dục, ngày 05/10/2012, Hà Nội
8 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Chương trình giáo dục phổ thông –
Hoạt động giáo dục Ngoài giờ lên lớp NXB Giáo dục
9 Bộ GD&ĐT, Đề án Đổi mới chương trình và sách giáo khoa sau 2015
(Bản dự thảo)
10 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2000), Điều lệ nhà trường phổ thông NXB Giáo
dục
11 Bộ GD&ĐT, Tài liệu tập huấn: Kĩ năng xây dựng và tổ chức các hoạt động
trải nghiệm sáng tạo trong trường tiểu học NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội
2015
Trang 1212 Bộ GD&ĐT, Tài liệu tập huấn: Kỹ năng xây dựng và tổ chức các hoạt động
trải nghiệm sáng tạo trong trường trung học NXB Đại học Sư phạm, Hà Nội
2015
13 Nguyễn Hải Châu (2007), Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung
học phổ thông NXB Giáo dục, Hà Nội
14 Nguyễn Hữu Châu, Những vấn đề cơ bản của chương trình và quá trình
dạy học NXB Giáo dục, Hà Nội 2005
15 Chiến lược Phát triển Giáo dục 2011 - 2020 của Thủ tướng Chính phủ,
phê duyệt ngày 13 tháng 6 năm 2012 (Quyết định số 711/QĐ-TTg của Thủ
tướng Chính phủ)
16 Nguyễn Đức Chính, Thiết kế và đánh giá chương trình giáo dục NXB Đại
học quốc gia Hà Nội, 2008
17 Nguyễn Đức Chính – Vũ Lan Hương (2015), Phát triển chương trình giáo
dục NXB Giáo dục Việt Nam
18 Bùi Ngọc Diệp (2015), “Hình thức tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng
tạo trong nhà trường phổ thông”, Tạp chí Khoa học Giáo dục (113), tr 37
19 Vũ Cao Đàm (2005), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học NXB Khoa
học và Kỹ thuật, Hà Nội
20 Vũ Cao Đàm (2008), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học NXB Giáo
dục, Hà Nội
21 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ
X NXB Chính trị Quốc gia
22 Trần Khánh Đức, Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ 21
NXB Giáo dục Việt Nam, 2009
23 Nguyễn Công Khanh và Nguyễn Minh Đức (2007), Giao tiếp ứng xử
tâm lí tuổi học đường NXB Thanh niên
Trang 1324 Kỷ yếu hội thảo (2012),“Đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục
phổ thông, kinh nghiệm quốc tế và vận dụng vào điều kiện Việt Nam” Hà
Nội
25 Phạm Minh Hạc (1999), Khoa học quản lý giáo dục NXB Giáo dục
26 Phạm Minh Hạc (2001), Về phát triển toàn diện con người thời kỳ công
nghiệp hóa, hiện đại hóa NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
27 Đỗ Nguyên Hạnh (1988), “Một vài hình thức giáo dục học sinh ngoài giờ
lên lớp có hiệu quả”, Tạp chí NCGD số 2 - 1988, Hà Nội
28 Đặng Vũ Hoạt - Hà Thế Ngữ (1998), Giáo dục học tập 1-2 NXB Giáo
dục, Hà Nội
29 Đặng Vũ Hoạt, Hà Nhật Thăng (1998), Tổ chức hoạt động giáo dục NXB
Giáo dục
30 Nguyễn Văn Hộ, Hà Thị Đức (2002), Giáo dục học đại cương - tập 2
NXB Giáo dục, Hà Nội
31 Đặng Bá Lãm - Phạm Thanh Nghị (1999), Chính sách và kế hoạch trong
quản lí giáo dục NXB Giáo dục, Hà Nội
32 Nguyễn Văn Lê – Đỗ Hữu Tài (1996), Chuyên đề quản lí trường học NXB
Giáo dục, Hà Nội
33 Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2012), Quản lý giáo dục, một số vấn đề lý luận và
thực tiễn NXB ĐHQG Hà Nội
34 Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2005), Luật Giáo dục NXB Chính
trị Quốc gia, Hà Nội
35 Hà Nhật Thăng (1998), Giáo dục hệ thống giá trị đạo đức nhân văn NXB
Giáo dục, Hà Nội
36 V.A.Xukhômlinxki (1981), Giáo dục con người chân chính như thế
nào? NXB Giáo dục
Trang 1437 Vụ pháp chế - Bộ Giáo dục và đào tạo (2001), Các văn bản hiện hành về giáo
dục đào tạo Nhà xuất bản Thống kê
38 Wikipedia Thư viện học liệu mở, Internet