ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC DƯƠNG THỊ CHINH QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ GIANG BIÊN, HUYỆN VĨNH BẢO, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
DƯƠNG THỊ CHINH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ GIANG BIÊN, HUYỆN VĨNH BẢO, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
HÀ NỘI - 2016
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
Trang 2DƯƠNG THỊ CHINH
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG
TRUNG HỌC CƠ SỞ GIANG BIÊN, HUYỆN VĨNH BẢO, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MỚI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Lê Kim Long
HÀ NỘI - 2016 LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp, tác giả đã nhận được sự động viên, khuyến khích và giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, các thầy cô giáo, bạn bè đồng nghiệp
Trang 3Tác giả bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Khoa Quản lý Giáo dục Phòng Đào tạo, các thầy cô giảng dạy, hướng dẫn giúp đỡ tạo điều kiện để tác giả hoàn thành quá trình nghiên cứu đề tài đúng tiến độ và đạt kết quả
Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất tới người thầy hướng dẫn khoa học PGS TS Lê Kim Long - Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo Dục, người thầy đã tận tâm hướng dẫn tác giả suốt thời gian thực hiện đề tài này Tác giả xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp, cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh các trường THCS Giang Biên, Dũng Tiến, Việt Tiến, Phòng Giáo dục và Đào Tạo huyện Vĩnh Bảo đã khích
lệ tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả hoàn thành đề tài
Quá trình làm đề tài chính là quá trình bản thân tác giả được học hỏi rất nhiều trong lĩnh vực khoa học và kinh nghiệm từ đồng nghiệp Do thời gian và điều kiện nghiên cứu còn hạn chế, không thể tránh khỏi có những điều sai sót và chưa hoàn thiện, tác giả rất mong có sự đóng góp chân thành của các thầy cô giáo, các cấp lãnh đạo, đồng nghiệp, để tác giả tiếp tục hoàn thành luận văn và ứng dụng các nội dung có giá trị thiết thực trong thực tiễn dạy học tại địa phương
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, ngày 13 tháng 5 năm 2016
Tác giả
Dương Thị Chinh
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 4BDHSG
CBGV
CNH-HĐH
CBQL
GD&ĐT
GDPTTT
ĐGGV
GV
HT
HS
HĐDH
KTĐG
KTDH
NV
ND
PP
PPDH
QLGD
QLHĐDH
QLHĐHT
QLTB
THCS
THPT
TT
CSVC
Bồi dưỡng học sinh giỏi Cán bộ giáo viên
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa Cán bộ quản lý
Giáo dục và đào tạo Giáo dục phổ thông tổng thể Đội ngũ giáo viên
Giáo viên Hiệu trưởng Học sinh Hoạt động dạy học Kiểm tra đánh giá
Kỹ thuật dạy học Nhân viên
Nội dung Phương pháp Phương pháp dạy học Quản lý giáo dục Quản lý hoạt động dạy học Quản lý hoạt động học tập Quản lý thiết bị
Trung học cơ sở Trung học phổ thông
Tổ trưởng
Cơ sở vật chất
MỤC LỤC
Lời cảm ơn i Danh mục chữ viết tắt ii
Trang 5Mục lục iii Danh mục bảng vi
MỞ ĐẦU 9 CHƯƠNG I Error! Bookmark not defined
CƠ SỞ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THCS Error!
Bookmark not defined
1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined 1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý giáo dục và quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.2 Khái niệm hoạt động dạy - học Error! Bookmark not defined 1.2.3 Khái niệm quản lý hoạt động dạy - học Error! Bookmark not defined
1.3 Một số định hướng quản lý hoạt động dạy học trường THCS theo chương
trình giáo dục phổ thông mới sau 2015 Error! Bookmark not defined 1.3.1 Trường THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân.Error! Bookmark not
defined
1.3.2 Nội dung cơ bản của chương trình giáo dục phổ thông mới Error!
Bookmark not defined
1.4 Nội dung quản lý hoạt động dạy - học dần đáp ứng chương trình giáo dục
phổ thông mới Error! Bookmark not defined
1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học tại trường THCS
Error! Bookmark not defined 1.5.1 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.5.2 Các yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined Tiểu kết Chương I Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG II Error! Bookmark not defined THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC TRƯỜNG THCS GIANG BIÊN, HUYỆN VĨNH BẢO, THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG Error!
Bookmark not defined
2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục huyện Vĩnh Bảo Error!
Bookmark not defined
2.1.1 Kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
Trang 62.1.2 Khái quát về Giáo dục huyện Vĩnh Bảo Error! Bookmark not defined
2.1.3 Giới thiệu chung về Trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo, thành
phố Hải Phòng Error! Bookmark not defined 2.1.4 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THCS Giang Biên Error!
Bookmark not defined
2.2 Giới thiệu về khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.1 Mục tiêu khảo sát: Error! Bookmark not defined 2.2.2 Nội dung: Error! Bookmark not defined 2.2.3 Phương pháp Error! Bookmark not defined 2.2.4 Giới hạn nội dung điều tra Error! Bookmark not defined 2.2.5 Đối tượng Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng hoạt động dạy học tại trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh
Bảo, thành phố Hải Phòng Error! Bookmark not defined 2.3.1 Thực trạng về hoạt động dạy - học tại trường THCSError! Bookmark
not defined
2.4 Thực trạng công tác quản lý hoạt động dạy - học ở trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới
Error! Bookmark not defined 2.5.2 Thực trạng việc quản lý dạy học của giáo viênError! Bookmark not
defined
2.5.3 Thực trạng việc quản lý hoạt động học của học sinhError! Bookmark
not defined
2.6 Nguyên nhân thực trạng quản lý HĐDH của trường THCS Giang Biên
Error! Bookmark not defined 2.6.1 Nguyên nhân thành công Error! Bookmark not defined 2.6.2 Nguyên nhân tồn tại Error! Bookmark not defined 2.6.3 Nguyên nhân và các vấn đề đặt ra Error! Bookmark not defined 2.6.4 Vấn đề đặt ra Error! Bookmark not defined Tiếu kết Chương II Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG III Error! Bookmark not defined
Trang 7BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT DẠY HỌC Ở TRƯỜNGError! Bookmark not
defined
THCS GIANG BIÊN, HUYỆN VĨNH BẢO, HẢI PHÒNG.Error! Bookmark not
defined
3.1 Định hướng phát triển giáo dục theo tiếp cận CTGDPT mới Error!
Bookmark not defined
3.1.1 Xu hướng và yêu cầu đổi mới giáo dục Error! Bookmark not defined 3.1.2 Những yêu cầu đổi mới giáo dục Error! Bookmark not defined 3.2 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp Error! Bookmark not defined 3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý Error! Bookmark not defined 3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa Error! Bookmark not defined 3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tình khả thi và hiệu quả.Error! Bookmark not
defined
3.2.5 Nguyễn tắc đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined
3.3 Các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học ở trường THCS Giang Biên,
huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng Error! Bookmark not defined
3.3.1 Biện pháp 1: Quản lý hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lý
cho CBQL đáp ứng yêu cầu đổi mới Error! Bookmark not defined
3.3.2 Biện pháp 2: Quản lý hoạt động tổ chuyên môn nhằm nâng cao năng lực
và hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn Error! Bookmark not defined
3.3.3 Biện pháp 3: Quản lý hoạt động dạy, đổi mới kiểm tra đánh giá theo tiếp
cận năng lực người học Error! Bookmark not defined 3.3.4 Biện pháp 4: Quản lý hoạt động bồi dưỡng học sinh giỏi Error!
Bookmark not defined
3.3.5 Biện pháp 5: Quản lý hoạt động học tập của học sinh.Error! Bookmark
not defined
3.3.6 Biện pháp 6: Đổi mới quản lý cơ sở vật chất và thiết bị dạy học Error!
Bookmark not defined
3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined
Trang 83.5 Khảo sát tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp quản lý hoạt động dạy - học ở trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng
Error! Bookmark not defined 3.5.1 Mục đích khảo sát Error! Bookmark not defined 3.5.2 Nội dung và cách tiến hành Error! Bookmark not defined 3.5.3 Kết quả và phân tích Error! Bookmark not defined Tiểu kết Chương III Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined
1.Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 9DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1 Kết quả học lực trường THCS Giang BiênError! Bookmark not defined.
Bảng 2.2 Kết quả hạnh kiểm trường THCS Giang BiênError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.3 Kết quả HSG trường THCS Giang Biên Error! Bookmark not defined Bảng 2.4 thống kê kết quả thi vào THPT hệ công lập các năm học Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.5 Trình độ đội ngũ GV trường THCS Giang Biên năm học 2015- 2016
Error! Bookmark not defined Bảng 2.6 Mức độ thực hiện việc xây dựng kế hoạch của giáo viên Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.7 Mức độ thực hiện nội dung chương trình của giáo viênError! Bookmark
not defined.
Bảng 2.8 Đánh giá mức độ thực hiện công tác quản lý, PCCMError! Bookmark
not defined.
Bảng 2.9: Mức độ thực hiện việc chuẩn bị bài của giáo viênError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.10: Mức độ thực hiện việc lên lớp và đổi mới PPError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.11: Thực trạng thực hiện việc KT ĐG kết quả học tập của học sinh Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.12: Thực trạng việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.13 Bảng thống kê kết quả học sinh giỏi Error! Bookmark not defined
Bảng 2.14: Thực trạng mức độ thực hiện nề nếp và thái độ học tập của học sinh
Error! Bookmark not defined Bảng 2.15: Thực trạng mức độ chuẩn bị bài ở nhà của học sinhError! Bookmark
not defined.
Bảng 2.16 Thực trạng việc học tập và phương pháp học tập của học sinh Error!
Bookmark not defined.
Trang 10Bảng 2.17 Thực trạng việc tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.18 Quản lý việc xây dựng kế hoạch chương trình dạy học Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.19 Thực trạng quản lý thực hiện nội dung chương trình các môn học Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.20.Thực trạng quản lý việc phân công chuyên mônError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.21 Thực trạng quản lý việc chuẩn bị bài GVError! Bookmark not defined.
Bảng 2.22.Thực trạng quản lý việc lên lớp ĐMPPDH của GVError! Bookmark not defined.
Bảng 2.23.Thực trạng quản lý KTĐG kết quả học tập của học sinh Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.24.Thực trạng quản lý bồi dưỡng chuyên mônError! Bookmark not defined.
Bảng 2.25.Thực trạng quản lý hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.26 Thực trạng quản lý bồi dưỡng đội tuyển HSGError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.27.Thực trạng quản lý nề nếp và thái độ học tập của HSError! Bookmark
not defined.
Bảng 2.28 Thực trạng quản lý chuẩn bị bài ở nhà của HSError! Bookmark not
defined.
Bảng 2.29 Thực trạng quản lý học tập và PP học tập của HSError! Bookmark not
defined.
Bảng 3.1 Kết quả khảo sát về tính cần thiết và tính khả thi của biện pháp Error!
Bookmark not defined
Trang 11MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Thế kỉ XXI cùng với sự phát triển khoa học công nghệ, sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, hội nhập thế giới đòi hỏi chất lượng giáo dục phải nâng lên đáp ứng nhu cầu nhân lực phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội Việc cấp bách là tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng giáo dục là nòng cốt nhằm đáp ứng yêu cầu trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Với vai trò to lớn này, việc tổ chức đào tạo tại các nhà trường cần đa dạng, phong phú linh hoạt thì mới có thể đáp ứng được nền văn minh trí thức
Thực tế, chất lượng giáo dục còn thấp so với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội mặc dù chất lượng giáo dục đã cải thiện nhưng so yêu cầu của sự nghiệp công hóa, hiện đại hóa, với mong muốn của thầy và trò, của phụ huynh học sinh, của Đảng, của nhà nước và xã hội thì chưa đáp ứng Giáo dục và đào tạo nước ta chưa đóng góp được việc đưa nguồn nhân lực (chất lượng cao) trở thành thế mạnh thực sự của đất nước trong quá trình hội nhập, phát triển Để giải quyết được những bất cập, khó khăn trên đòi hỏi chúng
ta phải thay đổi quan niệm, nhận thức sâu sắc hơn về giáo dục, phải chú ý hướng tới chất lượng giáo dục thông qua từng bài giảng của thầy cô, đồng thời chú trọng nâng cao trách nhiệm quản lý, tăng cường quản lý hoạt động dạy học đáp ứng chương trình giáo dục phổ thông mới là một việc làm quan trọng, cần thiết của quá trình dạy học
Trong bản dự thảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chương trình giáo dục phổ thông tổng thể (tháng 8/2015) có ghi rõ: Mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông nhằm giúp học sinh phát triển khả năng vốn có của bản thân, hình thành tính cách và thói quen; phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần; trở thành người học tích cực, tự tin có ý thức lựa chọn nghề nghiệp và học tập suốt đời; có những phẩm chất tốt đẹp và các năng lực cần thiết để trở thành người công dân có trách nhiệm, người lao động cần cù, có tri thức
và sáng tạo
Việc đưa ra các biện pháp quản lý hoạt động dạy và học sẽ là đòn bẩy, công cụ
hỗ trợ đắc lực cho đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới sau năm 2015
Trang 12Qua thực tế giảng dạy và làm công tác quản lý, tôi nhận thấy công tác quản lý hoạt động dạy học ở trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo và các trường THCS trên địa bàn huyện, thành phố Hải Phòng còn gặp nhiều khó khăn và chưa có hiệu quả, sản phẩm giáo dục chưa đáp ứng được mục tiêu Đặc biệt chưa đặt ra nhiệm vụ quản lý hoạt động dạy và học ở các trường nhằm đáp ứng được yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn do đó chúng tôi đã chọn đề
tài: “Quản lý hoạt động dạy học trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo, thành
phố Hải Phòng đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới ” làm đề tài
nghiên cứu, bản thân tôi hy vọng thông qua đề tài sẽ góp phần vào việc quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học tại trường mình công tác, đáp ứng yêu cầu chương trình
giáo dục phổ thông mới sau năm 2015 định hướng đáp ứng năng lực người học
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khoa học chương trình giáo dục tổng thể, đánh giá thực trạng quản lý học động dạy học tại trường THCS Giang Biên tác giả đề xuất các các giải pháp quản lý hoạt động dạy (người dạy, quá trình dạy học), nhằm đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục phổ thông mới
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động dạy học ở trường THCS
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động dạy học nhằm hướng đến chương trình giáo dục phổ thông mới cho cấp THCS tại trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng
4 Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS có ý nghĩa quyết định đến chất lượng giáo dục Nếu đề xuất và triển khai một cách đồng bộ, linh hoạt, sáng tạo quản lý hoạt động dạy học một cách phù hợp, có tính khả thi với thực tế nhà trường, hướng tới việc thực hiện chương giáo dục tổng thể mới sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của trường THCS Giang Biên, huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng