Đánh giá đúng thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới của xã ..., tìm ra những nguyên nhân của thực trạng ấy. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác xây dựng nông thôn mới của xã ..., huyện ....
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Sau gần 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng,nông nghiệp, nông dân, nông thôn nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn.Tuy nhiên, nhiều thành tựu đạt được chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế:Nông nghiệp phát triển còn kém bền vững, sức cạnh tranh thấp, chuyển giaokhoa học - công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực còn hạn chế Nông nghiệp,nông thôn phát triển thiếu quy hoạch, kết cấu hạ tầng như giao thông, thủy lợi,trường học, trạm y tế, cấp nước còn yếu kém, môi trường ngày càng ô nhiễm,đời sống vật chất, tinh thần của người dân còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo cao
Qua 4 năm năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựngnông thôn mới, xã đã khẳng định được định hướng cần phải tiếp tục pháttriển kinh tế - văn hóa - xã hôi, đảm bảo an ninh - quốc phòng Vì vậy tiếp tụcxây dựng xã phát triển kinh tế - xã hội trong điều kiện mới, cụ thể hóa địnhhướng phát triển kinh tế - xã hội cho toàn xã hội Thực hiện tốt việc đầu tư xâydựng cơ sở hạ tầng, các công trình phúc lợi xã hội, công trình công cộng phục
vụ nhu cầu nhân dân trong xã, tạo điều kiện kêu gọi đầu tư phát triển kinh tế
-xã hội của toàn -xã hội thì việc tổ chức xây dựng -xã theo hướng nông thônmới là hết sức cần thiết trong thời điểm hiện nay Trong quá trình thực hiện xâydựng nông thôn mới từ năm 2010 cho đến nay đã được nhiều thành tựu nổi bậc,
có ý nghĩa thiết thực đối với xã hội nông thôn , đồng thời, trong quá trình thựchiện cũng xuất hiện nhiều vướng mắc, bất cập và hạn chế, khiến cho công tácxây dựng nông thôn mới gặp không ít khó khăn
Trong thời gian về thực tế tại xã, tôi đã có cơ hội tìm hiểu về quá trìnhthực hiện xây dựng nông thôn mới của xã, đánh giá được thực trạng của côngtác này, qua đó tìm kiếm các giải pháp để giải quyết những vấn đề còn bất cậptrong công tác xây dựng nông thôn mới của xã Và đó cũng chính là lý do để
tôi chọn đề tài “Công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã”.
2 Mục đích
Trên cơ sở lý luận và khảo sát thực tiễn ở địa phương, tiểu luận tìm ranhững nhiệm vụ và giải pháp tốt nhất để tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, điềuhành của chính quyền, sự phối hợp của Mặt trận các hội đoàn thể và cấp uỷ,Ban nhân dân các thôn đối với công xây dựng nông thôn mới của xã, nhằm gópphần xây dựng và phát triển quê hương ngày càng giàu đẹp, qua đó khắcphục những hạn chế, tồn tại và nâng cao hiệu quả của phong trào xây dựngnông thôn mới, đưa công tác vận động quần chúng ở địa phương tham gia xâydựng nông thôn mới ngày càng rộng khắp và toàn diện hơn, phù hợp với tìnhhình phát triển của địa phương trong giai đoạn hiện nay
3 Yêu cầu
Đánh giá đúng thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới của xã ,tìm ra những nguyên nhân của thực trạng ấy Đề xuất một số giải pháp nhằmnâng cao hiệu quả công tác xây dựng nông thôn mới của xã , huyện
4 Phạm vi nghiên cứu
Trang 2- Nội dung nghiên cứu: công tác xây dựng nông thôn mới từ năm 2010đến nay và định hướng các giải pháp để xây dựng xã nông thôn mới trong thờigian đến.
- Thời gian: từ năm 2010 đến năm 2014
5 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Để hoàn thành bài tiểu luận này, bản thân sử dụng các phương phápnghiên cứu sau đây:
+ Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp rà soát- thống kê: phương pháp này giúp tập hợp các cứliệu từ các báo cáo của Ban quản lý Nông thôn mới xã và các ban, ngành có liênquan như văn hóa - thông tin, xây dựng cơ bản, tài chính - ngân sách, ban nôngnghiệp xã,
- Phương pháp phân tích- tổng hợp: phương phương pháp này được dùng
để đánh giá đối tượng nghiên cứu và bước đầu tổng kết những kết quả đãnghiên cứu được
- Phương pháp so sánh - đối chiếu: phương pháp này được dùng để so
sánh, đối chiếu các số liệu, hiện trạng từ khi phát động xây dựng nông thôn mớiđến khi thực hiện hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn
6 Kết cấu đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung của bài tiểu luận có 3 chươngbao gồm:
- Chương 1: Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới
- Chương 2: Thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới trên địa bàn
- Chương 3: Phương hướng, mục tiêu, giải pháp, đề xuất xây dựng nôngthôn mới đến năm 2015
Trang 3CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
1 Những quy định chung về nông thôn và phát triển nông thôn 1.1 Khái niệm về nông thôn và phát triển nông thôn
- Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong đó có nhiềunông dân Tập hợp này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội vàmôi trường trong một thể chế chính trị nhất định và chịu ảnh hưởng của các tổchức khác; phân biệt với đô thị, đó là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nộithị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Uỷban nhân dân xã
- Phát triển nông thôn: là một quá trình tất yếu cải thiện một cách bềnvững về kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng sốngcủa dân cư nông thôn Quá trình này, trước hết chính là do người dân nông thônvới sự hỗ trợ của Nhà nước và các tổ chức khác
1.2 Mục tiêu của phát triển nông thôn
- Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của dân cư nôngthôn, hài hoà giữa các vùng, tạo sự chuyển biến nhanh hơn ở các vùng cònnhiều khó khăn; nông dân được đào tạo có trình độ sản xuất ngang bằng với cácnước tiên tiến trong khu vực và đủ bản lĩnh chính trị, đóng vai trò làm chủ nôngthôn mới
- Xây dựng nền nông nghiệp phát triển toàn diện theo hướng hiện đại,bền vững, sản xuất hàng hoá lớn, có năng suất, chất lượng, hiệu quả và khảnăng cạnh tranh cao, đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia cả trướcmắt và lâu dài
- Xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơcấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với pháttriển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổnđịnh, giàu bản sắc văn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh tháiđược bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng đượctăng cường Xây dựng giai cấp nông dân, củng cố liên minh công nhân - nôngdân - trí thức vững mạnh, tạo nền tảng kinh tế - xã hội và chính trị vững chắccho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa
1.3 Định hướng phát triển nông thôn đến năm 2020 của Đảng và Nhà nước ta
- Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đểđổi mới một cách căn bản đời sống vật chất tinh thần của cư dân nông thôn theohướng có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hìnhthức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh côngnghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắcvăn hoá dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ
- Di dân tái định cư để cải thiện thu nhập và điều kiện sống cho nhân dân
Trang 4Từng bước thực hiện nguyên tắc “người dân khi chuyển đến nơi ở mới cóđiều kiện sống và thu nhập bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”, tiến hành các chươngtrình nghiên cứu đánh giá hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội, hiệu quả môitrường của các chương trình di dân tái định cư, xác định các tiêu chí phải đạtcho các hoạt động này để đánh giá và ra quyết định triển khai di dân.
Tiến hành rà soát, nghiên cứu xác định các khu vực thường xảy ra thiêntai, rủi ro (lũ quét, lũ ống, bão, lụt, ), những khu vực sản xuất nông lâm ngưnghiệp bất thuận (không có nguồn nước, đất dốc, nước ô nhiễm nặng ), nhữngkhu vực quá hẻo lánh, xa các trục kết cấu hạ tầng (xa đường, hệ thống điện,không có thông tin liên lạc ), những vùng có khả năng chịu tác động xấu dobiến đổi khí hậu, để tiến hành quy hoạch di dời nhân dân đến các khu vực định
cư an toàn và thuận tiện hơn cho sản xuất và đời sống
- Phát triển cộng đồng nông thôn
Tiến hành các chương trình nghiên cứu hoàn chỉnh về thiết chế, bản sắccủa các cộng đồng làng bản tại các vùng sinh thái (văn hóa, tập tục, quan hệhuyết thống, lịch sử, tôn giáo, ) Trên cơ sở đó, tổ chức mô hình phát triểncộng đồng và phát triển nông thôn ở các vùng sinh thái chính, tổng kết, rút kinhnghiệm để đưa ra chính sách nhân rộng mô hình
Xây dựng chính sách và thể chế nhằm phát huy dân chủ cơ sở, phát huyvai trò của các tổ chức cộng đồng và các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội ởnông thôn để chủ động tham gia vào các hoạt động như quản lý và giám sát cácchương trình phát triển (xóa đói giảm nghèo, phát triển nông thôn ), quản lý vàkhai thác tài nguyên tự nhiên (đất, rừng, nước, bảo vệ động vật quý hiếm, bảo
vệ nguồn lợi thủy sản ), quản lý khai thác bảo trì, nâng cấp các công trình phúclợi công cộng, các cơ sở hạ tầng phục vụ dân sinh (cầu, chợ, nhà văn hóa, giaothông nông thôn, thủy lợi nội đồng, nước, ), tham gia quản lý xã hội, môitrường (bảo vệ an ninh, khuyến học, giữ gìn vệ sinh môi trường, các tổ chứchiếu hỉ, bảo tồn và gìn giữ các di tích lịch sử, truyền thống văn hóa, tập tục ),tham gia vào việc xây dựng, triển khai thực hiện và đánh giá, góp ý cho các chủtrương chính sách của nhà nước, tham gia quản lý và cung cấp các dịch vụ côngcộng (thú y, khuyến nông, chăm sóc sức khỏe cộng đồng…)
2 Những vấn đề cơ bản về xây dựng nông thôn mới
2.1 Khái quát về xây dựng nông thôn mới
Xây dựng nông thôn mới là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để
cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mìnhkhang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp,dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo;thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao
Xây dựng nông thôn mới là sự nghiệp cách mạng của toàn Đảng, toàndân, của cả hệ thống chính trị Nông thôn mới không chỉ là vấn đề kinh tế - xãhội, mà là vấn đề kinh tế - chính trị tổng hợp
Xây dựng nông thôn mới giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực,chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dânchủ, văn minh
Trang 52.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về xây dựng nông thôn mới
Thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TƯ ngày 5/8/2008 của Ban chấp hànhTrung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn
- Nghị quyết số 24/2008/NQ-CP ngày 28 tháng 10 năm 2008 của Chínhphủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số26-NQ/TW xác định nhiệm vụ xây dựng “Chương trình mục tiêu Quốc gia vềxây dựng nông thôn mới”
- Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Chính phủ về việc banhành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới
- Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ phêduyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn
Thực hiện tốt các chương trình hỗ trợ nhà ở cho người nghèo và các đốitượng chính sách, chương trình nhà ở cho đồng bào vùng bão, lũ; bố trí hợp lýdân cư, bảo đảm an toàn ở những vùng ngập lũ, sạt lở núi, ven sông, ven biển”(trích Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng)
2.3 Tiêu chí “Xã nông thôn mới”:
Gồm 19 tiêu chí trên 5 lĩnh vực được quy định tại Quyết định số491/2009/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướng Chính phủ
- 5 nhóm là: Nhóm 1: Quy hoạch; nhóm 2: Hạ tầng kinh tế xã hội; nhóm
3: Kinh tế và tổ chức sản xuất; nhóm 4: Văn hóa - xã hội - môi trường và nhóm5: Hệ thống chính trị
- 19 tiêu chí là: 1: Quy hoạch; 2: Giao thông; 3: Thủy lợi; 4: Điện; 5:
Trường học; 6: Cơ sở vật chất văn hóa; 7: Chợ; 8: Bưu điện; 9: Nhà ở dân cư;10: Thu nhập; 11: Tỷ lệ hộ nghèo; 12: Cơ cấu lao động; 13: Hình thức tổ chứcsản xuất; 14: Giáo dục; 15: Y tế; 16: Văn hóa; 17: Môi trường; 18: Hệ thống tổchức chính trị xã hội vững mạnh và 19: An ninh, trật tự xã hội
2.4 Nguyên tắc xây dựng nông thôn mới:
- Nội dung xây dựng nông thôn mới hướng tới thực hiện Bộ tiêu chíQuốc gia được quy định tại Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 củaThủ tướng Chính phủ
Trang 6- Xây dựng nông thôn mới theo phương châm phát huy vai trò chủ thểcủa cộng đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng,ban hành các tiêu chí, quy chuẩn, đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướngdẫn Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạcdân chủ để quyết định và tổ chức thực hiện.
- Được thực hiện trên cơ sở kế thừa và lồng ghép các chương trình mụctiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khácđang triển khai ở nông thôn; có cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ đầu
tư của các thành phần kinh tế; huy động đóng góp của các tầng lớp dân cư
- Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xãhội, đảm bảo an ninh quốc phòng của mỗi địa phương (xã, huyện, tỉnh); có quyhoạch và cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch (trên cơ sở các tiêuchuẩn kinh tế, kỹ thuật do các Bộ chuyên ngành ban hành)
- Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; cấp uỷ Đảng, chínhquyền đóng vai trò chỉ đạo, điều hành quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch, tổchức thực hiện; hình thành cuộc vận động “Toàn dân xây dựng nông thôn mới” doMặt trận Tổ quốc chủ trì cùng các tổ chức chính trị - xã hội vận động mọi tầng lớpnhân dân phát huy vai trò chủ thể trong việc xây dựng nông thôn mới
2.5 Chủ thể của xây dựng nông thôn mới
Người nông dân và cộng đồng dân cư giữ vai trò là chủ thể Họ đượcbiết, được bàn, được quyết định, tự làm, tự giám sát và được thụ hưởng (quyhoạch, đề án, huy động vốn, quản lý ) Đóng góp công sức, tiền của để chỉnhtrang nơi ở của gia đình mình, đầu tư cho sản xuất, đóng góp xây dựng các côngtrình công cộng của thôn, xã
Cấp ủy, chính quyền xã, chi ủy, trưởng thôn là người trực tiếp tổ chức,chỉ đạo xây dựng nông thôn mới trên địa bàn
Nhà nước giữ vai trò định hướng, ban hành các tiêu chí, quy chuẩn, đặt racác cơ chế, chính sách hỗ trợ, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện, tổchức thi đua gắn với khen thưởng
2.6 Công tác thực hiện xây dựng nông thôn mới
Xây dựng nông thôn theo 19 tiêu chí, thuộc 5 nhóm việc:
- Tuyên truyền, vận động, lập quy hoạch, lập đề án, kế hoạch xây dựngnông thôn mới thiết thực, hiệu quả;
- Chỉnh trang khu dân cư, nhà ở, khuôn viên, vườn ao, tường rào để cócảnh quan đẹp, đảm bảo vệ sinh môi trường nông thôn;
- Huy động nguồn lực xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ sản xuất
Trang 7đó, lao động sản xuất nông nghiệp chiếm 51,2% tổng lao động (2.455 người)
Cũng như nhiều địa phương lấy sản xuất nông nghiệp là hoạt động kinh
tế chính, xã có điều kiện thuận lợi về đất đai, thời tiết, khí hậu, hàng năm sảnlượng nông sản ở địa phương đều tăng và đa dạng hơn Cơ cấu lao động tại địaphương có biến chuyển nhưng tỷ lệ lao động nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ lớn
Cụ thể: Lao động nông nghiệp có 2.455 chiếm 51,2%; Lao động TTCN - xâydựng: 903 (18,8%); Lao động TMDV: 1.150 (24%) và Lao động khác (6%)
1.2.2 Hạ tầng cơ sở
Hệ thống hạ tầng cơ sở vật chất được đầu tư xây dựng đồng bộ; CụmTrung tâm hành chính xã , nhà văn hoá, nhà bia tưởng niệm liệt sĩ, bưu điệnvăn hoá, sân vận động, Trạm y tế, có 2 chợ và các cấp trường Mẫu giáo; Tiểuhọc; Trung học cơ sở đều đạt chuẩn Quốc gia Hệ thống giao thông đối ngoại có2,5 km QL 1A và 2,3 km ĐT 615 ( đường tỉnh) qua xã đã được đầu tư mở rộngnền mặt đường và thảm nhựa kiên cố Giao thông liên huyện, liên xã dài 4,9kmvới 2 tuyến đường ĐH5 và ĐH7 được thảm nhựa và bê tông Hệ thống giaothông xã đến thôn tổ được quy hoạch khép kíp 32 km được bê tông hoá 100%
1.2.3 Kinh tế - văn hoá - xã hội
Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội luôn ổn định Đời sốngtinh thần, vật chất của người dân từng bước tăng trưởng khá Tổng giá trị kinh
tế tính đến cuối năm 2014: 350,388 tỷ đồng, tăng 40,22 tỷ đồng so với năm
20103 Cơ cấu kinh tế NN TTCNXD TMDV năm 2014: (23,6% 34,8% 41,6%) Thu nhập bình quân đầu người đạt 23 triệu đồng/người/năm, tăng 1triệu đồng/người/năm so với năm 2013 Hộ nghèo của xã ngày càng giảm dầncòn 81 hộ, chiếm tỷ lệ 4,39%, đạt chỉ tiêu theo Nghị quyết Đảng bộ xã lần thứXII, nhiệm kỳ 2010-2015 đã đề ra
-Trong thời gian qua xã được đánh giá cao trong việc thực hiện chu đáocác chế độ ưu đãi của nhà nước đối với 277 hộ chính sách và 404 đối tượng xãhội, giải quyết kịp thời các chế độ liên quan như: BHYT, các chế độ hỗ trợ, phụcấp… tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động nhân đạo từ thiện, vận động quỹ vìngười nghèo, quỹ cứu trợ tại chỗ đạt kế hoạch hằng năm
Ngoài ra xã là một xã có truyền thống cần cù sáng tạo trong lao động sản
xuất và có bề dày truyền thống cách mạng, là xã anh hùng trong kháng chiến
chống Mỹ cứu nước và hôm nay trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Năm 2000, xã được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động Hạng III, năm
2005 huân chương lao động hạng II, cũng trong năm 2005 xã được Đảng và
Trang 8Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Và hiệnnay thực hiện chủ trương xây dựng xã nông thôn mới nhân dân và cán bộ vinh
dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen với thành tích là địa phương đã
có nổ lực cao trong thực hiện chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nôngthôn mới
2 Thực trạng công tác xây dựng nông thôn mới trong thời gian qua 2.1 Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Ban chỉ đạo, Ban quản lý chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới xã
2.1.1 Sơ đồ tổ chức của Hệ thống hoạt động CTMTQGXDNTM
Trang 9Ban phát triển thôn 2
Ban phát triển thôn 3
Ban phát triển thôn 5
Ban phát triển thôn 6
Ban chỉ đạo Trung ương
Văn phòng điều phối Trung ương
Các
Bộ, Ngành
Các Sở, Ngành
Các Phòng chức năng
Bộ phận điều phối
Văn phòng điều phối
Quan hệ chỉ đạoQuan hệ cộng tác, hỗ trợ, trao đổi thông tinQuan hệ tham mưu
Trang 102.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ban chỉ đạo, Ban quản lý NTM xã
- Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã gồm:
+ Bí thư Đảng uỷ làm Trưởng ban
+ Phó Bí Thư Đảng uỷ làm Phó Ban
+ Chủ tịch UBND xã làm Phó ban trực
+ Trưởng các ngành, Chủ tịch Mặt trận, các đoàn thể làm thành viên
- Ban quản lý xây dựng nông thôn mới xã gồm:
+ Chủ tịch UBND xã làm Trưởng ban,
+ Phó Chủ tịch UBND làm Phó ban,
+ Đại diện các Ban, Ngành, Đoàn thể ở xã làm Thành viên,
+Trưởng Ban nhân dân các thôn làm Thành viên
- Ở các thôn thành lập Ban phát triển thôn có cơ cấu:
+ Trưởng ban nhân dân thôn làm Trưởng ban,
+ Phó Ban nhân dân thôn làm Phó ban,
+ Đại diện các Chi hội, Đoàn thể, Ban công tác Mặt trận làm Thành viên
2.1.3 Hoạt động của Ban quản lý nông thôn mới xã
Ban quản lý xây dựng nông thôn mới xã hoạt động theo sự lãnh chỉ đạotrực tiếp của Ban chỉ đạo xây dựng nông thôn mới xã
Quá trình hoạt động của Ban quản lý:
- Hàng năm, xây dựng kế hoạch đầu tư, phát triển kinh tế trên địa bàn xãcho năm tiếp theo nhằm đạt được lộ trình xây dựng nông thôn mới thành côngvào năm 2015 theo nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ XII đã đề ra
- Dưới sự chỉ đạo của Ban chỉ đạo nông thôn mới, sự phân công, điềuhành của UBND xã, Ban quản lý phối hợp với các Ban, Ngành, Mặt trận và cácĐoàn thể tuyên truyền, vận đông nhân dân chung tay xây dựng nông thôn mới
- Xây dựng kế hoạch sử dụng kinh phí đầu tư cho CTMTQGXDNTM xãđược phân bổ hàng năm, tham mưu UBND xã trình HĐND xã thông qua và tổchức thực hiện đạt kết quả
- Lồng ghép các Chương trình, Dự án vào đầu tư xây dựng nông thônmới trên địa bàn xã, tranh thủ các nguồn lực, xã hội hóa phát triển nông thôntrên địa bàn xã
2.1.4 Việc ban hành các văn bản thực hiện Chương trình
- Căn cứ Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/4/2009 của Thủ tướngChính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới; và các vănbản hướng dẫn chỉ đạo của các cấp từ Trương ương, tỉnh, huyện về xây dựngnông thôn mới; xã đã cụ thể hóa ban hành các văn bản để triển khai thực hiệntrên địa bàn Cụ thể:
- Đảng ủy đã ban hành Nghị quyết số 14-NQ/ĐU ngày 29/10/2009 vềtriển khai thực hiện đề án xây dựng mô hình xã nông thôn mới và Quyết định số29-QĐ/ĐU, ngày 30/9/2010 thành lập Ban chỉ đạo xây dựng xã nông thôn mới
Trang 11- Hội đồng nhân dân xã ban hành Nghị quyết số 05/2010/NQ-HĐND củaHội đồng nhân dân xã ngày 19/7/2010 về việc thông qua Đề án tổng thể xây dựngnông thôn mới xã giai đoạn 2010-2015 và định hướng đến năm 2020; Nghị quyết
số 11/2012/NQ-HĐND ngày 28/12/2012 của Hội đồng nhân dân xã về phát triểncác ngành nghề nông thôn trên địa bàn xã (giai đoạn 2012-2015); Nghị quyết số12/2012/NQ-HĐND ngày 28/12/2012 về phát triển sản xuất, nâng cao thu nhậpcho cư dân nông thôn trên địa bàn xã , giai đoạn 2012-2016, định hướng đếnnăm 2020
- UBND xã đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-UBND ngày 28/12/2010
về thành lập Ban quản lý nông thôn mới xã ; Quyết định số 99/QĐ-UBNDngày 30/12/2010 về thành lập Tổ giúp việc xây dựng nông thôn mới xã; đồngthời đã quyết định thành lập 7 Ban phát triển nông thôn mới của 7 thôn vàotháng 3/2011, để phù hợp với tình hình triển khai thực hiện UBND xã ban hànhQuyết định số 50/QĐ-UBND ngày 05/4/2013 về việc củng cố Ban quản lý xâydựng nông thôn mới của xã và củng cố 7 Ban phát triển nông thôn mới của 7thôn Bên cạnh đó tương ứng với việc triển khai thực hiện từng tiêu chí UBND
xã đã xây dựng các kế hoạch cụ thể để lãnh đạo, điều hành triển khai thực hiện
Đề án xã nông thôn mới đạt kết quả
- Đảng ủy, Cấp ủy chi bộ thôn ban hành các Nghị quyết chuyên đề về xâydựng nông thôn mới để triển khai thực hiện trên địa bàn
- Mặt trận, các hội đoàn thể của xã xây dựng kế hoạch phối hợp triển khaithực hiện Đề án nông thôn mới của xã hàng năm
2.2 Công tác xây dựng nông thôn mới trong thời gian qua
2.2.1 Thực trạng kinh tế - xã hội trên địa bàn xã trước khi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới
là một xã thuần nông, đời sống nhân dân khá ổn định Lao động trongnông nghiệp chiếm tỷ lệ cao 65%, lao động TTCN, TMDV 27%, lao động khác8% Cơ cấu kinh tế: Nông nghiệp-TTCN-TMDV là 35,3%-29,0%-35,7%.Trong nội bộ ngành nông nghiệp tỷ trọng giữa trồng trọt và chăn nuôi là 55%-45%; Hộ nghèo theo tiêu chuẩn mới: 250 hộ, chiếm tỷ lệ 13,48%; Thu nhậpbình quân đầu người là 8,9 triệu đồng/người/năm
Tại thời điểm khảo sát lập Đề án xây dựng xã nông thôn mới năm 2009,
so với bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới thì thực trạng các tiêuchí trên địa bàn xã như sau:
- Nhóm các tiêu chí đã đạt cơ bản: có 5 tiêu chí, TC (7, 8, 13, 15, 19)
+ Tiêu chí 7: Chợ nông thôn
Trên địa bàn xã có 2 chợ đã được quy hoạch xây dựng và kiên cố, cơ bảnđảm bảo được nhu cầu hoạt động buôn bán kinh doanh của nhân dân trong vàngoài xã
+ Tiêu chí 8: Bưu điện
Xã có bưu điện văn hoá xã là điểm cung cấp các dịch vụ bưu chínhviễn thông thuận tiện cho nhân dân trên địa bàn, và có mạng lưới Internet pháttriển đến các thôn, tuy chưa đều khắp, nhưng trong các năm đến cùng với xu thế
Trang 12phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu dịch vụ Internet sẽ đáp ứng ngày càng tốthơn.
+ Tiêu chí 13: Hình thức tổ chức sản xuất
Thời điểm khảo sát có 02 HTX DVNN tổ chức hoạt động khá hiệu quả.Đảng uỷ - UBND xã chỉ đạo các Hợp tác xã tiếp tục củng cố đội ngũ Ban quảntrị, từng bước mở rộng các hình thức liên kết, liên doanh trong sản xuất và cungứng dịch vụ, đảm bảo thuận lợi cho nhân dân sản xuất nông nghiệp
+ Tiêu chí 15: Y tế
Người dân đã tham gia các hình thức bảo hiểm y tế đạt trên 30% UBND
xã tiếp tục vận động nhân dân tích cực tham gia các hình thức bảo hiểm y tế, đểnâng cao dần tỷ lệ; Trạm y tế xã đã đạt chuẩn Quốc gia về y tế từ năm 2007, vàđang duy trì chuẩn đến năm 2009
+ Tiêu chí 19: An ninh trật tự xã hội
Xã trong nhiều năm luôn giữ vững ổn định tình hình an ninh - chínhtrị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn
- Nhóm các tiêu chí đạt trên 60-75%: có 5 tiêu chí, TC ( 2, 5, 14, 17, 18)
+ Tiêu chí 2: Giao thông: đạt được 3 trong 4 nội dung (đạt 75%)
Tỷ lệ đường trục xã, liên xã được nhựa hoá hoặc bê tông hoá đạt chuẩntheo cấp kỹ thuật của Bộ GTVT: Đường giao thông trục xã có 6,5 km, bê tônghoá được 50%
Tỷ lệ đường trục thôn, xóm được cứng hoá đạt chuẩn 70%: Hệ thốnggiao thông thôn, xóm của xã có chiều dài 36,5km, đã bê tông hoá 30,4km, đạt83,3%, nhưng hầu hết mặt đường giao thông nông thôn đã bê tông có chiềurộng 2 mét Vậy so với tiêu chí: Chưa đạt yêu cầu
Tỷ lệ km đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa đạt 100%
Tỷ lệ km đường trục chính nội đồng được cứng hoá, xe cơ giới đi lại thuận tiện đạt 5,5%.
+ Tiêu chí 5: Trường học: Trên địa bàn xã có trường Tiểu học và THCS
đạt chuẩn quốc gia (đạt 66,6%), còn trường mẫu giáo Hoạ Mi chưa đạt chuẩn
+ Tiêu chí 14: Giáo dục: Có 3 nội dung, đã đạt 2 nội dung (66,6%)
Phổ cập giáo dục trung học: đã đạt chuẩn sớm, hiện đang tiếp tục duy trìkết quả đạt được và từng bước nâng cao chất lượng trong những năm tiếp theo
Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THCS được học trung học (phổ thông, bổ túc,học nghề) 85%: đạt 96,6%
+ Tiêu chí 17: Môi trường: đạt 3 trong 5 nội dung (60%)
Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh theo quy chuẩn Quốc gia:100% hộ dân trên địa bàn xã sử dụng nước sạch qua hệ thống giếng đóng, giếngđào; Không có các hoạt động gây suy giảm môi trường và có hoạt động pháttriển môi trường xanh, sạch, đẹp; Chất thải, nước thải được thu gom, xử lý theoquy định So với tiêu chí thì đạt yêu cầu
+ Tiêu chí 18: Hệ thống tổ chức chính trị xã hội vững mạnh: đạt 3
trong 4 nội dung (75%) Đó là: Có đủ các tổ chức trong hệ thống chính trị cơ sở
Trang 13theo quy định; Đảng bộ, chính quyền xã đạt tiêu chuẩn ”trong sạch vữngmạnh”; Các tổ chức đoàn thể chính trị của xã đều đạt danh hiệu tiên tiến
- Nhóm các tiêu chí đạt dưới 60%: Có 5 tiêu chí, TC (1, 3 ,4, 6, 9)
+ Tiêu chí 1: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch: đạt khoảng 50% + Tiêu chí 3: Thuỷ lợi: Có 2 nội dung, đạt 1 nội dung (50%)
Hệ thống thuỷ lợi cơ bản đáp ứng yêu cầu sản xuất và dân sinh: Đạt; Tỷ
lệ kênh mương do xã quản lý được kiên cố hoá trên 70%: kiên cố hoá được2/58 km (tỷ lệ 3,4%)
+ Tiêu chí 4: Điện: Có 2 nội dung, đạt được 1 nội dung (đạt 50%), gồm:
Hệ thống điện đảm bảo yêu cầu kỷ thuật của ngành điện Hệ thống điệndân sinh chưa đảm bảo yêu cầu kỹ thuật an toàn của ngành điện; Tỷ lệ hộ dùngđiện thường xuyên, an toàn từ các nguồn: Đạt yêu cầu
+ Tiêu chí 6: Cơ sở vật chất văn hoá (50%)
UBND xã có quy hoạch và xây dựng nhà văn hoá xã (giai đoạn 1), xâydựng sân vận động chuẩn, quy hoạch xây dựng đủ 7/7 nhà văn hoá, khu thểthao thôn, nhưng một số hạng mục công trình chức năng để đáp ứng được nhucầu thể dục - thể thao, vui chơi giải trí cho nhân dân còn thiếu và chưa đảm bảoquy định
+ Tiêu chí 9: Nhà ở dân cư: Có 2 nội dung, đạt 1 nội dung (đạt 50%)
Không còn nhà tạm, nhà dột nát: Trên địa bàn xã không còn nhà tạm, nhàdột nát; Tỷ lệ hộ có nhà ở đạt tiêu chuẩn của Bộ xây dựng trên 80% Nhà ở dân
cư nông thôn đạt chuẩn 60% So với tiêu chí chưa đạt
- Nhóm các tiêu chí chưa đạt: Có 4 tiêu chí, TC (10, 11, 12, 16)
- Tiêu chí 10: Thu nhập
Mức thu nhập bình quân đầu người đạt 21 triệu đồng/người/năm Thu
nhập bình quân đầu người của xã còn thấp, năm 2009 đạt 8,9 triệuđồng/người/năm Chưa đạt
- Tiêu chí 11: Hộ nghèo
Tỷ lệ hộ nghèo còn dưới 5%: Tỷ lệ hộ nghèo của xã thời điểm 2009 là
13,48%: Chưa đạt
- Tiêu chí 12: Cơ cấu lao động
Tỷ lệ lao động trong độ tuổi lao động có việc làm thường xuyên đạt 90%.
Tỷ lệ lao động trong độ tuổi lao động có việc làm thường xuyên 60% Chưa đạt
- Tiêu chí 16: Văn hoá
Xã có 70% số thôn trở lên đạt tiêu chuẩn thôn văn hoá theo quy định của Bộ VHTT-DL Hiện xã có 2/7 thôn đạt thôn văn hoá Chưa đạt
2.2.2 Kết quả thực hiện các tiêu chí nông thôn mới đến cuối năm 2014
Trong giai đoạn 2010-2014, Ban quản lý xây dựng nông thôn mới xã,dưới sự chỉ đạo, điều phối của UBND huyện , sự lãnh đạo trực tiếp của Banchỉ đạo nông thôn mới xã, Đảng ủy, UBND xã đã đạt được những kết quả hếtsức quan trọng Điều kiện kinh tế - xã hội trên địa bàn liên tục phát triển, cơ sở
hạ tầng được đầu tư mạnh mẽ, đời sống vật chất, tinh thần của người dân không
Trang 14ngừng được cải thiện và nâng cao, tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xãhội được giữ vững; các tiêu chí đã đạt được vẫn luôn được quan tâm, củng cố,nâng cao chất lượng để đạt tiêu chí bền vững Cụ thể:
1 Tiêu chí số 1: Quy hoạch và thực hiện quy hoạch
- Công tác lập và phê duyệt quy hoạch:
+ Quyết định số 6166/QĐ-UBND ngày 29/11/2011 của UBND huyệnphê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới xã giai đoạn 2012 đến 2015, địnhhướng đến năm 2020;
+ Quyết định số 128/QĐ-UBND ngày 18/1/2012 của UBND huyện phêduyệt quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu của
xã ;
+ Quyết định số 1467/QĐ-UBND ngày 28/5/2012 của UBND huyện phêduyệt quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2012 - 2015, địnhhướng đến năm 2020
- Công tác công bố quy hoạch: đã công bố để nhân dân biết và thực hiện
- Quản lý, thực hiện quy hoạch: quy chế quản lý quy hoạch được banhành kèm theo Quyết định số 6166/QĐ-UBND của UBND huyện; UBND xã đãthành lập tổ quản lý quy hoạch NTM để tổ chức thực hiện quy chế; đã thực hiệncông tác cắm mốc chỉ giới quy hoạch ngoài thực địa, bước đầu cắm mốc cáctuyến giao thông ĐX, đường thôn, liên thôn
Đánh giá tiêu chí số 1: Đạt.
2 Tiêu chí số 2: Giao thông
- Đường giao thông trục xã, liên xã: Đã nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạtchuẩn được 11,88 km/11,88 km, đạt tỷ lệ 100%
- Đường trục thôn, liên thôn: đã cứng hóa được 14,27/17,87km, đạt79,8%
- Đường ngõ, xóm sạch và không lầy lội vào mùa mưa 100%; trong đócứng hóa (cứng hóa) được 16,01/16,71km, đạt tỷ lệ 95,8%
- Đường trục chính nội đồng được cứng hoá, xe cơ giới đi lại thuận tiện:8,1km/11km, đạt tỷ lệ 73%, số km còn lại cần tiếp tục cứng hóa: 2,9km
- Hệ thống giao thông của xã cơ bản đáp ứng nhu cầu đi lại, sản xuất củanhân dân, tuy nhiên một số tuyến giao thông nông thôn được xây dựng giai đoạn2001-2002 (trước khi thực hiện đề án nông thôn mới) có bề rộng mặt đườngchưa đảm bảo (2-2,5m)
Đánh giá tiêu chí số 2: Đạt.
3 Tiêu chí số 3: Thủy lợi
- Trên địa bàn xã có 5 đập dâng, trong đó đập Xả lào và đập Rung đãđược nâng cấp trong năm 2012 và 2013; còn lại đập Cánh Tiên, đập Cà nho,đập Lạnh chưa được nâng cấp Hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng được nhu cầusản xuất và dân sinh của nhân dân
- Tỷ lệ km kênh mương do xã quản lý đã được kiên cố hóa đạt 76,91%(11,16km/14,51km); số km kênh mương còn lại cần kiên cố hóa: 3,35km
Trang 15- Công tác quản lý khai thác hệ thống thủy lợi trên địa bàn xã: do Hợp tác
xã DVNN quản lý, điều hành, đảm bảo nước tưới cho sản xuất theo kế hoạch
- Tình hình dạy học đảm bảo, hằng năm số lượng học sinh ra lớp đảmbảo, không có trường hợp bỏ học giữa chừng
Đánh giá tiêu chí số 5: Đạt (100%)
6 Tiêu chí số 6: Cơ sở vật chất văn hóa
- Hội trường văn hóa đa năng: hiện đang thi công, dự kiến hoàn thànhtrong năm 2014, đảm bảo kế hoạch
- Khu thể thao xã: Diện tích: 5.000 m2, đáp ứng nhu cầu hoạt động thểdục thể thao của nhân dân trong xã;
- Nhà văn hóa thôn: 07 nhà văn hóa thôn/07 thôn; đã được đầu tư trong03năm 2012-2014 theo thiết kế mẫu của UBND huyện, đảm bảo quy định Cácthôn đang có kế hoạch đầu tư bổ sung các trang thiết bị phục vụ sinh hoạt nhândân, trang trí bên trong Nhà văn hóa
- Khu thể thể thao thôn: số lượng 07 khu, diện tích trên 500m2
Đánh giá tiêu chí số 6: Đạt.
7 Tiêu chí số 7: Chợ nông thôn
- Trên địa bàn xã có 02 chợ hoạt động ổn định; diện tích mỗi chợ trên2.000m2; đảm bảo nhà chợ chính 500m2, có diện tích kinh doanh ngoài trời,kiot, khu để xe, khu vệ sinh công cộng, khu thu gom rác thải; cây xanh, điệnchiếu sáng; hệ thống cung cấp nước, thoát nước thải, thông gió và phòng cháy,chữa cháy
- Đánh giá chung: Hoạt động của 02 chợ đáp ứng nhu cầu kinh doanh,buôn bán, trao đổi hàng hóa của nhân dân trong xã và các xã lân cận như TamThành, Tam Phước, Tam Đàn
Đánh giá tiêu chí số 7: Đạt
8 Tiêu chí số 8: Bưu điện
- Xã có 01 điểm phục vụ bưu chính viễn thông tại bưu điện văn hóa xã;