Bài giảng sinh học 8 vệ sinh hô hấp thao giảng (20)

Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại • Không khí có thể bị ô nhiễm và gây tác hại tới hoạt động hô hấp từ những loại tác nhân nào?. * Các tác nhân có hại cho đường hô hấp: - Bụ

Trang 1

TRƯỜNG THCS TÂN ÂN

MÔN: SINH HỌC 8

Trang 2

Khoang mũi

2 3

6 4

5 7

Họng

Thanh quản Khí quản

Trang 4

Tác nhân Nguồn gốc tác nhân Tác hại

Bụi Từ các cơn lốc, núi lửa phun, đám

cháy rừng, khai thác than đá, khí thải các máy móc động cơ sử dụng than hay dầu,…

Khi nhiều quá(> 100.000 hạt/ml, cm 3

không khí) sẽ quá khả năng lọc sạch của đường dẫn khí  gây bệnh bụi phổi.

Nitơ ôxit Khí thải ôtô, xe máy,… Gây viêm, sưng lớp niêm mạc, cản trở

trao đổi khí, có thể gây chết ở liều cao.

Lưu huỳnh ôxit Khí thải sinh hoạt và công nghiệp Làm cho các bệnh hô hấp thêm trầm

trọng.

Cacbon ôxit Khí thải sinh hoạt và công nghiệp,

khói thuốc lá,… Chiếm chỗ của oxi trong máu (hồng cầu) làm giảm hiệu quả hô hấp, có thể gây

chết.

Các chất độc hại

(Nicôtin,

nitrozamin,…)

Khói thuốc lá Làm tê liệt lớp lông rung phế quản,giảm

hiệu quả làm sạch không khí, có thể gây ung thư phổi.

Các vi sinh vật

Bảng 22 Các tác nhân gây hại đường hô hấp

Tiết 24 - Bài 22: VỆ SINH HÔ HẤP

•I Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại:

Trang 5

• Tiết 24 - Bài 22: VỆ SINH HÔ HẤP

I Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại

• Không khí có thể bị ô nhiễm và gây tác hại tới hoạt động hô hấp từ những loại tác nhân nào?

* Các tác nhân có hại cho đường hô hấp:

- Bụi

- Các chất, khí độc như: Nitơ ôxit, lưu huỳnh ôxit, cacbon ôxit, nicôtin,…

- Các vi sinh vật gây bệnh

 Gây nên những bệnh lao phổi, viêm phổi, ung thư phổi…

Trang 6

Tiết 24 - Bài 22: VỆ SINH HÔ HẤP

•I Cần bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại

Bụi núi lửa

Bụi do cháy rừng

Bụi do PTGT

Bụi do nhà máy

Trang 7

Nitơ ôxit

Trang 8

Cacbon ôxit lưu huỳnh ôxit

Trang 9

UNG THƯ MIỆNG

UNG THƯ PHỔI

CHÂN HOẠI TỬ

Trang 12

Sơ đồ tác hại của thuốc lá.

- Thấm vào tế bào  ung thư : họng, phổi, …

- Thấm vào máu  hồng cầu không tiếp cận ô-xy  sức khỏe giảm sút

- Làm động mạch co thắt lạihuyết áp cao, tắt động mạch, nhồi máu cơ tim…

Ha éc

ín

Ô-xít các-bon

Ni-c

ô-ti n

Trang 13

Các vi sinh vật gây bệnh

Trang 14

WHO ước tính đến năm 2014 có 7 triệu người tử vong do ô nhiễm không khí trên toàn thế giới

Tỉ lệ mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính chung của người Việt Nam hiện đã là 6,7%

Bệnh đường hô hấp ở trẻ em chiếm

tỷ lệ khoảng 30-55 %

Bệnh đường hô hấp ở trẻ em chiếm

tỷ lệ khoảng 30-55 %

Trang 15

- Bụi.

- Các chất khí độc như : Nitơ ôxit, lưu huỳnh ôxit, cacbon ôxit, nicôtin,…

- Các vi sinh vật gây bệnh.

Hãy đề ra các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp nhằm hạn chế và tránh các tác nhân có hại?

Trang 16

Trồng nhiều cây xanh

Đeo khẩu trang khi dọn vệ sinh và ở những nơi có buïi

Biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh tác nhân bụi

Trang 17

Biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các chất, khí độc hại

Hạn chế sử dụng các thiết bị có thải ra các khí độc hại.

Trang 18

Biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các chất khí độc hại

- Không hút thuốc và vận động mọi người không nên hút thuốc

Trang 19

Phịng chống thuốc lá tại Việt Nam

*Theo Quyết định 1315/QĐ – TTg c a Th t ng Chính ủ ủ ướ phủ, kể từ ngày 1-1-2010, người vi phạm quy định cấm hút thuốc lá tại lớp học, nhà trẻ, các cơ sở y tế, thư viện, rạp chiếu phim, nhà hát, nhà văn hố, vũ trường, bến xe, bến cảng, các khu sản xuất

và nơi làm việc trong nhà, nơi cĩ nguy cơ cháy nổ cao và phương tiện giao thơng

cơng cộng… sẽ bị nhắc nhở, cảnh cáo đến phạt tiền từ 50 đến 100 ngàn đồng cho

mỗi lần vi phạm Thanh tra chuyên ngành của các bộ, ngành,UBND cĩ nhiệm vụ kiểm sốt việc thực hiện và xử phạt

Bộ Y tế đang hồn thiện dự thảo sửa đổi Nghị định 46/CP của Chính phủ về xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế.Theo đĩ, cá nhân hút thuốc ở rạp hát, rạp

chiếu phim, sàn nhảy, phịng họp, trường học, nhà trẻ, trên phương tiện giao thơng

cơng cộng sẽ bị phạt từ 50.000 đến 200.000 đồng

*Công văn số 729/LT-PGDĐT-CĐGD về việc phát động cuộc vận động “Ngành

Giáo dục nói không với thuốc lá” ngày 25/10/2013

Trang 20

Biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các vi sinh vật gây hại

- Thường xuyên dọn vệ sinh

- Không khạc nhổ bừa bãi.

Trang 21

- Bụi.

- Các chất khí độc như : Nitơ ôxit, lưu huỳnh ôxit, cacbon ôxit, nicôtin,…

- Các vi sinh vật gây bệnh.

* Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp:

Cần tích cực xây dựng môi trường sống và làm việc có bầu không khí trong sạch, ít bị ô nhiễm bằng các biện pháp như:

+ Trồng nhiều cây xanh

+ Không xả rác bừa bãi

+ Không hút thuốc lá

+ Đeo khẩu trang chống bụi khi lao động hoặc ở môi trường có nhiều bụi.

+ Hạn chế sử dụng các thiết bị có thải ra các khí độc hại.

+ Thường xuyên dọn vệ sinh, không khạc nhổ bừa bãi.

+ Đảm bảo nơi ở, nơi làm việc phải thoáng khí

Trang 22

• Trả lời

• - Không vức rác, xé giấy, khạc nhỗ bừa bãi

• - Không hút thuốc lá

• - Tham gia trồng cây xanh, làm vệ sinh trường, lớp…

• - Tuyên truyền cho các bạn khác cùng tham gia.

Để góp phần tham gia bảo vệ hệ hô

hấp của cộng đồng tránh các tác

nhân có hại thì mỗi học sinh chúng ta

cần phải làm gì?

Trang 23

•I Cần luyện tập để có một hệ hô hấp khỏe mạnh

Trang 24

THẢO LUẬN

(nhóm 4 học sinh, trong 5 phút)

Xem thông tin trang 72, 73 SGK thảo luận trả lời các

câu hỏi sau:

1 Giải thích vì sao khi tập thể dục thể thao đúng cách, đều đặn từ bé có thể có được dung tích sống lí tưởng?

2 Giải thích vì sao sau khi thở sâu và giảm số nhịp

thở trong mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô hấp?

3 Hãy đề ra các biện pháp luyện tập để có thể có một hệ hô hấp khoẻ mạnh?

Trang 25

1 Giải thích vì sao khi tập thể dục thể thao đúng cách,

đều đặn từ bé có thể có được dung tích sống lí tưởng?

Lượng khí lưu thông

500 ml

150 ml nằm trong

đường dẫn khí (khí vô ích)

• Dung tích sống là thể tích không khí lớn nhất mà

một cơ thể có thể hít vào và thở ra

• Dung tích sống phụ thuộc vào dung tích phổi và

dung tích khí cặn Dung tích phổi phụ thuộc vào dung tích lồng ngực, mà dung tích lồng ngực phụ thuộc vào sự phát triển của khung xương sườn trong độ tuổi phát triển (< 25 tuổâi ở nam, và < 20 tuổi ở nữ) Sau độ tuổi phát triển sẽ không phát triển thêm nữa Dung tích khí cặn phụ thuộc vào khả năng co tối đa của các cơ thở

ra, các cơ này cần luyện tập đều từ bé

THẢO LUẬN

Trang 26

Lượng khí lưu thông

500 ml

150 ml nằm trong

đường dẫn khí (khí vô ích)

350 ml nằm trong phế nang (khí hữu ích)

Lượng khí đưa vào qua một lần hít thở bình thường ở người

THẢO LUẬN

2 Giải thích vì sao sau khi thở sâu và giảm số nhịp thở trong mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô hấp?

Trang 27

* Ví dụ:

- Một người thở ra 18 nhịp/phút , mỗi nhịp hít vào 400 ml

không khí:

+ khí lưu thông/phút: 400ml x 18 = 7200 ml

+ khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x18 = 2700 ml

+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml - 2700 ml =4500 ml

- Nếu người đó thở sâu: 12 nhịp/phút , mỗi nhịp hít vào 600 ml

không khí

+ khí lưu thông/phút: 600ml x 12 = 7200 ml

+ khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x12 = 1800 ml

+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml – 1800 ml = 5400 ml

⇒Khi thở sâu và giảm nhịp thở trong mỗi phút sẽ tăng hiệu

quả hô hấp

Trang 28

THẢO LUẬN

3 Hãy đề ra các biện pháp luyện tập để có thể có một hệ hô hấp khỏe mạnh?

- Cần luyện tập TDTT, phối hợp với tập thở sâu và giảm nhịp

thở thường xuyên từ bé thì sẽ cĩ hệ hơ hấp khỏe mạnh.

Trang 29

•II Cần luyện tập để có một hệ hô hấp khỏe mạnh

- Cần luyện tập TDTT, phối hợp với tập thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên từ bé thì sẽ cĩ hệ hơ hấp khỏe mạnh.

Luyện tập TDTT phải đảm bảo yêu cầu gì?

- Luyện tập thể thao phải vừa sức, rèn luyện từ từ.

Trang 30

- Bụi.

- Các chất khí độc như : Nitơ ôxit, lưu huỳnh ôxit, cacbon ôxit, nicôtin,…

- Các vi sinh vật gây bệnh.

 Gây nên những bệnh lao phổi, viêm phổi, ung thư phổi…

* Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp:

- Cần tích cực xây dựng môi trường sống và làm việc có bầu không khí trong sạch, ít bị ô nhiễm bằng các biện pháp như:

+ Trồng nhiều cây xanh

+ Không xả rác bừa bãi

+ Không hút thuốc lá

+ Đeo khẩu trang chống bụi khi lao động hoặc khi ở môi trường có nhiều bụi.

+ Hạn chế sử dụng các thiết bị có thải ra các khí độc hại.

+ Thường xuyên dọn vệ sinh, không khạc nhổ bừa bãi.

+ Đảm bảo nơi ở, nơi làm việc phải thoáng khí

•II Cần luyện tập để có một hệ hô hấp khỏe mạnh

- Cần luyện tập TDTT, phối hợp với tập thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên từ bé

thì sẽ cĩ hệ hơ hấp khỏe mạnh.

- Luyện tập thể thao phải vừa sức, rèn luyện từ từ.

Trang 32

hấp tránh các tác nhân có hại ?

việc làm sạch bầu không khí quanh ta ?

hô hấp?

Trang 33

-Học kỹ bài, trả lời các câu hỏi SGK trang 73 -Đọc phần em có biết SGK trang 74.

-Xem trước nội dung bài 23:

“THỰC HÀNH: HÔ HẤP NHÂN TẠO”

Trang 34

Chúc các em học giỏi

Kính chúc sức khỏe quý thầy cô

Định dạng
Số trang	34
Dung lượng	29,76 MB