Các chất độc hại nicotin, nitrozamin Chiếm chỗ của O2 trong máu hồng cầu, làm giảm hiệu quả hô hấp, có thể gây chết.. I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI: Khói thuốc Nicô
Trang 2Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào được thực hiện như thế nào ?
* Kiểm tra bài cũ:
Trả lời:
- Trao đổi khí ở phổi gồm sự khuyếch tán O2
từ không khí ở phế nang và máu và của khí
CO2 từ máu vào không khí phế nang.
- Trao đổi khí ở tế bào gồm sự khuyếch tán
của O2 từ máu vào tế bào và của CO2 từ tế
bào vào máu.
Trang 3Tiết 23 -bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Qua quan sát hình minh họa và thông tin bảng 22 , em hãy cho biết không khí có thể bị ô nhiễm và gây tác hại tới hoạt động hô hấp từ những loại tác nhân như thế nào?
Nghiên cứu thông tin bảng 22/ SGK - 72 và quan sát hình minh hoạ:
Trang 4Tiết 23 -bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
- Các tác nhân có hại cho hệ hô hấp:
+ Bụi + Các vi sinh vật gây bệnh + Các khí độc hại: NOx, SOx, COx, nicotin
Trang 5Tiết 23 -bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Các vi sinh
vật gây
bệnh
Các chất
độc hại
(nicotin,
nitrozamin)
Cacbon oxit
(CO)
Lưu huỳnh
oxit
(SOx)
Nito ôxit
(NOx)
.
Bụi
Tác hại
Nguồn gốc tác
nhân Tác nhân
Bảng 22 Các tác nhân gây hại
đường hô hấp.
Trang 6Tiết 23 -bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Gây các bệnh viêm đường dẫn khí và phổi, làm tổn thương hệ hô hấp; có thể gây chết
Trong không khí ở bệnh viện và các môi trường thiếu vệ sinh
Các vi sinh
vật gây
bệnh
Làm tê liệt lông rung phế quản, giảm hiệu quả lọc sạch không khí
Có thể gây ung thư phổi
Khói thuốc lá
Các chất độc
hại (nicotin,
nitrozamin)
Chiếm chỗ của O2 trong máu (hồng cầu), làm giảm hiệu quả hô hấp,
có thể gây chết
Khí thải công nghiệp sinh hoạt, khói thuốc
lá
Cacbon oxit
(CO)
Làm cho các bệnh hô hấp thêm trầm trọng
Khí thải sinh hoạt và công nghiệp
Lưu huỳnh
oxit (SOx)
Gây viêm, sưng lớp niêm mạc, cản trở trao đổi khí; có thể gây chết
ở liều cao
Nito ôxit
(NOx)
Khi nhiều quá (> 100000 hạt/ml, cm3 không khí) sẽ quá khả năng lọc sạch của đường dẫn khí gây bệnh bụi phổi
Từ các cơn lốc, núi lửa phun, đám cháy rừng, khai thác than, khai thác
đá, khí thải các máy móc động cơ sử dụng than hay dầu
Bụi
Tác hại Nguồn gốc tác nhân
Tác nhân
Bảng 22 Các tác nhân gây hại
đường hô hấp.
Khí thải ôtô, xe máy
Trang 7Trong khói thuốc lá chứa hơn 4000 loại hoá chất Trong đó có hơn 200 loại có hại cho sức khoẻ, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc Người ta chia ra 4 nhóm chính:
1 Nicotine
2 Monoxit carbon (khí CO)
3 Các phân tử nhỏ trong khói thuốc
lá
4 Các chất gây ung thư Khi hút thuốc, chất nhựa trong khói thuốc lá sẽ bám vào phổi như
bồ hóng bám vào ống khói nếu hút
10 điếu thuốc lá một ngày, cơ thể của bạn sẽ phải hít vào 105g nhựa mỗi năm
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Khói thuốc
Nicôtin
Trang 8- Troàng nhieàu caây xanh
- Đeo khẩu
trang khi dọn
vệ sinh
và ở những nơi có bụi
Để hạn chế ô nhiễm không khí từ bụi và điều hoà thành phần không khí ta cần phải có biện pháp gì?
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Trang 9Biện pháp bảo vệ hệ hô hấp tránh các chất khí độc hại?
- Hạn chế
sử dụng các thiết bị có thải
ra các khí độc hại.
- Không hút
thuốc lá và vận động mọi người không nên hút thuốc.
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Trang 10Biện pháp nào giúp ta hạn chế sự ô nhiễm không khí do các vi sinh vật gây bệnh gây ra?
- Thường
xuyên dọn
vệ sinh.
- Không
khạc nhổ bừa bãi.
I - CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
Trang 11 Tiết 23 : VỆ SINH HÔ HẤP
I – CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
II – CẦN TẬP LUYỆN ĐỂ CÓ MỘT HỆ HÔ HẤP KHỎE MẠNH:
NỘI DUNG THẢO LUẬN:
1 Giải thích vì sao khi luyện tập thể dục thể thao đúng
cách, đều đặn từ bé có thể có được dung tích sống lí
tưởng?
2 Giải thích vì sao khi thở sâu và giảm số nhịp thở
trong mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô hấp?
3 Hãy đề ra các biện pháp luyện tập để có thể có một
hệ hô hấp khỏe mạnh?
Trang 12 Tiết 23 -bài 22: VỆ SINH HƠ HẤP
I – CẦN BẢO VỆ HỆ HƠ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CĨ HẠI:
II – CẦN TẬP LUYỆN ĐỂ CĨ MỘT HỆ HƠ HẤP KHỎE MẠNH:
1 Giải thích vì sao khi luyện tập thể dục thể thao đúng cách, đều đặn từ bé cĩ thể
cĩ được dung tích sống lí tưởng? Lượng
khí lưu thông
500 ml
Dung tích sống là thể tích khơng khí lớn nhất mà một cơ thể hít vào và thở ra.
- Dung tích sống phụ thuộc vào tổng dung tích phổi và dung tích khí cặn Dung tích
phổi phụ thuộc vào dung tích lồng ngực, mà dung tích lồng ngực lại phụ thuộc vào
sự phát triển của khung xương sườn trong độ tuổi phát triển, sau độ tuổi phát triển
sẽ khơng phát triển nữa Dung tích khí cặn phụ thuộc vào khả năng co tối đa của các cơ thở ra, các cơ này cần luyện tập từ bé.
- Cần luyện tập TDTT đúng cách, thường xuyên đều đặn từ bé sẽ cĩ dung tích sống lí tưởng.
chương Vàng VĐV trên đường đua
Tập bơi khi 4 tuổi
Trang 13 Tiết 23 -bài 22 : VỆ SINH HƠ HẤP
2 Giải thích vì sao sau khi thở sâu và giảm số nhịp thở trong
mỗi phút sẽ làm tăng hiệu quả hô hấp?
* Vídụ:
- Một người thở ra18 nhịp/phút, mỗi nhịp hít vào 400 ml không
khí:
+ khí lưu thông/phút: 400ml x 18 = 7200 ml
+ khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x18 = 2700 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml - 2700 ml =4500 ml
- Nếu người đóthở sâu: 12 nhịp/phút, mỗi nhịp hít vào600 ml
không khí
+ khí lưu thông/phút: 600ml x 12 = 7200 ml
+ khí vô ích ở khoảng chết: 150 ml x12 = 1800 ml
+ Khí hữu ích vào tới phế nang: 7200 ml – 1800 ml = 5400 ml
=> Khi thở sâu và giảm nhịp thở trong mỗi phút sẽ tăng hiệu
quả hô hấp
3 Hãy đề ra các biện pháp luyện tập để có thể có một hệ hô
hấp khoẻ mạnh?
Tích cực tập thể dục thể thao phối hợp tập thở sâu và giảm nhịp
thở thường xuyên, từ bé
7200 ml
2700 ml
4500 ml
7200 ml
1800 ml
5400 ml
I – CẦN BẢO VỆ HỆ HƠ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CĨ HẠI:
II – CẦN TẬP LUYỆN ĐỂ CĨ MỘT HỆ HƠ HẤP KHỎE MẠNH:
Trang 14Tiết 23 -bài 22 : VỆ SINH HÔ HẤP
Làm thế nào để có một hệ hô hấp khỏe mạnh?
I – CẦN BẢO VỆ HỆ HÔ HẤP KHỎI CÁC TÁC NHÂN CÓ HẠI:
II – CẦN TẬP LUYỆN ĐỂ CÓ MỘT HỆ HÔ HẤP KHỎE MẠNH:
- Cần tích cực rèn luyện để có một hệ hô hấp khỏe mạnh
bằng cách luyện tập TDTT, phối hợp với thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên từ bé.
KẾT LUẬN CHUNG:
Cần xây dựng môi trường sống và làm việc có bầu không khí trong sạch, ít ô nhiễm bằng các biện pháp như trồng nhiều cây xanh, không xả rác bừa bãi, không hút thuốc lá; đeo khẩu trang chống bụi khi làm vệ sinh hay khi hoạt động ở môi trường nhiều bụi.
Cần tích cực rèn luyện để có một hệ hô hấp khoẻ mạnh bằng luyện tập thể dục thể thao phối hợp tập thở sâu và giảm nhịp thở thường xuyên, từ bé.
Trang 15Bài tập1: Khoanh vào ý đúng trong các câu sau:
1 Hô hấp đúng cách là cách hô hấp nào?
A Hít vào ngắn hơn thở ra
B Thở qua mũi
C Thở qua miệng
D Hai câu A, B đúng
2 Hiệu quả hô hấp sẽ tăng khi:
A Thở sâu và giảm nhịp thở
B Thở bình thường
C Tăng nhịp thở
D Cả A, B, C đều sai
3 Các bệnh nào dễ lây qua đường hô hấp:
A Bệnh Sars, bệnh lao phổi
B Bệnh cúm, bệnh ho gà.
C Bệnh thương hàn, thổ tả kiết lị , bệnh về giun
sán.
D Hai câu a,b đúng
* Củng cố - luyện tập:
Trang 16Bài tập2: Lựa chọn các tác hại tương ứng với các tác nhân rồi điền vào ô kết quả sao cho phu hợp.
b. Làm tê liệt lớp lông rung phế quản, giảm hiệu quả lọc sạch không khí Có thể gây ung thư phổi
2 Ni tơ ô xít
(NOx)
a. Chiếm chỗ của o xy trong máu(hồng cầu), làm giảm hiệu quả hô hấp, có thể gây chết người
1.Bụi
c. Gây các bệnh viêm đường dẫn khí và phổi , làm tổn thương hệ hô hấp, có thể gây chết
1
2
3
3 Lưu huỳnh ô
xít (SOx)
Tác hại
Kết quả Tác nhân
e. Làm cho các bệnh hô hấp thêm trầm trọng, Làm cho các bệnh hô hấp thêm trầm trọng
5 Nicôtin trong
khói thuốc lá
d.Gây viêm, sưng lớp niêm mạc, cản trở trao đổi khí; có thể gây chết ở liều cao
4 Các bon ô xít
(COx)
f. Khi nhiều quá (>100000 hạt/ml,cm3
không khí) sẽ quá khả năng lọc sạch của đường dẫn khí -> gây bệnh bụi phổi
4
5
6
6 Các vi sinh vật
gây bệnh
* Củng cố - luyện tập:
e
c b
d
a f
Trang 17* Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
- Học và trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4/ SGK – 73.
- Đọc “em có biết”/ SGK – 73.
- Đọc và nghiên cữu trước nội dung bài 23: “TH: Hô hấp nhân tạo”
- Chuẩn bị: Mỗi tổ
+ 1 chiếu cá nhân
+ 1 gối
+ Gạc hoặc vải mềm kích thước 40 x 40cm.