ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HOÁ NGA TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ LAN HƯƠNG
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA SINH VIÊN KHOA NGÔN NGỮ VÀ VĂN HOÁ NGA TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 601405
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐẶNG QUỐC BẢO
HÀ NỘI - 2009
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong suốt quá trình học tập tại trường Đại học Giáo dục - ĐHQGHN và
triển khai đề tài “Quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội đáp ứng yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ” tác giả luôn được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình và
đầy trách nhiệm của của các thầy cô trong trường Đại học Giáo dục - ĐHQGHN, các thầy cô trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN, những người đã hết sức nhiệt tình giúp đỡ tác giả hoàn thành nhiệm vụ
Tác giả xin được dành những dòng chữ đầu tiên của luận văn này để bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo đã quan tâm, giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu Đặc biệt là PGS.TS Đặng Quốc Bảo, người thầy đã tận tình hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình làm đề tài nghiên cứu này
Mặc dù đã có nhiều cố gắng song do khả năng nghiên cứu của tác giả có hạn, kinh nghiệm trong công tác nghiên cứu khoa học còn ít do đó luận văn không tránh khỏi thiếu sót Tác giả rất mong nhận được sự đóng góp chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, các bạn đồng nghiệp để luận văn ngày càng hoàn thiện hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 12 năm 2009
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Lan Hương
Trang 3DANH MỤC VIẾT TẮT
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2
4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2
5 Giả thuyết khoa học 3
6 Phạm vi đề tài nghiên cứu 3
7 Phương pháp nghiên cứu 3
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 5
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 5
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 9
1.3 Dạy học theo tín chỉ đòi hỏi sinh viên phải biết tự học 17
1.3.3 Dạy học theo học chế tín chỉ đòi hỏi sinh viên phải biết tự học 23
1.4 Quản lý tự học theo học chế tín chỉ 28
Trang 51.4.1 Vị trí, vai trò của công tác quản lý sinh viên trong các trường đại học 28
Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC
CỦA SINH VIÊN KHOA NN&VH NGA TRƯỜNG ĐHNN -
ĐHQGHN
34
2.1 Khái quát về trường ĐHNN-ĐHQGHN 34
2.2 Thực trạng hoạt động tự học của sinh viên khoa NN&VH
Nga trường ĐHNN-ĐHQGHN trước yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ
43
2.2.1 Đặc điểm của sinh viên và đặc điểm đào tạo của khoa NN&VH Nga 43
2.2.4 Thực trạng hoạt động tự học của sinh viên khoa NN&VH Nga 49
2.3 Thực trạng công tác quản lý hoạt động tự học của sinh viên
khoa NN&VH Nga
54
2.3.1 Thực trạng về công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận
thức về vai trò tự học
54
Trang 62.4 Đánh giá chung về thực trạng … 63
Chương 3 NHỮNG BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC
CỦA SINH VIÊN KHOA NN&VH NGA TRƯỜNG ĐHNN-ĐHQGHN
ĐÁP ỨNG YẾU CẦU ĐÀO TẠO THEO HỌC CHẾ TÍN CHỈ
66
3.1 Nguyên tắc xác định các biện pháp 66
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa
NN&VH Nga trường ĐHNN-ĐHQGHN…
67
3.2.1 Biện pháp 1 Thay đổi nhận thức của giảng viên và sinh viên
trước yêu cầu dạy và học theo học chế tín chỉ lấy tự học làm cốt, tăng
cường trao đổi, thảo luận và có chỉ đạo chặt chẽ
67
3.2.2 Biện pháp 2 Xây dựng hệ thống cố vấn học tập có chất lượng
hướng dẫn sinh viên tự học có hiệu quả
71
3.2.3 Biện pháp 3 Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên thúc
đẩy giảng viên cải tiến phương pháp giảng dạy giúp sinh viên tự học tốt
75
3.2.4 Biện pháp 4 Hoàn thiện cơ sở vật chất, trang thiết bị phù hợp
với yêu cầu đào tạo theo tín chỉ tạo điều kiện cho sinh viên tự học
79
3.2.5 Biện pháp 5 Phối kết hợp đồng bộ giữa các đơn vị chức năng
hướng tới hoạt động tự học của sinh viên theo học chế tín chỉ
81
3.3 Mối liên quan của các biện pháp 84
Trang 73.4 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp 86
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 90
PHỤ LỤC
Trang 8MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài:
Nhân loại đang bước vào thế kỷ 21 với sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ Kinh tế tri thức đang ngày càng mở rộng, với quá trình toàn cầu hoá có ảnh hưởng mạnh mẽ đến sự phát triển của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc, từng
cộng đồng, từng gia đình và cá nhân
Việt Nam chúng ta cũng đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, nhằm đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp, văn minh hiện đại và hội nhập quốc tế Điều đó đặt ra nhiệm vụ cho ngành giáo dục- đào tạo là phải “…đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học, khả năng thực hành, lòng say mê và
ý chí vươn lên”
Tự học là một yêu cầu không thể thiếu đối với mỗi công dân nói chung, thế
hệ trẻ, sinh viên nói riêng Tự học đã trở thành vấn đề cấp thiết đối với giáo dục và đào tạo nước ta Hoạt động tự học có ý nghĩa quyết định biến quá trình đào tạo thành quá trình tự đào tạo Để hoạt động tự học của sinh viên đạt được những thành quả như mong đợi thì đổi mới công tác quản lý giáo dục được xem như giải pháp quan trọng
Chuyển đổi phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ tạo sự thay đổi lớn về phong cách, thói quen dạy - học của cả thầy và trò Đối với hình thức đào tạo này thì khối lượng giờ dạy trên lớp sẽ giảm đi, mà giờ tự học, tự nghiên cứu của sinh viên sẽ tăng lên Vì vậy việc tự học, tự nghiên cứu của sinh viên có vai trò hết sức quan trọng, mang tính quyết định hiệu quả chất lượng đào tạo
Khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga nói riêng và trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội nói chung, trong các hội thảo về nâng cao chất lượng học
Trang 9tập của sinh viên, hội nghị nghiên cứu khoa học cũng đã nhiều năm đề cập đến vấn
đề tự học của sinh viên … và làm thế nào để kích thích sinh viên ngoại ngữ tích cực hơn nhằm nâng cao kết quả học tập Đồng thời cũng đã có một số giải pháp như: đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, tính sáng tạo, đặc biệt là công tác quản lý, tổ chức của trường đối với hoạt động tự học song các biện pháp đó chưa được chú ý và quan tâm đúng mức nên kết quả vẫn chưa được như mong muốn Do vậy, ngoài việc đổi mới phương pháp dạy học thì việc cải tiến một số biện pháp trong công tác quản lý để nâng cao hoạt động tự học cho sinh viên của trường là một vấn đề cấp thiết Nhất là trong giai đoạn hiện nay, trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội đang chuyển đổi sang đào tạo theo học chế tín chỉ thì vấn đề tự học càng trở nên là vấn đề đặc biệt quan tâm
Chính vì vậy tôi đã chọn hướng nghiên cứu với tên đề tài: “Quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội đáp ứng yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên nhằm nâng cao chất lượng đào tạo ở khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN đáp ứng yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động tự học của sinh viên các trường đại học
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn
ngữ và Văn hoá Nga trường Đại học Ngoại ngữ - ĐHQGHN
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu lý luận về quản lý hoạt động tự học của sinh viên
Trang 10- Đánh giá thực trạng công tác quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội
- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga đáp ứng yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ
5 Giả thuyết khoa học
Nếu tìm được biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội phù hợp, đáp ứng yêu cầu đào tạo theo học chế tín chỉ thì chất lượng hoạt động học tập của sinh viên sẽ được nâng cao, đáp ứng mục tiêu đào tạo của nhà trường trong giai đoạn hiện nay
6 Phạm vi đề tài nghiên cứu
Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động tự học của sinh viên khoa Ngôn ngữ và Văn hoá Nga Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội từ năm học 2006-2007 đến nay
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận:
- Thu thập, nghiên cứu, phân tích xử lý tài liệu
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra bảng hỏi
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp chuyên gia
7.3 Nhóm phương pháp hỗ trợ:
- Sử dụng công cụ thống kê để xử lý số liệu
8 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn trình bày trong 3 chương
Trang 11TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quy chế Đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy
theo hệ thống tín chỉ ban hành theo Quyết định số 43/2007/QĐ-BD&ĐT ngày 15/8/2007
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quy chế Học sinh sinh viên các trườngĐại học, Cao
đẳng, Trung cấp chuyên nghiêp hệ chính quy ban hành theo Quyết định số 42/2007/QĐ-BD&ĐT ngày 13/8/2007
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo Tìm hiểu Luật Giáo dục 2005, Nxb Giáo dục
4 Các Mác và Ph Ăng Ghen toàn tập tập 23, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội,
1993
5 Đại học Quốc gia Hà Nội Quy chế đào tạo đại học ban hành theo Quyết
định số 3413/ĐT, ngày 10/9/2007
6 Đại học Quốc gia Hà Nội Quy định công tác HSSV ở ĐHQGHN ban hành
theo Quyết định số 2875/QĐ-CTHSSV ngày 18/8/2009
7 Đảng cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ
IX Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, 2001
8 Đặng Quốc Bảo – Nguyễn Đắc Hưng Giáo dục Việt Nam hướng tới tương lai
- vấn đề và giải pháp Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội, 2004
9 Đặng Quốc Bảo, Tổng quan về Tổ chức và Quản lý dành cho các lớp
CHQLGD, 2008
10 Đặng Xuân Hải TËp bµi gi¶ng qu¶n lý nhµ n-íc vÒ gi¸o dôc dµnh cho líp cao
häc QLGD Hµ Néi, 2004
11 Đặng Thanh Hương Các biện pháp quản lý hoạt động tự học của sinh viên
trườngĐH Khoa học xã hội và Nhân văn - ĐHQGHN Luận văn thạc sỹ quản lý
giáo dục, 2008
Trang 1212 Harold Koontz, Cyrill O,donnell Heninz Weihrich Những vấn đề cốt yếu
của quản lý Nxb Khoa học Kỹ thuật, Hà Nội, 1992
13 Hồ Chí Minh Bàn về giáo dục Nxb Sự thật, Hà Nội, 1971
14 Hồ Chí Minh Vấn đề học tập.Nxb Sự thật, Hà Nội, 1971
15 Luận bàn và kinh nghiệm tự học Nxb giáo dục, 1999
16 Lê Khánh Bằng, Tổ chức phương pháp tự học cho sinh viên đại học,
ĐHSPNN, 1998
17 Nguyễn Thị Mỹ Lộc Lý luận quản lý giáo dục Tài liệu dành cho học viên cao
học quản lý giáo dục, Khoa Sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2008
18 Nguyễn Thị Mỹ Lộc Tâm lý học quản lý Tài liệu dành cho học viên cao học
quản lý giáo dục, khoa Sư phạm, ĐHQGHN, 2006
19 Nguyễn Quốc Chí- Nguyễn Thị Mỹ Lộc Những cơ sở khoa học về quản lý
giáo dục Trường cán bộ quản lý giáo dục, 1997
20 Nguyễn Minh Đạo Cơ sở khoa học quản lý Nxb chính trị quốc gia HN, 1997
21 Nguyễn Ngọc Quang Lý luận dạy học đại cương Trường CB quản lý Giáo
dục, 1986
22 Nguyễn Cảnh Toàn Quá trình dạy - tự học, Nxb Giáo dục HN, 1997
23 NguyÔn C¶nh Toµn LuËn bµn vµ kinh nghiÖm tù häc Nxb Gi¸o dôc, 1999
24 Nguyễn Ngọc Lan Biện pháp quản lý nhằm tăng cường kết quả tự học cho
sinh viên hệ chính quy trường ĐH Công Đoàn Luận văn Thạc sỹ Quản lý Giáo
dục, 2003
25 Nguyễn Đức Chính Chất lượng và kiểm định chất lượng giáo dục Tập bài
giảng Khoa Sư Phạm - ĐHQGHN, 2008
26 Phan Trọng Luận Tự học- một chìa khoá vàng về giáo dục Tạp chí Nghiên
cứu giáo dục số 2, 1998
27 Phạm Minh Hạc Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục Nxb Giáo
dục Hà Nội,1986
Trang 1328 Phạm Viết Vượng Giáo dục học Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, 2001
29 Trường ĐHNN -ĐHQGHN Một số lưu ý về kế hoạch năm học và công tác
đào tạo 2008-2009 Thông báo số 840/TB-ĐT ngày 27/8/2008
30 Trường ĐHNN-ĐHQGHN Kế hoạch phát triển 5 năm (2005-2010)
31 Trường ĐHNN-ĐHQGHN – Khoa NN&VH Nga. Kỷ yếu 45 năm thành lập Khoa
32 Trần Khánh Đức Tài liệu học tập môn Cơ cấu tổ chức và quản lý hệ thống
giáo dục quốc dân Tài liệu dành cho học viên cao học quản lý giáo dục, Khoa
Sư phạm, Đại học Quốc gia Hà Nội
33 Viện ngôn ngữ Từ điển tiếng Việt Nxb Đà Nẵng - Trung tâm Từ điển học,
2004
34 Vũ Cao Đàm Phương pháp luận nghiên cứu khoa học Nxb Khoa học và Kỹ
thuật, 2003
35 WWW.edu.net.vn
36 WWW.tiasang.com.vn/news