Biện pháp xây dựng kế hoạch các thành phần đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của dự án giáo dục sử dụng vốn vay ngân hàng phát triển châu á

CÁC BIỆN PHÁP XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CÁC THÀNH PHẦN DỰ ÁN ĐẢM BẢO HOÀN THÀNH CÁC MỤC TIÊU CỦA DỰ ÁN GIÁO DỤC SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN CHÂU Á .... Một số biện pháp xây dự

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦

CAO THỊ THU HẰNG

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CÁC THÀNH PHẦN ĐẢM BẢO HOÀN THÀNH CÁC MỤC TIÊU CỦA DỰ ÁN GIÁO DỤC

SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN CHÂU Á

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2009

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦

CAO THỊ THU HẰNG

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG KẾ HOẠCH CÁC THÀNH PHẦN ĐẢM BẢO HOÀN THÀNH CÁC MỤC TIÊU CỦA DỰ ÁN GIÁO DỤC

SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN CHÂU Á

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 60.14.05

Người hướng dẫn khoa học: TS Phạm Viết Nhụ

HÀ NỘI - 2009

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tôi đã nhận được sự động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình của cơ quan nơi tôi đang công tác, của các thầy, cô giáo, anh chị em, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình

Với sự chân thành, tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới:

 Trường ĐH Giáo dục

 Ông Trưởng Ban điều hành và các cán bộ nhân viên Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông

 Đặc biệt bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới thầy giáo TS Phạm Viết Nhụ là người thầy đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn Thầy đã đem đến cho tôi những kiến thức mới mẻ và giúp tôi có khả năng tổng hợp những tri thức khoa học, những kiến thức thực tiễn quản lý và phương pháp làm việc khoa học trong công tác nghiên cứu Thầy đã góp ý, chỉ bảo trong việc định hướng và hoàn thiện luận văn

Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, thực tiễn công tác quản lý có rất nhiều vấn

đề cần giải quyết, luận văn không thể tránh được những thiếu sót hạn chế trong nội dung

Rất mong sự đóng góp chân thành của các thầy giáo, cô giáo, các ban ngành chức năng, các nhà nghiên cứu, bạn đọc để luận văn được hoàn thiện và có giá trị thực tiễn cao

Xin chân thành cảm ơn !

Hà Nội, tháng 11 năm 2009

Tác giả

CAO THỊ THU HẰNG

DANH MỤC CÁC KÍ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ADB : Ngân hàng phát triển châu Á ADF : Quỹ hỗ trợ phát triển Châu Á BGD&ĐT : Bộ Giáo dục và Đào tạo BĐH : Ban điều hành

CP : Chính phủ DFID : Cơ quan phát triển quốc tế Anh

EU : Liên minh Châu Âu GD&ĐT : Giáo dục và đào tạo JICA : Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản

NĐ : Nghị định ODA : Nguồn vốn hỗ trợ chính thức QLGD : Quản lý giáo dục

THPT : Trung học phổ thông

TT : Thông tƣ UNICEP : Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc UNESCO : Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục Liên hợp quốc

WB : Ngân hàng Thế giới

Môc lôc

1 Lý do chọn đề tài 7

2 Mục đích nghiên cứu: 8

3 Nhiệm vụ nghiên cứu: 8

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 8

5 Phạm vi nghiên cứu: 8

6 Giả thuyết khoa học : 9

7 Phương pháp nghiên cứu : 9

8 Cấu trúc luận văn 9

CHƯƠNG 1 10

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 10

1.1 Vài nét tổng quan vấn đề nghiên cứu 10

1.2 Một số khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu 10

1.2.1 Khái niệm về quản lý 10 1.2.2 Các chức năng quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.3 Dự án và dự án giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3.1 Khái niệm dự án Error! Bookmark not defined 1.2.3.2 Đặc điểm Dự án và chu kỳ Dự án Error! Bookmark not defined 1.2.4.1 Mục tiêu Dự án Error! Bookmark not defined 1.2.4.2 Lập kế hoạch Dự án Error! Bookmark not defined 1.2.4.3 Phân loại kế hoạch Dự án Error! Bookmark not defined 1.2.4.4 Phương pháp lập kế hoạch Dự án Error! Bookmark not defined 1.2.4.5 Quá trình lập kế hoạch Dự án Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

THỰC TRẠNG VIỆC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CÁC THÀNH PHẦN CỦA

DỰ ÁN PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Error! Bookmark not defined

2.1 Khái quát về Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông Error! Bookmark not defined

2.1.1 Mục tiêu Error! Bookmark not defined 2.1.2 Các thành phần Dự án Error! Bookmark not defined 2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Dự án Phát triển giáo dục THPT Error! Bookmark not defined 2.1.4 Nguồn nhân lực BĐH Dự án trung ương Error! Bookmark not defined

2.2 Xây dựng kế hoạch trong khuôn khổ Dự án Phát triển giáo dục THPT Error! Bookmark not defined

2.2.2 Đặc điểm kế hoạch trong khuôn khổ Dự án PTGD THPT Error! Bookmark not

defined

2.2.3 Quy trình xây dựng kế hoạch các thành phần Dự án PTGD THPT Error! Bookmark not

defined

2.2.4 Quy trình thẩm định và phê duyệt các loại kế hoạch trong Dự án PTGD THPT Error!

Bookmark not defined

2.2.4.1 Quy trình thẩm định, phê duyệt kế hoạch của Nhà tài trợ: Error! Bookmark not

defined

2.2.4.2 Quy trình thẩm định, phê duyệt kế hoạch của Bên vay Error! Bookmark not defined 2.2.5 Điều chỉnh kế hoạch hoạt động các thành phần Error! Bookmark not defined 2.2.6 Đánh giá việc lập kế hoạch trong khuôn khổ Dự án Error! Bookmark not defined 2.2.6.1 Mặt mạnh Error! Bookmark not defined 2.2.6.2 Hạn chế Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3 Error! Bookmark not defined

CÁC BIỆN PHÁP XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG CÁC THÀNH PHẦN DỰ ÁN ĐẢM BẢO HOÀN THÀNH CÁC MỤC TIÊU CỦA DỰ ÁN GIÁO DỤC SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN CHÂU Á Error! Bookmark not defined 3.1 Những nguyên tắc đề xuất các giải pháp Error! Bookmark not defined

3.1.1 Đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đảm bảo tính đồng bộ Error! Bookmark not defined

3.2 Yêu cầu đối với kế hoạch và công tác lập kế hoạch hoạt động Dự án Error! Bookmark not defined

3.2.1 Những yêu cầu chung Error! Bookmark not defined 3.2.2 Nội dung kế hoạch rõ ràng, xác định, toàn diện hướng đến mục tiêu tổng thể của dự án

Error! Bookmark not defined

3.2.3 Kế hoạch xây dựng tuân thủ các quy định, chủ trương của Nhà nước và đáp ứng yêu cầu của nhà tài trợ Error! Bookmark not defined 3.2.4 Kế hoạch Dự án phải đảm bảo các số liệu, thông tin phải chính xác Error! Bookmark not

defined

3.2.5 Kế hoạch phải khả thi Error! Bookmark not defined

3.3 Một số biện pháp xây dựng kế hoạch hoạt đông các thành phần Dự án đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của các Dự án giáo dục sử dụng vốn vay Ngân hàng Phát triển Châu Á

Error! Bookmark not defined

3.3.1 Xác định mục tiêu của thành phần Error! Bookmark not defined 3.3.2 Xác định rõ các kết quả mong đợi (cần đạt được) của thành phần Error! Bookmark not

defined

3.3.3 Phối hợp giữa các thành phần và có sự tham gia của các cơ quan tổ chức thực hiện và đối tượng thụ hưởng Dự án Error! Bookmark not defined 3.3.4 Xây dựng khung thời gian và tiến độ các hoạt động hợp lý và đảm bảo yêu cầu của Bộ GD&ĐT và nhà tài trợ Error! Bookmark not defined 3.3.5 Xây dựng kế hoạch phân phối nguồn nhân lực hợp lý Error! Bookmark not defined 3.3.6 Tổ chức đào tạo, tập huấn về công tác lập kế hoạch hoạt động Error! Bookmark not

defined

3.3.7 Đề xuất dự toán kinh phí phù hợp với quy định của Chính phủ và hài hòa với nguồn kinh phí phân bổ Error! Bookmark not defined 3.3.8 Thẩm định và phê duyệt của các cấp quản lý Error! Bookmark not defined

3.4 Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11 Tài liệu tiếng Việt: 11 Tài liệu tiếng Anh: 12

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển (Nghị quyết Trung ương 4 khóa VII và Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII) Chính bởi những lẽ đó, khi triển khai các đường lối chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước thành các nhiệm vụ kế hoạch, ngoài những khoản chi ngân sách thường xuyên, Chính phủ còn xây dựng các chương trình mục tiêu cho các tiểu ngành thuộc hệ thống giáo dục quốc dân để trong một khoảng thời gian nhất định, ta có thể đạt được những kết quả, những mục tiêu cụ thể Thí dụ như chương trình xóa mù chữ - phổ cập giáo dục, chương trình phát triển các trường dân tộc nội trú, chương trình nâng cấp các trường sư phạm Bên cạnh các chương trình, thực chất là dự án, sử dụng nguồn vốn trong nước, từ những năm 1980, với sự hỗ trợ của UNICEF (Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc), UNESCO (Tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục Liên hợp quốc) ta đã thực hiện nhiều dự án giáo dục với quy mô vừa hoặc quy mô nhỏ, như các dự án về dạy lớp ghép cho vùng sâu vùng xa,

dự án phát triển các trung tâm giáo dục kỹ thuật tổng hợp - hướng nghiệp, dự án nghiên cứu tổng thể ngành giáo dục Từ năm 1990 đến nay, với sự tham gia hỗ trợ của các tổ chức tài chính lớn như WB (Ngân hàng Thế giới), ADB (Ngân hàng Phát triển Châu Á), các nhà tài trợ song phương hùng mạnh như JICA (Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản), DFID (Cơ quan phát triển quốc tế Anh), EU (Liên minh Châu Âu) các dự án dành cho giáo dục ngày một gia tăng

Công tác lập kế hoạch đang rất được chú trọng trong thời gian gần đây ở các cơ quan, tổ chức đặc biệt là trong hoạt động của các Dự án giáo dục sử dụng vốn vay của nước ngoài để triển khai Lập kế hoạch tốt cho phép hoàn thành các mục tiêu đề

ra và thực hiện Dự án thành công Do đặc điểm của Dự án hoạt động trong khoảng thời gian tương đối ngắn (trung bình khoảng 6 – 8 năm) vì vậy việc lập kế hoạch hoạt động của Dự án có tầm quan trọng để đảm bảo dự án được triển khai đúng tiến độ, đúng kế hoạch và đạt được mục tiêu đề ra

Từ những lý do nêu trên, tác giả chọn đề tài “Biện pháp xây dựng kế hoạch

các thành phần đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của Dự án giáo dục sử dụng vốn vay Ngân hàng Phát triển Châu Á” với mong muốn phân tích những điểm

mạnh và yếu trong công tác lập kế hoạch các thành phần của dự án qua trường hợp cụ thể là Dự án Phát triển giáo dục THPT – Dự án được Nhà tài trợ (Ngân hàng Phát triển châu Á – ADB) ghi nhận trong nhiều Biên bản ghi nhớ trong các chuyến đánh giá thường kỳ là Dự án hoạt động hiệu quả nhất trong số các Dự án giáo dục hiện nay, từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý công tác xây dựng kế hoạch các thành phần không chỉ nhằm góp phần hoàn thành tốt các mục tiêu của Dự án mà còn cung cấp nguồn thông tin tham khảo cho các dự án cũng như những hoạt động giáo dục khác được tổ chức theo mô hình dự án Đề tài này cũng phù hợp với chuyên ngành

mà tác giả đang theo học và có nội dung liên quan chặt chẽ đến công việc hàng ngày tại Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông

2 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận của việc lập kế hoạch, khảo sát thực tế về Dự

án giáo dục, mục tiêu Dự án, lập kế hoạch hoạt động và thực trạng xây dựng kế hoạch hoạt động các thành phần của Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông, đề xuất một số biện pháp xây dựng kế hoạch các thành phần nhằm đảm bảo hoàn thành các

mục tiêu của Dự án giáo dục sử dụng vốn vay Ngân hàng Phát triển Châu Á

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

 Nghiên cứu cơ sở lý luận

 Khảo sát thực trạng việc xây dựng kế hoạch hoạt động các thành phần của Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông

 Đề xuất các biện pháp xây dựng kế hoạch các thành đảm bảo tính khả thi và hiệu quả nhằm hoàn thành các mục tiêu của một số Dự án giáo dục sử dụng vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu: Các biện pháp xây dựng kế hoạch các thành phần đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của Dự án

 Khách thể nghiên cứu: Quá trình xây dựng kế hoạch thực hiện các thành phần của Dự án giáo dục sử dụng vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á

5 Phạm vi nghiên cứu:

 Hoạt động xây dựng kế hoạch thực hiện các thành phần trong khuôn khổ Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông

6 Giả thuyết khoa học :

Việc lập kế hoạch các thành phần của dự án chỉ được thực hiện khi dự án trở thành khả thi Việc lập kế hoạch của Dự án nói chung và các thành phần của Dự án

có tính quyết định đảm bảo tiến độ và thực hiện đúng mục tiêu của Dự án Nếu đề xuất và áp dụng các biện pháp xây dựng kế hoạch các thành phần đảm bảo tính khả

thi và hiệu quả sẽ góp phần đảm bảo hoàn thành các mục tiêu của Dự án

7 Phương pháp nghiên cứu :

 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

 Phương pháp chuyên gia

 Điều tra thống kê

8 Cấu trúc luận văn

Chương I : Cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu

Chương II : Thực trạng việc xây dựng kế hoạch hoạt động các thành phần của Dự án

Phát triển giáo dục Trung học phổ thông Chương III : Các biện pháp xây dựng kế hoạch các thành phần nhằm đảm bảo hoàn

thành các mục tiêu của Dự án giáo dục sử dụng vốn vay của Ngân hàng Phát triển Châu Á

Kết luận và kiến nghị

Danh mục tài liệu tham khảo

Phụ lục

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Vài nét tổng quan vấn đề nghiên cứu

Việt Nam được công nhận là thành viên chính thức của ADB vào năm 1976 Từ cuối năm 1993, tài trợ của ADB cho Việt Nam mới bắt đầu được thực hiện với quy

mô lớn và trên diện rộng Từ khi nối lại các hoạt động tại Việt Nam vào năm 1993, tính đến cuối năm 2008 ADB đã phê duyệt 78 dự án vốn vay cho khu vực công với tổng số vốn là trên 6 tỷ USD, 225 dự án hỗ trợ kĩ thuật (khoảng 175 triệu USD); 23

dự án viện trợ không hoàn lại với giá trị 135,6 triệu USD Bên cạnh đó, ADB đã cung cấp 220 triệu USD cho 8 dự án vốn vay và 60 triệu USD bảo lãnh cho 2 dự án khu vực tư nhân Việt Nam là một trong những nước nhận hỗ trợ ADF (Quỹ hỗ trợ phát triển Châu Á) nhiều nhất Với sự nỗ lực của cả ADB và Việt Nam, các chương trình,

dự án do ADB tài trợ đang đóng góp có hiệu quả cho nỗ lực của Chính phủ và nhân dân trong phát triển kinh tế và xã hội nói chung và phát triển giáo dục nói riêng

Đề tài nghiên cứu về quản lý các Dự án sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) trong lĩnh vực nghiên cứu giáo dục còn khá mới mẻ Một số nghiên cứu

đã thực hiện ví dụ như : Đề tài “Những biện pháp nâng cao năng lực quản lý thực hiện Dự án đào tạo giáo viên Trung học cơ sở sử dụng nguồn vốn Ngân hàng Phát triển Châu Á” của tác giả Nguyễn Thị Hồng ; Đề tài “Biện pháp quản lý các Dự án hợp tác quốc tế về đào tạo tại trường ĐH Giao thông vận tải trong giai đoạn hiện nay”, song chưa có một nghiên cứu nào cụ thể cho lĩnh vực xây dựng kế hoạch các thành phần nhằm hoàn thành các mục tiêu của các Dự án giáo dục sử dụng vốn vay nước ngoài

1.2 Một số khái niệm có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Khái niệm về quản lý

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Tài liệu tiếng Việt:

1 Đặng Quốc Bảo Khoa học tổ chức và quản lý NXB Thống kê Hà Nội, 1999

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo Báo cáo nghiên cứu khả thi của Dự án Phát triển giáo

dục Trung học phổ thông, tháng 1/2003

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quyết định số 580/QĐ-BGD&ĐT-TCCB ngày 2/2/2004

về Cơ cấu tổ chức của BĐH Dự án trung ương, 2004

4 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quyết định số 4211/QĐ-BGD&ĐT ngày 27/7/2004 của

Bộ trưởng Bộ GD & ĐT về ban hành quy chế tổ chức hoạt động của Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông, 2004

5 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quyết định số 4398/QĐ-BGD&ĐT ngày 21/8/2007 về

ban hành quy chế tổ chức và hoạt động (sửa đổi) của Ban điều hành Dự án Phát triển giáo dục Trung học phổ thông do Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, 2007

6 Bộ Giáo dục và Đào tạo Quyết định 1593/BGD&DT-KHTC về quy trình triển

khai thực hiện các dự án vốn vay ADB ngày 2 tháng 3 năm 2006 do Thứ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt, 2006

7 Bộ Kế hoạch và Đầu tư – Ngân hàng Phát triển Châu Á Cẩm nang hướng dẫn

chuẩn bị và thực hiện dự án nguồn vốn ODA do ADB tài trợ tại Việt Nam, tháng

9/2009

8 Bộ Kế hoạch và Đầu tư Khái niệm cơ bản về quản lý Dự án ODA Chương trình

Nâng cao năng lực toàn diện quản lý dự án ODA, Giáo trình đào tạo quản lý dự án ODA

9 Bộ Kế hoạch và Đầu tư Thông tư số 03/2007/TT - BKH ngày 12 tháng 3 năm

2007 hướng dẫn về chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Ban quản lý chương trình, Dự án ODA, 2007

10 Bộ Kế hoạch và Đầu tư Thông tư số 04/2007/TT-BKH ngày 30 tháng 7 năm 2007

hướng dẫn thực hiện quy chế quản lý và sử dụng nguồn hỗ trợ phát triển chính thức, 2007

11 A Bruce & K Langdon Quản lý Dự án

12 Clark A Campbell Quản lý Dự án trên một trang giấy