Căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc thẩm trong tố tụng dân sự việt nam và vai trò, trách nhiệm của viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm vụ việc dân sự

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA LUẬT PHẠM HOÀNG DIỆU LINH CĂN CỨ TIẾN HÀNH THỦ TỤC GIÁM ĐỐC THẨM TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM CỦA VIỆN KIỂM SÁT TRONG THỦ TỤC GIÁ

Trang 1

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHẠM HOÀNG DIỆU LINH

CĂN CỨ TIẾN HÀNH THỦ TỤC GIÁM ĐỐC THẨM TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM CỦA VIỆN KIỂM SÁT TRONG THỦ TỤC

GIÁM ĐỐC THẨM VỤ VIỆC DÂN SỰ

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI - 2009

Trang 2

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

KHOA LUẬT

PHẠM HOÀNG DIỆU LINH

CĂN CỨ TIẾN HÀNH THỦ TỤC GIÁM ĐỐC THẨM TRONG TỐ TỤNG DÂN SỰ VIỆT NAM VÀ VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM CỦA VIỆN KIỂM SÁT TRONG THỦ TỤC

GIÁM ĐỐC THẨM VỤ VIỆC DÂN SỰ

Chuyên ngành : Luật dân sự

Mã số : 60 38 30

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS Nguyễn Ngọc Khánh

HÀ NỘI - 2009

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Phạm Hoàng Diệu Linh

Trang 4

MỤC LỤC

Trang

Trang phụ bìa

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các bảng

Chương 1: một số vấn đề chung về căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc

thẩm trong tố tụng dân sự và vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

8

thẩm trong tố tụng dân sự

17

tụng dân sự

17

tụng dân sự của một số quốc gia trên thế giới

21

1.2.2.1 Căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc thẩm theo pháp luật tố

tụng dân sự của các nước theo truyền thống luật lục địa

(luật dân sự)

21

1.2.2.2 Căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc thẩm theo pháp luật tố

tụng dân sự của các nước theo truyền thống luật án lệ và

Nhật Bản

26

1.3 Một số vấn đề chung về vai trò, trách nhiệm của Viện

kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

34

Trang 5

sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự 1.3.2 Vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát (Viện công tố) trong

thủ tục giám đốc thẩm dân sự theo pháp luật của một số

quốc gia trên thế giới

40

1.3.2.1 Vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát (Viện công tố)

trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự theo pháp luật của

một số quốc gia theo truyền thống luật lục địa

40

trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự theo pháp luật của

một số quốc gia theo truyền thống luật án lệ và Nhật

Bản

47

Chương 2: thực trạng pháp luật về Căn cứ tiến hành thủ tục giám

đốc thẩm và vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự - một số kiến nghị hoàn thiện

50

nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm theo

Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam

50

tụng dân sự Việt Nam năm 2004

50

đốc thẩm theo Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam năm 2004

58

2.1.2.1 Thẩm quyền của Viện kiểm sát trong việc kháng nghị theo

thủ tục giám đốc thẩm

59

2.1.2.2 Thẩm quyền của Viện kiểm sát trong việc tham gia phiên

tòa giám đốc thẩm

64

tiến hành thủ tục giám đốc thẩm và thẩm quyền của Viện

kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

65

Trang 6

tiến hành thủ tục giám đốc thẩm dân sự

của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

81

đốc thẩm và vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ

tục giám đốc thẩm trong Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam

85

2.3.1 Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về căn cứ tiến hành thủ tục

giám đốc thẩm trong tố tụng dân sự và vai trò, trách nhiệm

của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

85

2.3.1.1 Hoàn thiện pháp luật về căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc thẩm

trong tố tụng dân sự và vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát

trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự phải phù hợp với những

chủ trương, đường lối cải cách tư pháp của Đảng và Nhà

nước ta về hoàn thiện chính sách pháp luật về thủ tục tố tụng tư

pháp và đổi mới tổ chức và hoạt động của Viện kiểm sát nhân

dân

85

2.3.1.2 Hoàn thiện pháp luật về căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc

thẩm trong tố tụng dân sự và vai trò, trách nhiệm của Viện

kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự bảo đảm phù

hợp với các nguyên tắc đặc thù của tố tụng dân sự

87

2.3.1.3 Hoàn thiện pháp luật về căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc

thẩm trong tố tụng dân sự và vai trò, trách nhiệm của Viện

kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự trên cơ sở

tham khảo có chọn lọc kinh nghiệm nước ngoài, đáp ứng

yêu cầu hội nhập quốc tế

88

thủ tục giám đốc thẩm trong tố tụng dân sự và vai trò, trách

nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

89

2.3.2.1 Một số kiến nghị hoàn thiện các quy định về căn cứ tiến

hành thủ tục giám đốc thẩm vụ án dân sự

89

Trang 7

2.3.2.2 Một số kiến nghị hoàn thiện các quy định về vai trò, trách

nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm dân sự

95

Trang 8

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

PLTTGQCVADS : Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989

Trang 9

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

bảng

Trang 10

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Theo quy luật của sự tác động lẫn nhau giữa các yếu tố thuộc cơ sở hạ tầng

và kiến trúc thượng tầng, pháp luật - một yếu tố thuộc kiến trúc thượng tầng - dù sớm hay muộn, về cơ bản cũng phải phù hợp với tính chất của nền kinh tế là cơ sở cho sự ra đời và tồn tại của nó, bởi sự lệch lạc thái quá tất yếu dẫn đến việc các yếu

tố kìm hãm, hạn chế lẫn nhau Những nỗ lực không ngừng nghỉ của chúng ta trong việc cải tổ hệ thống pháp luật diễn ra trong vài năm gần đây, không gì khác, chính

là hệ quả tất yếu của sự phát triển năng động của các mối quan hệ mang đặc trưng của nền kinh tế thị trường đòi hỏi phải được điều chỉnh Đó cũng chính là một cách

để Việt Nam thuyết phục thế giới rằng việc nền kinh tế mà mình đang theo đuổi có định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) không mâu thuẫn hay ngăn cản được một nền kinh tế thị trường với đầy đủ các mặt tốt, xấu của nó đang hiện hữu ngày một

rõ ràng hơn ở Việt Nam mà biểu hiện nổi bật nhất của nó là đề cao quyền tự do của con người trong lĩnh vực dân sự, kinh tế, coi trọng hội nhập, hợp tác trên phạm vi toàn cầu ở mọi lĩnh vực Do đó, xây dựng và hoàn thiện pháp luật tố tụng dân sự phải tính đến các khía cạnh của quyền tự do tham gia tố tụng của con người và có

sự tương đồng nhất định với pháp luật, thông lệ quốc tế

Pháp luật tố tụng dân sự các nước trên thế giới đều được xây dựng dựa trên các nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt của đương sự, đương sự có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ và chứng minh, bình đẳng về quyền và nghĩa vụ giữa các bên trong tố tụng dân sự, bảo đảm quyền bảo vệ của đương sự Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS) Việt Nam năm 2004 cũng đã ghi nhận những nguyên tắc này nhưng lại chưa thực sự coi nó là những nguyên tắc mang tính định hướng, chi phối toàn bộ hoạt động của các chủ thể tiến hành cũng như tham gia tố tụng, trong một số chế định, một số quy phạm của Bộ luật, người

Trang 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Nguyễn Bình (2004), "Chế định giám đốc thẩm dân sự", Luật học (4), tr 12-17

2 Chính phủ (1959), Nghị định số 256-Ttg ngày 01/7/1959 quy định nhiệm vụ và

tổ chức của Viện Công tố, Hà Nội

3 Lê Nam Chung (2003), "Mấy ý kiến về công tác báo cáo thỉnh thị án dân sự

theo thủ tục giám đốc thẩm", Kiểm sát (5), tr 38-39

4 "Chuyên gia Dự án Star góp ý vào Dự thảo 12 Bộ luật Tố tụng dân sự" (2004),

Nghiên cứu lập pháp, (4), tr 50-59

5 Tống Công Cường (2004), "Một số ý kiến về dự thảo Bộ luật Tố tụng dân sự

Việt Nam", Nhà nước và pháp luật, (4), tr 25-31

6 Đặng Văn Doãn (1997), "Một số kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao một bước

hiệu quả công tác giám đốc thẩm và tái thẩm", Tòa án nhân dân, (7), tr

10-14

7 Nguyễn Đăng Dung (2004), Thể chế tư pháp trong Nhà nước pháp quyền, Nxb

Tư pháp, Hà Nội

8 Mai Ngọc Dương (2005), "Bàn thêm về giám đốc thẩm theo quy định của Bộ

luật Tố tụng dân sự", Nhà nước và pháp luật (6), tr 48-53

9 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 02/01 của Bộ

Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, Hà Nội

Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội

Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội

Trang 12

12 Đỗ Văn Đương (2006), "Viện Công tố Cộng hòa Pháp", Thông tin Khoa học

kiểm sát, (4+5), tr 28-41

13 Lê Thu Hà (2006), Bình luận khoa học một số vấn đề của pháp luật tố tụng dân

sự và thực tiễn áp dụng, Nxb Tư pháp, Hà Nội

14 Học viện Tư pháp (2007), Giáo trình Luật tố tụng dân sự Việt Nam, Nxb Công

an nhân dân, Hà Nội

15 Học viện Tư pháp (2007), Giáo trình kỹ năng giải quyết vụ việc dân sự, Nxb

Công an nhân dân, Hà Nội

16 JICA (2000), Luật Nhật Bản, tập 2 (1997 - 1998), tập 3 (1998), Nxb Thanh niên,

Hà Nội

17 John Henry Marryman (1998), "Truyền thống luật dân sự: giới thiệu về các hệ

thống luật Tây Âu và Mỹ Latinh", Kỷ yếu Hội thảo về tố tụng dân sự

1998, Tòa án nhân dân tối cao

18 Nguyễn Ngọc Khánh (2005), "Nguyên tắc quyền quyết định và tự định đoạt

của đương sự trong Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam", Nhà nước và pháp

luật (5), tr 64-68

19 Nguyễn Ngọc Khánh (2006), "Viện kiểm sát Liên bang Nga", Thông tin Khoa

học kiểm sát, (4+5), tr 18-27

20 Nguyễn Ngọc Khánh (chủ biên), Trần Văn Trung (hiệu đính) (2005), Bộ luật

Tố tụng dân sự Liên bang Nga, Nxb Tư pháp, Hà Nội

21 Nguyễn Huy Miện (2001), "Về nhiệm vụ của Kiểm sát viên khi tham gia xét xử

giám đốc thẩm các vụ án hành chính - kinh tế - lao động", Kiểm sát, (2),

tr 40-41

22 Hoàng Văn Minh (2004), "Thủ tục giám đốc thẩm trong Dự thảo Bộ luật Tố

tụng dân sự", Nghiên cứu lập pháp, (3), tr 44-48

23 Khuất Văn Nga (2003), "Thủ tục giám đốc thẩm trong Bộ luật Tố tụng dân sự",

Kiểm sát, (12), tr 14-16

Trang 13

24 Khuất Văn Nga (2005), "Viện kiểm sát nhân dân đã và đang vững bước trên

con đường cải cách tư pháp", Kiểm sát, (13), tr 9-12

25 Khuất Văn Nga (chủ biên) (2008), Vị trí, vai trò Viện kiểm sát trong tố tụng

dân sự theo yêu cầu cải cách tư pháp, Nxb Tư pháp, Hà Nội

26 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (1998), Bộ luật Tố tụng dân sự của nước Cộng hòa

Pháp, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

27 Nhà Pháp luật Việt - Pháp (2000), Kỷ yếu Hội thảo pháp luật tố tụng dân sự

ngày 9, 10, 11/ 10, Hà Nội

28 Nhà pháp luật Việt - Pháp (2005), Bộ luật Dân sự Pháp, Nxb Tư pháp, Hà

Nội

29 Nhà pháp luật Việt - Pháp (2006), Các hệ thống pháp luật cơ bản trên thế giới,

Michel Fromont, Giáo sư Trường Đại học Panthéon-Sorbonne (Paris I), Nxb Tư pháp, Hà Nội

30 Phương Hữu Oanh (2002), "Nâng cao chất lượng kháng nghị giám đốc thẩm

đối với các bản án, quyết định dân sự ở Viện kiểm sát nhân dân tối cao",

Kiểm sát, (9), tr 42-44

31 Quốc hội (2001), Hiến pháp (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội

32 Quốc hội (2004), Bộ luật Tố tụng dân sự, Hà Nội

33 Quốc hội (1960), Luật tổ chức Tòa án nhân dân, Hà Nội

37 Quốc hội (1960), Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Hà Nội

Trang 14

41 Trần Đại Thắng (2006), "Viện Công tố Nhật Bản", Thông tin Khoa học kiểm

sát, (4+5), tr 63-75

42 Trần Đại Thắng (2006), "Cơ quan công tố Hoa Kỳ", Thông tin Khoa học kiểm

sát, (4+5), tr 117-129

43 Nguyễn Đăng Thắng (2006), "Cơ quan công tố Australia", Thông tin Khoa học

kiểm sát, (4+5), 143-154

44 Phan Hữu Thư (2001), Xây dựng Bộ luật Tố tụng dân sự - Những vấn đề lý

luận và thực tiễn, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

45 Phan Hữu Thư (2004), Tiến tới xây dựng Bộ luật Tố tụng dân sự của thời kỳ

đổi mới, Nxb Tư pháp, Hà Nội

46 Nguyễn Thị Thủy (2006), "Cơ quan công tố Hoàng gia Anh", Thông tin Khoa

học kiểm sát, (4+5), tr 130-142

47 Đào Xuân Tiến (1995), "Một số vấn đề tố tụng dân sự qua thực tiễn giải quyết

các vụ án dân sự theo thủ tục giám đốc thẩm", Nhà nước và pháp luật, (4),

tr 14-19

48 Đào Xuân Tiến (tổng thuật) (2004), "Góp ý kiến Dự thảo Bộ luật Tố tụng dân

sự", Nghiên cứu lập pháp, (4), tr 21-23

49 Đào Xuân Tiến (2004), "Trách nhiệm kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm các

vụ án kinh tế, dân sự", Nghiên cứu lập pháp, (10), tr 47-52

50 Tòa án nhân dân tối cao (1990), Công văn số 305/NCLP ngày 22/12 giải thích

một số vấn đề về thủ tục tố tụng dân sự, Hà Nội

51 Tòa án nhân dân tối cao (1994), Về pháp luật tố tụng dân sự, Kỷ yếu của Dự án

VIE/95/017, Hà Nội

52 Tòa án nhân dân tối cao (1998), Công văn số 45/KHXX ngày 22/4 về hình thức

văn bản của Hội đồng xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm, Hà Nội

Trang 15

53 Tòa án nhân dân tối cao (2004), Quyết định giám đốc thẩm của Hội đồng Thẩm

phán Tòa án nhân dân tối cao năm 2003-2004 (1), Hà Nội

54 Tòa án nhân dân tối cao (2004), Báo cáo tổng kết công tác năm 2004 và

phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2005 của ngành Tòa án nhân dân,

Hà Nội

58 Trần Văn Trung (Chủ nhiệm đề tài) (2003), Thủ tục giám đốc thẩm trong tố

tụng dân sự Việt Nam, Đề tài khoa học cấp bộ, Viện kiểm sát nhân dân tối

cao

59 Trần Văn Trung (Chủ nhiệm đề tài) (2006), Căn cứ tiến hành thủ tục giám đốc

thẩm và vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát trong thủ tục giám đốc thẩm,

Đề tài khoa học cấp bộ, Viện kiểm sát nhân dân tối cao

60 Trần Văn Trung (2006), "Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và cán bộ

của Viện kiểm sát nhân dân nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa", Thông

tin Khoa học kiểm sát, (4, 5), tr 3-17

61 Trường Đại học Luật Hà Nội (1999), Từ điển Giải thích thuật ngữ luật học,

Nxb Công an nhân dân, Hà Nội

62 Trường Đại học Luật Hà Nội (2005), Giáo trình Luật tố tụng dân sự Việt Nam,

Nxb Tư pháp, Hà Nội

Trang 16

63 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1961), Pháp lệnh quy định cụ thể về tổ chức của

Tòa án nhân dân tối cao và tổ chức của các Tòa án nhân dân địa phương,

Hà Nội

64 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1989), Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án

dân sự, Hà Nội

65 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1994), Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các vụ án

kinh tế, Hà Nội

66 Ủy ban Thường vụ Quốc hội (1996), Pháp lệnh Thủ tục giải quyết các tranh

chấp lao động, Hà Nội

67 Viện Công tố Trung ương (1959), Thông tư số 601-TCCB ngày 06/89 của Viện

trưởng Viện Công tố Trung ương giải thích và hướng dẫn thi hành Nghị định số 256 - Ttg ngày 01/7/1959 của Chính phủ quy định tổ chức, nhiệm

vụ, quyền hạn của ngành công tố, Hà Nội

68 Viện Khoa học pháp lý (2006), Từ điển Luật học, Nxb Từ điển Bách khoa và

Nxb Tư pháp, Hà Nội

69 Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tòa án nhân dân tối cao (2005), Thông tư liên

tịch số 03/2005/TTLT-VKSNDTC-TANDTC ngày 01/9 hướng dẫn thi hành một số quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng dân sự và sự tham gia của Viện kiểm sát nhân dân trong việc giải quyết các vụ việc dân sự, Hà Nội

70 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2005), Báo cáo tổng kết công tác của ngành

Kiểm sát nhân dân năm 2004, Hà Nội

71 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2006), Thông tin Khoa học kiểm sát - Số

chuyên đề về Cơ quan công tố một số nước, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà

Nội

72 Viện kiểm sát nhân dân tối cao (2006), Báo cáo tổng kết công tác của ngành

Kiểm sát nhân dân năm 2005, Hà Nội

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	233,46 KB