Hoạt động phòng chống và kế hoạch hành động phòng chống dịch bệnh do vi rút zika tại việt nam

TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH TIẾPMỘT SỐ THÔNG TIN MỚI ĐÁNG CHÚ Ý: 1.Đã ghi nhận các trường hợp tử vong tai một số nước: Venezuela 3, Brazil 2 trước đó đến 19/01/2016 chưa có trường hợp tử vong nà

BỘ Y TẾ CỤC Y TẾ DỰ PHÒNG

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

khu rừng ZIKA của Uganda

- Khi nhiễm vi rút, bệnh nhân thường có biểu hiện: sốt, phát ban và một số triệu chứng khác như đau cơ, nhức đầu, đau mắt,

- Hầu hết các trường hợp nhiễm vi rút ZIKA có biểu hiện triệu chứng nhẹ và vừa hoặc không có biểu hiện triệu chứng.

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

Đường lây truyền:

-Phương thức lây truyền chủ yếu của vi rút ZIKA là qua muỗi Aedes (giống như sốt XH)

-Một số bằng chứng gợi ý vi rút có thể lây truyền qua đường máu, từ mẹ sang con khi sinh và qua đường tình dục, tuy nhiên sự ghi nhận này là rất hiếm.

- Năm 2013, tại Thái Lan cũng đã ghi nhận một số trường hợp mắc bệnh do vi rút ZIKA, Thái Lan cho rằng vi rút ZIKA có thể đã lưu hành tại nước này

- Trong năm 2015, WHO tiếp tục ghi nhận các trường hợp mắc bệnh do vi rút ZIKA tại khu vực châu Mỹ, châu Phi

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

- Từ 2007 đến 25/02/2016, ghi nhận tại 52 nước, vùng lãnh thổ

-Theo WHO, việc lây truyền của vi rút tiếp tục mở rộng

-Một số nước đã ghi nhận ca bệnh xâm nhập: Thailand, Đức, Hà Lan, Úc, Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc (8) , Nga (thông qua người du lịch trở về)

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH

Số lượng các nước và vùng lãnh thổ báo cáo có sự lay truyền của vi rút Zika

- Dịch bệnh tập trung chính tại khu vực nam Mỹ: Brazil, Colombia, Venezuela…

Hai lý do vi rút Zika lây truyền nhanh :

1 Người dân chưa từng phơi nhiễm với vi rút Zika nên không có miễn dịch trong cộng đồng,

2 Loại muỗi Aedes truyền vi rút Zika phổ biến ở hầu hết các nước khu vực châu Mỹ trừ Canada và Chile,

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH (TIẾP)

MỘT SỐ THÔNG TIN MỚI ĐÁNG CHÚ Ý:

1.Đã ghi nhận các trường hợp tử vong tai một số nước: Venezuela (3), Brazil (2) (trước đó đến 19/01/2016 chưa có trường hợp tử vong nào)

2.Mỹ ghi nhận có 2 phụ nữ bị sẩy thai sau khi trở về trong tình trạng nhiễm vi rút Zika ở nước ngoài.

3.Brazil xác nhận trường hợp lây nhiễm vi rút Zika qua truyền máu

4.Mỹ, Pháp xác nhận lần đầu tiền trường hợp lây nhiễm vi rút Zika qua đường tình dục

5.Năm 2015 có sự gia tăng đột biến các trường hợp đầu nhỏ tại Brazil.

6.Venezuela, Colombia và 06 nước khác ghi nhận sự gia tăng bất thường hội chứng Guillain-Barre nghi ngờ có liên quan tới nhiễm vi rút Zika.

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH (TIẾP) Tình hình dịch bệnh khu vực châu Mỹ

Lần đầu ghi nhận tại Brazil sau đó lây lan ra Colombia và các nước khác

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH (TIẾP) Chứng đầu nhỏ

Trong năm 2015 có sự gia tăng đột biến các trường hợp đầu nhỏ tại Brazil (thành phố Permabuco)

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH (TIẾP)

Chứng đầu nhỏ bất thường

Các quốc gia có các ca bệnh Zika và tỷ lệ

chứng đầu nhỏ /1000 trẻ được sinh ra

theo bang tại Brazil 2010-2014, 2015-2016

Đến nay 6 nước đã báo cáo ghi nhận sự gia

tăng bất thường của chứng đầu nhỏ (Brazil, French Polynesia, El Salvador, Venezuela, Colombia và Suriname),

2010 -2014 2015 -2016

I TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH (TIẾP)

Hội chứng Guillain-Barré

- Hội chứng Guillain-Barré là một chứng rối loạn do hệ

thống miễn dịch của cơ thể tấn công một phần hệ thần

kinh ngoại biên.

- 2015, Brazil ghi nhận nhiều bệnh nhân mắc hội chứng

thần kinh có tiền sử trước đó nhiễm vi rút Zika (1.708

trường hợp, tăng 19% so với năm 2014)

- Từ 01/12/2015 đến 26/02/2016 El Salvador đã ghi nhận

118 trường hợp mắc hội chứng Guillain-Barré, trong đó

có 5 trường hợp tử vong.

II NHẬN ĐỊNH VÀ KHUYẾN CÁO CỦA WHO (25/2/2016)

Biện pháp phòng chống vẫn là : phòng chống muỗi đốt và diệt lăng quăng/bọ gậy, muỗi:

-Loại bỏ nơi sinh sản của muỗi bằng cách thu dọn những vật dụng đựng nước nơi muỗi có thể đẻ trứng, diệt muỗi

-Người dân sống trong khu vực lưu hành muỗi Aedes cần phòng muỗi đốt bằng bôi hóa chất đuổi muỗi hoặc mặc quần

áo dài để tránh bị muối đốt

-Phụ nữ đang/ sẽ mang thai có khả năng phơi nhiễm nên tư vấn nhân viên y tế để theo dõi thai và dự phòng

-Người du lịch khi đi đến vùng lưu hành vi rút Zika tự bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt, phụ nữ mang thai nên tư vấn cán bộ

y tế trước và sau khi trở về.

II NHẬN ĐỊNH VÀ KHUYẾN CÁO CỦA WHO

- Sự lây truyền dịch bệnh do vi rút Zika vẫn tiếp tục gia tăng

- Các chùm ca bệnh chứng đầu nhỏ và Hội chứng Barré tại Brazil là một sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế.

Guillain Mối quan hệ nhân quả giữa phụ nữ mang thai nhiễm vi rút Zika và chứng đầu nhỏ là có khả năng cao.

- Cần nỗ lực hợp tác quốc tế trong việc nghiên cứu, phòng chống dịch bệnh do vi rút Zika.

TÌNH HÌNH DỊCH BỆNH TẠI VIỆT NAM

Việt Nam chưa nghi nhận trường hợp nhiễm Vi rút Zika

 Phó Thủ tướng có Công văn chỉ đạo công tác phòng, chống dịch bệnh do

vi rút Zika gây nên (1060/VPCP-KGVX ngày 19/02/2016)

 Cập nhật tình hình dịch bệnh Zika để cung cấp cho các cơ quan báo, chí, các địa phương và đăng tải trên website của BYT, Cục YTDP

 Báo cáo Văn phòng Chính phủ hàng tuần về tình hình dịch bệnh trong đó

có vi rút Zika

 Họp Ban chỉ đạo do Bộ trưởng chủ trì ngày 02/02/2016

 Họp EOC do Thứ trưởng chủ trì ngày 29/01/2016, 16/02/2016

 Báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình dịch bệnh do vi rút Zika và

các biện pháp phòng, chống đã triển khai

 Công điện gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh do vi rút Zika

 Công văn gửi TTYTDP, TT KDYTQT tăng cường hệ thống giám sát

 Xây dựng Kế hoạch hành động của BYT phòng chống Zika

1- Chỉ đạo

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

1- Chỉ đạo

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

GS TT Nguyễn Thanh Long chỉ đạo tại cuộc họp Văn phòng EOC ngày 16/2/2016

2- Kiểm tra, giám sát:

- Bộ trưởng trực tiếp giám sát

và chỉ đạo công tác phòng

chống dịch bệnh tại Sân bay

Tân Sơn Nhất và tại Thành

phố Hồ Chí Minh

- Lãnh đạo Bộ đã tiếp tục đi

kiểm tra công tác phòng

chống dịch bệnh tại: Bệnh

viện BNĐ TW

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

3 Công tác giám sát, dự phòng:

1 Giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu nhằm phát hiện sớm trường

hợp đầu tiên xâm nhập

2 Thực hiện tốt các hoạt động giám sát tại cộng đồng

- Giám sát người trở về từ vùng có dịch trong vòng 12 ngày

- Các Viện VSDT/Pasteur thực hiện giám sát trọng điểm tại nhiều khu

vực, lồng ghép với giám sát sốt xuất huyết

3 Ban hành hướng dẫn giám sát và sơ đồ giám sát

4 Họp văn phòng EOC với các đại diện với các đơn vị liên quan

5 Duy trì báo cáo bệnh truyền nhiễm dựa vào sự kiện (EBS)

6 Tổ chức đánh giá nguy cơ để đề xuất các biện pháp ứng phó phù

hợp

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

4 Điều trị

Ban hành hướng dẫn điều trị bệnh do vi rút Zika

Sẵn sàng cơ số thuốc, trang thiết bị phòng hộ cho cán bộ y tế, khu vực cách ly, giường bệnh

Sẵn sàng các đội cấp cứu lưu động để hỗ trợ địa phương cấp cứu, điều trị

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

5 Xét nghiệm

Bộ Y tế chỉ đạo việc tiếp tục rà soát để bổ sung thêm các đơn vị có

đủ khả năng và điều kiện xét nghiệm chẩn đoán xác định vi rút Zika

Các Viện VSDT Trung ương và Viện Pasteur Hồ Chí Minh chủ động thực hiện xét nghiệm sàng lọc, chẩn đoán xác định vi rút Zika.

Tập huấn quy trình xét nghiệm để thống nhất trong cả nước

Xét nghiệm 83 trường hợp có biểu hiện triệu chứng tương tự bệnh

do vi rút Zika đầu năm 2016 tại 8 tỉnh có mật độ lưu hành muỗi Aedes cao khu vực phía Nam không có trường hợp nào dương tính với vi rút Zika.

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

 Biên soạn hỏi đáp về bệnh do vi rút

Zika.

 Biên soạn khuyến cáo đối với phụ nữ

có thai với vi rút Zika.

 Xây dựng poster, tờ rơi, thông điệp

6 Công tác truyền thông

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

 Cung cấp thông tin cho

báo chí, trả lời đài truyền hình, phương tiện thông tin đại chúng và các trang mạng

 Thiết lập đường dây nóng

về Zika

6 Công tác truyền thông (tiếp)

III CÁC HOẠT ĐỘNG ĐÃ TRIỂN KHAI

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

1 Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

Mục tiêu: Phát hiện sớm ca bệnh xâm nhập tại Việt Nam để xử lý triệt để, tránh lây lan cho cán bộ y tế và cộng đồng.

2 Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

Mục tiêu: Khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để ổ dịch nhằm hạn

chế thấp nhất việc lây lan ra cộng đồng.

3 Tình huống 3: Dịch lây lan trong cộng đồng

Mục tiêu : Đáp ứng nhanh, khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để ổ dịch nhằm hạn chế tối đa các trường hợp mắc, biến chứng và tử vong.

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Các nội dung hoạt động:

1.Công tác chỉ đạo, kiểm tra

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

Mục tiêu: Phát hiện sớm ca bệnh tại Việt Nam để xử lý triệt để,

tránh lây lan cho cán bộ y tế và cộng đồng.

1 Chỉ đạo, kiểm tra:

Tăng cường hoạt động của BCĐ phòng, chống dịch bệnh các cấp

Xây dựng kế hoạch phòng chống dịch trình các cấp có thẩm quyền phê

duyệt

Ban hành các văn bản chỉ đạo triển khai các hoạt động tại Trung ương

và các đơn vị y tế địa phương

Tổ chức họp hàng tuần Văn phòng EOC

Tổ chức các đoàn kiểm tra, giám sát, hướng dẫn địa phương

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

2 Công tác giám sát, dự phòng:

Tăng cường giám sát phát hiện tại cửa khẩu

Giám sát chặt chẽ tại cộng đồng và cơ sở y tế, lồng ghép với việc giám sát trọng điểm bệnh sốt xuất huyết,

Đánh giá nhanh trên muỗi và người có triệu chứng nghi nhiễm Zika để khẳng định sự lưu hành của vi rút Zika tại nước ta,

- Đánh giá tác nhân gây bệnh, giám sát véc tơ truyền bệnh, đặc điểm sinh học, độ nhạy cảm của véc tơ truyền bệnh đối với các hoá chất

Chuẩn bị các trang thiết bị, hóa chất, sinh phẩm y tế, vật tư

- Củng cố phòng xét nghiệm chẩn đoán xác định vi rút Zika tại các Viện

Vệ sinh dịch tễ/Pasteur

Tổ chức tập huấn cho CBYT

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

2 Công tác giám sát, dự phòng (tiếp):

Đánh giá, nghiên cứu những trẻ sơ sinh mắc chứng đầu nhỏ

Rà soát, xây dựng, cập nhật các hướng dẫn kỹ thuật về giám sát, dự phòng xử lý ổ dịch, xét nghiệm theo tình hình dịch,

Thực hiện việc giám sát dựa vào sự kiện (EBS) và đánh giá nguy cơ

Kiện toàn các đội chống dịch cơ động, sẵn sàng hỗ trợ các địa phương điều tra, xử lý ổ dịch

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

2 Thu dung, điều trị

Các bệnh viện chuẩn bị sẵn sàng cơ số thuốc, trang thiết bị phòng hộ cho cán bộ y tế, khu vực cách ly, giường bệnh

Xây dựng, rà soát, cập nhật các hướng dẫn kỹ thuật về hướng dẫn chẩn đoán điều trị bệnh nhân nhiễm vi rút Zika, nghiên cứu sử dụng các thuốc phù hợp, hiệu quả

Tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế về chẩn đoán, điều trị, chăm sóc bệnh nhân

Kiện toàn các đội cấp cứu lưu động, sẵn sàng hỗ trợ địa phương cấp cứu, điều trị

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

3 Hoạt động Truyền thông

 Thường xuyên cập nhật thông tin dịch bệnh đăng tải kịp thời

 Xây dựng các thông điệp truyền thông, khuyến cáo phòng chống dịch tại

các cửa khẩu, cơ sở điều trị và cộng đồng, đặc biệt chú ý đến phụ nữ đang

có thai hoặc chuẩn bị có thai

 Truyền thông, khuyến cáo phòng chống dịch cho khách du lịch, người đi đến vùng có dịch

 Sử dụng poster, phát các tờ rơi tại các cửa khẩu quốc tế

 Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền tại cộng đồng để người dân không

hoang mang lo lắng và phối hợp thực hiện tốt việc phòng bệnh.

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

4 Hậu cần

Rà soát tình hình thuốc, vật tư, trang thiết bị, máy móc

Chuẩn bị sẵn sàng kinh phí, vật tư, hóa chất, phương tiện

Các Viện chuẩn bị sẵn sàng các vật tư, hóa chất, sinh phẩm phục vụ xét nghiệm chẩn đoán xác định tác nhân gây bệnh

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 1: Chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam

5 Hợp tác quốc tế

Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị đầu mối thực hiện Điều lệ Y tế quốc tế

để trao đổi thông tin về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng

chống

Phối hợp chặt chẽ với Tổ chức Y tế thế giới (WHO), US CDC

Làm việc với các tổ chức quốc tế nhằm tranh thủ sự hỗ trợ sinh phẩm,

mẫu chứng dương và các nguồn lực trong công tác nghiên cứu, phòng

chống dịch



Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

Mục tiêu: Khoanh vùng, xử lý kịp thời triệt để ổ dịch nhằm hạn chế

thấp nhất việc lây lan ra cộng đồng.

1 Chỉ đạo, kiểm tra

Báo cáo tình hình diễn biến của dịch thường xuyên cho VPCP

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

2 Công tác giám sát , dự phòng

Thực hiện GS chặt chẽ tại cửa khẩu

Tăng cường giám sát, chủ động; điều tra dịch tễ các trường hợp nghi ngờ; lấy mẫu xét nghiệm để khẳng định tác nhân gây bệnh tại ổ dịch

- Giám sát, theo dõi chặt chẽ quần thể muỗi trong khu vực gần với người bệnh sinh sống

Tăng cường giám sát trọng điểm và thực hiện giám sát bệnh nhân và véc

tơ truyền bệnh để xác định sự lưu hành, biến đổi, mức độ lây lan vi rút Zika

Xem xét việc mở rộng các điểm tiếp nhận mẫu bệnh phẩm và xét nghiệm tại các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur

Thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc giám sát dựa vào chỉ số và báo cáo

nhanh các trường hợp nhiễm hoặc nghi nhiễm vi rút Zika

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

2 Công tác giám sát , dự phòng

Đẩy mạnh giám sát dựa vào sự kiện

Tổ chức thường trực phòng, chống dịch tại các đơn vị y tế; các đội chống dịch cơ động hỗ trợ các địa phương xử lý ổ dịch

Thường xuyên cập nhật, đánh giá rút kinh nghiệm và cập nhật các tài liệu chuyên môn trong công tác giám sát, xử lý ổ dịch để kịp thời điều chỉnh các hướng dẫn, chỉ đạo phù hợp với đặc điểm dịch bệnh

Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

3 Công tác điều trị

Tiếp nhận bệnh nhân theo phân tuyến điều trị

Tổ chức thường trực cấp cứu, thu dung, điều trị tại các đơn vị khám, chữa bệnh; các đội cấp cứu lưu động

Thường xuyên cập nhật, đánh giá rút kinh nghiệm trong công tác chẩn đoán điều trị, chăm sóc để kịp thời điều chỉnh các hướng dẫn, chỉ đạo phù hợp với đặc điểm dịch bệnh

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

3 Hoạt động Truyền thông

 Cập nhật các thông tin, các thông điệp truyền thông, khuyến cáo phòng chống dịch phù hợp với các đối tượng nguy cơ và phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng.

 Thường xuyên cập nhật các thông tin, sửa đổi các thông điệp truyền thông, khuyến cáo phòng chống dịch phù hợp với các đối tượng nguy cơ và phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng.

 Đẩy mạnh việc truyền thông, khuyến cáo phòng chống dịch tại các cửa khẩu, cơ sở điều trị và cộng đồng

 Cung cấp thông tin cho Cơ quan Báo, Đài về tình hình dịch bệnh và các biện pháp phòng chống

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH

Tình huống 2: Ghi nhận ca bệnh rải rác tại Việt Nam

4 Hậu cần

Bổ sung kinh phí, vật tư, hóa chất, phương tiện, kịp thời triển khai các

biện pháp phòng, chống dịch đề phòng dịch bùng phát trên diện rộng

Thực hiện chính sách cho các cán bộ thực hiện công tác điều tra, xác

minh ổ dịch, thương trực phòng chống dịch và cán bộ thực hiện thu dung, điều trị, chăm sóc bệnh nhân

Tiếp tục chuẩn bị sẵn sàng kinh phí, vật tư, hóa chất, phương tiện, kịp

thời triển khai các biện pháp phòng, chống

Xây dựng kế hoạch dự trữ, bổ sung thuốc, vật tư, trang thiết bị phục vụ công tác phòng chống dịch trong trường hợp dịch lan rộng, kéo dài

PHẦN IV KẾ HOẠCH PHÒNG, CHỐNG DỊCH BỆNH