Thống kê dịch tễ nâng cao quản lý số liệu sau đại học

Các công việc của quản lý số liệu trên SPSS • Chuyển các số liệu được lưu dưới dạng khác về SPSS: SPSS cho phép chúng ta chuyển một file hoặc nhiều file dữ liệu từ các kiểu khác nhau về

Quản lý số liệu

Thống kê Dịch tễ học nâng cao

Mục tiêu của bài học

• Quản lý số liệu là gì?

• Gồm những công việc nào?

• Tại sao lại phải quản lý số liệu?

• Nhưng: đây là công việc rất chán, tỉ mỉ

• Nó quyết định đến chất lượng các phân tích thống kê và báo cáo nghiên cứu

Các công việc của quản lý số

liệu trên SPSS

• Chuyển các số liệu được lưu dưới dạng khác về SPSS: SPSS cho phép chúng ta chuyển một file hoặc nhiều file dữ liệu từ các kiểu khác nhau về dạng SPSS

 File từ Epi data

 File từ Excel

 File từ các phần mềm quản lý số liệu chuyên dùng

Các công việc của quản lý số liệu trên SPSS

Làm sạch số liệu:

• Xử lý các bản ghi bị trùng:

• Xử lý các thông tin bị thiếu

 Thiếu do người trả lời

Các công việc của quản lý số

liệu trên SPSS

Làm sạch số liệu:

• Xử lý các bản ghi bị trùng:

 Hai người cùng nhập một bản ghi

• Xử lý các thông tin bị thiếu

 Thiếu do người trả lời

 Thiếu do người nhập liệu

Thông tin không hợp lệ

Valid

Frequency Percent Valid Percent

Cumulative Percent

Cumulat iv e Percent

Xác định giá trị bất thường bằng bảng phân phối tần số

GIÁ TRỊ BẤT THƯỜNG

•So sánh với bộ câu hỏi gốc

• Nếu đúng, giá trị này vẫn phải đựơc dùng

Kiểm tra tính đồng nhất của số liệu

MÃ HÓA BIẾN - RECODE

• Dùng để mã hóa 1 biến từ biến có sẵn

• Hay được sử dụng trong các phân tích suy luận

• Có 02 dạng mã hóa

• Mã hóa trên biến gốc: Không giữ được giá trị biến gốc, ít được sử

dụng

Câu lệnh: Transform/ Recode/ Into same variables…

• Mã hóa biến mới: Giữ được giá trị biến gốc, hay được sử dụng

Câu lệnh: Transform/ Recode/ Into different variables…

MÃ HÓA BIẾN

MÃ HÓA BIẾN

TÍNH TOÁN BIẾN MỚI TỪ BIẾN CÓ SẴN

biến có sẵn

Ví dụ: Tính BMI từ chỉ số chiều cao, cân nặng

Transform/ Compute…

CHỈ SỐ KHỐI CƠ THỂ (BMI)

TÍNH TOÁN BIẾN MỚI TỪ BIẾN CÓ SẴN

TÍNH TOÁN BIẾN MỚI

nặng

LỰA CHỌN MỘT PHẦN SỐ LIỆU

LỰA CHỌN MỘT PHẦN SỐ LIỆU

LỰA CHỌN MỘT PHẦN SỐ LIỆU

LỰA CHỌN MỘT PHẦN SỐ LIỆU

• Theo tiêu chí lựa chọn (sex=1), chỉ còn nhóm nam

được đưa vào phân tích

• Để quay trở lại phân tích bộ SL toàn vẹn sử dụng

lệnh Data/ Select cases…với tùy chọn All cases

Gioi tinh

Nam Valid

Frequency Percent Valid Percent

Cumulativ e Percent

Những lưu ý khi thực hiện

quản lý số liệu

• Bảo vệ được số liệu gốc

Hãy lưu ra một ổ đĩa trước khi thực hiện phân tích

Vào File/ Mark File Read Only trong SPSS để không ghi

đè lên

Hãy thực hiện các lệnh trên syntax rồi thực hiện trên

số liệu sau

Những gì chúng ta sẽ học

- Tính điểm

- Tính toán các điểm cắt

Tính điểm

• Đánh giá kiến thức của học sinh đối với việc PCSR:

Nghiên cứu đo lường kiến thức của học sinh về bệnh sâu răng qua 9 câu hỏi của phần B trong phiếu điều tra Điểm được tính theo từng câu trong phần kiến thức, mỗi câu đúng sẽ được 1 điểm, sai sẽ được

0 điểm Mỗi câu hỏi được gọi là đúng và được 1 điểm khi trả lời đủ các ý đúng trong câu hỏi Phần kiến thức của học sinh về bệnh sâu răng gồm 9 câu hỏi, như vậy tổng điểm kiến thức tối đa của học sinh

về bệnh sâu răng là 9 điểm Số điểm càng cao thì kiến thức về bệnh sâu răng càng tốt

(Luận văn Huyền Trang CH14)

Câu hỏi

• Đặc điểm của các tính điểm này???

- Điểm các câu bằng nhau nhau? “mỗi câu đúng sẽ được 1 điểm”

- Không có điểm phạt : “sai sẽ được 0 điểm”

Ví dụ 2

• Đánh giá kiến thức phòng chống H5N1

Nghiên cứu đánh giá kiến thức phòng chống H5N1 ở người được đo lường qua bảng hỏi gồm 7 câu hỏi Điểm được tính qua từng câu hỏi của phần kiến

thức Người tham gia phỏng vấn trả lời đúng 3 câu hỏi trên thì được mỗi câu 2 điểm , 4 câu hỏi dưới mỗi câu 1 điểm Tuy nhiên nếu câu 6 và 7 trả lời sai thì bị trừ đi 2 điểm

Câu hỏi

• Đặc điểm của các tính điểm này???

- Các câu trung bình nhau? “mỗi câu đúng 1-3 sẽ được

2 điểm”

các câu 4,5,6,7 được 1 điểm

- Không có điểm phạt : “sai sẽ bị trừ đi 2 điểm” ở câu

7

Lưu ý

• Việc chọn các tính điểm tùy thuộc vào nhà nghiên cứu

• Nên tham khảo tài liệu hướng dẫn WHO, MOH

Ví dụ: hướng dẫn chu trình rửa tay của bs khám bệnh Hướng dẫn chăm sóc trẻ bị tiêu chảy tại nhà

• Tham khảo nghiên cứu khác nếu muốn so sánh, đặc biệt là các thang đo chuẩn hóa

Để tính toán cộng điểm

- Theo quy chuẩn: các tiêu chí lâm sàng

Ví dụ: THA: huyết áp tâm thu trên 120 hoặc huyết áp tâm trương trên 90

Điểm chất lượng cuộc sống: Trên điểm trung bình hoặc TB + 1SD

Trong phần phân tích mối liên quan, điểm kiến thức chung được chia thành 2 nhóm: nhóm có kiến thức đạt (từ 5 điểm trở lên) và nhóm có kiến thức không đạt (nhóm có điểm từ 4 trở xuống)

(Luận văn Huyền Trang CH14)

Vấn đề???

• Tại sao lại chọn 5 điểm

• Nếu chia nhóm lệch quá chúng ta sẽ khó phân tích TKSL

Yếu tố

Phân nhóm

Kiến thức đúng KT không đúng

P, OR, 95%CI của

(0,4-3,4)

≥ Cấp II 78 91,8 7 8,2 Nghề nghiệp Làm ruộng 67 91,8 6 8,2 0,7, 1,2

(0,4-3,4) Khác 134 93,1 10 6,9

Kinh tế GĐ Nghèo, cận

nghèo

5 100 0 0 0,5, 0,9

(0,8-0,9) Khác 196 92,5 16 7,5

Trình bày cách tính điểm và điểm cắt trong nghiên cứu

Trình bày cách tính điểm trong nghiên cứu

“Tổng điểm kiến thức tối đa của sự quan tâm của cha mẹ học sinh về việc PCSR cho con là 9 điểm Số điểm càng cao thì kiến thức về bệnh sâu răng càng tốt “

Thao tác trên SPSS

• Để tính các giá trị điểm cắt:

variable

Lưu ý: Về vấn đề số liệu bị thiếu

• Làm giảm chất lượng thông tin nghiên cứu Như

tăng huyết áp: Nếu bạn bị thiếu một trong hai chỉ số huyết áp, bạn sẽ không đủ bằng chứng để kết luận là người đó bị tăng huyết áp hay không

• Làm giảm lực mẫu: Tất cả các phần mềm đều không đưa giá trị missing vào phân tích

Ví dụ

Trước khi xử lý nó

Hãy xem xét

 Ai là người không trả lời thông tin đó

Một số cách xử lý thông tin bị thiếu

Lưu ý

và ưu điểm riêng Nhà nghiên cứu phải

trình bày rõ trong phương pháp phân tích

số liệu cách điền thông tin bị thiếu

Nên tham khảo ý kiến những chuyên gia

phân tích số liệu trước khi điền

Tổng kết

• Ôn tập lại quản lý số liệu bằng SPSS

• Vấn đề về tính toán điểm trong nghiên cứu

• Vấn đề về tính toán giá trị điểm cắt trong

nghiên cứu

Bài tập thực hành