• Phỏng vấn sâu Phương pháp thu thập thông tin định tính Nội dung I: Kh II: Qui trình ái niệm h III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS... • Tìm hiểu k
Trang 1PHƯƠNG PHÁP THU THẬP
SỐ LIỆU ĐỊNH TÍNH
Trang 2I Nội dung bài học
• Phần 1: Giới thiệu lý thuyết
phỏng vấn sâu/thảo luận nhóm
Trang 3• Phỏng vấn sâu
Phương pháp thu thập thông tin định tính
Nội dung I: Kh II: Qui trình ái niệm h
III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 4• Tìm hiểu kiến thức, kinh nghiệm và niềm
tin
• Hoàn cảnh và nguyên nhân dẫn đến các
hiện tượng phức tạp/nhạy cảm
Mục đích của PVS
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 5• Xây dựng bảng hướng dẫn phỏng vấn
• Chọn người cung cấp thông tin
– Chọn người cung cấp nhiều thông tin
• Tiếp cận người cung cấp thông tin
– Qua “người gác cổng”
– Kỹ thuật “dây chuyền”; “hòn tuyết lăn”
• Thiết lập sự tin cậy
Trang 6• Xây dựng các chủ đề cần hỏi
– Dựa vào mục tiêu
– Kinh nghiệm bản thân
– Những khảo sát
– Dựa vào tổng quan tài liệu
– Dựa vào khung lý thuyết/phạm vi nghiên cứu
– Tham khảo các tài liệu/nghiên cứu tương tự
– Có sự thay đổi trong quá trình phỏng vấn
Trang 7• Câu hỏi mở hơn là câu hỏi đóng
• Tránh câu hỏi dẫn dắt
• Tránh câu hỏi phức tạp
• Rõ ràng, dễ hiểu
• Có câu hỏi gợi nhắc, khuyến khích
– Câu hỏi thêm chi tiết
– Khuyến khích người được phỏng vấn tiếp tục nói
– Làm rõ một số vấn đề
– Biểu hiện sự chú ý lắng nghe
Xây dựng các câu hỏi
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 8• Câu hỏi mô tả, bao quát, thăm dò
• Câu hỏi về cấu trúc
• Câu hỏi so sánh
• Câu hỏi về trải nghiệm, hành vi
• Câu hỏi về quan điểm, ý kiến
Trang 9Ví dụ cách đặt câu hỏi
•Câu hỏi mô tả: bao quát/ thăm dò
Anh/ chị bắt đầu hút thuốc lá như thế nào?
•Câu hỏi về cấu trúc/dạng liệt kê
Khi nói đến chất lượng dịch vụ, anh/chị muốn
Trang 10Ví dụ
•Về kinh nghiệm, hành vi
Hãy kể về những gì anh/chị vừa trải qua trong lần
khám bệnh vừa rồi tại bệnh viện?
Chị thường làm gì khi trẻ bị sốt?Tại sao
Giả sử con chị bị tiêu chảy 3 lần/ngày trong 2
ngày, chị sẽ làm gì? Tại sao
•Về quan điểm/ ý kiến
Anh/chị nghĩ gì về việc áp dụng Nghị định 10 về
cấm chẩn đoán giới tính trước sinh?
Anh/chị nghĩ gì về việc chính sách miễn giảm
viện phí cho trẻ em dưới 6 tuổi?
Trang 11Theo những gì anh chị được biết, viêm
gan B có thể lây qua những con đường nào?
Trang 12•Nghe tích cực và nghe có phân tích
Phân tích tính nhất quán của thông tin thu được!
Phát hiện và phân tích các khái niệm của “người trong cuộc”/emic
•Sử dụng kỹ thuật giao tiếp phi ngôn ngữ (lắng
nghe, gật đầu, chăm chú….)
•Xem xét đến những ảnh hưởng cá nhân từ
người phỏng vấn (tuổi, giới, trình độ văn hóa, hình
Trang 13Cấu trúc bản hướng dẫn phỏng vấn sâu
• Trang thông tin chung, câu hỏi sàng lọc
• Nội dung
– Bao phủ đầy đủ các phạm trù trong khung lí luận
• Câu hỏi: cung cấp nhiều thông tin nhất
• Chú ý tính logic của câu hỏi
Nội dung
Trang 14• Đi từ tổng quát đến cụ thể
• Từ câu hỏi chung đến câu hỏi nhạy cảm
• Theo trình tự logic
• Cân bằng với “trình tự” thông tin mà
người cung cấp thông tin đề cập đến
Trình tự câu hỏi
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 15• Chuẩn bị đi thực địa: hình thức, thái độ
• Dành thời gian tiếp cận với đối tượng
• Chọn địa điểm, chọn chỗ ngồi
• Làm quen, tự giới thiệu
• Giới thiệu rõ ràng mục tiêu của nghiên cứu và
phỏng vấn
• Xin phép sự tham gia tự nguyện phỏng vấn
• Giải thích và xin phép lý do ghi âm
Thiết lập sự tin cậy
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 16• Ghi âm/kí giấy đồng ý tham gia
• Sử dụng phương tiện tốt, biết cách sử
dụng
• Xem xét đến âm thanh xung quanh
• Kiểm tra pin, băng dự trữ
• Chuẩn bị trong trường hợp không thu âm
được/hỏng bằng biên bản/bang ghi âm
Trang 17Kỹ năng phỏng vấn
• Nghe nhiều hơn nói:
• Có chia sẻ kinh nghiệm, cảm nghĩ
• Giữ thái độ trung tính
• Câu hỏi dễ hiểu: đơn, ngôn ngữ trong sáng, rõ
ràng
• Câu hỏi mở
• Tạo cảm giác cuộc nói chuyện tự nhiên (ngôn
ngữ của người trong cuộc)
• Dựa và tin vào linh cảm, kinh nghiệm của bạn
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 18Gợi ý, thăm dò
• Đặt câu hỏi với thông tin đối lập với câu
trả lời
• Hỏi lại
– Thông tin người được phỏng vấn đã cung
cấp: để khẳng định, thể hiện sự quan tâm
– Thông tin nghe đuợc liên quan đến nội dung
đang phỏng vấn
• Các kỹ thuật giao tiếp phi ngôn ngữ:
quan tâm nhưng trung lập
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 19• Ghi vắn tắt: Thông tin quan trọng
• Ghi lại sắc thái người được PV
• Tìm hiểu nguyên nhân thay đổi thái độ
• Ghi lại hoàn cảnh xảy ra phỏng vấn, các
yếu tố môi trường xung quanh
• Các động tác phi ngôn ngữ (nhún vai, lắc
đầu, im lặng, khám phá các nguyên nhân
Trang 20Kết thúc phỏng vấn
• Thời gian
• Kiểm tra lại nội dung bản hướng dẫn PV
• Cảm ơn người được phỏng vấn
• Xin phép gặp lại, xin số điện thoại, hẹn
PV lại (nếu cần thiết)
• Yêu cầu họ giới thiệu thêm đối tượng
(nếu có thể/nếu cần)
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 21Một cuộc phỏng vấn chất lượng
1 Giàu những thông tin cụ thể, liên quan trực
tiếp tới chủ đề nghiên cứu
2 Câu hỏi ngắn, câu trả lời dài
3 Theo sát và làm sáng tỏ thông tin kịp thời
4 Phần lớn ý nghĩa được phiên giải ngay trong
Trang 22– Dễ truy cập khi cần thiết
– Bảo mật thông tin/An toàn
• Lưu trữ số liệu
Nội dung
I: Mục đích
II: Qui trình III: Bản hướng dẫn PVS IV: Kỹ năng phỏng vấn V: Chuẩn bị trước và sau PVS
Trang 23Thực hành
• Bài tập thực hành 3
– Lựa chọn PP thu thập số liệu phù hợp
– Lập kết hoạch thu thập số liệu
– Xây dựng bộ công cụ phỏng vấn.