nguyên nhân và xử lý thai ngoài tử cung

Hình ảnh thai đóng ở đoạn bóng vòi trứng... Click to edit Master title styleThai đóng ở vòi trứng với b nh phẩm cắt dọc cho thấy ệ nhau thai ở đoạn bóng vòi trứng... w Bụng không căng ha

THAI NGOÀI TỬ CUNG

ThS.Bs Lê Bá Phước SĐT: 0966.078.079 Email: phuocphai@gmail.com

1 Kể các vị trí của TNTC.

2 Kể 4 nguyên nhân gây TNTC

3 Trình bày diễn tiến của TNTC

4 Mô tả triệu chứng của 4 hình thái lâm sàng của

TNTC

5 Nêu tiên lượng TNTC

MỤC TIÊU

I ĐỊNH NGHĨA

TNTC là trứng đã thụ tinh làm tổ và phát triển

ở 1 vị trí ngoài buồng tử cung

Nguy cơ tử vong cao gấp 10 lần so với sinh

đường âm đạo, cao hơn 50 lần so với nạo thai

II NGUYÊN NHÂN

Tất cả những yếu tố ngăn cản hay làm chậm tr ễ sự

di chuyển của trứng từ nơi thụ tinh vào đến buồng tử cung

Y u t nguy c ế ố ơ

 Viêm vùng chậu trước đó

 Tiền căn thai ngoài tử cung

 Đang dùng d ng cụ tử cung (progesterone) ụ

 Phẫu thuật tay vòi trước đây

 Sẩy thai tái phát

III TẦN SUẤT VÀ VỊ TRÍ LÀM TỔ

Kích thước và vị trí giải phẩu của khối thai quyết định

cách xử trí phẩu thuật.

UTERUS

Hình ảnh thai đóng ở đoạn bóng vòi trứng

Click to edit Master title style

Hình ảnh thai đóng ở đoạn bóng vòi trứng

Click to edit Master title style

Thai đóng ở vòi trứng với b nh phẩm cắt dọc cho thấy ệ nhau thai ở đoạn bóng vòi trứng

IV TIẾN TRIỂN

Tùy theo nơi bám của trứng thụ tinh, sự tiến triển của TNTC có nhiều dạng khác nhau:

+ Vỡ vòi trứng

+ Huyết tụ thành nang

+ Thai trong ổ bụng…

 5.1.2.Triệu chứng thực thể

w  Tổng trạng và dấu hiệu sinh tồn bình thường.

w  Bụng không căng hay căng nhẹ,phản ứng dội (+/-)

w  Aâm đạo ra huyết đen

w  Tử cung hơi to mềm giống như có thai bình thường

w   Cổ tử cung tím, mềm, đóng.

w   Khối cạnh tử cung giới hạn rõ, mật độ mềm, đau

(50%)

5.1.3 Cận lâm sàng:

 Siêu âm

Β hCG khơng tăng gấp đơi sau 48h.

Soi ổ bụng là tiêu chuẩn vàng

 Nạo sinh thiết buồng tử cung: cho vào nước muối mơ nhau sẽ nổi cịn màng rụng thì khơng nổi.

Nếu siêu âm đầu dò âm đạo không thấy thai trong tử cung và hCG thấp (1000-2000mUI/mL):

w Thai trong TC bình thường nhưng quá sớm

w Thai trong TC bất thường.

w Mới sẩy thai.

w Thai ngoài tử cung.

w Không có thai

5.1.4 Chẩn đoán phân biệt:

5.2.1 Triệu chứng cơ năng

Trễ kinh

Rong huyết

Đau hạ vị sắp xỉu, có thể đau ở vai hay lưng

5.2 TNTC Ở VÒI TRỨNG ĐÃ VỠ

5.2.2.Triệu chứng thực thể:

 Choáng mất máu mạch nhanh sau đó huyết áp tụt.

 Nhu động ruột giảm hay mất

 Bụng căng đau có phản ứng thành bụng

 Khám âm đạo: Tử cung và phần phụ khó xác định,

Cùng đồ sau căng đau

   Chọc dò cùng đồ: được dùng rộng rãûi để chẩn

đoán thai ngoài tử cung, tuy nhiên với sự tiến bộ

của siêu âm và hCG hiện nay chọc cùng đồ ít dùng

 Mục đích chọc dò là xác định sự hiện diện của máu không đông trong ổ bụng do thai ngoài tử cung vơ.õ

5.3 HUYẾT TỤ THÀNH NANG

Giống TNTC chưa vỡ: Trễ kinh, rong

5.4 THAI TRONG Ổ BỤNG

Có thể nguyên phát hay thứ phát, thứ phát

Nguy cơ bệnh xuất và tử xuất cao

Triệu chứng tùy thuộc vào tuổi thai: trong ba

tháng đầu và đầu ba tháng giữa triệu chứng giống

như thai ngoài tử cung ở vòi trứng

a Triệu chứng cơ năng

Đau vùng chậu hay đau cả bụng, đau tăng khi có cử động thai

Rối loạn tiêu hóa: buồn nôn, ói

Ra huyết âm đạo 70% trường hợp

b Triệu chứng thực thể:

Sờ bụng có thể đụng các phần thai nằm sát da bụng

Ngôi bất thường 50-70% trường hợp.

Khám âm đạo kết hợp khám bụng: phát hiện thai nằm bên ngoài một tử cung kích thước bình thường.

CTC thay đổi vị trí

c Cận lâm sàng

Siêu âm: thai nằm ngoài tử cung, xen giữa các quai ruột,

thai suy dinh dưỡng, kích thước nhỏ hơn tuổi thai.

X quang không chuẩn bị không có bóng mờ của tử cung

bao quanh thai.

Chụp nghiêng thấy cột sống lưng của mẹ nằm vắt qua các phần thai

VI ĐIỀU TRỊ

Điều trị thai ngoài tử cung nhằm những mục tiêu

sau:

 Giải quyết thai nằm ngoài tử cung

 Giảm tối đa tỉ lệ tử vong

 Ngừa tái phát TNTC

 Duy trì khả năng sinh sản cho người phụ nữ

6.1 TNTC Ở VÒI TRỨNG CHƯA VỠ VỠ:

a Điều trị phẫu thuật

Điều trị tận gốc: cắt bỏ vòi trứng đến sát góc tử cung

Điều trị bảo tồn: Mở bụng hay nội soi xẻ vòi

trứng, hút thai, cầm máu

b Điều trị nội khoa

 Thai ngoài tử cung chưa vỡ

 Khối thai nhỏ(<3,5cm)

 Bệnh nhân không muốn phẫu thuật

 Các xét nghiệm máu, chức năng gan, thận trong giới hạn bình thường

Thuốc thường dùng là methrotrexate

6.2 TNTC Ở VÒI TRỨNG ĐÃ VỠ:

Nếu bệnh nhân choáng mất máu nên hồi sức chống choáng trước trong và sau phẫu thuật

Phẫu thuật cắt bỏ vòi trứng sát góc tử cung. 

6.3.HUYẾT TỤ THÀNH NANG

Mổ bóc tách khối huyết tụ Thường mổ khó do dính, nhất là các quai ruột

Nếu cầm máu khó khăn sau khi bóc tách có thể đặt ống dẫn lưu để theo dõi sau mổ

6.4.THAI TRONG Ổ BỤNG:

đông máu

suất và tử xuất mẹ rất cao

nuôi được thấy rõ và cột kỹ, nếu mạch máu nuôi

bánh nhau không thấy rõ nên cột dây rốn sát bánh nhau.

Click to edit Master title style

Hình ảnh nội

soi cấp cứu do xuất

huyết nội, với thai

đóng ở đoạn bóng

vòi trứng

Click to edit Master title style

Hình ảnh qua nội

soi ổ bụng trong

phẩu thuật cắt vòi

trứng, cho thấy nhau

thai lộ ra khi mở

thành vòi trứng

VII TIÊN LƯỢNG

Chẩn đoán sớm xử trí khi thai ngoài tử cung chưa vỡ tiên lượng thường tốt.

TNTC đã vỡ, mát máu nhiều tỷ lệ tử vong 1-1.5%

VIII PHÒNG NGỪA:

Vệ sinh tốt

Kế hoạch gia đình,

Hạn chế nạo phá thai

Phòng ngừa và điều trị viêm nhiễm sớm