Bài giảng đại cương về nghiện và cai nghiện thuốc lá bệnh viện Bạch Mai

Rối loạn tâm thần và hành vi: F01- F99 F01-F09 Rối loạn tâm thần do các bệnh thực thể F10-F19 Rối loạn tâm thần, hành vi do dùng chất hướng thần F10 Nghiện rượu F11 Nghiện ma túy F17 Nghiện nicotine F19 Nghiện các thuốc hướng thần khác F20-F29 Tâm thần phân liệt, rối loạn dạng tâm thần phân liệt và ảo giác, các dạng rối loạn tâm thần không liên quan khí sắc khác

ĐẠI CƯƠNG VỀ NGHIỆN & CAI NGHIỆN THUỐC LÁ

1

Báo cáo viên: ThS Lê Khắc Bảo

Bộ môn Nội – Đại học Y Dược TPHCM

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

I Cơ sở thần kinh – sinh học của nghiện thuốc lá

II. Cơ sở thần kinh – tâm lý của cai nghiện thuốc lá

 Rối loạn tâm thần và hành vi: F01- F99

– F01-F09 Rối loạn tâm thần do các bệnh thực thể

– F10-F19 Rối loạn tâm thần, hành vi do dùng chất hướng thần

oF10 Nghiện rượu

oF11 Nghiện ma túy

oF17 Nghiện nicotine

oF19 Nghiện các thuốc hướng thần khác

– F20-F29 Tâm thần phân liệt, rối loạn dạng tâm thần phân liệt và ảo giác, các dạng rối loạn tâm thần không liên quan khí sắc khác

NGHIỆN THUỐC LÁ KHÔNG CHỈ ĐƠN GIẢN LÀ MỘT THÓI QUEN !

CƠ CHẾ GÂY NGHIÊÊN THUỐC LÁ CỦA NICOTINE

5

NICOTINE - THỤ THỂ SẼ LÀM PHÓNG THÍCH CHẤT DẪN TRUYỀN THẦN KINH

Thèm ăn

Trầm cảm, hưng phấn

BIẾN THIÊN NỒNG ĐỘ NICOTIN

Ngưỡng sảng khóai

Ngưỡng khó chịu

HẬU QUẢ

Người nghiện phải tiếp tục hút thuốc lá để:

1 Duy trì được những cảm giác dễ chịu do hút thuốc lá mang lại VÀ

2 Tránh né những cảm giác khó chịu do thiếu thuốc lá gây ra.

9

THỜI GIAN  NGHIỆN THUỐC LÁ

KHẢ NĂNG GÂY NGHIỆN CHẤT

Nghiện vừa hoặc nặng, theo tiêu chuẩn DSM IV

Khi sử dụng chất gây nghiện mức độ ít

DIỄN BIẾN CAI NGHIỆN CHẤT

MORPHINE

13

THÔNG ĐIỆP CẦN NHỚ

1 Nghiện thuốc lá: bệnh tâm thần – thể chất do tương tác giữa nicotin &

cơ thể

2 Cơ chế gây nghiện thông qua củng cố dương tính – âm tính

3 Nghiện thuốc lá có đặc tính xảy ra nhanh, ít bỏ sót nạn nhân, khó cai

nghiện

I Cơ sở thần kinh – sinh học của nghiện thuốc lá

II Cơ sở thần kinh – tâm lý của cai nghiện thuốc lá

15

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

CÔNG THỨC CAI THUỐC LÁ

THÀNH CÔNG =

QUYẾT TÂM CAI THUỐC LÁ

TRƯỞNG THÀNH QUYẾT TÂM CAI THUỐC LÁ

Có ý định

Thờ ơ

Củng cố

TRƯỞNG THÀNH QUYẾT TÂM CAI THUỐC LÁ

19

CƠ CHẾ NGHIỆN & CAI NGHIỆN

‘Lợi ích’ khi hút thuốc lá

Hút thuốc lá

‘Tác hại’ khi cai thuốc lá

Củng cố (+)

Củng cố (–)

‘Lợi ích’ khi cai thuốc lá

‘Tác hại’ khi hút thuốc lá

Cai thuốc lá

20

THÔNG ĐIỆP CẦN NHỚ

4 Quyết tâm = thành tố quan trọng nhất trong công thức thành công cai thuốc lá

5 Tương tác giữa 4 thành phần: lợi ích & tác hại của hút thuốc lá so với cai thuốc lá

là cơ chế hình thành quyết tâm cai thuốc lá

6 Hỏi lý do hút / cai thuốc lá  giúp xác định giai đoạn trưởng thành quyết tâm cai

thuốc lá

21