Mới ngày hôm trước, da của bé vẫn sạch sẽ và mịn màng, mắt bé vẫn sáng, miệng và tai bé không bị nhiễm trùng.. Vàingày sau, bạn sẽ thấy xuất hiện một chùm mụn nước ở ngay môi hay gần môi
Trang 1Một số hình ảnh về phát ban, bất thường và nhiễm trùng da ở trẻ
yhoccongdong.com /thongtin/mot-hinh-anh-ve-phat-ban-bat-thuong-va-nhiem-trung-da-o-tre/
10/3/2016
Chú ý: Bài trình bày này là để minh họa những bất thường và nhiễm trùng thường gặp, không dùng cho việc chẩn đoán bệnh Bạn luôn cần đưa bé đến khám bác sĩ nếu bé có tình trạng phát ban gây phù nề hay chảy dịch.
Bạn có thể sẽ thắc mắc rằng: “Ồ không, điều gì đã xảy ra với da của con tôi vậy?” Mới ngày hôm trước, da của bé vẫn sạch sẽ và mịn màng, mắt bé vẫn sáng, miệng và tai bé không bị nhiễm trùng Nhưng đến ngày hôm sau lại xuất hiện một tình trạng phát ban bí ẩn gây phù nề hay chảy dịch Hãy đừng thất vọng vì chúng tôi sẽ giúp bạn phần nào Hãy xem những hình ảnh trình bên dưới về những phát ban, bất thường và nhiễm trùng da thường gặp ở trẻ nhỏ và tìm hiểu cách xử trí chúng
Mụn trứng cá ở trẻ nhỏ
Trang 2Mụn có thể xuất hiện ngay sau khi sinh, nhưng thường thì mụn sẽ xuất hiện sau sinh vài tuần Chúng nhìn giống như những nốt mụn nhỏ hay mụn đầu trắng trên nền da hơi đỏ Mụn có thể ở
Nên đưa bé đến khám bác sĩ sau khi bị ong đốt
Viêm mi mắt
Trang 3Bệnh do nhiễm trùng làm cho nang lông ở bờ mi mắt bị viêm.
Viêm mi mắt làm lông mi của bé xuất hiện vảy hay nhờn dính Bé cũng có thể bị rụng lông mi Mímắt bé nóng và ngứa Bé khó chịu và khóc nhiều
Bệnh trông có vẻ nặng nhưng không ảnh hưởng đến mắt bé
Để giảm khó chịu cho bé, bạn có thể vệ sinh mắt bé với gạc ấm 2 lần mỗi ngày Đưa bé đến khám bác sĩ nếu mắt bé không cải thiện sau 1 tuần Bác sĩ có thể kê một loại mỡ thoa chứa kháng sinh cho bé
Chắp (Chalazion)
Nếu mi mắt bé xuất hiện một nốt sưng phía dưới, bé có thể bị chắp Đây là một nốt sưng hay một nang không gây đau, nằm phía dưới mi mắt trên hoặc dưới Nang là do tình trạng viêm ống
lệ hay tuyến ở lông mi
Chắp thường gây cho bé khó chịu hơn là đau Bệnh tự khỏi sau khoảng một tháng Trong thời gian này, giữ vệ sinh mắt bé bằng cách rửa mắt với gạc ấm 2 lần mỗi ngày trong 5 – 10 phút Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bé vẫn còn bị chắp sau 1 tháng
Trang 4Tham khảo thêm bài: Chắp và lẹo
Nếu nghi ngờ bé bị thủy đậu, bạn cần cho bé đi khám ngay Bác sĩ sẽ chẩn đoán xác định bệnh cho bé Thủy đậu là bệnh do siêu vi nên bệnh sẽ tự khỏi trong vài ngày Bạn có thể giúp bé hồi phục sức khỏe bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống paracetamol hay cung cấp thêm dịch từ bên ngoài để hạ sốt
Tham khảo thêm bài: Thủy đậu
Rộp miệng (cold sores)
Trang 5Lần đầu bị rộp miệng, bé sẽ bị sưng các nướu răng và đau miệng làm cho bé chảy nước dãi Vàingày sau, bạn sẽ thấy xuất hiện một chùm mụn nước ở ngay môi hay gần môi của bé và trở thành những vết lở gây đau, có thể kèm sốt và nổi hạch cổ.
Vết lở sẽ đóng mài và dần dần biến mất trong vài ngày Sự bùng phát của bệnh kéo dài 5 đến 10ngày Bé có thể không muốn ăn uống gì nên bạn cần kiểm tra chắc rằng bé không bị mất nước Trong lần tái phát sau, triệu chứng ban đầu sẽ là nổi các mụn nước
Để giảm đau cho bé, bạn có thể chườm đá hay cho bé uống paracetamol với liều dành cho trẻ nhỏ Nếu các triệu chứng trở nên xấu đi, bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc chống siêu vi cho bé
Viêm da tiết bã (“da đầu cứt trâu”)
Nếu bé bị viêm da tiết bã thì đây được xem là trường hợp bị gàu nặng Bệnh thường gặp ở trẻ
sơ sinh; biểu hiện bệnh là một vùng đỏ trên da đầu, bề mặt có những mảng vảy mỡ màu vàng Theo thời gian, vảy trở nên dễ tróc, có thể cạo bong dễ dàng, giống với gàu nhưng thường dính vào tóc bé
Sang thương có thể bao phủ toàn bộ da đầu bé, cũng có khi xuất hiện ở mặt, cổ, quanh vùng quấn tã lót, nách và mũi
Trang 6Bạn có thể điều trị bệnh tại nhà bằng cách gội đầu thường xuyên cho bé và dùng bàn chải lông mềm để chải tách các mảng vảy.
Chàm
Nếu bé bị bệnh chàm, da bé có thể khô, ngứa, đỏ, nứt nẻ, thỉnh thoảng bị chảy dịch và máu Bé
có thể bị chàm ở bàn tay, mặt, cổ, cùi chỏ, đầu gối Bệnh thường có những đợt bùng phát Da
bé hầu như lúc nào cũng có những mảng đỏ và ngứa, những mảng này sẽ trở nên tệ hơn trong những đợt bùng phát của bệnh và cần được điều trị tích cực
Bệnh thường gặp ở thời thơ ấu và có khuynh hướng giảm dần khi bé lớn lên
Tham khảo thêm bài: Bệnh chàm
Ban đỏ nhiễm độc
Nếu bé bị ban đỏ nhiễm độc, da bé có những sẩn màu đỏ chính giữa là mụn mủ trắng hay vàng.Trẻ thường bị nổi ban trong khoảng 2 – 5 ngày sau khi sinh
Trang 7Ban đỏ nhiễm độc có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trên cơ thể, trừ lòng bàn tay, lòng bàn chân Bệnh tự khỏi trong khoảng 2 tuần.
Tham khảo thêm bài: Ban đỏ nhiễm độc
Viêm nang lông
Nếu bé bị viêm nang lông, bé có những mụn mủ quanh một số nang lông, sau đó sẽ đóng mài phía trên Mụn mủ có thể ở cổ, tay, chân, nách và mông Viêm nang lông hiếm gặp ở trẻ dưới 2 tuổi
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị viêm nang lông Bác sĩ có thể kê cho bé loại kem thoa có chứa kháng sinh
Bệnh tay – chân – miệng
Triệu chứng bệnh bao gồm:
• Những vết trợt lở như những mụn nước nhỏ
• Đau họng
• Sốt nhẹ
Trang 8Những vết trợt lở như những mụn nước nhỏ xuất hiện ở miệng, bàn tay, bàn chân của bé Chúng cũng có thể hiện diện ở những vị trí khác như chân, gối, mông, và khuỷu tay Mụn nước
ở bên trong miệng có thể làm cho bé đau khi ăn uống do đó cần cẩn thận đảm bảo bé luôn có đủlượng nước cần thiết
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị bệnh tay – chân – miệng Mặc dù đa phần các trường hợp bệnh thường tự khỏi trong vài ngày, một số trường hợp có thể diễn tiến đến bệnh cảnh nặng hơn đe dọa tử vong Bạn có thể giúp bé hồi phục sức khỏe bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống paracetamol hay cung cấp thêm dịch từ bên ngoài để hạ sốt
Tham khảo thêm bài: Bệnh tay chân miệng
Mày đay
Nếu bé bị mày đay, phát ban có thể tiến triển như sau:
• Đột ngột xuất hiện những mảng phù nhỏ kích thước 1-2cm
• Mảng phù gây ngứa có màu đỏ hoặc trắng, được bao quanh bởi vùng da đỏ
• Các mảng này có thể họp lại với nhau tạo mảng lan rộng hơn
• Mày đay sẽ tự mất đi trong vài giờ hay vài ngày
Chốc
Trang 9Đầu tiên, bé xuất hiện những mụn nước xung quanh mũi và miệng, có thể lan rộng đến các phầnkhác của cơ thể Tùy theo loại chốc, những mụn nước nhỏ và dễ vỡ, hay những mụn nước lớn hơn và vỡ sau vài ngày.
Khi mụn nước vỡ và khô sẽ tạo mài màu vàng nâu Chúng sẽ dần lành và không để lại sẹo
Chốc thường không đau nhưng có thể gây ngứa Bé có thể sốt và sưng hạch bạch huyết vùng mặt hay cổ
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị chốc Bé cần được điều trị với kháng sinh để loại bỏtình trạng nhiễm trùng
Viêm kết mạc nhiễm trùng
Mắt đỏ và ướt có thể là dấu hiệu viêm kết mạc Kết mạc là lớp màng lót mi mắt và bao phủ phầntròng trắng của mắt
Viêm kết mạc do dị ứng hay do nhiễm
Viêm kết mạc do nhiễm gây ra bởi vi khuẩn hay siêu vi và bệnh rất dễ lây
Dấu hiệu khác của bệnh bao gồm:
Trang 10• Mắt nhầy dính
• Đỏ và đau
• Vảy vàng quanh mi mắt hay chảy dịch vàng
Nếu bé bị viêm kết mạc nhiễm trùng, hãy rửa mắt thường xuyên cho bé bằng nước muối sinh lý
và bông gòn Bạn chắc rằng bé được sử dụng khăn riêng
Nếu bé dưới một tháng tuổi bị viêm kết mạc, cần đưa bé đến khám bác sĩ ngay Viêm kết mạc ở trẻ quá nhỏ có thể do tác nhân nguy hiểm hơn như chlamydia
Tham khảo thêm bài: Viêm kết mạc
Vàng da
Khoảng một nửa các bé sẽ có làn da hơi vàng nhẹ trong vài ngày đầu sau khi sinh Nếu bé có màu da tối, bạn chú ý quan sát tình trạng vàng da này ở tròng trắng mắt, lòng bàn tay, lòng bàn chân của bé
Bé sinh đủ tháng, màu da và mắt sẽ trở lại bình thường trong một tuần Đối với bé sinh thiếu tháng thì sẽ cần thời gian lâu hơn
Tham khảo thêm bài: Vàng da
Sởi
Trang 11Nếu bé bị bệnh sởi, những triệu chứng đầu tiên bao gồm:
• Chảy nước mũi
• Sốt khoảng 380C
• Mắt sưng, đỏ, đau
• Những đốm trắng nhỏ trong miệng
Sau khi xuất hiện các triệu chứng trên 3 – 4 ngày, bạn sẽ chú ý thấy những đốm đỏ sau tai, mặt,
cổ của bé Khi các đốm đỏ xuất hiện thì bé có thể sốt cao hơn Các đốm sẽ lan dần khắp cơ thể
và tạo thành bề mặt loang lổ Phát ban có thể ngứa và sẽ kéo dài khoảng 5 ngày Khi ban đỏ mờdần, nó chuyển sang màu hơi nâu
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị bệnh sởi Bệnh sởi do siêu vi nên sẽ tự khỏi trong vài ngày Bạn có thể giúp bé hồi phục sức khỏe bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống paracetamol hay cung cấp thêm dịch từ bên ngoài để hạ sốt
Tham khảo thêm bài: Bệnh sởi
Hạt kê
Trang 12Đây là những hạt màu trắng, nhỏ xuất hiện ở mặt của bé, thường vắt ngang qua mũi, hai gò má,cằm, trán hay quanh mắt Hạt kê nhìn thấy nhô lên mặt da, nhưng khi bạn sờ vào thì chúng có cảm giác trơn nhẵn.
Hạt kê thường xuất hiện vài tuần sau sinh vì tuyến bã trên mặt của bé vẫn còn đang phát triển,
và tự biến mất trong 4 – 6 tuần
U mềm lây
U mềm lây biểu hiện bằng những sẩn nhỏ màu hơi hồng hay trắng, bóng, hình tròn Thường có không quá 20 sẩn Mỗi sẩn có rốn lõm ở giữa hay một đầu nhỏ chứa đầy mủ kích thước sẩn từ
1 – 10mm và có thể phát triển lớn trong nhiều tuần
Bé thường bị ở bụng, ngực, khuỷu tay, khoeo chân, cũng có thể ở mông, bộ phân sinh dục Trong trường hợp hiếm gặp, u mềm lây lan khắp cơ thể bao gồm cả trong miệng và mi mắt
U mềm lây thường biến mất trong vòng 18 tháng mà không cần điều trị
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu chúng gây ngứa, chảy máu hay làm cho trẻ cảm thấy khó chịu
Muỗi đốt
Trang 13Muỗi đốt có thể để lại một nốt sưng và ngứa trên da bé Những vết đốt này có thể gây khó chịu cho bé Sử dụng một miếng gạc lạnh để làm giảm ngứa và sau đó cố gắng ngăn không cho bé gãi lên vết đốt Cắt móng tay cho bé để tránh việc bé cào gãi mạnh Bạn có thể giảm ngứa bằng các sản phẩm dạng lotion có chứa calamine.
Bé không cần đến khám bác sĩ với vết muỗi đốt thông thường Nhưng nếu vết đốt bị nhiễm trùngthì bạn cần đưa bé đi khám Dấu hiệu nhiễm trùng gồm:
• Một vùng đỏ ngày càng tăng
• Sưng phù
• Có mủ
• Da bé sờ ấm
Hăm tã (Nappy rash)
Hăm tã là tình trạng phát ban đỏ quanh bộ phận sinh dục, mông, vùng nếp và đùi của bé Phát ban thỉnh thoảng nhìn giống mụn, có thể khô hay ẩm ướt Bé thường bị hăm tã trong một năm tuổi đầu Nguyên nhân chính là do sự ẩm ướt
Cách tốt nhất là giữ vệ sinh cho bé và giúp bé luôn khô thoáng bằng việc thường xuyên thay tã cho bé
Hăm tã do nấm hạt men
Trang 14Khi bé bị nấm ở miệng, vi nấm sẽ theo đường tiêu hóa đến mông bé, từ đó có thể gây tình trạng hăm tã do nấm hạt men Ngoài ra, hăm tã do nấm hạt men cũng có thể xảy ra ở những bé được cho uống kháng sinh, kháng sinh sẽ tiêu diệt các lợi khuẩn vốn giúp kìm hãm sự phát triển của vinấm.
Phát ban lúc đầu là những đốm nhỏ màu đỏ, sau đó xuất hiện nhiều đốm hơn, họp lại tạo thành một nốt đỏ và cứng có thể chứa mủ
Bé cần được đưa đến bác sĩ khám nếu bạn nghi bé bị hăm tã do nấm hạt men Bác sĩ có thể kê toa cho bé với kem thoa chứa hydrocortison, kháng nấm
Nấm miệng
Những mảng trắng hay đốm trắng xuất hiện bên trong miệng của bé là một dấu hiệu của nấm miệng Những mảng này nhìn giống phô mai vón cục hay sữa đông Miệng bé có thể đau và bé không muốn ăn
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị nấm miệng Bác sĩ có thể cho bé uống thuốc kháng nấm để điều trị nấm miệng
Tham khảo thêm bài: Nấm miệng
Trang 15Nhiễm trùng tai (viêm tai giữa)
Mủ chảy ra từ tai bé là dấu hiệu chắc chắn của nhiễm trùng tai Bé có thể sốt và cảm thấy mệt
Nhiễm trùng tai có thể do lạnh, làm cho tai giữa bị sưng Đây là môi trường lí tưởng cho vi khuẩnphát triển và tăng sinh
Đa số nhiễm trùng tai sẽ tự khỏi, nhưng cần đưa bé đến khám bác sĩ nếu:
• Bé dưới 3 tháng tuổi
• Đau nhiều
• Triệu chứng không cải thiện sau 24 giờ
• Có tình trạng chảy dịch từ tai bé
• Cả 2 tai đều bị nhiễm trùng
Tham khảo thêm bài: Viêm tai giữa
Mày đay dạng sẩn
Trang 16Nếu bé bị mày đay dạng sẩn, bạn sẽ thấy xuất hiện những đốm nhỏ nhô lên mặt da quanh vị trí
cũ bị côn trùng cắn Sau đó những đốm này trở thành vết sưng màu nâu hơi đỏ, sờ chắc, thường rất ngứa
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị mày đay dạng sẩn Bé có lẽ cần được uống kháng histamin hay thoa kem chứa steroid Bệnh có thể kéo dài đến 6 tuần
Chất độc từ dây thường xuân (ivy), cây sồi (oak), cây sơn (sumac)
Nếu bé tiếp xúc với chất độc từ dây thường xuân, cây sồi, cây sơn; phản ứng dị ứng xảy ra và gây tình trạng phát ban Phát ban lúc đầu là những đốm sưng phù màu đỏ, sau 1-2 ngày sẽ chuyển thành mụn nước Mụn nước đóng vẩy sau vài ngày nhưng chúng khiến bé cảm thấy rất ngứa trong khoảng thời gian này
Phát ban sẽ tự ổn trong khoảng 14 – 20 ngày Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn cảm thấy lo lắng về tình trạng phát ban của bé
Nấm da (Ringworm)
Trang 17Khi bé bị nấm da, bé sẽ xuất hiện một hay nhiều vòng màu đỏ ở ngực, bụng, đùi, hay lưng Những vòng này sẽ đóng mài hay tróc vảy ở ngoại vi và lành ở giữa Bé có thể thấy ngứa Khi vinấm tăng sinh, kích thước của các vòng sẽ tăng lên từ vài mm (milimét) đến vài cm (centimét).
Nấm da cũng có thể xuất hiện trên da đầu Da đầu khô và đóng mài, hay ẩm ướt và đầy mủ Người ta dễ lầm giữa nấm da đầu với gàu hay da đầu cứt trâu
Bệnh sẽ khỏi nếu bé được điều trị với kem thoa kháng nấm
Ban đào (Roseola)
Triệu chứng ban đầu bao gồm:
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị ban đào Bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán xác định cho
bé Ban đào là bệnh do siêu vi nên sẽ tự khỏi trong vài ngày Bạn có thể giúp bé hồi phục sức khỏe bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống paracetamol hay cung cấp thêm dịch từ bên ngoài để hạsốt
Rubella (Sởi Đức)
Trang 18Dấu hiệu đầu tiên của bệnh là những đốm màu đỏ hồng, bằng so với mặt da, xuất hiện ở mặt,
cổ và sau đó lan dần khắp cơ thể Các đốm này có thể họp lại với nhau tạo thành những dát lớn hơn
Các triệu chứng khác bao gồm:
• Sốt từ 38oC trở xuống kéo dài khoảng 24 giờ
• Nghẹt mũi hay chảy nước mũi
• Mắt viêm đỏ
• Sưng hạch bạch huyết sau tai hay sau cổ
Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bạn nghi bé bị Rubella Bệnh Rubella do siêu vi nên sẽ tự khỏi trong vài ngày Bạn có thể giúp bé hồi phục sức khỏe bằng cách cho bé nghỉ ngơi, uống
paracetamol hay cung cấp thêm dịch từ bên ngoài để hạ sốt
Ghẻ
Nếu bé bị ghẻ, bé sẽ bị phát ban gây ngứa dữ dội Da bé xuất hiện những sẩn đỏ phân bố rải rác giữa các kẽ ngón tay, quanh cổ tay, mặt ngoài cùi chỏ, nách, bụng, bộ phận sinh dục Các sẩn này cũng có thể thấy ở da đầu, mặt, đầu gối, lòng bàn tay, cạnh và lòng bàn chân
Trang 19Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bé bị ghẻ Bác sĩ sẽ kê cho bé thuốc thoa toàn bộ cơ thể từ cổ trở xuống Cần điều trị luôn cả những vùng cơ thể mà bạn nghĩ rằng là không bị nhiễm, vì thế chúng
ta không nên bỏ qua những vùng đó
• Buồn nôn hoặc nôn
Phát ban màu đỏ tươi và tiến triển dần trông giống hình ảnh giấy nhám sau 12 – 48 giờ Phát ban bắt đầu ở một vị trí và sau đó lan dần khắp cơ thể Ban đỏ trở nên trắng ra khi bạn tác động
áp lực lên da bé
Bé cần điều trị với kháng sinh Đưa bé đến khám bác sĩ nếu bé bị sốt tinh hồng nhiệt
Bệnh đỏ má (Slapped cheek)
Trang 20Nếu bé bị bệnh, hai gò má bé sẽ xuất hiện đốm đỏ Những đốm đỏ cũng có thể xuất hiện ở thân mình và tay chân Bé có thể sốt nhẹ, cảm thấy đau nhức và giống như bị cúm Hoặc trẻ cũng có thể không có triệu chứng gì đi kèm.
Lẹo (Stye)
Lẹo là nhọt ở chân lông mi Lẹo thường do phần gốc của lông mi bị nhiễm trùng
Dấu hiệu đầu tiên cho thấy bé bị lẹo là sự xuất hiện một nốt sưng đỏ ở bờ mi mắt Nốt này sẽ to dần và vỡ sau vài ngày, có thể xảy ra khi bé đang ngủ Lẹo có thể làm bé khó chịu nhưng không gây vấn đề gì Bệnh tự khỏi trong khoảng 1 tuần
Bạn có thể đắp gạc ấm lên mắt bé sẽ giúp mụt lẹo mau vỡ Bạn làm như thế 3 – 4 lần một ngày cho đến khi mụt lẹo bắt đầu lặn xuống hay rỉ ra ít mủ Không nên cố gắng chọc vỡ hay bóp nặn chúng vì có thể gây nhiễm trùng
Nếu mụt lẹo không cải thiện sau 2 tuần hay nếu bé vẫn còn tiếp tục bị, bạn hãy đưa bé đến khám bác sĩ
Viêm amiđan